31-07-08

België volgens Bonte

Als Hans Bonte zich op communautair terrein waagt, is het altijd opletten geblazen. Zijn verdediging van de verplichte taaltest voor degenen die een sociale woning willen kopen in Vilvoorde is regelrecht schandalig. Het is een hypocriet standpunt dat een discriminerende maatregel probeert te verrechtvaardigen door er een sociale dimensie aan te geven. Ik hield dan ook mijn hart vast toen de voorpagina van De Morgen blokletterde: “Hans Bonte predikt communautaire moed”. Bonte heeft namelijk een persoonlijke nota klaar met zeven communautaire standpunten die de SP.a volgens hem zou moeten verdedigen.

DA193334-6A72-4665-8AE3-5B29485799E6

Bonte heeft gelijk dat de SP.a kleur moet bekennen op communautair vlak. De reden van de afzijdige houding in een debat dat het land al 400 dagen in een uitzichtloze situatie dompelt, is vooral toe te schrijven aan een terechte aversie voor communautaire twistpunten, maar ook aan de interne verdeeldheid ter zake. Maar juist door die afzijdigheid geeft de SP.a de indruk dat ze geen antwoord heeft op een van de grootste politieke crisissen van de laatste decennia, ook al is die voor een groot deel gecreëerd en opgeklopt door de christendemocratie, met dank aan haar kartel.

Hoe de nota beoordelen? Of hoe elk voorstel tot staatshervorming beoordelen? Als socialist of progressievelling is er maar één criterium: elke maatregel die de solidariteit en toenadering tussen de gemeenschappen bevordert, is toe te juichen; elke maatregel die verdeeldheid in de hand werkt, is te verwerpen. De nota Bonte bevat beide soorten. Laten we beginnen met de positieve voorstellen.

1. Herfederaliseren
Bonte wil een aantal regionale bevoegdheden opnieuw doen verhuizen naar het federale niveau, zoals de geluidsnormen voor de luchtvaart, maar ook milieubevoegdheden zoals emissienormen. Het is inderdaad absurd dat die door Europa opgelegde maatregelen door alle parlementen moeten passeren. Maar in feite kan dat argument worden gebruikt voor de herfederalisering van heel wat meer bevoegdheden. Volgens Knack komt immers 85% van onze wetten van Europa.

Vorming1

2. Stimuleren tweetaligheid
Bonte wil de tweetaligheid stimuleren door in de grondwet in te schrijven dat de onderwijsprogramma’s voldoende lessen in de andere landstaal moeten voorzien. Inspanningen in die richting moeten ook financieel beloond worden. Een uitstekend voorstel dat haaks staat op elke vorm van nationalisme en separatisme. Dus: bravo Hans Bonte!

3. Behoud opkomstplicht
De opkomstplicht bij verkiezingen moet behouden blijven. Ik weet niet wat dit met de rest te maken heeft; bovendien is het een officieel partijstandpunt. 

4. Samenvallende verkiezingen
De federale en regionale verkiezingen moeten opnieuw samenvallen. Bonte wil hiermee de bestuurskracht van de verschillende niveaus doen toenemen. Ook dat is een officieel partijstandpunt. Voor mij is het belangrijkste argument voor samenvallende verkiezingen het feit dat ze de federale cohesie versterken.

5. Geen federale kieskring
Betonnering van de provinciale kieskringen en splitsing B-H-V. Geen federale kieskring. Bonte spreekt hier als randinwoner. Franstalige toppolitici zullen na de splitsing van B-H-V via de achterdeur van een nationale kieskring nog altijd kunnen opkomen in de rand, en in heel Vlaanderen. So what? Volgens mij wordt de discussie over de federale kieskring, waar ik 100% achtersta, echter te veel in het ijle gevoerd. Wat betekent die kieskring in de praktijk? Dat de PS opkomt in Oostende en Groen! in Aarlen? Dat er tweetalige ‘kartellijsten’ komen? Een federale kieskring moet m.i. gepaard gaan naar ten minste een gedeeltelijke terugkeer van federale partijen. Een federaal land zonder federale partijen is op termijn immers gedoemd te verdwijnen.

SH103396

6. Het district Brussel
Het Brussels Hoofdstedelijke Gewest moet worden omgevormd tot een bicommunautair Hoofdstedelijk District, waarbij de autonomie van de gemeenten op belangrijke punten beknot wordt. De financiële middelen moeten worden afhankelijk gemaakt van de vooruitgang op o.a. het gebied van mobiliteit en veiligheid. Hier gaat Bonte volledig uit de bocht. Waarom Brusselaars anders behandelen dan de rest van België? Waarom voorwaarden opleggen aan de financiering van Brussel die niet gelden voor de andere gewesten? Het ‘bicommunautaire’ karakter van Brussel is al lang achterhaald. Brussel is een internationale, multiculturele stad. Wat in Brussel ter discussie moet worden gesteld, is de idiote verplichting van eentalige kieslijsten, waardoor de splitsing van partijen gebetonneerd werd in de grondwet. De splitsing van B-H-V zal die absurditeit nog meer aan de oppervlakte brengen.

