22-06-10

Collectieve blindheid

De grootste financiële crisis sinds 1929. De diepste en langdurigste recessie sinds de Tweede Wereldoorlog. De eurocrisis en de PIGS (Portugal, Italië, Griekenland en Spanje). De opmars van China. De machteloosheid van Obama. De massale migraties. De mondialisering. De delokalisering naar lagelonenlanden. De ‘financiële markten’. De beurs. De speculanten. De stijgende armoede. De kloof tussen arm en rijk. De technologische revolutie. Het internet. De stress op het werk. De onzekerheid.

 

En waar zijn wij, in Vlaanderen en België, mee bezig? Met de staatshervorming. Meer Vlaanderen, minder crisis. Komaan, zeg… En hoera, ook aan de andere kant van de taalgrens is nu het besef gegroeid dat een grote staatshervorming noodzakelijk is. Terwijl een tsunami komt afgerold, probeert België zijn huisje wat op te ruimen, want wat kunnen we anders doen?

 

België staat immers machteloos tegenover de échte problemen. Het is dan ook heel gemakkelijk en ja, intellectueel oneerlijk, om de Belgische federale staat met alle zonden van Israël te beladen. De Griekse, Spaanse, Duitse… staten staan al even machteloos. Zelfs veel machtiger landen als de VS of Japan moeten de blinde en ongecontroleerde krachten van de mondialisering meer en meer ondergaan.

 

Vandaar de oprichting en uitbreiding van internationale vrijhandelszones en economische machtsblokken zoals de EU (of NAFTA in Amerika). Vandaar de euro. Het zijn pogingen van de oude nationale staten in Europa om de krachten te bundelen in een hyperconcurrentiële wereldeconomie waarin ze apart dreigen te verzuipen. Eendracht maakt macht.

 

Maar wat is de belangrijkste hinderpaal voor meer Europese eenmaking? Juist, nationalisme. Merkel die de puinhoop van de Griekse regering niet wil opruimen omdat de “Duitsers” niet willen betalen voor de “Grieken”. Op een zinkend schip is het ieder voor zich. Tot het besef groeit dat je op die manier elkaar meesleurt naar de diepte. Dan krijgt het integratieproces uiteindelijk een nieuwe duw in de rug. Maar in welke richting? Van een Europese autoritaire staat waar de burger nauwelijks vat op heeft.  

 

Meer greep van Europa op de lidstaten, zoals vandaag met de controle op de nationale begrotingen, vertaalt zich immers in nog meer machteloosheid en frustraties bij de burgers. De eigen identiteit, het ‘eigen volk’ (ook al wordt dit meer en meer vermengd en is het om te beginnen al een resultaat van vermenging) wint daarom aan belang. Het is de keerzijde van het Europese integratieproces. De illusie van “Wat we zelf doen, doen we beter”.

 

Het streven naar meer Vlaamse onafhankelijkheid is volgens mij dus een reactionaire reflex uit onmacht tegenover krachten waar we geen controle over hebben (en waar de echte discussie zou moeten over gaan). Maar… laat ik hier een balletje opwerpen om de discussie te stimuleren. Het is ook verkeerd om ons principieel te verzetten tegen meer bevoegdheden voor de gewesten. Op de keper beschouwd is er niets op tegen dat België zou verdampen binnen Europa. De vraag is: binnen welk Europa?

 

De reden waarom progressieve mensen vandaag België verdedigen, is voor redenen van solidariteit. Vroeger was de Belgische vlag alleen zichtbaar op manifestaties van oud-strijders en francofone Belgicisten. Vandaag zien we ze wapperen op vakbondsbetogingen.

 

De Belgische vlag is echter niet de onze. Maar de Europese blauwe vlag evenmin. Net zoals we in België een onderscheid moeten maken tussen de reactionaire en de democratische aspecten van de staatshervorming, moeten we in Europa het reactionaire kaf van het progressieve koren scheiden.

 

Op dat thema kom ik later terug.

 

 

 

01:45 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: de wever, staatshervoming, links alternatief |  Facebook |

19-06-10

Welk compromis?

De vrees voor een gigantische verkiezingsoverwinning van Bart De Wever die zelfs de financiële markten even deden beven, is vandaag omgeslagen in een bijna euforische stemming. Niet omdat hij verloren heeft, maar juist omdat hij zo sterk gewonnen heeft.

Bart-De-Wever-5801

 

De meeste commentatoren verheugen zich over de duidelijkheid van de verkiezingsuitslag: er zijn twee overwinnaars die met kop en schouders boven de rest uittoren: Di Rupo in Wallonië en De Wever in Vlaanderen. Bovendien, driewerf hoera, schijnt het te boteren tussen die twee. Een akkoord is zo goed als binnen. De Wever redt België! Di Rupo redt de sociale zekerheid! Hoezee, hoezee, hoezee, allen samen met Bart en Elio in zee.

 

Ik wil het feest niet bederven, maar zou toch enkele ietsepietsie kleine kanttekeningetjes willen plaatsen. Laten we uitgaan van de niet evidente veronderstelling dat Bart en Elio een akkoord bereiken. Er zijn twee keiharde noten te kraken: een 'grote' staatshervorming inclusief B-H-V, en het dichtrijden van een gat van 22 miljard in de begroting. Je mag er gif op innemen dat beide dossiers met elkaar worden verbonden. Vlaanderen en Wallonië kunnen bijvoorbeeld nieuwe bevoegdheden krijgen, maar geen extra middelen. Ze zouden dan zelf moeten kiezen tussen extra inkomsten of extra bezuinigingen. Die piste maakt wel een herziening van de financieringswet noodzakelijk, maar die zat er toch al aan te komen.  

 nb1411elio_jpg_275

Vervolgens moeten beide boegbeelden verliezers meetrekken in het bad om een regering te kunnen vormen, liefst met een 2/3 meerderheid. Laat ik me hier beperken tot het scenario van de afspiegelingscoalitie en de gevolgen voor de Vlaamse politiek. De CD&V’ers bevinden zich in een onmogelijke positie want ze moeten kiezen tussen de pest en de cholera. Steunen ze Bart De Wever, dan geven ze toe dat hij competenter is dan Leterme, Dehaene en, God betert, de president van Europa! Liggen ze dwars, dan zullen ze niet alleen overkomen als slechte verliezers, maar ook de schuld krijgen van de mislukking. In beide gevallen maken ze de N-VA sterker en dreigen ze nog meer leden, militanten en mandatarissen te verliezen aan hun vroegere kartelpartner.

Misschien is het daarom dat De Wever vandaag een principeakkoord beoogt waarbij een tweederdemeerderheid niet absoluut noodzakelijk is. Dat maakt een snelle opstart mogelijk, met vier jaar tijd voor de concrete uitwerking van de staatshervorming en het zoeken van de noodzakelijke tweederdemeerderheid. Slaagt hij er niet in een principeakkoord te bereiken binnen twee tot drie weken, dan laat hij de eer over aan iemand anders en zijn we net als vorige keer weer vertrokken voor een moeizame en langdurige coalitievorming .

 

In elk geval, op het vlak van de staatshervorming kan de CD&V niet winnen, op dat van de begroting evenmin. Maar de centrumpartij heeft veel gezichten, ook dat van bijvoorbeeld Inge Vervotte van de ACV-vleugel. In de huidige context zouden ze wel eens de sociale kaart kunnen trekken. Het ACW ziet het debacle al een hele tijd met lege ogen aan en de vakbondsvleugel zal niet rap overlopen naar De Wever. Als de rechter flank het begeeft, zou de linker wel eens een coup kunnen plegen, misschien zelfs met een verzuurde Leterme als man achter de schermen.

 

De SP.a zou beter met dat scenario rekening houden in plaats van een beschamende paringsdans voor De Wever op te voeren. Wat mij grote zorgen maakt, is dat de meeste kopstukken van de partij doen alsof de volgende regeringsdeelname al in kannen en kruiken is, historisch dieptepunt of niet. Caroline deed zelfs een specifieke oproep aan De Wever om ook enkele financiële spelers voor het overleg uit te nodigen, in de eerste plaats de gouverneur van de Nationale Bank. Wat voor een signaal is dat?

dyn009_origi97a7-06c5e

Om de vijf minuten worden we ingepeperd dat we de meest draconische besparingsronde sinds de Tweede Wereldoorlog zullen moeten slikken. En we kunnen er niks tegen doen, want 'de financiële markten,' en 'Europa' kijken nauwgelet toe! De mensen zijn ongerust. Niet over B-H-V, maar over hun portemonnee, hun job, hun pensioen.

 

Ik vind dat de SP.a veel te weinig de asociale voorstellen van De Wever op de korrel neemt. Neem nu de werkloosheid. De Wever beweert dat België het enige land is waar werkloosheidsuitkeringen onbeperkt zijn in de tijd. Hij zegt er wel niet bij dat langdurige werklozen in andere landen vaak op alternatieve sociale stelsels terugvallen, zoals de WAO in Nederland. Maar er zijn sterkere argumenten. Er zijn 1,3 miljoen mensen in dit land die steun trekken van de RVA. Laten we uitgaan van de veronderstelling dat de helft ervan arbeidsgeschikt is. Uit het halfjaarlijks Nationaal Arbeidsmarktonderzoek van Vacature zijn er momenteel 13.343 openstaande vacatures, waarvan de meeste bij de overheid: 2.000 bij de Politie, 1.400 bij De Post en 1.293 bij de FOD Defensie, gevold door… de banken: 1.200 bij BNP Paribas Fortis en 500 bij KBC Bank en Verzekering. Na de grote vakantie zouden er nog eens 13.000 bijkomen: 1.800 bij de NMBS, 1.700 bij Colruyt, 1.000 Bij de KUL, 912 bij Defensie en 1.110 bij diverse financiële instellingen. Wat met de 600.000 andere, Bart? Ga je ze verplichten om zieken te gaan bezoeken, of om bladeren bijeen te rapen op straat?

