Revolutieresolutie

Geklooi in de marge. Dat is het. Nee, ik geloof niet in nationale, laat staan regionale oplossingen voor mondiale problemen. Die vergen internationalistische oplossingen. Dat wist Marx 170 jaar geleden al. "Proletariërs aller landen, verenigt u" klonk het zelfverzekerd in 1848. Vergelijk dat met de komst van Bert Anciaux in de SP.a als summum van progressieve frontvorming. Ik ween en vraag me af hoe het mogelijk is dat de internationale gedachte in het rode kamp vandaag minder bezongen wordt dan anderhalve eeuw geleden, en dat in het tijdperk van internet, Facebook en YouTube?

Benicio Del Toro in Che 

Met de Europese verkiezingen in het verschiet, zou je toch verwachten dat de SP.a, die op 1 Meistoeten en andere officiële partijmanifestaties nog altijd de Internationale zingt, prevelt of lipt (hoe lager in rang, hoe luider het lied), zou uitpakken met een Europees socialistisch alternatief op de crisis. Tegen de alvleesklierkanker van het wereldwijde financiële systeem is geen verkoop van Fortis aan Paribas gewassen. Trouwens, nationalisatie van het ‘Belgische’ bankwezen ook niet. Binnen het huidige economische stelsel betekent nationalisatie van failliete banken de factuur doorschuiven naar de belastingbetaler. In plaats van de bank, gaat het hele land dan failliet. Nee, er zijn geen eenvoudige oplossingen voor complexe problemen. Dus ook geen BTW-verlagingen en andere lapmiddelen. We hebben te maken met een systeemcrisis, mensen. Zelfs Time Magazine pakt uit met Karl Marx op de cover.

Europa zucht en kreunt. De enige die voor wat enthousiasme zorgt, is de Amerikaanse president! Vandaag grijpt Obama terug naar de vooroorlogse recepten van de New Deal om de crisis te lijft te gaan. Keynes wordt van onder het stof gehaald. Obama wil een slordige 850 miljard dollar tegen de crisis aangooien. Bovendien wil de nieuwe Amerikaanse regering dat geld gebruiken om de economie structureel te hervormen en duurzame, ecologische oplossingen te brengen op lange termijn. Een uitgebreid programma van openbare werken staat in de steigers. Boter in plaats van kanonnen. De enige vraag die ik me daarbij stel, is of het nog verder opendraaien van de geldkranen in een land dat nu al op zijn gat zit omdat het meer uitgeeft dan het verdient, niet zal uitmonden in een nieuwe inflatiegolf. Een junkie kan wel even opveren na een heroïneshot, maar als ie er fundamenteel beter van wordt? I don’t think so.

Azië dan? Japan is er al even erg aan toe als Groot-Brittannië. Ook de Chinese motor sputtert. Miljoenen arbeiders dreigen hun baan te verliezen. Kan China teruggrijpen naar Mao nu het kapitalisme zijn lelijke kant laat zien? Daarvoor telt de Chinese Communistische Partij al net iets te veel miljardairs. Vooraleer er politiek iets beweegt, zal eerst de straat van zich laten horen. Sociale bewegingen, een split in de partij… ook daar gaan we ongetwijfeld interessante tijden tegemoet.

Nu ja, afbreken en bekritiseren, daar ben je goed in, hoor ik al zeggen. Wat is JOUW alternatief? Wel, ik weet het ook niet. Mij lijkt het dat veranderingen in de eerste plaats aan de bodem zullen beginnen. Op straat. En dat de eerste reflexen solidair en internationaal zullen zijn. Ik denk ook dat het mechanisch toepassen van oude recepten op de toestand van vandaag gedoemd is te falen. Meer dan ooit moet het programma en de propaganda de nadruk leggen op een revolutionaire en internationale dimensie. Niemand gelooft dat simpele maatregelen zoals de verlaging van de BTW, arbeidsduurvermindering of de oprichting van een nationale spaarkas (geef onze ASLK terug) opgewassen zijn tegen een kapitalistische wereldcrisis. Nationalisatie van de sleutelsectoren van de economie is een futiele eis in een Belgische context. Alleen op Europees vlak (en dan nog) kan een dergelijke gedachte misschien nog verf pakken.