7. Verregaande opsplitsing van de arbeidsmarkt  
Kijk, mijn verstand is te klein om het hele gedoe rond de splitsing van de arbeidsmarkt te volgen. M.i. is die al lang gesplitst (Forem, VDAB, BGDA/ORBEM) en juist die splitsing ligt aan de basis van heel wat problemen in en rond Brussel en de hele grensstreek. Je moet geen Einstein zijn om in te zien dat, als je de arbeidsmobiliteit wil vergroten, er een federale aanpak van de arbeidsmarkt nodig is. Maar ja, ik zal het weer niet verstaan hebben.

Ondertussen heeft de SP.a top de nota Bonte afgewimpeld. Het debat is gesloten en op de website van de SP.a prijkt het meest uitgewerkte voorstel tot staatshervorming dat er bestaat.

Alleen jammer dat niemand het kent.

09:50 Gepost door Jan Lievens in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: brussel, staatshervorming, hans bonte, 048 |  Facebook |

25-07-08

Garanties zijn geen voorwaarden

De crisis van het Belgische staatsmodel is in de eerste plaats een crisis van de Vlaamse christendemocraten. Zonder hun irrealistische eisen, verwachtingen en deadlines, allemaal nodig om hun kartel en interne cohesie te redden, was het nooit zover gekomen. Een dik jaar geleden verdedigde alleen het Vlaams Belang separatisme, hoewel zelfs de meerderheid van zijn kiezers dat standpunt niet deelde. Vandaag is het een idee dat een veel ruimere weerklank vindt, ook al kan dat snel keren.   

large_390664

Natuurlijk staat separatisme niet op de agenda van de Vlaamse onderhandelaars, ook niet op die van het kartel. De misdaad van de Vlaamse christendemocraten is dan ook niet dat ze er een verborgen separatistische agenda op na zouden houden, maar wel dat ze door hun onverantwoorde houding elke realistische oplossing blokkeren waardoor een compromis onmogelijk is en separatisme voor steeds meer mensen de enige mogelijke uitweg lijkt. Door de fout ervan steevast in de schoenen van ‘de Franstaligen’ (als homogene bevolkingsgroep) te leggen, zetten ze de gemeenschappen in dit land tegen elkaar op en creëren ze problemen waar er geen waren. En dat is crimineel.

Sinds het uitbreken van de crisis, is er één constante. Telkens er een oplossing binnen handbereik leek, werd die afgeknald door de N-VA en vervolgens de CD&V-top, opgejaagd door kwaaie sms-en en e-mails van de ‘achterban’. Na 400 dagen hopeloos ploeteren, komt er eindelijk een formule die uitzicht biedt op een oplossing, en zie, Bart Dewever en Marianne Thyssen torpederen de boot alweer nog voor ze vertrokken is. Ze vragen namelijk ‘spijkerharde garanties’.

wever2

Elke redelijk mens weet dat het onmogelijk is waarborgen te eisen voor een succesvolle afloop van onderhandelingen. Maar neen, de kruim van Vlaamse kleinburgerlijke middelmatigheid, vertegenwoordigd door Dewever en Thyssen, eist de volgende ‘spijkerharde garanties’: de onderhandelingen moeten leiden naar een confederaal model, artikel 35 van de grondwet moet worden ingevuld, Brussel mag niet op hetzelfde niveau deelnemen als Vlaanderen en ‘de Franstaligen’ en een gebiedsuitbreiding van Brussel is uitgesloten. Voor de N-VA komt daar nog bij: B-H-V moet gesplitst worden langs parlementaire weg (dus eenzijdig).

Met andere woorden, de uitkomst moet volgens die dames en heren al op voorhand vastliggen. Dat zijn geen garanties, dat is een eenzijdig opleggen van je programma. Bovendien is het opvallend hoezeer het kartel Brussel al sinds het begin zoveel mogelijk negeert. Geen toeval natuurlijk, want Brussel is zowat de enige plaats in het land waar beide gemeenschappen samenwonen, -leven en –werken (en het kartel electoraal minder voorstelt dan de SP.a, en dat wil wat zeggen). De enige plaats in het land waar je dagelijks bewijst dat samenwerken (en leven en trouwen en kindjes maken) boven de taalgrenzen heen niet alleen mogelijk is, maar dagelijkse kost. Die verrijkende ervaring van een multiculturele samenlevingsvorm past uiteraard niet in het wereldbeeld van politici met klei aan de kuiten.

11:30 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: staatshervorming, 047, bart dewever, marianne thyssen |  Facebook |

22-07-08

De tricolore wappert vandaag ook links

Niets symboliseert conservatisme, royalisme, kolonialisme, franskiljonisme en alle andere negatieve ismen meer dan de Belgische driekleur. Zwart/geel/rood gewapper associeerde ik vroeger steevast met generaals op rust, lichtjes voorovergebogen door het gewicht van onterecht toegekende medailles. Aan hun arm protserige dames, hun lelijke kop gelukkig verborgen onder een potsierlijke hoed. Met haastige stap naar de tribune om de défilé te aanschouwen.

