19-06-10

Welk compromis?

De vrees voor een gigantische verkiezingsoverwinning van Bart De Wever die zelfs de financiële markten even deden beven, is vandaag omgeslagen in een bijna euforische stemming. Niet omdat hij verloren heeft, maar juist omdat hij zo sterk gewonnen heeft.

Bart-De-Wever-5801

 

De meeste commentatoren verheugen zich over de duidelijkheid van de verkiezingsuitslag: er zijn twee overwinnaars die met kop en schouders boven de rest uittoren: Di Rupo in Wallonië en De Wever in Vlaanderen. Bovendien, driewerf hoera, schijnt het te boteren tussen die twee. Een akkoord is zo goed als binnen. De Wever redt België! Di Rupo redt de sociale zekerheid! Hoezee, hoezee, hoezee, allen samen met Bart en Elio in zee.

 

Ik wil het feest niet bederven, maar zou toch enkele ietsepietsie kleine kanttekeningetjes willen plaatsen. Laten we uitgaan van de niet evidente veronderstelling dat Bart en Elio een akkoord bereiken. Er zijn twee keiharde noten te kraken: een 'grote' staatshervorming inclusief B-H-V, en het dichtrijden van een gat van 22 miljard in de begroting. Je mag er gif op innemen dat beide dossiers met elkaar worden verbonden. Vlaanderen en Wallonië kunnen bijvoorbeeld nieuwe bevoegdheden krijgen, maar geen extra middelen. Ze zouden dan zelf moeten kiezen tussen extra inkomsten of extra bezuinigingen. Die piste maakt wel een herziening van de financieringswet noodzakelijk, maar die zat er toch al aan te komen.  

 nb1411elio_jpg_275

Vervolgens moeten beide boegbeelden verliezers meetrekken in het bad om een regering te kunnen vormen, liefst met een 2/3 meerderheid. Laat ik me hier beperken tot het scenario van de afspiegelingscoalitie en de gevolgen voor de Vlaamse politiek. De CD&V’ers bevinden zich in een onmogelijke positie want ze moeten kiezen tussen de pest en de cholera. Steunen ze Bart De Wever, dan geven ze toe dat hij competenter is dan Leterme, Dehaene en, God betert, de president van Europa! Liggen ze dwars, dan zullen ze niet alleen overkomen als slechte verliezers, maar ook de schuld krijgen van de mislukking. In beide gevallen maken ze de N-VA sterker en dreigen ze nog meer leden, militanten en mandatarissen te verliezen aan hun vroegere kartelpartner.

Misschien is het daarom dat De Wever vandaag een principeakkoord beoogt waarbij een tweederdemeerderheid niet absoluut noodzakelijk is. Dat maakt een snelle opstart mogelijk, met vier jaar tijd voor de concrete uitwerking van de staatshervorming en het zoeken van de noodzakelijke tweederdemeerderheid. Slaagt hij er niet in een principeakkoord te bereiken binnen twee tot drie weken, dan laat hij de eer over aan iemand anders en zijn we net als vorige keer weer vertrokken voor een moeizame en langdurige coalitievorming .

 

In elk geval, op het vlak van de staatshervorming kan de CD&V niet winnen, op dat van de begroting evenmin. Maar de centrumpartij heeft veel gezichten, ook dat van bijvoorbeeld Inge Vervotte van de ACV-vleugel. In de huidige context zouden ze wel eens de sociale kaart kunnen trekken. Het ACW ziet het debacle al een hele tijd met lege ogen aan en de vakbondsvleugel zal niet rap overlopen naar De Wever. Als de rechter flank het begeeft, zou de linker wel eens een coup kunnen plegen, misschien zelfs met een verzuurde Leterme als man achter de schermen.

 

De SP.a zou beter met dat scenario rekening houden in plaats van een beschamende paringsdans voor De Wever op te voeren. Wat mij grote zorgen maakt, is dat de meeste kopstukken van de partij doen alsof de volgende regeringsdeelname al in kannen en kruiken is, historisch dieptepunt of niet. Caroline deed zelfs een specifieke oproep aan De Wever om ook enkele financiële spelers voor het overleg uit te nodigen, in de eerste plaats de gouverneur van de Nationale Bank. Wat voor een signaal is dat?

dyn009_origi97a7-06c5e

Om de vijf minuten worden we ingepeperd dat we de meest draconische besparingsronde sinds de Tweede Wereldoorlog zullen moeten slikken. En we kunnen er niks tegen doen, want 'de financiële markten,' en 'Europa' kijken nauwgelet toe! De mensen zijn ongerust. Niet over B-H-V, maar over hun portemonnee, hun job, hun pensioen.