 

Ik denk voorts dat de spanning in de samenleving zodanig is opgelopen ten gevolge van de alsmaar stijgende werkdruk, stress en onzekerheid, dat een nieuwe draconische besparingsronde wel eens de druppel kan zijn die de emmer zal doen overlopen. Hoe zullen de SP.a en de PS reageren op nieuwe sociale bewegingen en vakbondsstrijd? Er komt immers een tijd dat de mensen aan de lijve zullen ondervinden dat de grote staatshervorming hun problemen niet zal hebben opgelost, wel integendeel. En als je ziet hoe volatiel het politieke landschap is, zou onder omstandigheden van sociale onrust de volgende De Wever wel eens uit het linkse kamp kunnen komen, en ik reken het ACW daar bij.

 dsc_1960

Al decennialang worden bij de SP.a pogingen ondernomen om de progressieve krachten in Vlaanderen te bundelen in één grote linkse partij: de progressieve frontvorming van Leo Collard, de Doorbraak van Karel Van Miert, het Signaal van De Batselier en Coppieters, en natuurlijk het kartel van Stevaert en zijn opvolgers. Het voorlopige trieste eindresultaat is 15% van de stemmen in de laatste verkiezingen. De belangrijkste reden waarom al die pogingen mislukten, is omdat de SP nooit echt een geloofwaardig politiek alternatief bood op de CVP. Beide partijen zaten trouwens zeer vaak samen in de regering. Nu die belangrijke concurrent van de SP.a in de touwen ligt, is het misschien interessanter om zich eens daarover te bezinnen. Want de kritiekloze houding die tot nu toe wordt aangenomen, draagt de kiemen in zich van het volgende electorale dieptepunt.

 

(wordt vervolgd, o.a. met bijdragen over Europa en de financiële markten)

 

 

 

 

13:23 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: sp a, de wever, di rupo, staatshervorming, inge vervotte, acw |  Facebook |

17-06-10

Argumenten en tegenargumenten

Een reactie op de reactie van Hans Sterckendries

 

Tot mijn grote vreugde lokte mijn tekst “Een sprankeltje hoop” redelijk wat reacties uit. De positieve kwamen vooral van sympathisanten van SP.a Rood, de negatieve van Hans Sterckendries, een voormalig journalist (thans tekstschrijver) die de moeite nam om mijn analyse door de mangel te halen en uitgebreid te bekritiseren. Ik wens hem hiervoor van harte te bedanken, en dat is helemaal niet cynisch bedoeld. Hans noemt zich een donkerrode socialist, die echter voor De Wever heeft gestemd. Hij was op 13 juni lang niet de enige. Zijn argumenten verdienen dan ook een reactie, want zolang de linkerzijde mensen als Hans niet meer kunnen overtuigen, heeft ze een ernstig probleem. Of, om het anders te stellen, zolang de linkerzijde geen klare en gemeenschappelijke oplossing heeft voor de communautaire kwestie, is ze gedoemd om voor de zoveelste keer in de sterfput van het burgerlijke nationalisme te verzuipen.

smiles

 

Om het mezelf gemakkelijk te maken, heb ik ervoor gekozen om de reacties van Hans chronologisch en punt voor punt van een repliek te voorzien.

 

Over kiesdrempels en kartels   

 

“De kiesdrempel is een bijzonder ondemocratisch instrument dat officieel de versnippering van het politieke landschap moet tegengaan maar dat in werkelijkheid bedoeld is om de grote politieke families aan de macht te houden. Overigens hebben Open VLD en SP.a precies dezelfde hetzelfde gedaan als “het kartel”. Alleen hebben respectievelijk Vivant en Spirit dat niet kunnen verzilveren.”

 

De kiesdrempel heeft inderdaad als bedoeling de politieke versnippering tegen te gaan en grote politieke families aan de macht te houden. In die zin is het een ondemocratische maatregel. Maar gezien de monsteroverwinning van een partij die een paar jaar geleden nog tegen die verkiezingsdrempel opbokste, is het wel een bijzonder inefficiënte maatregel gebleken.

 

Laten we ons geheugen even opfrissen. Na de splitsing van de Volksunie, kwam de N-VA voor het eerst op in de verkiezingen van 2003. De uitslag was vergelijkbaar met die van de LDD vandaag: geen enkel zitje in de senaat en slechts één zetel in de Kamer, namelijk voor Geert Bourgeois in West-Vlaanderen. Uit vrees helemaal van het politieke toneel te verdwijnen, ging de N-VA in op de uitnodiging van de CD&V om gesprekken aan te knopen over de vorming van een kartel. De bedoeling van de CD&V was om via dat kartel haar tanende verkiezingsuitslagen weer om te buigen. De VLD beoogde met Vivant hetzelfde te doen, de SP nam Spirit onder de arm en stelde ook tevergeefs de groenen voor om het progressieve kartel te vervoegen.

 

De traditionele partijen deelden dezelfde strategie en hadden ongetwijfeld als doel om op termijn hun kartelpartners op te slokken. De liberalen en socialisten zijn daar geheel of gedeeltelijk in geslaagd, bij de CD&V gebeurde bijna het omgekeerde (1).

De kiesdrempel en de kartelvorming waren bijgevolg twee kanten van dezelfde medaille, namelijk een poging om via een hergroepering van de stemmen tot grotere politieke stabiliteit te komen in Vlaanderen (2). Maar goed, terug naar de N-VA. De eerste gesprekken over de vorming van een kartel werden gevoerd in de zomer van 2003, maar deze sprongen af begin september omdat de CD&V niet wou ingaan op de eis van de N-VA om de vijf resoluties van het Vlaams parlement over de verdere staatshervorming in het Vlaams regeringsprogramma op te nemen. De CD&V gaf uiteindelijk toe, en de top van de N-VA wist uiteindelijk de partijraad ervan te overtuigen om het kartel goed te keuren. Ze namen samen deel aan de Vlaamse parlementsverkiezingen van 2004 onder de naam CD&V/N-VA. Dat door de media omgedoopte “Vlaamse kartel” werd met 26% de grootste politieke formatie in Vlaanderen. Tussen haakjes, de voorwaarde van de N-VA om tot de Vlaamse regering te treden, was de onverwijlde splitsing van B-H-V. Toen opeens (!)  bleek dat niet het Vlaamse, maar wel het federale niveau daarvoor bevoegd was, bleef Bourgeois rustig zitten, waardoor het woord ‘onverwijld’ in Vlaanderen een nieuwe betekenis kreeg.   

large_702240

Op Vlaams niveau leidde het kartel CD&V/N-VA tot een win-winsituatie. De miserie is echter begonnen toen het Vlaams kartel op federaal vlak onderhandelingen begon aan te knopen. Uit mijn frustraties daarover is trouwens deze blog ontstaan. Ik ben Bart De Wever dus veel verschuldigd. In elk geval is er van verzilvering van het kartel vandaag niet veel sprake meer, althans niet voor de CD&V. De N-VA begon deze partij eerst van binnenuit op te peuzelen, vervolgens electoraal en morgen misschien helemaal. Mogelijk komt er dan toch een hergroepering van rechts in Vlaanderen, niet volgens de agenda van de traditionele partijen, maar rond de figuur van Bart De Wever.  

Over het Waals nationalisme

 

“Natuurlijk zijn er aan de andere kant van de taalgrens ook partijen die België willen opsplitsen: Rassemblement Wallonie-France, Rassemblement Wallon, Parti France, Mouvement Citoyens Wallons… Ze zijn alleen minder succesvol. Misschien is het goed om eens de vraag te stellen waarom dat zo is?”

Hier dringt zich minstens een korte analyse op van het Vlaamse en Waalse nationalisme die ik verder (3) behandel. Maar volgens mij hebben Waals-nationalistische of rattachistische partijtjes geen succes omdat de meeste Walen inzien dat ze geen realistische oplossing bieden voor hun problemen. Voor Wallonië betekent meer federalisme minder geld. De Wever heeft hen dit met alle mogelijke middelen duidelijk  gemaakt. Bijvoorbeeld door met zes vrachtwagens vol bankbiljetten de taalgrens over te steken. Maar in plaats van te spreken over ‘Vlaams’, ‘Waals’ en ‘Brussels’ geld, moet links objectieve criteria hanteren en zich baseren op een analyse van de economie: hoe wordt rijkdom gecreëerd en hoe wordt ze toegeëigend, en dat is een klassenverhaal. Het is rond die breuklijn dat links zich moet profileren. De objectieve bondgenoten van de Vlaamse werknemers zitten aan de andere kant van de taalgrens, niet aan de andere klant van de sociale onderhandelingstafel.

 fgtb

Waarom blijven Franstaligen vechten voor België?

 

“Tenslotte moeten de Franstaligen al decennialang allerlei vernederingen ondergaan. We hebben hun land afgenomen en het schijnt dat je in Brussel alleen nog Frans kan praten in geheime achterafkamertjes. Tenminste, dat lees ik op de fora van Le Soir. Schandalig hoeveel rechten “les Flamoutches” tegenwoordig krijgen in Brussel! Neem bijvoorbeeld de Vlaamse luchthaven. Daar werken alléén Vlamingen maar alle vluchten vliegen wel over Brussel. Alle lasten voor de Franstaligen; alle lusten voor “les Bataves”. En toch blijven de meeste Franstaligen vechten voor België?”

 

Het discours van sommige Franstalige media, politici en burgers is inderdaad hemeltergend. Als Vlaamse Brusselaar kan ik daar een woordje over meespreken. Maar elke vorm van (taal)discriminatie is mij vreemd: veel Franstaligen moeten op het vlak van imbeciliteit helemaal niet onderdoen voor hun Vlaamse collega's, ook al verdedigen ze tegenovergestelde thesissen. Maar waarom verdedigen “ze” België? Omdat “ze” er een totaal andere visie op hebben. Voor hen werkt België wel behoorlijk. De Walen hebben schrik dat een splitsing hen zal verarmen, de Brusselaars dat de hoofdstad haar bestaansreden zal verliezen als België ophoudt te bestaan. Hun vastklampen aan België heeft met andere woorden eenzelfde materialistische oorzaak als de Vlaming die een einde wil stellen aan de financiële transfers naar Wallonië. Dat betekent zeker niet dat gevoelens van eenheid en solidariteit hierbij geen rol zouden spelen, maar die leven ook langs Vlaamse kant.

 

Is een goedkopere overheid het doel?