Reina%20Fabiola

Ook gisteren waren ze present, hun ogen beschermend voor het felle licht afkomstig van de minister van landsverdediging. Toen zijn nieuwe tanks (2 miljoen euro ’t stuk) voorbijrolden, vreesde ik even dat hij zou barsten van trots, maar als bij wonder bleef hij heel. Jammer.

Naast de traditionele gezagsdragers en hun entourage, waren gisteren echter ook vele tienduizenden ‘gewone mensen’ in Brussel om de nationale feestdag te vieren. Als je de media moet geloven, staan we op een zucht van separatisme. Maar de opmars van de tricolore is nooit groter geweest. Nu, in Brussel is dat al lang het geval. Maar gisteren kwamen ze van heinde en ver. Op het hoofd een Belgische zotskap van de Rode Duivels. Ook de gewone man kan ridicuul zijn op 21 juli.


SH104893

De opmars van zwart/rood/geel viel ook op tijdens de grote vakbondsbetoging van 15 december. Belgische vlaggen wapperden vrolijk naast rode en groene vakbondsvaandels. Een anarchist met Che Guevara-vlag en Belgisch lintje op de paramilitaire jas gespeld. Je kon het zo gek niet bedenken.

Nee, de driekleur staat niet langer voor Opus Dei, Fabiola en Graaf Lippens. Ze groeit stilaan uit tot een symbool van solidariteit, eenheid en verdraagzaamheid. Of hoe een aartsconservatief symbool een progressieve inhoud kan krijgen. Dialectiek, meneer. Wie weet, misschien groeit de nationale wapenspreuk ‘Eendracht maakt macht’ nog uit tot een vakbondsslogan! Of is ze het al?     

 

11:13 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: 046, driekleur |  Facebook |

Staatshervorming voor dummies (2)

Het hoge woord is eruit. Senaatsvoorzitter Armand De Decker stelt voor om een nieuw federaal congres op te richten waar de gemeenschappen een uitweg uit de politieke crisis zouden vinden. Daarbij verwijst hij naar het Nationaal Congres uit 1830. Grote woorden om een grote crisis te bestrijden. Degene die dat idee afschieten, opteren voor niets minder dan een volledige capitulatie van de Franstaligen voor de Vlaamse eisen en dus voor separatisme.

large_60151

Nu ja, een dialoog van gemeenschap tot gemeenschap, een federaal congres, what’s in a name? Het voorstel van De Decker wijst erop dat de het menens is om België om te vormen tot een confederale staat (of om er op zijn minst over te onderhandelen). De invulling van artikel 35 van de grondwet, quoi. Het werk van Dehaene afmaken om dan enkele decennia gerust te zijn. De crisis heeft de geesten doen rijpen om erover te debatteren. Maar een gegarandeerde oplossing is er natuurlijk niet. Want de staatshervorming gaat over geld en discuteren over geld, als er geen geld is, is nooit gemakkelijk.

Niet overtuigd dat het daarom gaat? Herfinanciering, responsabilisering, bevoegdheidsherverdeling… dure woorden, maar ze hebben allemaal betrekking op centen. Naarmate de contouren van de economische crisis duidelijke worden, kampt elk land meer en meer met financiële problemen. Maar in België wordt de crisis van de overheidsfinanciën vertaald in een strijd tussen gewesten en gemeenschappen: “de Vlaamse geldstroom naar Wallonië”, “de federale overheid stevent af op een failliet”, “de onderfinanciering van het Brusselse gewest”, de “spilzucht van Wallonië”…

Alle overheden kampen met een geldtekort, behalve de Vlaamse. Toch komt de roep naar een fundamentele staathervorming uit Vlaanderen. Volgens vrijwel de volledige Vlaamse politieke “klasse” zou een staatshervorming voor iedereen goed zijn. De federale overheid zou meer geld krijgen om de factuur voor de vergrijzing te betalen, Brussel zou meer geld krijgen (door de belastingen te heffen op basis van de werkplaats), Vlaanderen zou uiteraard meer geld krijgen, en het zou ook veel beter zijn voor Wallonië. Wacht eens even… Vandaag heeft iedereen te weinig geld (behalve Vlaanderen). Door een staatshervorming krijgt iedereen meer geld? Of heb ik het niet goed begrepen?

large_61169

In een discussie over centen heb je twee opties. Het Vlaams-nationalisme, dat vrijwel alle Vlaamse partijen heeft aangetast, geeft die centenkwestie een communautaire inhoud. Van zodra je die logica volgt, ben je verloren. Een billijke oplossing zal je op dat pad nooit vinden. Zelfs een in een doorgedreven confederale staat zullen er geldproblemen zijn die de nationalisten op het palmares van de nationale overheid zullen schrijven. Die heren en dames zullen niet rusten tot België van de aardbol verdwenen is. En daarna? Wel, binnen een onafhankelijk Vlaanderen blijven nog altijd genoeg zondebokken over: de Franstalige minderheid rond Brussel, de Vlamingen van vreemde herkomst. Misschien wordt het dan ook tijd om te denken aan gebiedsuitbreiding?