 

Ik vind dat de SP.a veel te weinig de asociale voorstellen van De Wever op de korrel neemt. Neem nu de werkloosheid. De Wever beweert dat België het enige land is waar werkloosheidsuitkeringen onbeperkt zijn in de tijd. Hij zegt er wel niet bij dat langdurige werklozen in andere landen vaak op alternatieve sociale stelsels terugvallen, zoals de WAO in Nederland. Maar er zijn sterkere argumenten. Er zijn 1,3 miljoen mensen in dit land die steun trekken van de RVA. Laten we uitgaan van de veronderstelling dat de helft ervan arbeidsgeschikt is. Uit het halfjaarlijks Nationaal Arbeidsmarktonderzoek van Vacature zijn er momenteel 13.343 openstaande vacatures, waarvan de meeste bij de overheid: 2.000 bij de Politie, 1.400 bij De Post en 1.293 bij de FOD Defensie, gevold door… de banken: 1.200 bij BNP Paribas Fortis en 500 bij KBC Bank en Verzekering. Na de grote vakantie zouden er nog eens 13.000 bijkomen: 1.800 bij de NMBS, 1.700 bij Colruyt, 1.000 Bij de KUL, 912 bij Defensie en 1.110 bij diverse financiële instellingen. Wat met de 600.000 andere, Bart? Ga je ze verplichten om zieken te gaan bezoeken, of om bladeren bijeen te rapen op straat?

 

Ik denk voorts dat de spanning in de samenleving zodanig is opgelopen ten gevolge van de alsmaar stijgende werkdruk, stress en onzekerheid, dat een nieuwe draconische besparingsronde wel eens de druppel kan zijn die de emmer zal doen overlopen. Hoe zullen de SP.a en de PS reageren op nieuwe sociale bewegingen en vakbondsstrijd? Er komt immers een tijd dat de mensen aan de lijve zullen ondervinden dat de grote staatshervorming hun problemen niet zal hebben opgelost, wel integendeel. En als je ziet hoe volatiel het politieke landschap is, zou onder omstandigheden van sociale onrust de volgende De Wever wel eens uit het linkse kamp kunnen komen, en ik reken het ACW daar bij.

 dsc_1960

Al decennialang worden bij de SP.a pogingen ondernomen om de progressieve krachten in Vlaanderen te bundelen in één grote linkse partij: de progressieve frontvorming van Leo Collard, de Doorbraak van Karel Van Miert, het Signaal van De Batselier en Coppieters, en natuurlijk het kartel van Stevaert en zijn opvolgers. Het voorlopige trieste eindresultaat is 15% van de stemmen in de laatste verkiezingen. De belangrijkste reden waarom al die pogingen mislukten, is omdat de SP nooit echt een geloofwaardig politiek alternatief bood op de CVP. Beide partijen zaten trouwens zeer vaak samen in de regering. Nu die belangrijke concurrent van de SP.a in de touwen ligt, is het misschien interessanter om zich eens daarover te bezinnen. Want de kritiekloze houding die tot nu toe wordt aangenomen, draagt de kiemen in zich van het volgende electorale dieptepunt.

 

(wordt vervolgd, o.a. met bijdragen over Europa en de financiële markten)

 

 

 

 

13:23 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: sp a, de wever, di rupo, staatshervorming, inge vervotte, acw |  Facebook |

17-06-10

Argumenten en tegenargumenten

Een reactie op de reactie van Hans Sterckendries

 

Tot mijn grote vreugde lokte mijn tekst “Een sprankeltje hoop” redelijk wat reacties uit. De positieve kwamen vooral van sympathisanten van SP.a Rood, de negatieve van Hans Sterckendries, een voormalig journalist (thans tekstschrijver) die de moeite nam om mijn analyse door de mangel te halen en uitgebreid te bekritiseren. Ik wens hem hiervoor van harte te bedanken, en dat is helemaal niet cynisch bedoeld. Hans noemt zich een donkerrode socialist, die echter voor De Wever heeft gestemd. Hij was op 13 juni lang niet de enige. Zijn argumenten verdienen dan ook een reactie, want zolang de linkerzijde mensen als Hans niet meer kunnen overtuigen, heeft ze een ernstig probleem. Of, om het anders te stellen, zolang de linkerzijde geen klare en gemeenschappelijke oplossing heeft voor de communautaire kwestie, is ze gedoemd om voor de zoveelste keer in de sterfput van het burgerlijke nationalisme te verzuipen.

smiles

 

Om het mezelf gemakkelijk te maken, heb ik ervoor gekozen om de reacties van Hans chronologisch en punt voor punt van een repliek te voorzien.

