15-06-10

Voor een progressief front tegen De Wever

Wordt België gered of vernietigd door Bart De Wever? Vandaag 15 juni, voerde hij discrete gesprekken met Di Rupo, eergisteren in het grote verkiezingsdebat weigerde hij zich uit te spreken over de slaagkansen van een federale regering met de N-VA die in staat zou zijn de staat te hervormen en voldoende te saneren. Is Bart De Wever de redelijke hervormer, of een wolf in schapenvacht?

sheep_and_wolf

Zijn optreden in het grote verkiezingsdebat van 14 juni maakte mij alvast niet veel wijzer. Zo verklaarde De Wever tweemaal dat er snel een akkoord nodig was over een grote staatshervorming en over 22 miljard besparingen. Hij noemde het de grootste uitdaging sinds de Tweede Wereldoorlog. Over de slaagkansen ervan sprak zijn lichaamstaal echter boekdelen. In plaats van ‘boer Charel’ daarover aan te pakken, bleef de SP-a-voorzitster hem als een verliefde bakvis aankijken.  

De logica van De Wever vertoont veel gelijkenissen met die van de rechtse Republikeinen in de VS. Je brengt twee stellingen samen en suggereert een verband dat er niet is. Bijvoorbeeld:  sinds de oprichting van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is de werkloosheid er gestegen tot 20%.” Conclusie: schaf het gewest af.   

Doctor Jeckyll of Mister Hyde? 

Caroline moet haar geflirt met De Wever dus dringend stoppen, want die “sympathieke kerel” verdedigt wel een zeer rechts sociaaleconomisch programma. Bovendien is hij een man met een missie: het terug respectabel maken van het Vlaams-nationalisme, niet alleen door het uit de handen te rukken van het extremistische Vlaams Belang, maar ook door het criminele oorlogsverleden te verdoezelen. In hetzelfde programma verklaarde hij dat de N-VA kan bogen op een geschiedenis van honderd jaar, zij het in diverse gedaanten. Voor De Wever is de collaboratie dus niets meer dan een “andere gedaante” van het Vlaams-nationalisme. Een ‘fait divers’ om Freddy Thielemans te parafraseren.

Hij begrijpt maar al te goed dat vandaag openlijk pleiten voor separatisme politieke zelfmoord is. Daarom dekt zich in met de beste intenties, spreekt over evolutie in plaats van revolutie, stelt de financiële markten gerust, schuilt zich achter Europa, enz. Tegelijk ondergraaft hij met een kwinkslag de legitimiteit van elke federale instelling en structuur.  

1932_dr_jekyll_and_mr_hyde

 

De N-VA is gebaseerd op de rechtervleugel van de Volksunie. Onder de nieuwe verkozen N-VA-ers in de Kamer bevinden zich figuren als Manu Beuselinck die openlijk sympathiseert met de Vlaamse Volksbeweging (VVB). De VVB, opgericht in 1957, pleitte destijds voor federalisme, toen een revolutionaire gedachte. Vandaag acht de VVB dat het federalisme is bereikt en de volgende stap een onafhankelijke Vlaamse lidstaat binnen Europa moet zijn. Dat is iets anders dan het verdampingsverhaal van De Wever. Voor dergelijke lieden zal om het even welk compromis met de Franstaligen zeer moeilijk te slikken zijn. Het Belgisch niveau moet immers niet alleen voor de Franstaligen, maar ook voor de meeste Vlaamse partijen op een of andere manier worden versterkt.    

 dewever

Er bestaat dus wel degelijk een reëel gevaar dat de tactiek van De Wever in de praktijk zal neerkomen om, via een bewijs uit het ongerijmde, de Vlamingen stap voor stap proberen rijp te maken voor het separatisme als onvermijdelijk eindstation. Het gros van zijn kiezers is immers niet voor de splitsing van België, maar voor een betere werking van de instellingen. De Wever zal uiteindelijk moeten kiezen tussen een compromis om zijn kiezers tevreden te stellen, of aan de kant blijven staan om zijn achterban niet teleur te stellen. En elke misstap zal door zijn politieke tegenstanders, de CD&V op kop, genadeloos worden afgestraft. De rollen zijn nu immers omgekeerd.   

Frank Vandenbroucke 

Een van de weinigen die de N-VA tijdens de verkiezingscampagne in de hoek heeft kunnen drukken, was Frank Vandenbroucke. In het VRT-programma Phara van 8 juni trad de nieuwe SP-senator in debat met Danny Pieters van de N-VA over de splitsing van de sociale zekerheid en de arbeidsreglementering. Bart De Wever eist vandaag tussen haakjes openlijk excuus van Phara De Aguirre omdat ze vooraf beweerde dat hijzelf niet durfde komen. Zolang ze haar excuus niet aanbiedt, weigert De Wever nog in haar programma op te treden. Ook een trucje dat hij geleerd heeft van zijn Republikeinse vrienden.