Een andere piste om de crisis van de staatsfinanciën aan te pakken, is niet alleen na te gaan waar de overheden hun geld vandaan halen, maar ook wat hun taken zijn. Nu het internationale financiële systeem als een pudding ineenzakt, het inflatiemonster opnieuw de kop opsteekt en steeds meer mensen vrezen dat hun spaarcentjes zullen wegsmelten, de winsten van de energiebedrijven de pan uitswingen terwijl steeds meer mensen de gas- en elektriciteitsfactuur niet meer kunnen betalen, is het misschien geen slecht idee om de huidige discussie over de staatshervorming in een breder kader te plaatsen.

Zal een Vlaamse staat (of gewest met meer bevoegdheden en ‘responsabilisering’) beter gewapend zijn tegen de financiële meltdown? Zal de energiefactuur tot meer betaalbare proporties dalen als Geert Bourgeois en Bert Anciaux meer bevoegdheden krijgen? De vraag stellen is ze beantwoorden.

large_379401

Frank Vandenbroucke pleit vandaag voor een sociale staatshervorming. Die benadering is niet slecht, maar je moet verder gaan dan een discours over bevoegdheidherverdeling en responsabilisering. Uiteindelijk overgiet Frank de argumenten van de nationalisten met een sociale saus. Het wordt tijd om een aantal andere thema’s op de agenda te plaatsen, zoals… euh… de energieprijzen, de bankcrisis, wat mij betreft ook de communicatieprijzen. Moet de staat echt wachten tot een bank failliet gaat alvorens ze over te nemen en op te draaien voor de verliezen met belastingsgeld (Bush kan ervan meespreken)? Frank heeft gelijk… De discussie over de staat is inderdaad een core business voor socialisten.

18-07-08

De staatshervorming voor dummies

Oké, ik kan het woord niet meer horen, maar laten we het vandaag nogmaals hebben over de staatshervorming of la réforme de l’état. In De Morgen van gisteren (17 juli) geeft Walter Pauli in zijn stukje ‘(Nie) wieder Opposition’ een schitterende analyse van de huidige politieke impasse. Hij schuift de verantwoordelijkheid ervan volledig in de schoenen van de CD&V, die het eigenbelang laat primeren boven het algemeen belang. Deze houding, ingegeven om de eigen achterban en de kiezer niet voor het hoofd te stoten, zou wel eens kunnen leiden tot een electoraal debacle van jewelste. Je ziet het trouwens nu al in de opiniepeilingen. Pauli vergeet alleen te vermelden dat het verlies van de CD&V vooral ten goede komt van nog radicalere nationalistische partijen zoals de LDD.

large_397227

Kom ik terug tot mijn vorige column. Waarom kan de SP.a als oppositiepartij electoraal niet profiteren van wat Pauli terecht de slechtste regering uit de Belgische naoorlogse geschiedenis noemt? Waarom bijt, meer algemeen, links meestal in het zand als het nationalisme wind in de zeilen heeft? Of waarom bakkeleit links onderling over (het belang van) de communautaire of nationale kwestie? Wat volgt is een aanzet tot verdere discussie.

Sommigen die zich de ‘echte linksen’ noemen, negeren het probleem gewoon. Ze vinden het een afleidingsmanoeuvre van de bourgeoisie die de werkende klasse een rad voor de ogen wil draaien. De goede oude verdeel- en heerspolitiek. Laat de bourgeoisie haar kunstmatig probleem maar zelf oplossen, daar maken wij onze handen niet aan vuil, luidt de redenering. Nu, je kunt aan de zijkant wel de internationale zingen, maar als geen kat naar je luistert, heb je wel een probleem.

large_367579

Anderen springen zelf op de nationalistische kar, zoals onlangs Caroline Gennez die het ongegeneerd had over het ‘hooghartig Franstalige neen op alle Vlaamse verzuchtingen’. Van gemeenschappen tegen elkaar opzetten gesproken! Als ze zo doorgaat, kan ze het voorzitterschap van de SP.a misschien beter inruilen voor een baan als redacteur bij het Nieuwsblad. Ik denk echter dat het vooral om een lapsus ging, want in een eerste reactie legde de SP.a de verantwoordelijkheid van de crisis wel degelijk bij het kartel. Maar zo diep zit dat gevoel van ‘wij, de Vlamingen’ tegenover ‘zij, de Franstaligen’ er blijkbaar in, dat het ook binnen de eigen rangen al lang is binnengeslopen.

Het probleem negeren, of meewerken aan een oplossing? That’s the question. De moeilijkheid van de staatshervorming is dat die gebaseerd is op het bestaan van aparte gewesten (waarvan de grenzen worden betwist) en gemeenschappen, met andere woorden, dat ‘de mensen’ worden verdeeld op basis van waar ze wonen en welke taal ze spreken. Een ‘neutrale’ of ‘billijke’ oplossing is op die basis onmogelijk. Bovendien maskeert die ‘tegenstelling’ een veel belangrijkere contradictie: die tussen arm en rijk. Tobback kon destijds op veel sympathie rekenen door te verklaren dat hij dichter bij een Waalse arbeider stond dan bij een Vlaamse patroon. Wie in de SP.a durft vandaag nog een dergelijke uitspraak doen?

large_267285

Een van de redenen waarom de socialisten zo machteloos staan tegenover de communautaire kwestie (of er mede verantwoordelijk voor zijn zoals de PS die destijds Happart en het RW grotendeels hebben opgeslokt door hun nationalistisch discours over te nemen) is dan ook dat ze niet langer een oplossing bieden voor de klassenkwestie. Door die opnieuw op de agenda te plaatsen (werk, koopkracht, pensioen) en met een geloofwaardige oplossing te komen, zou de partij al heel wat wind uit de zeilen van de nationalisten kunnen nemen. Want het is absurd te denken dat dergelijke problemen alleen kunnen worden aangepakt na een staatshervorming. Sociaaleconomische problemen moeten op zo groot mogelijke (dus internationale) schaal worden aangepakt, niet op een regionale.