 

Over kiesdrempels en kartels   

 

“De kiesdrempel is een bijzonder ondemocratisch instrument dat officieel de versnippering van het politieke landschap moet tegengaan maar dat in werkelijkheid bedoeld is om de grote politieke families aan de macht te houden. Overigens hebben Open VLD en SP.a precies dezelfde hetzelfde gedaan als “het kartel”. Alleen hebben respectievelijk Vivant en Spirit dat niet kunnen verzilveren.”

 

De kiesdrempel heeft inderdaad als bedoeling de politieke versnippering tegen te gaan en grote politieke families aan de macht te houden. In die zin is het een ondemocratische maatregel. Maar gezien de monsteroverwinning van een partij die een paar jaar geleden nog tegen die verkiezingsdrempel opbokste, is het wel een bijzonder inefficiënte maatregel gebleken.

 

Laten we ons geheugen even opfrissen. Na de splitsing van de Volksunie, kwam de N-VA voor het eerst op in de verkiezingen van 2003. De uitslag was vergelijkbaar met die van de LDD vandaag: geen enkel zitje in de senaat en slechts één zetel in de Kamer, namelijk voor Geert Bourgeois in West-Vlaanderen. Uit vrees helemaal van het politieke toneel te verdwijnen, ging de N-VA in op de uitnodiging van de CD&V om gesprekken aan te knopen over de vorming van een kartel. De bedoeling van de CD&V was om via dat kartel haar tanende verkiezingsuitslagen weer om te buigen. De VLD beoogde met Vivant hetzelfde te doen, de SP nam Spirit onder de arm en stelde ook tevergeefs de groenen voor om het progressieve kartel te vervoegen.

 

De traditionele partijen deelden dezelfde strategie en hadden ongetwijfeld als doel om op termijn hun kartelpartners op te slokken. De liberalen en socialisten zijn daar geheel of gedeeltelijk in geslaagd, bij de CD&V gebeurde bijna het omgekeerde (1).

De kiesdrempel en de kartelvorming waren bijgevolg twee kanten van dezelfde medaille, namelijk een poging om via een hergroepering van de stemmen tot grotere politieke stabiliteit te komen in Vlaanderen (2). Maar goed, terug naar de N-VA. De eerste gesprekken over de vorming van een kartel werden gevoerd in de zomer van 2003, maar deze sprongen af begin september omdat de CD&V niet wou ingaan op de eis van de N-VA om de vijf resoluties van het Vlaams parlement over de verdere staatshervorming in het Vlaams regeringsprogramma op te nemen. De CD&V gaf uiteindelijk toe, en de top van de N-VA wist uiteindelijk de partijraad ervan te overtuigen om het kartel goed te keuren. Ze namen samen deel aan de Vlaamse parlementsverkiezingen van 2004 onder de naam CD&V/N-VA. Dat door de media omgedoopte “Vlaamse kartel” werd met 26% de grootste politieke formatie in Vlaanderen. Tussen haakjes, de voorwaarde van de N-VA om tot de Vlaamse regering te treden, was de onverwijlde splitsing van B-H-V. Toen opeens (!)  bleek dat niet het Vlaamse, maar wel het federale niveau daarvoor bevoegd was, bleef Bourgeois rustig zitten, waardoor het woord ‘onverwijld’ in Vlaanderen een nieuwe betekenis kreeg.   

large_702240

Op Vlaams niveau leidde het kartel CD&V/N-VA tot een win-winsituatie. De miserie is echter begonnen toen het Vlaams kartel op federaal vlak onderhandelingen begon aan te knopen. Uit mijn frustraties daarover is trouwens deze blog ontstaan. Ik ben Bart De Wever dus veel verschuldigd. In elk geval is er van verzilvering van het kartel vandaag niet veel sprake meer, althans niet voor de CD&V. De N-VA begon deze partij eerst van binnenuit op te peuzelen, vervolgens electoraal en morgen misschien helemaal. Mogelijk komt er dan toch een hergroepering van rechts in Vlaanderen, niet volgens de agenda van de traditionele partijen, maar rond de figuur van Bart De Wever.  