 

“Is het "beter (lees goedkoper) doen functioneren van het overheidsapparaat in België" wel écht een gemeenschappelijk agendapunt van alle politieke partijen? Vlaanderen en Wallonië hebben allebei een overheidsapparaat dat paradoxaal genoeg geweldig veel kost aan België (ondermeer via pensioenen). Terwijl er zich op alle niveaus besparingsmaatregelen opdringen, moet je nu al vaststellen dat er aan Waalse kant een gemeenschappelijk front is ontstaan tegen de (snelle) afbouw van dat apparaat. Immers: in Wallonië wordt het overheidsapparaat gezien als een sociaal vangnet.

Het zal op Belgisch niveau niet anders zijn wanneer er wordt gesproken over het "efficiënter" maken het overheidsapparaat. Mag ik misschien de Copernicushervorming in herinnering brengen? Ter info: http://www.gva.be/archief/guid/experten-maken-harde-analyse-van-copernicus-hervorming.aspx?artikel=dc960d57-b1dc-4a55-82b0-756adce1013e merken nu al twee snelheden op.”

 n-va060105nbo_jpg_275

Het beter of goedkoper doen functioneren van het overheidsapparaat in België is inderdaad geen gemeenschappelijk agendapunt van alle politieke partijen, maar wel van de Vlaamse. De vaak geciteerde vijf resoluties van 1999 (die overigens geen kat kent) illustreren dat.

 

Misschien ook even ter verduidelijking: met het overheidsapparaat in België bedoel ik alle overheidsadministraties, niet alleen de federale, maar ook die van het Vlaams Gewest, Waals Gewest, Franstalige Gemeenschap, Duitstalige Gemeenschap en Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Die versnippering kost niet alleen hopen geld, maar is bovendien inefficiënt gebleken. Ze is er gekomen omdat de oude unitaire staat niet meer werkte. De federalisering moest juist zorgen voor communautaire vrede en een efficiënter bestuur. Tegen problemen als stijgende armoede, immigratie, globalisering, delokalisering, ontsporende budgetten, kortom, kapitalisme, is echter geen Belgisch kruit gewassen, maar ook geen Vlaams. Vraag eens aan de Grieken, IJslanders, Spanjaarden, Portugezen, of, waarom niet, aan de Amerikanen wat ze denken over hún overheid.  

 

In Vlaanderen is echter de illusie ontstaan dat er op Vlaams niveau goed kan worden bestuurd, maar op Belgisch niveau niet. Om te beginnen is dit niet correct. Ook Vlaanderen heeft zijn blunderboek. Het dossier over de Lange Wapper is daar een mooi voorbeeld van. Maar belangrijker is dat alle moeilijke beslissingen op het federale niveau plaatsvinden: financiën, justitie, binnenlandse zaken, buitenlandse zaken, defensie, sociale zekerheid… Dat daarover met Franstaligen moet worden beslist is misschien een complexerende factor, maar op zich kan dat geen probleem zijn. Stoort Bart De Wever zich aan het Frans, of aan het feit dat er binnen het Belgisch kader geen conservatieve koers mogelijk is, omdat Vlaanderen coalitiepartners krijgt opgedrongen die het niet wenst. Zijn oplossing is Vlaamse onafhankelijkheid (op termijn). Maar iedereen die denkt dat dit een gemakkelijke oplossing is, weet niet hoe een administratie werkt.

 

Er valt theoretisch zeker iets te zeggen voor het model dat De Wever voorstaat, ten minste moest België alleen uit Vlaanderen en Wallonië bestaan: responsabilisering van de gewesten, federalisering van de belastingen en voor de rest een aantal bevoegdheden federaal houden, zoals defensie en desnoods een strooien koning. Maar wat met Brussel? Veel Vlamingen liggen daar niet wakker van, want ze zien Het Hoofdstedelijk Gewest als een vuile stad vol migranten, criminaliteit en bureaucraten. Waarom daarvoor nog vechten? In werkelijkheid vertegenwoordigt Brussel met 10% van de bevolking 20% van het BNP. Dus toch niet zo onbelangrijk om zomaar te laten vallen.

 pensioentoren

Maar er stelt zich een ander probleem, dat minstens even belangrijk is. Een verregaande staatshervorming impliceert ook een verregaande hervorming van de ambtenarij. Wie een administratie naar de haaien wil helpen, moet maar de raad volgen van externe consultants. Het artikel over de Copernicushervorming waar Hans naar verwijst is daar een mooie illustratie van. Laat de deelregeringen de belastingen innen en een eigen sociale zekerheid uitbouwen? Begin maar de ambtenaren van de Financietoren en de Pensioentoren te verdelen over een Waalse, Vlaamse (en Brusselse?) administratie. Om nog maar te zwijgen over de organisatorische en logistieke gevolgen. Moeten we het daarom niet doen? Neen, maar ik denk dat er andere en veel efficiëntere methodes zijn om het staatsapparaat te vereenvoudigen en efficiënter te maken. Een gedeeltelijke recentralisatie waarbij Vlamingen en Franstaligen elkaar als gelijken beschouwen en de culturele verschillen worden uitgespeeld als troef naar de rest van Europa, is ook een denkpiste.  

 

Een federale kieskring

 

“Wat betreft de federale kieskring: De Wever doet niets anders dan de Franstaligen wijzen op de gevolgen van die piste. Dat afdoen als "politieke sluwheid" is intellectueel onfair. Op dit moment hoor ik de Franstalige politici stuk voor stuk verkondigen dat zij zullen "opkomen voor de rechten van de Franstaligen". Dat is een confederale stelling want van een Belgische parlementariër verwacht ik dat hij opkomt voor de rechten van de Belgen, en niet voor het BHV-privilège van sommigen. In een federale kieskring worden de parlementariërs en/of senatoren aangesteld door álle Belgen en kunnen zij die verantwoordelijkheid niet langer ontlopen.”

 

Er liggen verschillende voorstellen op tafel in verband met de federale kieskring, waarvan de bekendste waarschijnlijk die van de Paviagroep is, namelijk de rechtstreekse verkiezing van 10 % (15) van de 150 Kamerzetels in een kieskring die het volledige territorium van de federale staat omvat. Het is een bescheiden voorstel dat wat meer federale cohesie beoogt. Bart De Wever vraagt daarvoor in ruil het van de kaart vegen van alle maatregelen die de Franstalige minderheid in België (niet in de Rand, Hans) beschermt: de alarmbel, de bijzondere meerderheden, enzovoort. Dat model is verre van perfect, maar het wordt wel wereldwijd bestudeerd als prototype om conflicten tussen verschillende bevolkingsgroepen vreedzaam op te lossen. Het democratische spel is nu eenmaal een stuk geraffineerder en subtieler dan de brute optelsom van numerieke meerderheden, denk maar aan positieve discriminatie of bescherming van kwetsbare groepen en minderheden.

hv
 

Respect is wederzijds.

“Het Belgische compromis wordt dagelijks opgeblazen door de Franstaligen, ondermeer door uitbreiding van het grondgebied te vragen, door hun interpretatie van de faciliteiten die van de Rand de facto een tweetalig gebied maakt, of door te pas en te onpas de bevoegdheid van de Vlaamse overheid aan te vechten.”

 

De faciliteiten zijn langs beide kanten van de taalgrens altijd anders geïnterpreteerd geweest. Voor de Vlamingen waren ze uitdovend, voor de Franstaligen een verworven recht. Hoe dan ook, een halve eeuw later zijn de faciliteitengemeenten overwegend Franstalig. Dat is een feit waar je niet omheen kunt.

 

Elke grote stad in de wereld breidt uit. Brussel is een internationale hoofdstad met als dominante taal het Frans. Die stad breidt echter uit op Vlaams grondgebied. De verstedelijking van het platteland creëert overal in de wereld problemen, maar in België krijgen ze een zeer geladen communautair staartje, niet alleen vanwege de historische culturele onderdrukking van de Vlamingen door de Franstalige elite, maar ook vanwege de sociale samenstelling van de nieuwe inwijkelingen. Buiten rijke Europeanen en Amerikanen zijn het overwegend kapitaalkrachtige Franstaligen die villa’s bouwen in de groene gemeenten,  of migranten die de dure stad inruilen voor goedkopere stedelijke gebieden, bijvoorbeeld in en rond Vilvoorde. Het oorspronkelijke karakter verdwijnt, en dit ondanks alle wanhopige pogingen van de plaatselijke politici om het “Vlaamse karakter” van hun gemeente te behouden. Je kunt dat betreuren, maar met constitutionele maatregelen zal je die problemen niet oplossen, wat Hans zelf ook toegeeft.  

 

Het kaderverdrag betreffende de bescherming van nationale minderheden

 taalkaart_europa

“De Wever overtreedt helemaal niet "het Kaderverdrag betreffende de bescherming van nationale minderheden". België heeft dat kaderverdrag ondertekend maar het moet nog worden geratificeerd door de verschillende deelstaten. Het stoute Vlaanderen heeft dat nog niet gedaan maar goede leerling Wallonië ook niet. We zijn trouwens in het goede gezelschap van Frankrijk, het lichtende voorbeeld voor de Communauté Française.”

 

“Dat verdrag vertelt bovendien niet wat een "nationale minderheid" is. Dat mogen de lidstaten zelf bepalen. Op dit moment worden ondermeer de Friezen in Nederland, de Saami in Zweden en Roma in Macedonië en Oostenrijk beschermd. Het is toch bijzonder vergezocht om de Franstaligen dan op gelijke hoogte te zetten? Het lijkt er op dat we dan beter "de Limburgers" als nationale minderheid erkennen. Overigens heeft bijvoorbeeld Spanje bepaald dat het géén minderheden heeft. De Basken, Catalanen en Aranezen halen opgelucht adem. Ook Roemenië heeft geen minderheden. Roma anyone? En de Saami ("Lappen") doen er beter aan naar Zweden te verhuizen want in Finland zijn ze géén minderheid.

 

Hans weet duidelijk meer over dit kaderverdrag dan ik, maar ik ben wel benieuwd naar de kritiek van Bart De Wever erop. Ik hou echter mijn hart vast als ik lees hoe de N-VA de bescherming van taalminderheden ziet. Want wat zegt het N-VA-partijmanifest? “Wij willen Vlaanderen samen opbouwen: een aparte benadering van taalminderheden, etnische of andere minderheden strookt niet met een inclusieve benadering; wel een doorgedreven gelijke-kansenbeleid.” De N-VA kiest dus voor assimilatie, precies het omgekeerde van bescherming. Maar het kan natuurlijk ook zijn dat ik het niet goed heb begrepen.