Anderzijds mag een dergelijke benadering niet gezien worden als een ontwijken van de kwestie. De Belgische staatstructuur is verre van perfect. Ze is het resultaat van een compromis tussen gemeenschappen die fundamenteel wantrouwig staan tegenover elkaar. Franstalige politici zien in de ‘Vlaamse eisen’ een egoïstische reflex waarbij meer geld voor Vlaanderen alleen maar minder geld voor Wallonië en Brussel kan betekenen, en in die zin hebben ze niet eens ongelijk. Nochtans is het een vergissing om de eis tot ‘responsabilisering’ alleen maar te zien als een verdere ontmanteling van de Belgische staat. Die dreigt inderdaad failliet te gaan als er geen nieuwe financieringsmechanismen komen.

prev2

In de laatste instantie draait de hele staatshervorming immers rond geld. Wie denkt dat binnen om het even welke kapitalistische staat een billijke manier kan gevonden worden om geld te verdelen, is een utopist. In België is dat probleem nog complexer wegens het bestaan van verschillende gemeenschappen die zich door elkaar onderdrukt (of oneerlijk bejegend) voelen. Een eerste vraag die we moeten beantwoorden is: over welk ‘geld’ hebben we het? Er bestaat niet zoiets als ‘Vlaams geld’, ‘Brussels geld’ of ‘Waals geld’. Sinds de euro bestaat er zelfs niet zoiets als ‘Belgisch geld’. Wat met die begrippen bedoeld wordt, is eigenlijk belastingsgeld dat gegenereerd wordt binnen welbepaalde grenzen. Maar zelfs dat is relatief. Veel Vlamingen en Walen werken immers in Brussel, maar betalen belastingen in Vlaanderen of Wallonië en veel ‘Vlaamse’, ‘Brusselse’ of ‘Waalse’ bedrijven hebben vestigingen in de drie landsdelen én in het buitenland.

Die hele discussie gaat voorbij aan een centrale kwestie als het over belastingsgeld gaat: wie betaalt wat? Hoeveel betalen loontrekkers, hoeveel betalen kapitaalbezitters, hoeveel betalen bedrijven? In de afgelopen twintig jaar is er in dit land een gigantische verschuiving van het aandeel van inkomen uit arbeid naar inkomen uit kapitaal. Door de gewone spaarder mee te betrekken in het spel van de financiële markten via alternatieve ‘spaarproducten’ zoals beleggingsfondsen (zelfs pensioenfondsen investeren op de beurs, met alle gevolgen van dien), is het genereren van geld uit kapitaal, de echte oorzaak van de inflatie, sociaal veel aanvaardbaarder geworden. Belastingen op waardepapieren bedragen 15% of 25%. De vennootschapsbelasting bedraagt door de notionele interest in de feiten minder dan 25%, maar veel bedrijven betalen door creatieve boekhouding helemaal niets. Dan hebben we het nog niet eens over alle andere juridische achterpoortjes waarmee de echt rijken perfect legaal belastingen kunnen ontduiken. Op een nettoloon wordt daarentegen bijna 250% belastingen betaald, sociale bijdragen (van werkgever en werknemer) inbegrepen.

2

Het leeuwenaandeel van de staatsinkomsten wordt dus betaald door de gewone werknemers, via belastingen en sociale bijdragen, en via BTW en accijnzen op hun aankopen. De discussie rond de staatshervorming gaat volledig voorbij aan de manier waarop de staat (of het nu de Belgische, Vlaamse of Waalse is) haar inkomsten genereert. Bovendien worden die inkomsten nog altijd centraal bepaald en vergaard om vervolgens via een complex en vandaag betwist mechanisme gedeeltelijk te worden verdeeld over de gewesten en de gemeenschappen die ermee hun bevoegdheden kunnen uitoefenen.

Daarnaast kunnen de gewesten ook eigen middelen genereren, zoals successie- en schenkingsrechten. Het grappige aan dat laatste is dat telkens een gewest (meestal Vlaanderen) het voortouw neemt om die te verlagen, de andere noodgedwongen volgen om niet het slachtoffer te worden van oneerlijke concurrentie. Op die manier komen we langs de gewesten om toch in grote mate weer uit op een ‘nationale’ politiek. Je kunt je op economisch vlak trouwens ook de vraag stellen hoe de nationalisten die zich voorstander tonen van een verenigd Europa waarbinnen alles gericht is op harmonisatie (tot de sigarettenprijzen toe) in België durven pleiten voor het omgekeerde en dat zonder in de grond te zinken, maar soit.