Over het Waals nationalisme

 

“Natuurlijk zijn er aan de andere kant van de taalgrens ook partijen die België willen opsplitsen: Rassemblement Wallonie-France, Rassemblement Wallon, Parti France, Mouvement Citoyens Wallons… Ze zijn alleen minder succesvol. Misschien is het goed om eens de vraag te stellen waarom dat zo is?”

Hier dringt zich minstens een korte analyse op van het Vlaamse en Waalse nationalisme die ik verder (3) behandel. Maar volgens mij hebben Waals-nationalistische of rattachistische partijtjes geen succes omdat de meeste Walen inzien dat ze geen realistische oplossing bieden voor hun problemen. Voor Wallonië betekent meer federalisme minder geld. De Wever heeft hen dit met alle mogelijke middelen duidelijk  gemaakt. Bijvoorbeeld door met zes vrachtwagens vol bankbiljetten de taalgrens over te steken. Maar in plaats van te spreken over ‘Vlaams’, ‘Waals’ en ‘Brussels’ geld, moet links objectieve criteria hanteren en zich baseren op een analyse van de economie: hoe wordt rijkdom gecreëerd en hoe wordt ze toegeëigend, en dat is een klassenverhaal. Het is rond die breuklijn dat links zich moet profileren. De objectieve bondgenoten van de Vlaamse werknemers zitten aan de andere kant van de taalgrens, niet aan de andere klant van de sociale onderhandelingstafel.

 fgtb

Waarom blijven Franstaligen vechten voor België?

 

“Tenslotte moeten de Franstaligen al decennialang allerlei vernederingen ondergaan. We hebben hun land afgenomen en het schijnt dat je in Brussel alleen nog Frans kan praten in geheime achterafkamertjes. Tenminste, dat lees ik op de fora van Le Soir. Schandalig hoeveel rechten “les Flamoutches” tegenwoordig krijgen in Brussel! Neem bijvoorbeeld de Vlaamse luchthaven. Daar werken alléén Vlamingen maar alle vluchten vliegen wel over Brussel. Alle lasten voor de Franstaligen; alle lusten voor “les Bataves”. En toch blijven de meeste Franstaligen vechten voor België?”

 

Het discours van sommige Franstalige media, politici en burgers is inderdaad hemeltergend. Als Vlaamse Brusselaar kan ik daar een woordje over meespreken. Maar elke vorm van (taal)discriminatie is mij vreemd: veel Franstaligen moeten op het vlak van imbeciliteit helemaal niet onderdoen voor hun Vlaamse collega's, ook al verdedigen ze tegenovergestelde thesissen. Maar waarom verdedigen “ze” België? Omdat “ze” er een totaal andere visie op hebben. Voor hen werkt België wel behoorlijk. De Walen hebben schrik dat een splitsing hen zal verarmen, de Brusselaars dat de hoofdstad haar bestaansreden zal verliezen als België ophoudt te bestaan. Hun vastklampen aan België heeft met andere woorden eenzelfde materialistische oorzaak als de Vlaming die een einde wil stellen aan de financiële transfers naar Wallonië. Dat betekent zeker niet dat gevoelens van eenheid en solidariteit hierbij geen rol zouden spelen, maar die leven ook langs Vlaamse kant.

 

Is een goedkopere overheid het doel?

 

“Is het "beter (lees goedkoper) doen functioneren van het overheidsapparaat in België" wel écht een gemeenschappelijk agendapunt van alle politieke partijen? Vlaanderen en Wallonië hebben allebei een overheidsapparaat dat paradoxaal genoeg geweldig veel kost aan België (ondermeer via pensioenen). Terwijl er zich op alle niveaus besparingsmaatregelen opdringen, moet je nu al vaststellen dat er aan Waalse kant een gemeenschappelijk front is ontstaan tegen de (snelle) afbouw van dat apparaat. Immers: in Wallonië wordt het overheidsapparaat gezien als een sociaal vangnet.