 

Europa der volkeren

 

"Ik denk niet dat De Wever pleit voor een onafhankelijk Vlaanderen en Wallonië in een "Europa der volkeren”. Dat is een persiflage van wat hij echt zegt, namelijk: als je álle macht transfereert naar de lidstaten moet je op een bepaald moment vaststellen dat je met een overbodig niveau (België) zit."

 

Surf naar de website van de N-VA. Je leest daar het volgende: “De N-VA wil van Vlaanderen een lidstaat in Europa maken. Vlaanderen is het meest geschikte microniveau, de Europese Unie het macroniveau. Wij geloven in een Europa der volkeren.” Over Europa heb ik het in andere stukjes gehad.

 

We zijn het eens

 media_xl_915536

 “Ik denk dat De Wever de copernicaanse revolutie ziet als een scenario om te komen tot Vlaamse onafhankelijkheid. Volgens mij is het gewoon onhaalbaar om de Belgische staat zodanig uit te hollen dat ze overbodig wordt. Maar op dit moment hebben we wel door zoveel verschillende staatshervormingen, financieringswetten en Belgische compromissen een monster gecreëerd dat met haken en ogen aan elkaar hangt en nauwelijks levensvatbaar is.”

 

Ik denk dat Hans hierin volkomen gelijk heeft.

 

“Je omschrijft het nationalisme terecht als een trend maar je laat na om te kijken naar de oorzaak. Nationalisme heeft altijd een voedingsbodem. En heel cru gesteld, denk ik dat we dat dit keer moeten zoeken in de onwaarschijnlijke arrogantie van de Franstalige elite. Als B-H-V een snelle en propere oplossing had gekregen, zouden de volgende verkiezingen er heel anders uitzien.”

 

Gedurende drie jaar hebben de onderhandelingen niets opgeleverd. Vergeet niet dat de Franstaligen om te beginnen geen vragende partij waren voor een nieuwe staatshervorming. Door het been echter stijf te houden, hebben ze de thesissen van de N-VA in de Vlaamse publieke opinie bevestigd. Het gebrek aan argumenten van de andere onderhandelaars én van de SP.a-oppositie deed de rest.

De meeste Vlamingen zijn echter tegen ruzie en verdeeldheid. Ze voelen instinctief dat separatisme geen oplossing biedt. En de meesten liggen helemaal niet wakker van B-H-V. Ik denk dan ook dat Hans die problematiek overschat, maar dat is een andere zaak. In elk geval, als het federaal niet meer lukt, wel, dan lijkt de scheiding de enige uitweg. Wapperen met de Belgische vlag, pralines, streekbieren en Eddy Merckx zijn niet opgewassen tegen die ijzersterke logica. Vlaams nationalisme moet je niet bestrijden met Belgisch, Brussels of zelfs ’anti-‘nationalisme, wel met internationalisme, op voorwaarde dat dit een concrete invulling krijgt. Op dat vlak schiet de socialistische beweging in de praktijk tekort, maar de sleutel van de oplossing ligt wel in haar kamp. Maar bon, we werken eraan.

 

Een proteststem op De Wever?

 

“En tot slot, een eindstatement. Ik heb dat al gezegd, maar ik ben een SP.a'er in hart en nieren. Een donkerrode zelfs. Toch zal ik dit keer NV-A stemmen. Daarvoor zijn twee redenen. De eerste ligt bij NV-A zelf en bij de rechtlijnigheid van de partij. Ik ben geen nationalist maar een democraat en daarom is BHV een doorn in mijn oog.”

“Nee, een splitsing van BHV zal de verfransing van Brussel en/of De Rand niet stoppen maar BHV is gewoon ongrondwettelijk en ondemocratisch. Als democraat én als Belg vind ik het onaanvaardbaar dat zoiets bestaat. Artikel 10 van onze grondwet zegt dat alle Belgen gelijk zijn voor de wet. Toch is er een selectie groepje dat het privilege heeft om te stemmen voor kandidaten die opkomen in een andere regio”

Hier gaat Hans volgens mij uit de bocht. De redenering doet denken aan ‘ik ben geen racist, maar…’ Ik denk dat het verkeerd is te stemmen op een partij waarmee je het in wezen niet eens bent. Als je beweert in hart en nieren een socialist te zijn, dan stem je volgens mij niet op een partij die voor het omgekeerde staat, maar op een alternatieve progressieve partij of op een oppositiekandidaat binnen de SP.a.

 DSC02901

“Bij de vorige verkiezingen ben ik niet kunnen gaan stemmen. Maar van alle Vlaamse partijen is de NV-A de enige die bij mij geen slechte smaak nalaat. Letterlijk álle Vlaamse partijen hebben samen, in het Vlaamse parlement, beslist dat "5 minuten politieke moed" zouden moeten volstaan om het BHV-probleem van de baan te helpen. Toch zijn CD&V, Open VLD en Groen! (onder het goedkeurend oog van SP.a) na de stemming in de commissie aan tafel gaan zitten om te kijken welke toegevingen we dit keer zouden doen voor het regulariseren van een abnormaliteit. Elke democratische vezel in mijn lijf komt in opstand bij zo'n vertoning.”

 

De uitspraak van het Grondwettelijk Hof werd door de Vlaams-nationalisten steevast verkeerd geïnterpreteerd. Het is al eerder opgemerkt door anderen (bijvoorbeeld de VRT), maar de splitsing van B-H-V is niet de enige oplossing om het gelijkheidsprincipe weer te doen respecteren. Ook de terugkeer naar de oude kiesarrondissementen, of voor mijn part één Belgisch kiesarrondissement, zou een einde stellen aan het ondemocratische karakter van de huidige situatie. Ik vind het overigens vreemd dat niemand ooit op het idee is gekomen om aan de bewoners in de Rand zelf eens te vragen tot welk Gewest ze willen behoren. Ik ben er vrij zeker van dat veel Franstaligen niet voor Brussel zouden kiezen.

 

“Ten tweede is er het debacle binnen SP.a zelf. Ik vind Caroline Gennez als voorzitter een absolute flop. Haar keuze om Vande Lanotte aan te stellen als lijsttrekker voor de Senaat (en dus stilzwijgend kandidaat-premier), is hilarisch. De man is eigenhandig verantwoordelijk voor de malafide begroting van twee paarse regeringen en als een tiende klopt van het gesjoemel dat Koen Meulenaere wekelijks aankaart in zijn column... De manier waarop Frank Vandenbroucke aan de kant werd geschoven, is beschamend en een regelrechte aantijging voor de democratie. Ik vind bovendien dat de SP.a-ministers en -Kamerleden geen hoge ogen hebben geworpen. En tenslotte leg je zelf de vinger op een open wonde: dat Erik De Bruyn máár op de tiende plaats staat (33% van de Sp.a-leden wou hem verdorie als voorzitter!) is nog zoiets dat een electorale afstraffing verdient.”

“Frank Vandenbroucke, Erik De Bruyn en laat ik maar meteen Bert Anciaux toevoegen, zijn voor mij drie tekens dat de huidige SP.a de voeling met zijn achterban kwijt is. En als er één partij is die zich dat niet kan permitteren...”

 

Ik ben het eens dat de SP.a de voeling met zijn achterban op vele plaatsen kwijt is en dat er een groot probleem is van leiding. Ik ben al 33 jaar lid van die partij en al 10 jaar niet meer echt actief. Maar geen haar op mijn hoofd dat eraan denkt op een politieke vijand te gaan stemmen om de partij af te straffen. Ik denk dat de SP.a aan een grondige zelfanalyse toe is, en in de eerste plaats werk moet maken van een nieuw progressief project voor Vlaanderen, België, Europa en de wereld. En natuurlijk ook Oostende. Onder andere via deze weg wil ik daartoe graag mijn steentje bijdragen.

 

     

(1) In 2007 werd het kartel VLD/Vivant opgeheven en ging Vivant op in Open VLD; de SP.a slokte een deel van Spirit op (o.a. Bert Anciaux), maar de rest waaronder Geert Lambert zocht onderdak bij Groen!

 

(2) België is lang niet het enige land waar het kiessysteem wordt veranderd of ter discussie staat. Is het meerderheidsstelsel in Groot-Brittannië democratisch(er)? Volgens de liberalen die er het slachtoffer van zijn niet, maar in naam van de politieke stabiliteit stuit de overgang naar een proportioneel stelsel al decennia op het njet van de Tories en Labour. Hun redenering is dat in een dergelijk stelsel de kleinste partij bepaalt wie zal regeren, en dat vinden zij nu net ondemocratisch. Voor mij is het een redenering als een ander.

 

(3) Essentieel gaat het over het volgende. De Vlaamse strijd was oorspronkelijk een sociale en democratische strijd om binnen het unitaire België, geregeerd door een Franstalige elite, gelijke rechten te verkrijgen. De meeste socialistische leiders hebben deze strijd echter verwaarloosd en ondergeschikt gemaakt aan materialistische eisen. Bovendien gingen ze uit van een internationalistische ideologie die afkerig stond van elk soort van nationalisme. Door die houding aan te nemen, lieten ze de Vlaamse strijd echter over aan kleinburgerlijke intellectuelen die ze uiteindelijk in het vaarwater bracht van het fascisme.

 

Maar de repressie na de oorlog, het over één kam scheren van alle ‘flaminganten’ met ‘fascisten’ en de ongelijke behandeling van de collaborateurs in Wallonië en Vlaanderen na de oorlog, hebben diepe en terechte frustraties veroorzaakt bij de erfgenamen van de Vlaamse beweging. Ze zien in de klinkende overwinning van De Wever een rehabilitatie, en wat mij betreft, is het hen gegund. Ik wil ook niet verstoppen dat ik geniet van de begrafenisstemming bij het Vlaams Belang en een wezenlijk onderscheid onderken tussen beide Vlaams-nationalistische partijen.

 staking60-61

Het Waals-nationalisme heeft een totaal andere oorzaak en is geworteld in de Waalse arbeidersbeweging. Hier zou ik dieper moeten ingaan op de Koningskwestie en de Grote Staking van ‘60-61 tegen de eenheidswet. De politieke breuk tussen het noorden en het zuiden was toen een heel stuk dieper en traumatischer dan degene die we vandaag meemaken. In elk geval, de linkervleugel van de Waalse arbeidersbeweging kwam tot de conclusie dat ze, gezien het rechtskatholieke overwicht van de Vlamingen in België, haar programma van fundamentele antikapitalistische structuurhervormingen nooit zou kunnen doorvoeren. Alleen in een onafhankelijk Wallonië zou links haar politieke agenda kunnen waarmaken. Zo ontstond er een Waalse nationalistische en antikapitalistisch beweging. De mondialisering, de opmars van de EU en uiteindelijk de val van het communisme hebben dergelijke ideeën veroordeeld tot de stortplaats van de geschiedenis. Binnen het kader van de nationale staat zijn er geen oplossingen mogelijk. Niet in Duitsland, niet in Frankrijk, niet in België, laat staan, in Wallonië of Vlaanderen. Vandaar dat De Wever niet alleen met de Vlaamse, maar ook met de Europese vlag zwaait. Maar net als de Waalse linkse nationalisten destijds, ziet De Wever zich binnen het huidige België gehinderd in het verwezenlijken van zijn rechts programma. 