Goed, laten we terugkeren naar de discussie over de staatshervorming, rekening houdend met de bedenkingen van hierboven. Binnen het huidige staatsbestel dreigt zoals gezegd de federale overheid failliet te gaan. De helft van haar inkomsten gaat naar de gewesten, waardoor ze op termijn haar fundamentele uitgaven (justitie, politiediensten, defensie, maar ook de intrestlast op de staatsschuld en de factuur voor de vergrijzing) niet langer zou kunnen betalen. Anderzijds ondervinden de gewestelijke overheden geen hinder van eventueel wanbeheer omdat ze niet zelf moeten instaan voor de inkomsten. Juist daarom wordt elk (potentieel) corruptieschandaal in Wallonië ongenadig opgeklopt door de Vlaamse media, terwijl het al even erge Vlaamse blunderboek met de mantel der liefde wordt bedekt (geen kwaad woord over wat we zelf slecht doen).

Affiche_A3_Philippe_Moureaux_(Mario_Scolas)-_2006_copie

Nu, op het eerste gezicht lijkt het principe van ‘responsabilisering’ niet eens zo’n kwaad idee. Zelfs de notie van federalisme en confederalisme als staatsvorm die de ‘democratie dichter bij het volk brengt’ is op zich niet te verwerpen. Want de huidige deelregeringen zijn in de feiten papieren tijgers die voor de uitoefening van hun bevoegdheden afhankelijk blijven van nationaal gegenereerde middelen. Alleen zijn de verdedigers van die rechtstreekse democratie veel minder happig als het erop aan komt de bevolking uit de Brusselse rand te laten beslissen over tot welk gewest ze willen behoren. Ook heb ik hen nooit horen klagen over de manier waarop de Vlaamse overheid kruiwagens geld uitstort over de Vlaamse steden en gemeenten, die in de afgelopen tien jaar een ware metamorfose ondergingen (Gent, Antwerpen, Mechelen, Oostende, Leuven, Lier, noem maar op…). Over responsabilisering van de gemeenten heb ik Bourgeois of Dewever nooit horen piepen.

Het probleem met de eis voor responsabilisering is dat die in de huidige context in de eerste plaats bedoeld is als besparingsmaatregel. Lees er de Vlaamse media op na: België is (financieel) failliet! Het verzet van de Franstalige politici tegen de staatshervorming is dan ook in de eerste plaats een verzet tegen een verlies van middelen. Daarbij werpen ze zich echter op als toonbeelden van tolerantie, terwijl ze ‘de Vlamingen’ afschilderen als egoïsten en separatisten, een contradictie die hen volledig lijkt te ontgaan. Vervang in sommige Franstalige media het woord Vlaming door Marokkaan, en ze krijgen het Centrum voor Gelijke Kansen en Racismebestrijding over zich heen. Hetzelfde (nu ja, vervanging van Franstaligen door Marokkanen dan) geldt natuurlijk ook voor veel Vlaamse kranten, die van de VUM (Standaard-groep) op kop.

Zowel de eis voor meer democratie als die voor een billijker verdeling van middelen (met als centrale vraag: waar komen ze vandaan en hoe worden ze besteed) zijn fundamenteel linkse eisen. De linkerzijde zou op die basis een voorstel tot ‘staatshervorming’ moeten uitwerken over de taalgrenzen heen. Moureaux heeft zich overigens al uitgesproken voor het confederalisme. Door de staatshervorming een sociale dimensie te geven, kan ze ook ontzenuwd worden en kan het vertrouwen tussen de gemeenschappen worden hersteld, zeker als ze gedragen wordt door partijen langs beide zijden van de taalgrens (SP.a, PS, Ecolo en Groen om te beginnen). Dat wil niet zeggen dat dit een panacee is voor de fundamentele sociaaleconomische problemen. Die hebben integendeel een internationalistische en uiteindelijk mondiale oplossing nodig. Daar is geen enkele staatshervorming tegen gewassen. In België zou je voor hetzelfde geld evengoed kunnen pleiten voor het afschaffen van de gewesten en gemeenschappen en een terugkeer naar een unitaire, centrale, maar dan tweetalige Belgische staat. Alleen lijkt dat binnen de huidige context niet zeer haalbaar. Je moet je waren toch ook aan de man kunnen brengen.

17:19 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: regeringscrisis, staatshervorming, moureaux, gennez, 044 |  Facebook |

15-07-08

Het kartel én de chaos

De grote verrassing is niet dat Leterme zijn ontslag heeft ingediend, maar wel dat de media er verrast op reageren. In de afgelopen maanden achtte immers geen enkele krant een akkoord over de staatshervorming tegen 15 juli mogelijk. Vanwaar dan de verrassing?

leterme

De meeste waarnemers hadden er blijkbaar op gemikt dat als puntje bij paaltje kwam Leterme uiteindelijk de moed zou hebben zijn partij voor de keus te stellen. Zijn regering had immers een akkoord bereikt over het sociaaleconomische luik en de begroting. Alleen de deadline voor een akkoord over de staatshervorming haalde hij niet. Leterme hoopte wellicht dat een nieuwe formule waarbij de gewesten en gemeenschappen werden betrokken en een engagement langs Franstalige zijde voor een grote staathervorming misschien niet de N-VA, maar toch zijn eigen partij over de streep zouden trekken. Maar neen, de leider werd niet gevolgd. Wel door de top (zie verklaring Peeters die het zou verdedigen binnen de Vlaamse regering), maar niet door de basis.