Het zal op Belgisch niveau niet anders zijn wanneer er wordt gesproken over het "efficiënter" maken het overheidsapparaat. Mag ik misschien de Copernicushervorming in herinnering brengen? Ter info: http://www.gva.be/archief/guid/experten-maken-harde-analyse-van-copernicus-hervorming.aspx?artikel=dc960d57-b1dc-4a55-82b0-756adce1013e merken nu al twee snelheden op.”

 n-va060105nbo_jpg_275

Het beter of goedkoper doen functioneren van het overheidsapparaat in België is inderdaad geen gemeenschappelijk agendapunt van alle politieke partijen, maar wel van de Vlaamse. De vaak geciteerde vijf resoluties van 1999 (die overigens geen kat kent) illustreren dat.

 

Misschien ook even ter verduidelijking: met het overheidsapparaat in België bedoel ik alle overheidsadministraties, niet alleen de federale, maar ook die van het Vlaams Gewest, Waals Gewest, Franstalige Gemeenschap, Duitstalige Gemeenschap en Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Die versnippering kost niet alleen hopen geld, maar is bovendien inefficiënt gebleken. Ze is er gekomen omdat de oude unitaire staat niet meer werkte. De federalisering moest juist zorgen voor communautaire vrede en een efficiënter bestuur. Tegen problemen als stijgende armoede, immigratie, globalisering, delokalisering, ontsporende budgetten, kortom, kapitalisme, is echter geen Belgisch kruit gewassen, maar ook geen Vlaams. Vraag eens aan de Grieken, IJslanders, Spanjaarden, Portugezen, of, waarom niet, aan de Amerikanen wat ze denken over hún overheid.  

 

In Vlaanderen is echter de illusie ontstaan dat er op Vlaams niveau goed kan worden bestuurd, maar op Belgisch niveau niet. Om te beginnen is dit niet correct. Ook Vlaanderen heeft zijn blunderboek. Het dossier over de Lange Wapper is daar een mooi voorbeeld van. Maar belangrijker is dat alle moeilijke beslissingen op het federale niveau plaatsvinden: financiën, justitie, binnenlandse zaken, buitenlandse zaken, defensie, sociale zekerheid… Dat daarover met Franstaligen moet worden beslist is misschien een complexerende factor, maar op zich kan dat geen probleem zijn. Stoort Bart De Wever zich aan het Frans, of aan het feit dat er binnen het Belgisch kader geen conservatieve koers mogelijk is, omdat Vlaanderen coalitiepartners krijgt opgedrongen die het niet wenst. Zijn oplossing is Vlaamse onafhankelijkheid (op termijn). Maar iedereen die denkt dat dit een gemakkelijke oplossing is, weet niet hoe een administratie werkt.

 

Er valt theoretisch zeker iets te zeggen voor het model dat De Wever voorstaat, ten minste moest België alleen uit Vlaanderen en Wallonië bestaan: responsabilisering van de gewesten, federalisering van de belastingen en voor de rest een aantal bevoegdheden federaal houden, zoals defensie en desnoods een strooien koning. Maar wat met Brussel? Veel Vlamingen liggen daar niet wakker van, want ze zien Het Hoofdstedelijk Gewest als een vuile stad vol migranten, criminaliteit en bureaucraten. Waarom daarvoor nog vechten? In werkelijkheid vertegenwoordigt Brussel met 10% van de bevolking 20% van het BNP. Dus toch niet zo onbelangrijk om zomaar te laten vallen.

 pensioentoren

Maar er stelt zich een ander probleem, dat minstens even belangrijk is. Een verregaande staatshervorming impliceert ook een verregaande hervorming van de ambtenarij. Wie een administratie naar de haaien wil helpen, moet maar de raad volgen van externe consultants. Het artikel over de Copernicushervorming waar Hans naar verwijst is daar een mooie illustratie van. Laat de deelregeringen de belastingen innen en een eigen sociale zekerheid uitbouwen? Begin maar de ambtenaren van de Financietoren en de Pensioentoren te verdelen over een Waalse, Vlaamse (en Brusselse?) administratie. Om nog maar te zwijgen over de organisatorische en logistieke gevolgen. Moeten we het daarom niet doen? Neen, maar ik denk dat er andere en veel efficiëntere methodes zijn om het staatsapparaat te vereenvoudigen en efficiënter te maken. Een gedeeltelijke recentralisatie waarbij Vlamingen en Franstaligen elkaar als gelijken beschouwen en de culturele verschillen worden uitgespeeld als troef naar de rest van Europa, is ook een denkpiste.  