Anderzijds deed Frank Vandenbroucke onlangs de volgende verbijsterende uitspraak: “Als ik De Wever hoor, is het vaak alsof ik mezelf hoor” De vraag is: over welke punten is VDB het met De Wever eens? Over de slechte werking en de ondoorzichtigheid van de Belgische staatsstructuren bestaat er vrijwel unanimiteit, zeker in het noorden van het land. Het ligt buiten het kader van deze tekst om diep in te gaan op de communautaire geschiedenis van België, maar de socialistische leiders hebben op dat vlak ook geen vlekkeloos parcours afgelegd, en dan druk ik mij zeer mild uit. Als puntje bij paaltje kwam, kozen ze steeds de kant van de eigen gemeenschap. Nationalisme boven socialisme (ook hier niets nieuws onder de zon). Het is voldoende om te stellen dat er sinds 1979, het jaar waarin Cools en Van Miert de BSP in twee splitsten (en dit tegen de wil van een groot deel van de partijbasis in), er geen nationale partijen van betekenis meer zijn in dit land.  

Eigen politieke structuren

 

De opeenvolgende staatshervormingen sinds 1980 hebben de gemeenschappen in België steeds verder uit elkaar gedreven, behalve in Brussel. De creatie van het Brussels stadsgewest in 1989 heeft een Brussels bewustzijn doen ontstaan dat zich afzet tegen de twee andere gewesten. De multiculturele inwoners van Brussel voelen zich immers niet Waals of Vlaams, maar ‘Brusselaar’: Franstalige Brusselaars, Marokkaanse Brusselaars, Turkse Brusselaars, Italiaanse Brusselaars, Congolese Brusselaars… maar ook Vlaamse Brusselaars, of, in mijn geval, Oostendse Brusselaars (J).

arnoouk5

 

Vlaanderen en Wallonië kregen al in 1980 eigen politieke structuren. Sinds het Sint-Michielsakkoord van 1993 kregen ze daarenboven een eigen rechtstreeks verkozen parlement, een eigen premier en een eigen regering. De Lambertmontakkoorden van 2000-2001, destijds omschreven als de definitieve fase van de staatshervorming, brachten België wel degelijk communautaire rust tijdens de economische boomjaren onder Paars, toen het geld rijkelijk vloeide. Tien jaar later, te midden van de grootste recessie sinds WOII, deden ze ons belanden op de rand van het separatisme. De deelregeringen blijken in de praktijk immers papieren tijgers (of tandeloze leeuwen) die zelf niet kunnen beslissen over hun inkomsten, maar hun zakgeld krijgen van vadertje (Belgische) staat.  

Goodbye Belgium, Hello Brussels 

Zonder een terugkeer van nationale of federale partijen in de een of andere vorm, is België op termijn waarschijnlijk gedoemd. En de scheiding zal niet pijnloos verlopen, want de belangrijkste hindernis op de secessie is Brussel. Een splitsing van België zou onvermijdelijk een gevecht doen losbarsten voor de hoofdstad, die goed is voor 20% van het BNP. De bangmakerij waar De Wever het altijd over heeft, steunt wel degelijk op reële risico’s. De PS zal de splitsing van B-H-V waarschijnlijk doorduwen om De Wever over de streep te trekken. Zo kan De Wever een belangrijk symbolisch dossier op zijn palmares zetten, terwijl ook Di Rupo een politieke slag zou thuishalen. In de rijke rand zijn voor hem, in tegenstelling tot voor de MR, immers niet veel stemmen te rapen. Maar de splitsing van het kiesarrondissement zal de Vlaamse Brusselaars meer dan ooit isoleren. De Vlamingen zullen onder die omstandigheden waarschijnlijk structureel beginnen samenwerken met de Franstalige partijen. De hoofdstad zou van splijtzwam kunnen evolueren naar bruggenhoofd. Misschien wishful thinking want een inschrijvingsrecht zou dergelijke ontwikkeling ondermijnen, maar ik hou de vingers toch gekruist.

 Artikel 35 

Ik denk dat, gezien het gevaar van een nieuwe periode van politieke instabiliteit en de gevolgen op de economie, er een reële kans bestaat dat de volgende staatshervorming relatief snel zal worden doorgedrukt. Mij maak je niet wijs dat er gedurende de drie (eigenlijk 15) jaar stilstand niet is nagedacht over een nieuwe staatsstructuur. Er werd alleen gewacht op het moment dat een nieuwe staatshervorming politiek haalbaar of noodzakelijk was. Het lijkt er sterk op dat dit moment gekomen is. Concreet komt de volgende staatshervorming neer op het invullen van het fameuze artikel 35 van de grondwet, dat de federale bevoegdheden moet vastleggen. Alleen dan kan een einde worden gesteld aan de bevoegdheidsconflicten en -overlappingen. De moeilijkste knopen om door te hakken, betreffen de centen. Wie financiert de bevoegdheden? Wie bepaalt en int de belastingen?