De CD&V-top is dus het noorden kwijt. Hij heeft met zijn kartel een monster van Frankenstein gecreëerd die hij niet langer onder controle heeft. Kiezen voor Leterme en een voortzetting van de communautaire onderhandelingen zou niet alleen een breuk in het kartel veroorzaken, maar een schisma binnen de CD&V zelf. Die verscheurende keuze kon Leterme alleen vermijden door zijn ontslag aan te bieden. Daarmee is zijn prestige en is zijn partij voorlopig wel gered, ook al staat België aan de rand van de afgrond.

leterme2

Het is duidelijk dat zowel Leterme, Kris Peeters als de CD&V-top verkozen om de onderhandelingen over de zomer te tillen en verder te zetten in een uitgebreid overlegorgaan met een vertegenwoordiging van de gewesten en gemeenschappen. De band met de NV-A dwong ze echter in een andere richting. Een van de meest opmerkelijke uitspraken van Leterme bij zijn ontslag is dat het Belgische overlegmodel zijn limieten heeft bereikt. Hij zegt daarmee identiek hetzelfde als Bart Dewever. Die uitspraak kan alleen maar betekenen dat een compromis op federaal vlak niet langer mogelijk is.

Maar wie a zegt, moet ook b zeggen. Leterme mist echter de moed om zijn redenering af te maken. Want als overleg niet meer kan, rest enkel nog een eenzijdig optreden. Wie niet luisteren wil, moet voelen. De reden waarom dat niet openlijk wordt gezegd, is dat in alle stilte gehoopt wordt op grotere toegevingen van de Franstaligen. Gebeurt dat niet, dan willen ze de Franstaligen voor een voldongen feit plaatsen: een confederaal model als enige werkbare oplossing. Ze vergeten echter één ding. Ook daarover moet worden onderhandeld. En hoe denken ze daarover een akkoord te bereiken, als ze nog geen kiesarrondissement kunnen splitsen? Nee, de CD&V heeft zich in een onmogelijke impasse gemanoeuvreerd die ze zélf heeft gecreëerd, en nu hoopt ze dat anderen de kastanjes uit het vuur zullen halen. Maar wie? Ze kunnen moeilijk in een regering blijven onder een andere leider die exact hetzelfde zou voorstellen als Leterme.   

20070511-gennez-swastika
 

Is er dan echt geen alternatief? Ik moet afleren te eten voor de tv, want toen ik bij het middagnieuws Caroline Gennez hoorde zeggen dat de impasse volledig toe te schrijven is aan de Franstaligen die op alles ‘neen’ blijven zeggen, ben ik haast gestikt. Door verslikking en van woede. Nu het nationalisme op alle fronten zijn petieterig onvermogen heeft aangetoond, trekt Gennez de Vlaamse kaart! On-be-grij-pe-lijk. Volgens opiniepeilingen heeft het kartel een dreun van 6% gekregen. De communautair veel minder beladen VLD klimt 2% omhoog. Toegegeven, de grootste winst gaat naar Dedecker, maar wie heeft het laatste jaar de SP.a echt gehoord? Ben ik de enige die eczema krijg bij het horen van het woord ‘staatshervorming’? Durft er dan niemand in de SP.a ingaan tegen het nationalistische vergif dat zich meester heeft gemaakt van brede lagen van de Vlaamse bevolking? Zijn de groenen dan de enigen die getuigen van gezond verstand op communautair vlak?

Anderzijds komt het communautaire niet eens voor in de topbekommernissen van ‘de mensen’. Werk, koopkracht en pensioen, stuk voor stuk thema’s die op het lijf geschreven staan van de socialisten, vormen de topdrie. De SP.a zou rond die drie thema’s, samen met de PS, een (geloofwaardig!) socialistisch noodprogramma moeten opstellen. Op die manier zouden de socialistische partijen in de prakrijk aantonen dat samenwerking over de taalgrens wel mogelijk is. Daar rond moeten ze vervolgens bondgenoten verzamelen: de groenen, maar ook de werknemersvleugel van de christendemocraten. Zelfs de arbeidersbasis van het Vlaams Belang zou zich achter een dergelijk programma kunnen scharen. Langs Franstalige kant zou een dergelijk programma vast weerklank vinden bij Ecolo en een deel van de CDH.

Dat betekent niet dat de SP.a en de PS blind moeten zijn voor de institutionele tekortkomingen van de Belgische staat. Maar de basis van die hervorming mag niet de Vlaams-Waalse tegenstelling zijn, maar die tussen arbeid en kapitaal. Utopisch? Een werk van lange adem? Allicht. Maar als je erover nadenkt, een praktische noodzaak. Want zoniet doemt er een alternatief op dat op termijn kan uitmonden in Balkantoestanden.