 

Een federale kieskring

 

“Wat betreft de federale kieskring: De Wever doet niets anders dan de Franstaligen wijzen op de gevolgen van die piste. Dat afdoen als "politieke sluwheid" is intellectueel onfair. Op dit moment hoor ik de Franstalige politici stuk voor stuk verkondigen dat zij zullen "opkomen voor de rechten van de Franstaligen". Dat is een confederale stelling want van een Belgische parlementariër verwacht ik dat hij opkomt voor de rechten van de Belgen, en niet voor het BHV-privilège van sommigen. In een federale kieskring worden de parlementariërs en/of senatoren aangesteld door álle Belgen en kunnen zij die verantwoordelijkheid niet langer ontlopen.”

 

Er liggen verschillende voorstellen op tafel in verband met de federale kieskring, waarvan de bekendste waarschijnlijk die van de Paviagroep is, namelijk de rechtstreekse verkiezing van 10 % (15) van de 150 Kamerzetels in een kieskring die het volledige territorium van de federale staat omvat. Het is een bescheiden voorstel dat wat meer federale cohesie beoogt. Bart De Wever vraagt daarvoor in ruil het van de kaart vegen van alle maatregelen die de Franstalige minderheid in België (niet in de Rand, Hans) beschermt: de alarmbel, de bijzondere meerderheden, enzovoort. Dat model is verre van perfect, maar het wordt wel wereldwijd bestudeerd als prototype om conflicten tussen verschillende bevolkingsgroepen vreedzaam op te lossen. Het democratische spel is nu eenmaal een stuk geraffineerder en subtieler dan de brute optelsom van numerieke meerderheden, denk maar aan positieve discriminatie of bescherming van kwetsbare groepen en minderheden.

hv
 

Respect is wederzijds.

“Het Belgische compromis wordt dagelijks opgeblazen door de Franstaligen, ondermeer door uitbreiding van het grondgebied te vragen, door hun interpretatie van de faciliteiten die van de Rand de facto een tweetalig gebied maakt, of door te pas en te onpas de bevoegdheid van de Vlaamse overheid aan te vechten.”

 

De faciliteiten zijn langs beide kanten van de taalgrens altijd anders geïnterpreteerd geweest. Voor de Vlamingen waren ze uitdovend, voor de Franstaligen een verworven recht. Hoe dan ook, een halve eeuw later zijn de faciliteitengemeenten overwegend Franstalig. Dat is een feit waar je niet omheen kunt.

 

Elke grote stad in de wereld breidt uit. Brussel is een internationale hoofdstad met als dominante taal het Frans. Die stad breidt echter uit op Vlaams grondgebied. De verstedelijking van het platteland creëert overal in de wereld problemen, maar in België krijgen ze een zeer geladen communautair staartje, niet alleen vanwege de historische culturele onderdrukking van de Vlamingen door de Franstalige elite, maar ook vanwege de sociale samenstelling van de nieuwe inwijkelingen. Buiten rijke Europeanen en Amerikanen zijn het overwegend kapitaalkrachtige Franstaligen die villa’s bouwen in de groene gemeenten,  of migranten die de dure stad inruilen voor goedkopere stedelijke gebieden, bijvoorbeeld in en rond Vilvoorde. Het oorspronkelijke karakter verdwijnt, en dit ondanks alle wanhopige pogingen van de plaatselijke politici om het “Vlaamse karakter” van hun gemeente te behouden. Je kunt dat betreuren, maar met constitutionele maatregelen zal je die problemen niet oplossen, wat Hans zelf ook toegeeft.  

 

Het kaderverdrag betreffende de bescherming van nationale minderheden

 taalkaart_europa

“De Wever overtreedt helemaal niet "het Kaderverdrag betreffende de bescherming van nationale minderheden". België heeft dat kaderverdrag ondertekend maar het moet nog worden geratificeerd door de verschillende deelstaten. Het stoute Vlaanderen heeft dat nog niet gedaan maar goede leerling Wallonië ook niet. We zijn trouwens in het goede gezelschap van Frankrijk, het lichtende voorbeeld voor de Communauté Française.”