Milk: een aanrader

Ik denk dat er behoefte is aan duidelijke en stoutmoedige taal. Dat Keynesiaanse maatregelen (investeren in openbare werken, gezondheidszorg...) moeten ondersteund worden, maar met de nodige reserves (wijzen op de beperkingen). De tijden zijn aan het veranderen. Oude coryfeeën van de revolutionaire beweging doen opnieuw hun intrede in de populaire cultuur. Na de The Motorcycle Diaries komt binnenkort Che in de zalen, verfilmd door Steven ‘Ocean’s Eleven’ Soderbergh. Ik raad ook iedereen aan ‘Milk’ te gaan zien, een film met Sean Penn over het leven van Harvey Milk, de eerste openlijk homoseksueel die verkozen werd in San Francisco. Verder zond Canvas onlangs een nieuwe Duitse documentaire uit over het leven van Trotski. Het is geen toeval dat die films en documentaires vandaag worden gemaakt. De reden is dat er een markt voor bestaat. De filmindustrie probeert er dan ook munt uit te slaan. Benieuwd hoe succesvol de revolutionairen deze nieuwe markt zullen exploiteren.

Op termijn zal het trieste spektakel dat we de laatste periode meemaken in de SP.-a hopelijk gezien worden als een noodzakelijke fase om de partij te wapenen tegen de gigantische economische en maatschappelijke uitdagingen die ons overspoelen. De kern van het probleem is dat de partij vandaag geen oplossing heeft om de kapitalistische crisis te lijf te gaan. Bij gebrek aan programma, wil de leiding weer eens "verruimen". En aangezien ernstige verruimingspogingen naar de christelijke arbeidersbeweging en de groenen tot op heden mislukt zijn, juist door een gebrek aan een duidelijk socialistisch alternatief, werd de mosterd dan maar gehaald bij de laatste ex-VU-er die nog geen politiek onderdak had gevonden: Bert Anciaux.

De felle reacties tegen de komst van Anciaux waren voorspelbaar. De leiding heeft een dikke flater geslagen en daarmee de interne oppositie, SP.a-Rood, een flinke duw in de rug gegeven. Het brede publiek heeft aan de interne keuken van de SP.a echter geen boodschap. Die strijd komt over als gekibbel over futiliteiten (voor wat staat de ‘P’ in de baseline?) en eigenbelang (Devits, Van Brempt, Anciaux…) Het zal de buitenstaander worst wezen wat het verschil is tussen een socialist, een sociaaldemocraat en een progressist.

Het is echter begrijpelijk dat de stamboomsocialisten de komst van een Vlaams-nationalist niet zien zitten, maar laten we ook op dat punt het oog op de bal houden. De SP.a speelt al meer dan dertig jaar de Vlaamse kaart. De ‘communautaire kwestie’ ligt juist aan de basis van de splitsing van de partij in 1979. Trouwens, als met Vlaams-nationalisme een strijd wordt bedoeld tegen onderdrukking en (taal)discriminatie, dan is daar niks verkeerds aan. In die zin kunnen ook ex-spiritisten verwelkomd worden. Ongenuanceerd de poort willen blokkeren voor progressieven die zich geen socialist wensen te noemen, lijkt mij geen goed idee, zeker als je er daarnaast het tendensrecht verdedigt.

Dan is er de discussie over de Europese lijstvorming. Ook hier heeft de partijleiding geblunderd door meer naar de marketingboys te luisteren dan naar de achterban. Maar laten we ernstig blijven. Op politiek vlak lijkt het verschil tussen Devits en Van Brempt mij miniem. Achter de keuze voor Van Brempt zit in de eerste plaats een marketingidee (Kathleen maakt een betere affiche?) dat helaas slecht uitvalt voor de carrière van Devits. Wat de partijleiding interesseert, is perceptie, niet de inhoud. Laten we ons dus ook hier toespitsen op de inhoud van de campagne: met welk programma trekken we naar Europa en wie kan dit programma het best verpersoonlijken? 

Dan is er de nieuwe baseline van SP.a Rood, ‘de socialisten’. Daarmee claimt SP.a Rood de helft van de officiële baseline (socialisten en progressieven anders). Met andere woorden: de (echte) socialisten zitten bij 'ons', de anderen zijn... anders. Persoonlijk hou ik niet van een dergelijke benadering die in zich de kiemen draagt van een schisma. Bovendien wordt daardoor alweer het beeld versterkt van een partij die in zichzelf is gekeerd en vooral kibbelt over interne kwesties.

Ondertussen rolt een economische tsunami via de VS en Groot-Brittannië onze richting uit. Banken wankelen, bedrijven stoppen met investeren en gaan over kop. Het is geleden sinds 1974 dat de kapitalisten nog zo pessimistisch waren over hun eigen systeem. In de VS zijn al miljoenen jobs gesneuveld. Het kiespubliek van de socialisten zijn bang hun werk en spaarcenten te verliezen. Laat ons dus alsjeblieft stoppen met kankeren over Anciaux, Devits, de naamsverandering en de lijstvorming, maar positieve, concrete voorstellen formuleren om de crisis te lijf te gaan en op die manier ook de partij uit het slop te halen.