17:04 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: leterme, sp a, staatshervorming, gennez, regimecrisis |  Facebook |

04-07-08

Dromen van een wereld zonder grenzen

Leterme ziet het niet meer zitten. Dat was het eerste dat ik hoorde bij het ontwaken op de tonen van radio 1. Tja, ik zie Leterme niet zitten, dus voor mij geen slecht nieuws. Maar hoezeer ik ook de rug wil zien van deze regering, ik betrap er mezelf toch op dat ik stilletjes hoop op een communautair akkoord. De inzet is nu eenmaal te groot.

large_346954

Als je het kartel moet geloven, zit de boel alleen maar vast omdat de Franstaligen geen millimeter willen opschuiven en tot geen enkel compromis bereid zijn. “Zij” willen niet vooruit. Kijk, het is die voorstelling van zaken die me doodziek maakt. Elke eis van de tegenpartij is totaal onredelijk (zoals de uitbreiding van Brussel) of belachelijk (minder geld voor Vlamingen in Brussel), al “onze” eisen zijn niet alleen zeer redelijk, maar ook verstandig en goed voor iedereen. Wij moeten dus niet alleen geloven dat Franstaligen totaal onredelijk zijn, maar ook dom. En wie wil nu nog verder samenwerken met een dom en onredelijk volk?

“Maar hoe zou jij het dan oplossen?” krijg ik meer en meer te horen. “Kritiseren is makkelijk”. Wel… een klassenloze samenleving zonder grenzen is natuurlijk een beetje hoog gegrepen, maar het is wel een eerbaar einddoel (en een einddoel is wat vandaag bij de onderhandelaars, op de N-VA na, juist ontbreekt,). En elke stap en elke maatregel die dat einddoel dichterbij brengt, kan rekenen op mijn enthousiaste steun. De uitbreiding van de faciliteiten in Wallonië, een meesterzet van Rudy Demotte, ontlokt bij mij dan ook een rondedans rond de keukentafel, het taalexamen voor de aanschaf van een sociale woning in Vilvoorde een greep naar de kotsemmer. Dus elke maatregel ter bevordering van samenwerking, wederzijds respect en eenheid is goed, elk voorstel dat neigt naar navelstaarderij en riekt naar nationalisme slecht.

BartDeWever11nov[1]

Voor alle duidelijkheid: de minachting die Maingain en compagnie tentoonspreiden tegenover de Vlamingen doet me evengoed kokhalzen. Zo wou ik op een bepaald moment aansluiten bij een ludieke groep tegen Bart Dewever op Facebook, maar heb me bedacht toen ik een paar reacties las op het prikbord. Zo schrijft een zekere P.O. “Les flamands sont la honte de l’Europe.” En « Mais nous ne voulons pas parler néérlandais !!!! parsequ on s en fout de cette langue et on les emmerdes” (niet slecht : drie taalfouten in één zin). Vlaanderen heeft inderdaad geen patent op idiotie… De ironie is natuurlijk dat het juist die mentaliteit is die politici als Bart Dewever groot maken.

Maar goed, hoe moet het nu verder? Laten we ervan uitgaan dat er tegen 15 juli inderdaad geen akkoord is, zoals iedereen verwacht. Dat zou betekenen dat een politiek onderhandeld akkoord tussen Vlamingen en Franstaligen binnen de schoot van de federale regering niet langer mogelijk is en de staat op een andere manier zal moeten worden hervormd (of gesplitst). Geen compromis betekent immers een regimecrisis. Als de platgetreden paden niet meer bewandelbaar zijn, zullen nieuwe wegen moeten worden betreden. Dat kan zijn: een soort van overleg tussen alle overheden, waarin de gewestregeringen niet alleen betrokken zijn, maar ook de eerste viool spelen. De geslaagde onderhandelingen tussen Kris Peeters en Rudy Demotte zijn een teken aan de wand.

large_350562

Dat zou dus betekenen dat de gewesten het voortouw nemen in de onderhandelingen over een nieuwe staatshervorming. Het federale niveau heeft dan in de feiten gefaald, de gewesten nemen over in een de facto confederaal model dat alleen nog op papier moet worden uitgewerkt. Maar ik sluit nog altijd niet uit dat het tot een ingewikkeld compromis komt, met geïnstitutionaliseerde samenwerkingsakkoorden tussen de gewesten ter versterking van het federale niveau in ruil voor een verdere bevoegdheidsoverdracht. Blablabla, inderdaad…

En B-H-V? Ik blijf erbij dat een referendum in alle betrokken gemeenten de aangewezen weg is. Het resultaat zou de MR en het FDF wel eens kunnen zuur opbreken. Mensen stemmen immers in de eerste plaats voor hun portemonnee, niet voor hun taal. En de inwoners van de rijke groene gordel rond Brussel, hoe Franstalig ook, zullen twee keer nadenken alvorens aan te sluiten bij een door armoede verteerd stadsgewest waar ze een stuk meer belastingen zullen moeten betalen. De enige reden waarom ze zelf een referendum vragen, is omdat ze weten dat ze die niet zullen krijgen.

Leve de jeugd van heden!

Leuk filmpje gevonden op YouTube. Een beetje provocatief, maar toch geestig en intelligent… Er is nog hoop…