 

“Dat verdrag vertelt bovendien niet wat een "nationale minderheid" is. Dat mogen de lidstaten zelf bepalen. Op dit moment worden ondermeer de Friezen in Nederland, de Saami in Zweden en Roma in Macedonië en Oostenrijk beschermd. Het is toch bijzonder vergezocht om de Franstaligen dan op gelijke hoogte te zetten? Het lijkt er op dat we dan beter "de Limburgers" als nationale minderheid erkennen. Overigens heeft bijvoorbeeld Spanje bepaald dat het géén minderheden heeft. De Basken, Catalanen en Aranezen halen opgelucht adem. Ook Roemenië heeft geen minderheden. Roma anyone? En de Saami ("Lappen") doen er beter aan naar Zweden te verhuizen want in Finland zijn ze géén minderheid.

 

Hans weet duidelijk meer over dit kaderverdrag dan ik, maar ik ben wel benieuwd naar de kritiek van Bart De Wever erop. Ik hou echter mijn hart vast als ik lees hoe de N-VA de bescherming van taalminderheden ziet. Want wat zegt het N-VA-partijmanifest? “Wij willen Vlaanderen samen opbouwen: een aparte benadering van taalminderheden, etnische of andere minderheden strookt niet met een inclusieve benadering; wel een doorgedreven gelijke-kansenbeleid.” De N-VA kiest dus voor assimilatie, precies het omgekeerde van bescherming. Maar het kan natuurlijk ook zijn dat ik het niet goed heb begrepen.

 

Europa der volkeren

 

"Ik denk niet dat De Wever pleit voor een onafhankelijk Vlaanderen en Wallonië in een "Europa der volkeren”. Dat is een persiflage van wat hij echt zegt, namelijk: als je álle macht transfereert naar de lidstaten moet je op een bepaald moment vaststellen dat je met een overbodig niveau (België) zit."

 

Surf naar de website van de N-VA. Je leest daar het volgende: “De N-VA wil van Vlaanderen een lidstaat in Europa maken. Vlaanderen is het meest geschikte microniveau, de Europese Unie het macroniveau. Wij geloven in een Europa der volkeren.” Over Europa heb ik het in andere stukjes gehad.

 

We zijn het eens

 media_xl_915536

 “Ik denk dat De Wever de copernicaanse revolutie ziet als een scenario om te komen tot Vlaamse onafhankelijkheid. Volgens mij is het gewoon onhaalbaar om de Belgische staat zodanig uit te hollen dat ze overbodig wordt. Maar op dit moment hebben we wel door zoveel verschillende staatshervormingen, financieringswetten en Belgische compromissen een monster gecreëerd dat met haken en ogen aan elkaar hangt en nauwelijks levensvatbaar is.”

 

Ik denk dat Hans hierin volkomen gelijk heeft.

 

“Je omschrijft het nationalisme terecht als een trend maar je laat na om te kijken naar de oorzaak. Nationalisme heeft altijd een voedingsbodem. En heel cru gesteld, denk ik dat we dat dit keer moeten zoeken in de onwaarschijnlijke arrogantie van de Franstalige elite. Als B-H-V een snelle en propere oplossing had gekregen, zouden de volgende verkiezingen er heel anders uitzien.”

 

Gedurende drie jaar hebben de onderhandelingen niets opgeleverd. Vergeet niet dat de Franstaligen om te beginnen geen vragende partij waren voor een nieuwe staatshervorming. Door het been echter stijf te houden, hebben ze de thesissen van de N-VA in de Vlaamse publieke opinie bevestigd. Het gebrek aan argumenten van de andere onderhandelaars én van de SP.a-oppositie deed de rest.

De meeste Vlamingen zijn echter tegen ruzie en verdeeldheid. Ze voelen instinctief dat separatisme geen oplossing biedt. En de meesten liggen helemaal niet wakker van B-H-V. Ik denk dan ook dat Hans die problematiek overschat, maar dat is een andere zaak. In elk geval, als het federaal niet meer lukt, wel, dan lijkt de scheiding de enige uitweg. Wapperen met de Belgische vlag, pralines, streekbieren en Eddy Merckx zijn niet opgewassen tegen die ijzersterke logica. Vlaams nationalisme moet je niet bestrijden met Belgisch, Brussels of zelfs ’anti-‘nationalisme, wel met internationalisme, op voorwaarde dat dit een concrete invulling krijgt. Op dat vlak schiet de socialistische beweging in de praktijk tekort, maar de sleutel van de oplossing ligt wel in haar kamp. Maar bon, we werken eraan.