 euro-stapel

De Copernicaanse omwenteling die de Vlaamse regering verdedigt bij monde van Kris Peeters, betekent ondermeer dat de gewesten en gemeenschappen verantwoordelijk worden voor het innen van de centen via de overheveling van de personen- en vennootschapsbelasting. Dat zou ook meer klaarheid moeten scheppen in de financiële stromen naar het zuiden. Het zou de Vlaamse regering in de gelegenheid stellen om een bedrijfsvriendelijker (lees rechtser) beleid te voeren. Maar als de gewesten de centen innen, zouden zij de federale overheid moeten financieren. Dat betekent ook dat ze de kraan zouden kunnen dichtdraaien. Wallonië en de Franstalige gemeenschap zien in deze omwenteling dan ook niet geheel ten onterecht de laatste stap naar het separatisme. Daarom is in mijn opinie echt federalisme of confederalisme in België onmogelijk in de praktijk. Het beste dat uit de bus kan komen, is een ietwat minder hybride structuur die de bevoegdheden beter afbakent en een aantal symbooldossiers zoals B-H-V oplost. Of de N-VA daar echter genoegen mee zal nemen, that is the question  

Links front 

De vraag wie belastingen betaalt en hoeveel, is in werkelijkheid een klassenkwestie. Komt het geld van de Haves of van de Have-nots? Van de loontrekkende, de ambtenaar, de werkmens, de modale burger, de gewone man, of van de rijke kapitaalbezitter. Klinkt misschien ouderwets, maar het is, wel… euh… juist. Met andere woorden: die saaie discussie rond de staatshervorming is in werkelijkheid een boeiende discussie rond wie betaalt wat. Gesneden koek voor socialisten, zou je denken. Op die basis moet duidelijkheid worden gecreëerd over de bevoegdheidsverdeling. Sociale zekerheid en arbeidsreglementering moeten federale materies blijven. Milieu en buitenlandse handel moeten bijvoorbeeld opnieuw gecentraliseerd worden.  

Dus Caroline, ga door de deur met Di Rupo, niet met De Wever. Het eerste zal trouwens veel vlotter gaan. Het is rond die as dat een front moeten worden gevormd voor een ‘sociale staatshervorming’. Voor mij mag die term behouden blijven, maar de inhoud ervan moet veranderen want momenteel past ze teveel in een 'Vlaamse' in plaats van een 'socialistische' logica. Bondgenoten kunnen gezocht worden bij de Groenen en de ACV-vleugel van de christendemocraten (die vandaag trouwens onder vuur liggen van de Unizo- en VOKA-fractie), maar de socialisten zijn als grootste parlementaire fractie uitstekend geplaatst om hierin het voortouw te nemen. Het smeden van concrete bondgenootschappen over de taalgrenzen heen rond concrete eisen ter verdediging van de sociale zekerheid, betere werkomstandigheden (bijvoorbeeld rond stress op het werk), zou wel eens het broodnodige enthousiasme kunnen creëren waar de SP-a al jaren behoefte aan heeft. En, neem dat niet persoonlijk Caroline, een nieuw boegbeeld zou waarschijnlijk ook geen kwaad doen.

17:51 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (2) | Tags: bart de wever, caroline gennez, sp-a, n-va, staatshervorming |  Facebook |

Commentaren

between the global and the local Hi Jean,

it seems to me there is something more fundamental at work, in which the N-VA is in the 'vanguard' so to speak: nation-states seem to be losing the war against the extreme neoliberal global market forces, and they are hollowing, hence faced with an impotent nation-state, people's are groping for a return to the more localized forms of governance. This can be reactionary, but not necessarily, as there are many progressive aspects to the trend to localization, especially if it can be coupled with new forms of peer-based global governance ... so, how can progressives distinguish the reactionary forms of nationalism, such as expressed by the NVA, and other forms ... we can't simply pine for the belgian state, nor for some impotent social-democratic internationalism ... for me the model is to be found in the global knowledge/software/design commons which are combining relocalized and more democratic production communities, with globally shared knowledge communities which are also governed on a global scale ... not a full answer, but an important one ...

Michel

Gepost door: Michel Bauwens | 16-06-10

Bedankt voor je interessante reactie Michel. Ik ben evenmin gelukkig met de klassieke analyse omdat er teveel vragen openblijven. Er is inderdaad meer aan de hand. Mijn beoeling is juist via een serie artikels tot een meer uitgewerkt standpunt te komen. Er is de globalisering, immigratie en de negatieve kanten van Europa waartegen de mensen zich volledig machteloos voelen, waardoor ze teruggrijpen naar de eenvoudige ideeën van het nationalisme. De traditionele staten verzwakken, regeringen en de oude partijen staan effectief machteloos. Maar ik kom daar later op terug. Ik zal me volgende week wat meer in P-2-P proberen te verdiepen, want ik begrijp niet volledig wat je bedoelt.

Gepost door: Jean | 16-06-10

De commentaren zijn gesloten.