 

Daarnaast zijn ook andere pro-Belgicistische en franskiljonse bewegingen met heimwee naar het Belgique à papa, die de Franse cultuur hoger schatten dan de Vlaamse, het Frans superieur aan het Nederlands, enz. Het zijn gelukkig marginale groepen die gelukkig niets meer in de pap te brokken hebben. Maar hun ideeën leven in meer of mindere mate verder in de MR, CDH, FDF en zelfs in de PS.

15-06-10

Voor een progressief front tegen De Wever

Wordt België gered of vernietigd door Bart De Wever? Vandaag 15 juni, voerde hij discrete gesprekken met Di Rupo, eergisteren in het grote verkiezingsdebat weigerde hij zich uit te spreken over de slaagkansen van een federale regering met de N-VA die in staat zou zijn de staat te hervormen en voldoende te saneren. Is Bart De Wever de redelijke hervormer, of een wolf in schapenvacht?

sheep_and_wolf

Zijn optreden in het grote verkiezingsdebat van 14 juni maakte mij alvast niet veel wijzer. Zo verklaarde De Wever tweemaal dat er snel een akkoord nodig was over een grote staatshervorming en over 22 miljard besparingen. Hij noemde het de grootste uitdaging sinds de Tweede Wereldoorlog. Over de slaagkansen ervan sprak zijn lichaamstaal echter boekdelen. In plaats van ‘boer Charel’ daarover aan te pakken, bleef de SP-a-voorzitster hem als een verliefde bakvis aankijken.  

De logica van De Wever vertoont veel gelijkenissen met die van de rechtse Republikeinen in de VS. Je brengt twee stellingen samen en suggereert een verband dat er niet is. Bijvoorbeeld:  sinds de oprichting van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is de werkloosheid er gestegen tot 20%.” Conclusie: schaf het gewest af.   

Doctor Jeckyll of Mister Hyde? 

Caroline moet haar geflirt met De Wever dus dringend stoppen, want die “sympathieke kerel” verdedigt wel een zeer rechts sociaaleconomisch programma. Bovendien is hij een man met een missie: het terug respectabel maken van het Vlaams-nationalisme, niet alleen door het uit de handen te rukken van het extremistische Vlaams Belang, maar ook door het criminele oorlogsverleden te verdoezelen. In hetzelfde programma verklaarde hij dat de N-VA kan bogen op een geschiedenis van honderd jaar, zij het in diverse gedaanten. Voor De Wever is de collaboratie dus niets meer dan een “andere gedaante” van het Vlaams-nationalisme. Een ‘fait divers’ om Freddy Thielemans te parafraseren.

Hij begrijpt maar al te goed dat vandaag openlijk pleiten voor separatisme politieke zelfmoord is. Daarom dekt zich in met de beste intenties, spreekt over evolutie in plaats van revolutie, stelt de financiële markten gerust, schuilt zich achter Europa, enz. Tegelijk ondergraaft hij met een kwinkslag de legitimiteit van elke federale instelling en structuur.  

1932_dr_jekyll_and_mr_hyde

 

De N-VA is gebaseerd op de rechtervleugel van de Volksunie. Onder de nieuwe verkozen N-VA-ers in de Kamer bevinden zich figuren als Manu Beuselinck die openlijk sympathiseert met de Vlaamse Volksbeweging (VVB). De VVB, opgericht in 1957, pleitte destijds voor federalisme, toen een revolutionaire gedachte. Vandaag acht de VVB dat het federalisme is bereikt en de volgende stap een onafhankelijke Vlaamse lidstaat binnen Europa moet zijn. Dat is iets anders dan het verdampingsverhaal van De Wever. Voor dergelijke lieden zal om het even welk compromis met de Franstaligen zeer moeilijk te slikken zijn. Het Belgisch niveau moet immers niet alleen voor de Franstaligen, maar ook voor de meeste Vlaamse partijen op een of andere manier worden versterkt.    

 dewever

Er bestaat dus wel degelijk een reëel gevaar dat de tactiek van De Wever in de praktijk zal neerkomen om, via een bewijs uit het ongerijmde, de Vlamingen stap voor stap proberen rijp te maken voor het separatisme als onvermijdelijk eindstation. Het gros van zijn kiezers is immers niet voor de splitsing van België, maar voor een betere werking van de instellingen. De Wever zal uiteindelijk moeten kiezen tussen een compromis om zijn kiezers tevreden te stellen, of aan de kant blijven staan om zijn achterban niet teleur te stellen. En elke misstap zal door zijn politieke tegenstanders, de CD&V op kop, genadeloos worden afgestraft. De rollen zijn nu immers omgekeerd.   

Frank Vandenbroucke 

Een van de weinigen die de N-VA tijdens de verkiezingscampagne in de hoek heeft kunnen drukken, was Frank Vandenbroucke. In het VRT-programma Phara van 8 juni trad de nieuwe SP-senator in debat met Danny Pieters van de N-VA over de splitsing van de sociale zekerheid en de arbeidsreglementering. Bart De Wever eist vandaag tussen haakjes openlijk excuus van Phara De Aguirre omdat ze vooraf beweerde dat hijzelf niet durfde komen. Zolang ze haar excuus niet aanbiedt, weigert De Wever nog in haar programma op te treden. Ook een trucje dat hij geleerd heeft van zijn Republikeinse vrienden.

Anderzijds deed Frank Vandenbroucke onlangs de volgende verbijsterende uitspraak: “Als ik De Wever hoor, is het vaak alsof ik mezelf hoor” De vraag is: over welke punten is VDB het met De Wever eens? Over de slechte werking en de ondoorzichtigheid van de Belgische staatsstructuren bestaat er vrijwel unanimiteit, zeker in het noorden van het land. Het ligt buiten het kader van deze tekst om diep in te gaan op de communautaire geschiedenis van België, maar de socialistische leiders hebben op dat vlak ook geen vlekkeloos parcours afgelegd, en dan druk ik mij zeer mild uit. Als puntje bij paaltje kwam, kozen ze steeds de kant van de eigen gemeenschap. Nationalisme boven socialisme (ook hier niets nieuws onder de zon). Het is voldoende om te stellen dat er sinds 1979, het jaar waarin Cools en Van Miert de BSP in twee splitsten (en dit tegen de wil van een groot deel van de partijbasis in), er geen nationale partijen van betekenis meer zijn in dit land.  

Eigen politieke structuren

 

De opeenvolgende staatshervormingen sinds 1980 hebben de gemeenschappen in België steeds verder uit elkaar gedreven, behalve in Brussel. De creatie van het Brussels stadsgewest in 1989 heeft een Brussels bewustzijn doen ontstaan dat zich afzet tegen de twee andere gewesten. De multiculturele inwoners van Brussel voelen zich immers niet Waals of Vlaams, maar ‘Brusselaar’: Franstalige Brusselaars, Marokkaanse Brusselaars, Turkse Brusselaars, Italiaanse Brusselaars, Congolese Brusselaars… maar ook Vlaamse Brusselaars, of, in mijn geval, Oostendse Brusselaars (J).

arnoouk5

 

Vlaanderen en Wallonië kregen al in 1980 eigen politieke structuren. Sinds het Sint-Michielsakkoord van 1993 kregen ze daarenboven een eigen rechtstreeks verkozen parlement, een eigen premier en een eigen regering. De Lambertmontakkoorden van 2000-2001, destijds omschreven als de definitieve fase van de staatshervorming, brachten België wel degelijk communautaire rust tijdens de economische boomjaren onder Paars, toen het geld rijkelijk vloeide. Tien jaar later, te midden van de grootste recessie sinds WOII, deden ze ons belanden op de rand van het separatisme. De deelregeringen blijken in de praktijk immers papieren tijgers (of tandeloze leeuwen) die zelf niet kunnen beslissen over hun inkomsten, maar hun zakgeld krijgen van vadertje (Belgische) staat.  

Goodbye Belgium, Hello Brussels 

Zonder een terugkeer van nationale of federale partijen in de een of andere vorm, is België op termijn waarschijnlijk gedoemd. En de scheiding zal niet pijnloos verlopen, want de belangrijkste hindernis op de secessie is Brussel. Een splitsing van België zou onvermijdelijk een gevecht doen losbarsten voor de hoofdstad, die goed is voor 20% van het BNP. De bangmakerij waar De Wever het altijd over heeft, steunt wel degelijk op reële risico’s. De PS zal de splitsing van B-H-V waarschijnlijk doorduwen om De Wever over de streep te trekken. Zo kan De Wever een belangrijk symbolisch dossier op zijn palmares zetten, terwijl ook Di Rupo een politieke slag zou thuishalen. In de rijke rand zijn voor hem, in tegenstelling tot voor de MR, immers niet veel stemmen te rapen. Maar de splitsing van het kiesarrondissement zal de Vlaamse Brusselaars meer dan ooit isoleren. De Vlamingen zullen onder die omstandigheden waarschijnlijk structureel beginnen samenwerken met de Franstalige partijen. De hoofdstad zou van splijtzwam kunnen evolueren naar bruggenhoofd. Misschien wishful thinking want een inschrijvingsrecht zou dergelijke ontwikkeling ondermijnen, maar ik hou de vingers toch gekruist.

 Artikel 35 

Ik denk dat, gezien het gevaar van een nieuwe periode van politieke instabiliteit en de gevolgen op de economie, er een reële kans bestaat dat de volgende staatshervorming relatief snel zal worden doorgedrukt. Mij maak je niet wijs dat er gedurende de drie (eigenlijk 15) jaar stilstand niet is nagedacht over een nieuwe staatsstructuur. Er werd alleen gewacht op het moment dat een nieuwe staatshervorming politiek haalbaar of noodzakelijk was. Het lijkt er sterk op dat dit moment gekomen is. Concreet komt de volgende staatshervorming neer op het invullen van het fameuze artikel 35 van de grondwet, dat de federale bevoegdheden moet vastleggen. Alleen dan kan een einde worden gesteld aan de bevoegdheidsconflicten en -overlappingen. De moeilijkste knopen om door te hakken, betreffen de centen. Wie financiert de bevoegdheden? Wie bepaalt en int de belastingen?

 euro-stapel

De Copernicaanse omwenteling die de Vlaamse regering verdedigt bij monde van Kris Peeters, betekent ondermeer dat de gewesten en gemeenschappen verantwoordelijk worden voor het innen van de centen via de overheveling van de personen- en vennootschapsbelasting. Dat zou ook meer klaarheid moeten scheppen in de financiële stromen naar het zuiden. Het zou de Vlaamse regering in de gelegenheid stellen om een bedrijfsvriendelijker (lees rechtser) beleid te voeren. Maar als de gewesten de centen innen, zouden zij de federale overheid moeten financieren. Dat betekent ook dat ze de kraan zouden kunnen dichtdraaien. Wallonië en de Franstalige gemeenschap zien in deze omwenteling dan ook niet geheel ten onterecht de laatste stap naar het separatisme. Daarom is in mijn opinie echt federalisme of confederalisme in België onmogelijk in de praktijk. Het beste dat uit de bus kan komen, is een ietwat minder hybride structuur die de bevoegdheden beter afbakent en een aantal symbooldossiers zoals B-H-V oplost. Of de N-VA daar echter genoegen mee zal nemen, that is the question  

Links front 

De vraag wie belastingen betaalt en hoeveel, is in werkelijkheid een klassenkwestie. Komt het geld van de Haves of van de Have-nots? Van de loontrekkende, de ambtenaar, de werkmens, de modale burger, de gewone man, of van de rijke kapitaalbezitter. Klinkt misschien ouderwets, maar het is, wel… euh… juist. Met andere woorden: die saaie discussie rond de staatshervorming is in werkelijkheid een boeiende discussie rond wie betaalt wat. Gesneden koek voor socialisten, zou je denken. Op die basis moet duidelijkheid worden gecreëerd over de bevoegdheidsverdeling. Sociale zekerheid en arbeidsreglementering moeten federale materies blijven. Milieu en buitenlandse handel moeten bijvoorbeeld opnieuw gecentraliseerd worden.  

Dus Caroline, ga door de deur met Di Rupo, niet met De Wever. Het eerste zal trouwens veel vlotter gaan. Het is rond die as dat een front moeten worden gevormd voor een ‘sociale staatshervorming’. Voor mij mag die term behouden blijven, maar de inhoud ervan moet veranderen want momenteel past ze teveel in een 'Vlaamse' in plaats van een 'socialistische' logica. Bondgenoten kunnen gezocht worden bij de Groenen en de ACV-vleugel van de christendemocraten (die vandaag trouwens onder vuur liggen van de Unizo- en VOKA-fractie), maar de socialisten zijn als grootste parlementaire fractie uitstekend geplaatst om hierin het voortouw te nemen. Het smeden van concrete bondgenootschappen over de taalgrenzen heen rond concrete eisen ter verdediging van de sociale zekerheid, betere werkomstandigheden (bijvoorbeeld rond stress op het werk), zou wel eens het broodnodige enthousiasme kunnen creëren waar de SP-a al jaren behoefte aan heeft. En, neem dat niet persoonlijk Caroline, een nieuw boegbeeld zou waarschijnlijk ook geen kwaad doen.

17:51 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (2) | Tags: bart de wever, caroline gennez, sp-a, n-va, staatshervorming |  Facebook |

14-06-10

Fallitur augurio spes bona saepe suo (Een goede verwachting wordt dikwijls teleurgesteld)

Om te beginnen: ik wil me niet slimmer voordoen dan ik ben (hoewel de verleiding altijd groot is). De Latijnse zinnetjes in deze tekst heb ik aan Google te danken. Verder geef ik toe noch een pasklare, noch een gemakkelijke oplossing te hebben voor het communautaire vraagstuk in België, de crisis in Europa en de economische crisis op wereldvlak (maar wie wel?). Hooguit een goede aanzet.

 

pict_239252

 

Zelfkennis en het onderkennen van de eigen limieten, is (hopelijk) het begin van de wijsheid. Maar in tegenstelling tot de 30% Vlamingen die vandaag een bolletje achter de N-VA hebben gekleurd, ben ik er 100% van overtuigd dat de remedies van Bart De Wever om België uit de impasse te halen erger zijn dan de kwaal. Er is geen uitweg op basis van nationalisme en neoliberalisme. De oplossing moet van de klassieke linkerzijde komen. De tragedie is dat die nog altijd geen valabel alternatief kan aanbieden. Op dat vlak dringt zich dan ook een eerlijke en open discussie op waarbij iedereen de moed moet hebben om afstand te nemen van opportunistische ideeën en dogmatische oude waarheden. Er staat teveel op het spel.     

 

Ik denk wel dat, gezien de duidelijke verkiezingsresultaten, er relatief snel een federale afspiegelingsregering rond de as De Wever - Di Rupo kan worden gevormd, op voorwaarde dat de N-VA genoegen kan nemen met een straffe intentieverklaring over een verregaande  staatshervorming. Het bereiken van een akkoord zal echter een ander paar mouwen zijn. De vraag is of  Bart De Wever daadwerkelijk in staat zal zijn een compromis te aanvaarden, want dat is iets anders dan zeggen daartoe bereid te zijn. Bis vincit, qui se vincit in victoria (tweemaal overwinnaar is hij, die bij een overwinning zichzelf overwint)

 

di-rupo-wil-communautaire-dialoog-toch-voortzetten_5_460x0

Hoe dan ook, een staatshervorming zal de reële problemen op het vlak van tewerkstelling, pensioenen, sociale zekerheid, gezondheidszorg en economische groei niet oplossen en de communautaire problemen evenmin, want zolang er een federale structuur overblijft, zullen de nationalisten die blijven aangrijpen als de bron van alle ellende. Zelfs als het einddoel, de Vlaamse onafhankelijkheid, ooit zou bereikt worden, staan de volgende zondebokken al aan te schuiven: de migranten, de werklozen, de illegalen, of, binnen Europa, de Grieken, de Portugezen, de Italianen… 

 

De hoofdoorzaak van de ontsporing van de overheidsuitgaven in België is niet de verspilzucht van de Franstaligen of het slecht functioneren van de Belgische staat (ex falso sequitur quodlibet - uit een onware uitspraak volgt wat je maar wil), maar wel de financiële en economische wereldcrisis die midden 2008 uitbrak. In die zin draagt George Bush een grotere verantwoordelijkheid voor de ontsporing van de Belgische financiën dan Elio Di Rupo of Michel Daerden.

 

De vraag voor de komende jaren is wie voor deze crisis zal opdraaien. Het programma van De Wever laat daar geen twijfel over bestaan: de werklozen, de ambtenaren, de werknemers. De grootste politieke hinderpaal op het doorvoeren van zijn rechtse recepten is het overwegend linkse Wallonië. Daarom wilt hij meer Vlaamse onafhankelijkheid. Een grotere autonomie voor Wallonië is ook de PS niet ongenegen, want federaal speelt ze hooguit tweede viool. In die zin is de PS-leiding evenmin van opportunisme gespeend. O tempora, o mores!

 

(wordt vervolgd)

02:22 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: verkiezingen 2010, de wever, di rupo, staatshervorming |  Facebook |

11-06-10

Hoe ouderwets is nationalisatie?

Misschien moeten we nationalisatie vervangen door een sexier woord, want de term riekt teveel naar een mislukt verleden. Bij een al wat rijpere manspersoon als ik doemen zwart-witbeelden op van koolmijnen, elektriciteitscentrales, Charles De Gaulle, Nasser, Mao, Castro. Kortom, niet meer van deze tijd. Of toch? Sinds het uitbreken van de financiële crisis, gevolgd door de grootste recessie sinds de jaren dertig, heeft het vertrouwen in de vrije markt een flinke deuk gekregen. Wie gelooft nog de mensen die het liberale economische systeem kritiekloos verdedigen? Zelfs Verhofstadt niet meer!

eyjafjallajokull_185496x

Anderzijds ligt sinds de implosie van de stalinistische regimes in Oost-Europa en Rusland het vertrouwen in een alternatief onder de vorm van een geplande economie al lang aan scherven. Het was wel even anders in het midden van de Grote Depressie van de jaren dertig. Op twee jaar tijd donderde de welvaart in de VS met een derde naar beneden en stond een kwart van de bevolking aan te schuiven aan gaarkeukens. In Europa kreeg de crisis als politiek staartje het aan de macht komen van Hitler, Mussolini en Franco. De economie van de Sovjet-Unie stoomde echter met volle kracht vooruit waardoor het communisme voor velen een aantrekkelijk alternatief vormde. Maar vandaag? De enigen die min of meer ontsnapten aan de recente grote recessie zijn de zogenaamde BRIC-landen, maar ik zie de Europeanen of Amerikanen nier direct warmlopen voor de levensomstandigheden in India, Brazilië, Rusland of China.

In ieder geval, sinds het uitbreken van de crisis wordt maar aan één deur geklopt om de problemen op te lossen: die van vadertje staat. De banken wankelen? Geef ons geld, staat! De auto-industrie zit in de pure? Waar blijft de overheid? De Eyjafjallajokull maakt van zijn tetter en vliegtuigen blijven een week aan de grond? We verliezen miljoenen, help ons, staat! Er is een olielek in de Golf van Mexico? Waarom doet Obama niet meer? Vreemd waarom die o zo performante private sector zich telkens weer tot die o zo inefficiënte overheid wendt van zodra ze in de penarie zit. En wat doet de staat in het huidig economische stelsel? Geld gegeven en de rekening doorschuiven aan de belastingsbetaler, zodat de privésector weer winst kan maken en hun aandeelhouders tevreden stellen.

800px-IXTOC_I_oil_well_blowout_2

Is het dan echt zo ver gezocht om tegen de banken te zeggen, kijk, in plaats van jullie geld te geven om het nadien te gaan recupereren bij de belastingbetaler en de kleine spaarder, nemen we jullie boel over. Jullie zullen voortaan deel uitmaken van de publieke sector. Gedaan met speculeren en vette bonussen uitbetalen! En jij, BP, hebt uit hebzucht alle veiligheidsmaatregelen aan je laars gelapt en zodoende de grootste milieuramp in de geschiedenis veroorzaakt. Welnu, wij zullen jullie vuiligheid opkuisen, maar in ruil nemen we jullie over! En de rest van de energiesector er meteen bij. Die is immers te belangrijk om in handen te laten van organisaties die enkel uit zijn op geldgewin. Het deel van de winst dat jullie nu gebruiken om buitensporige bonussen uit te keren en aandeelhouders rijk te maken, zullen wij gebruiken om de energiefactuur van de gewone man te doen dalen. En die redenering kan je doortrekken naar elke basissector van de economie. Dat is eigenlijk wat nationalisatie betekent: een fundamentele uitbreiding van de openbare sector zodat die middelen optimaal kunnen worden gebruikt ten behoeve van de burger en niet van de eigenaars.

Maar… er is een maar. We kunnen onze ogen niet sluiten voor het wanbeheer en de corruptie die heerste in de oude planeconomieën. Evenmin mogen we de inefficiënte werking en het bureaucratisch (wan)beheer van sommige overheidsdiensten en –bedrijven negeren. Die argumenten worden juist gebruikt om de openbare diensten af te breken en staatseigendom te (her)privatiseren. De massale overheidstussenkomsten in de meeste westerse landen worden vandaag immers beschouwd als een noodzakelijk kwaad, een uitzonderlijke maatregel tegen de uitwasemingen van een uit de hand gelopen liberalisme dat wat meer regulering kan gebruiken. De bedoeling is dan ook om de invloed van de overheid zo snel mogelijk weer af te bouwen. Niet vanwege redenen van efficiëntie, maar omdat binnen het huidige systeem de overheid dient om putten te vullen en niet om geld te verdienen.

Links heeft er dan ook alle belang bij dat de openbare diensten uitstekend functioneren. Het probleem is echter dat de weg naar meer efficiëntie vaak stuit op gevestigde bureaucratische belangen, incompetentie en een gebrek aan motivatie dat eigen is aan bureaucratische structuren. Maar dat is dan weer een ander verhaal. 

21:34 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (1) | Tags: nationalisatie, olielek bp |  Facebook |

Wie is er bang van de grote, boze financiële markten?

Op 8 juni 2010 probeerde Bart De Wever de financiële markten te kalmeren door op een internationale persconferentie uit te leggen dat zijn N-VA weliswaar voor Vlaamse onafhankelijkheid is, maar niet meteen. En dat hij ondertussen wel bereid is om binnen België compromissen af te sluiten. Het land zal namelijk toch ooit ‘verdampen’ in Europa. Het is een beetje zoals tegen je tegen je vrouw zeggen: “Schat, ik zie ons huwelijk niet meer zitten, maar troost je, ik wacht om te scheiden tot ik een betere gevonden heb”. De ironie wil dat die “betere” ondertussen aan een baxter ligt in de kliniek, omschaard door bezorgd kijkende specialisten.

 merkel12

Er heerst immers een vertrouwenscrisis binnen Europa naar aanleiding van de lamentabele staatsfinanciën van Griekenland, Portugal, Italië, Spanje en Hongarije. Het Euroscepticisme is weer alom aanwezig. Niet Barroso of Van Rompuy, maar Merkel speelt de eerste viool in Europa. En het heeft maanden geduurd vooraleer de Duitse bondskanselier over de brug kwam om haar goedkeuring te geven voor een noodplan voor Griekenland. Waarom? Omdat de Duitsers niet wilden betalen voor de spilzuchtige Grieken! Klinkt bekend hé, Bart?

Ik denk echter dat het voor links niet aangeraden is om de speculatiehonger die de financiële markten regeert te gebruiken als argument voor het behoud van België. We moeten België eerder gebruiken als argument tegen de speculanten en het zogenaamde casinokapitalisme. Ik denk immers dat de overheid geen geld moet geven aan de banken, maar het hele bankwezen moet integreren in de publieke sector, met andere woorden, nationaliseren.  Twee jaar geleden klonk die eis nog als een oubollige utopie, tijdens de bankcrisis werd ze verdedigd door respectabele economen zoals Paul De Grauwe.

Ik denk trouwens dat de hele financiële sector op Europees vlak zou moeten worden genationaliseerd, met bijvoorbeeld de Europese Centrale Bank als overkoepelende regulator. Het zou rap gedaan zijn met derivaten, hedgefondsen, swaps, superbonussen en wat nog allemaal. Belastingen op banken en op speculatieve financiële bewegingen zijn allemaal goed en wel, maar als puntje bij paaltje komt, vindt het kapitaal altijd wel een uitweg, zeker in een gemondialiseerde wereld. Je kunt nu eenmaal niet controleren wat je niet bezit. Publiek eigendom is hier dan ook de enige solide oplossing om de greep van de financiële markten (lees speculanten) op het leven van de gewone burger een halt toe te roepen.

barack_obama

Ook in de Verenigde Staten, waar de greep van de regering op de centrale bank veel groter is dan in Europa, dringt zich dezelfde radicale maatregel op. Obama heeft de banksector voorlopig gered door een gedeeltelijke nationalisatie (zo nam de Amerikaanse overheid een meerderheidparticipatie van 36% in Citibank) en door meer dan een triljoen dollar liquiditeiten in de economie te pompen. Een overname van de financiële sector door de Amerikaanse overheid ware veel efficiënter geweest. In combinatie met de nationalisatie van de Europese banksector, zou dit het internationaal financieel systeem terug in stille vaarwateren brengen, vergelijkbaar met de periode 1944-1973 toen er dankzij het akkoord van Bretton Woods wereldwijd vaste wisselkoersen bestonden. Utopisch? Tijdens het hoogtepunt van de crisis in 2009 werd dit door ernstige kapitalistische economen naar voor geschoven als een valabel alternatief. Er waren echter teveel ideologische bezwaren tegen! Maar bon, we moeten ergens beginnen. Waarom niet in België? Of denkt Bart dat we dit op Vlaams niveau moeten doen?

15:38 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: speculatie, de wever, financiele markten |  Facebook |

10-06-10

Een sprankeltje hoop…

Bij het volgen van de actualiteit moet ik mij vaak inhouden om de vele ergernissen die in mij opwellen niet meteen op Facebook te gooien. Mijn vrienden zouden wel eens kunnen beseffen dat ik een oude zeur aan het worden ben. In elk geval, ik word niet milder met de jaren, integendeel. De wereld is rijp voor een socialistische omwenteling, alleen, klein probleempje, vrijwel niemand beseft het.

bart-de-wever-dans-le-role-de-letrangleur

Maar goed, ik dwaal af. In werkelijkheid zien we eerder een terugkeer naar de donkere middeleeuwen. Neem nu het succes van Bart De Wever. Volgens de peilingen zullen op 13 juni ’10 minstens een kwart van de Vlamingen op het heerschap in lederhosen stemmen (zo stel ik hem in gedachten nu eenmaal voor). Mijn eerste reactie is dan: hoe is het mogelijk? Hoe kan je zo dom zijn? Maar, eens de emotionele storm geluwd, vind ik dat zijn opmars niet meer dan normaal is en dat de CD&V hierin een verpletterende verantwoordelijkheid draagt.

De Wever is, om te beginnen, niet op eigen kracht zo ver kunnen komen. Een paar jaar geleden worstelde de N-VA nog met de kiesdrempel. Zijn partij en haar separatistisch gedachtegoed kreeg echter legitimiteit dankzij het kartel met de CD&V. Voor de christendemocratische opportunisten waren alle middelen goed om de paarse meerderheid te doorbreken. Eens aan de macht, bleek de kartelpartner echter al gauw een obstakel voor elk mogelijk compromis met de Franstaligen. Een dergelijke overeenkomst moet immers per definitie het Belgisch kader respecteren, want aan de andere kant van de taalgrens zijn er nu eenmaal geen partners die België willen uiteenrijten. Let wel, dat kan veranderen in de toekomst want je mag de vernederingen waaraan de Franstaligen de laatste jaren ten prooi zijn gevallen niet onderschatten, maar dat is een ander verhaal.

Valse onderhandelingen

Een nieuw Belgisch compromis is vandaag alleen mogelijk als de doelstelling ervan, namelijk het beter (lees goedkoper) doen functioneren van het overheidsapparaat in België, gedeeld wordt door alle onderhandelende partijen. De N-VA heeft echter een andere doelstelling, namelijk de splitsing van België.  Ze ziet de volgende staatshervorming als een tussenstap naar separatisme. Elke maatregel die de versterking van het federaal apparaat beoogt, is per definitie niet aanvaardbaar want dat druist in tegen de doelstelling op langere termijn. De Wever is echter een sluwe politicus. Hij beweert bij hoog en laag dat hij bereid is tot compromissen, ook al heeft hij in de praktijk nog geen enkele toegeving gedaan, tenzij door die te verbinden aan een voor de Franstaligen onmogelijk te aanvaarden voorwaarde. Zo beweerde De Wever onlangs dat hij desnoods een federale kieskring zou aanvaarden, op voorwaarde dat de minderheden in België niet langer zouden worden beschermd. Dat betekent dat de Vlamingen dan hun numerieke meerderheid zouden kunnen gebruiken om hun wil eenzijdig op te leggen aan de Franstaligen. Met die eis blaast De Wever niet alleen het Belgisch compromis omver, maar overtreedt hij bovendien het Kaderverdrag inzake de bescherming van nationale minderheden van de Raad van Europa (weet je wel, Europa, waar De Wever zo mee dweept). Hij beseft wel dat die voorwaarde onhaalbaar is, maar slaagt erin zijn imago van redelijkheid te bewaren. De intellectueel De Wever is nu eenmaal intellectueel oneerlijk.

milquet200

Barts grootste fan

Door zich handig op te stellen als een redelijke partner en in de praktijk alles te blokkeren, komt in de ogen van de Vlaamse publieke opinie de volledige verantwoordelijkheid van de politieke impasse in het kamp van de Franstaligen te liggen. Natuurlijk hebben Milquet, Reynders en Maingain ook boter op het hoofd, want door halsstarrig elke eis van de Vlaamse meerderheid te blokkeren, gooien ze telkens weer koren op de molen van De Wever. De PS voert een meer gematigde koers en stemt bij monde van Philippe Mouraux in met een ‘grote’ staatshervorming. Uiteindelijk ziet het er meer en meer naar uit dat de klinkende overwinning van De Wever zal leiden tot het premierschap van een Waalse socialist die, op de koop toe, de homoseksuele zoon is van een immigrant. Er is toch nog rechtvaardigheid…

En de CD&V? Van “Vijf minuten politieke moed” naar “Nooit opgeven” is een hele sprong. Deze partij is haar geloofwaardigheid volledig kwijtgespeeld. Ze heeft na drie jaar onderhandelen niets bereikt. De kreet ‘nooit opgeven’ klinkt dan ook meer wanhopig dan hoopgevend. De resultante van dat alles is dat de N-VA in de polls bijna 10% boven de CD&V uittroont. Als kartelpartner waren de Vlaams-nationalisten de christendemocratie van binnenuit aan het opvreten, nu doen ze het van buitenaf. Maar de resultante is wel dat ze samen ongeveer 45% behalen in de opiniepeilingen. Tel daar de stemmen van LDD en Vlaams Belang bij op, en meer dan 60% van de Vlamingen zouden vandaag stemmen op openlijk Vlaamsgezinde partijen, die de schuld van de problemen van dit land voor een groot stuk bij de Franstaligen leggen. Voor meer dan 99,93 % van de wereldbevolking een volstrekt idiote stelling, voor de aanhangers van de bijna Slimste Mens ter Wereld een waarheid als een koe.

250_0_KEEP_RATIO_SCALE_CENTER_FFFFFF

Geef het op, meisje?

De Europese mythe

Anderzijds zijn alle traditionele partijen (inclusief de groenen) tegen de opsplitsing van België. Zelfs De Wever beseft dat de splitsing van het land vandaag niet aan de dagorde is. Hij ziet België op termijn “verdampen” binnen Europa. Interessante gedachte trouwens. In de 27 lidstaten van Europa worden 23 verschillende talen gesproken: Bulgaars, Deens, Duits, Engels, Ests, Fins, Frans, Grieks, Hongaars, Italiaans, Iers, Lets, Litouws, Maltees, Nederlands, Pools, Portugees, Roemeens, Sloveens, Slowaaks, Spaans, Tsjechisch en Zweeds. De economische verschillen tussen, pakweg, Roemenië en Zweden zijn allicht een ietsje groter dan tussen Vlaanderen en Wallonië. In de Humo van 10 juni zegt De Wever: In België staan twee totaal autonome democratieën tegenover elkaar, met andere culturele en economische agenda's: in meerderheid linkse verzuchtingen in Wallonië staan tegenover in meerderheid rechtse verzuchtingen in Vlaanderen”. En zijn conclusie: België zou op termijn moeten verdampen in Europa. Volgens diezelfde redenering staan daar echter 27 democratieën tegenover elkaar met andere culturele en economische agenda’s. Bovendien is het democratisch gehalte van de EU nog een stuk lager dan dat van België. Met andere woorden, het argument dat De Wever tegen het Belgisch model gebruikt, geldt nog tien keer meer tegen Europa. Maar wat zegt De Wever over Europa? “Zonder de EU zou ik niet voor een onafhankelijk Vlaanderen durven te pleiten.” (Humo 10/06/2010). De Wever stelt ons een luchtkasteel voor: een “onafhankelijk Vlaanderen” in een “Europa der volkeren”. Net zoals zijn historische voorgangers hun hoop stelden in de Duitse bezetter om Vlaanderen te bevrijden van het Franstalige juk, ziet De Wever de EU als Deus ex Machina die Vlaanderen zijn lang verhoopte onafhankelijkheid zal geven. Het democratisch deficit van Europa is daarbij een conditio sine qua non, want als je Europa met zijn culturele en economische verschillen kunt democratiseren, dan kan je dat zeker in België. En dan loopt de redenering van De Wever helemaal mank. Tenzij hij helemaal niet van plan is Europa te democratiseren natuurlijk (en hier dringt zich al weer een ongemakkelijke historische vergelijking op). Over de onwerkbaarheid van de voorstellen van de N-VA betreffende de splitsing van de arbeidsreglementering en sociale zekerheid zal ik het hier niet hebben. Frank Vandenbroucke heeft in Phara op een schitterende wijze brandhout gemaakt van dit voorstel.

ic85-1

beetje overdreven, maar kom...

Naar een goedkopere staat?

Overal in Europa moet de staat bezuinigen. De overheden hebben de banken miljarden euro’s toegestopt om het financieel systeem te onderstutten en de schade in de reële economie te beperken. Vrijwel alle landen vertonen daardoor een gigantisch begrotingstekort en een exploderende staatsschuld. Ze moeten dus enerzijds massaal geld lenen aan diezelfde banken om hun tekorten te financieren, en anderzijds diep in de buidel tasten om, alweer aan diezelfde banken, de intresten op de oplopende staatsschuld te betalen. Om die negatieve spiraal om te buigen, zijn ze vandaag verplicht om zwaar de hakbijl te zetten in de overheidsfinanciën: bezuinigen en/of hogere belastingen. In België is die oefening nog een stuk moeilijker vanwege de communautaire kwestie. De Vlaams-nationalisten wijzen op de geldstromen naar Wallonië (zie de absurde N-VA slogan “Meer Vlaanderen = minder crisis”), het Vlaams Belang voegt daarbij de sociale uitkeringen voor de migranten, enz. Met dezelfde redenering zou je Walen kunnen aanraden om hun centen uit te geven in de Ardennen en niet aan de kust, of Belgen van vreemde origine hun sociale bijdragen laten storten in een eigen kas. In werkelijkheid zijn het simplistische en dus valse redeneringen omdat de realiteit veel complexer is. Het economische magazine Trends, niet bepaald bekend voor zijn Belgicisme, publiceert deze week een studie die aantoont dat er jaarlijks 16 miljard euro vloeit van Brussel naar Vlaanderen. In realiteit zijn ook de Vlaamse patroons niet voor separatisme, wel voor een goedkopere overheid. Het Vlaams nationalisme gebruiken ze als stormram om het linkse Wallonië te intimideren. Tegelijkertijd profiteren ze van Waalse subsidies als ze investeren in Henegouwen, Luik en Waals-Brabant. Er bestaat geen Vlaams geld, Brussels geld of Waals geld.  Het zijn domme redeneringen die de aandacht afleiden van de werkelijke oorzaken van de crisis. Nationalisme is dan ook een vergif dat de mensen tegen elkaar opzet en de ware schuldigen buiten schot houdt.

Helaas heeft dat nationalisme alle partijen in meer of mindere mate besmet. Gedurende acht jaar communautaire vrede onder paars schijnt vandaag in dit land niets meer mogelijk te zijn zonder een staatshervorming. In realiteit is de belangrijkste achterliggende reden vanuit kapitalistisch oogpunt een noodzakelijke besparingsoperatie. De Belgische staat is niet alleen te duur, maar ook inefficiënt. In de OESO hebben alleen Roemenië en Italië een nog slechter werkende staatsapparaat. De rechtse partijen willen vooral een herziening van de financieringswet, omdat de federale overheid op termijn haar kerntaken (waaronder de uitbetaling van de pensioenen) niet langer zal kunnen vervullen. Om het simpel uit te drukken: de federale overheid int het leeuwenaandeel van de middelen (via de personen- en vennootschapsbelasting, de btw, de accijnzen, enz.). Vervolgens krijgen de gewest- en gemeenschapsregeringen een grote zak geld waarmee ze hun bevoegdheden kunnen uitoefenen. Daarnaast innen ze zelf een aantal bijkomende middelen zoals schenking- en successierechten (die in de drie gewesten na enkele jaren trouwens weer nagenoeg dezelfde zijn). De federale subsidies werden vastgelegd in een ingewikkelde financieringswet die vandaag dus aan herziening toe is. Er moet vanuit kapitalistisch oogpunt namelijk ook in België zwaar worden bespaard, maar door de ingewikkeldheid van de staatsstructuur, de financieringswet en de inderdaad economische verschillen tussen het noorden en het zuiden, zijn bezuinigingen hier een extra moeilijke oefening omdat ze communautair worden vertaald.

Een sociale staatshervorming

large_767821

De socialisten (en de groenen) pleiten voor een sociale staatshervorming. Dat klinkt al een stuk beter dan de snode plannen van de liberalen en de nationalisten. Maar ook de SP-a is akkoord om 20 miljard euro (800 miljard frank, dat maakt een vergelijking met eerdere besparingsrondes duidelijker) te saneren in de komende legislatuur. Hierbij wordt dezelfde logica gevolgd, behalve dat ook de rijken een duitje in het zakje moeten doen via een vermogenswinstbelasting, het afromen van de superwinsten van Electrabel, een betere bestrijding van de fiscale fraude en een herziening van de notionele intrestaftrek (een ingewikkelde manier om de vennootschapsbelasting naar beneden te krijgen en het verdwijnen van de coördinatiecentra op te vangen). Het is uiteraard een stuk socialer om het geld te gaan halen waar het zich bevindt, maar het is onvoldoende omdat, wel, het geld niet blijft waar het zich bevindt, maar vooral omdat die maatregelen ten onrechte suggereren dat er een gemakkelijkheidoplossing bestaat voor de huidige crisis. Socialisten die beseffen dat er meer aan de hand is en dat er veel ingrijpender dient te worden ingegrepen, zijn helaas nog dun bezaaid. Op nummer 10 van de senaatslijst van de SP-a heb ik er toch al één gevonden: Erik De Bruyn.  

edb
     Erik De bruyn en Spa Blauw

16:18 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (15) | Tags: verkiezingen 2010, n-va, bart de wever, erik de bruyn |  Facebook |