 

Een proteststem op De Wever?

 

“En tot slot, een eindstatement. Ik heb dat al gezegd, maar ik ben een SP.a'er in hart en nieren. Een donkerrode zelfs. Toch zal ik dit keer NV-A stemmen. Daarvoor zijn twee redenen. De eerste ligt bij NV-A zelf en bij de rechtlijnigheid van de partij. Ik ben geen nationalist maar een democraat en daarom is BHV een doorn in mijn oog.”

“Nee, een splitsing van BHV zal de verfransing van Brussel en/of De Rand niet stoppen maar BHV is gewoon ongrondwettelijk en ondemocratisch. Als democraat én als Belg vind ik het onaanvaardbaar dat zoiets bestaat. Artikel 10 van onze grondwet zegt dat alle Belgen gelijk zijn voor de wet. Toch is er een selectie groepje dat het privilege heeft om te stemmen voor kandidaten die opkomen in een andere regio”

Hier gaat Hans volgens mij uit de bocht. De redenering doet denken aan ‘ik ben geen racist, maar…’ Ik denk dat het verkeerd is te stemmen op een partij waarmee je het in wezen niet eens bent. Als je beweert in hart en nieren een socialist te zijn, dan stem je volgens mij niet op een partij die voor het omgekeerde staat, maar op een alternatieve progressieve partij of op een oppositiekandidaat binnen de SP.a.

 DSC02901

“Bij de vorige verkiezingen ben ik niet kunnen gaan stemmen. Maar van alle Vlaamse partijen is de NV-A de enige die bij mij geen slechte smaak nalaat. Letterlijk álle Vlaamse partijen hebben samen, in het Vlaamse parlement, beslist dat "5 minuten politieke moed" zouden moeten volstaan om het BHV-probleem van de baan te helpen. Toch zijn CD&V, Open VLD en Groen! (onder het goedkeurend oog van SP.a) na de stemming in de commissie aan tafel gaan zitten om te kijken welke toegevingen we dit keer zouden doen voor het regulariseren van een abnormaliteit. Elke democratische vezel in mijn lijf komt in opstand bij zo'n vertoning.”

 

De uitspraak van het Grondwettelijk Hof werd door de Vlaams-nationalisten steevast verkeerd geïnterpreteerd. Het is al eerder opgemerkt door anderen (bijvoorbeeld de VRT), maar de splitsing van B-H-V is niet de enige oplossing om het gelijkheidsprincipe weer te doen respecteren. Ook de terugkeer naar de oude kiesarrondissementen, of voor mijn part één Belgisch kiesarrondissement, zou een einde stellen aan het ondemocratische karakter van de huidige situatie. Ik vind het overigens vreemd dat niemand ooit op het idee is gekomen om aan de bewoners in de Rand zelf eens te vragen tot welk Gewest ze willen behoren. Ik ben er vrij zeker van dat veel Franstaligen niet voor Brussel zouden kiezen.

 

“Ten tweede is er het debacle binnen SP.a zelf. Ik vind Caroline Gennez als voorzitter een absolute flop. Haar keuze om Vande Lanotte aan te stellen als lijsttrekker voor de Senaat (en dus stilzwijgend kandidaat-premier), is hilarisch. De man is eigenhandig verantwoordelijk voor de malafide begroting van twee paarse regeringen en als een tiende klopt van het gesjoemel dat Koen Meulenaere wekelijks aankaart in zijn column... De manier waarop Frank Vandenbroucke aan de kant werd geschoven, is beschamend en een regelrechte aantijging voor de democratie. Ik vind bovendien dat de SP.a-ministers en -Kamerleden geen hoge ogen hebben geworpen. En tenslotte leg je zelf de vinger op een open wonde: dat Erik De Bruyn máár op de tiende plaats staat (33% van de Sp.a-leden wou hem verdorie als voorzitter!) is nog zoiets dat een electorale afstraffing verdient.”

“Frank Vandenbroucke, Erik De Bruyn en laat ik maar meteen Bert Anciaux toevoegen, zijn voor mij drie tekens dat de huidige SP.a de voeling met zijn achterban kwijt is. En als er één partij is die zich dat niet kan permitteren...”

 

Ik ben het eens dat de SP.a de voeling met zijn achterban op vele plaatsen kwijt is en dat er een groot probleem is van leiding. Ik ben al 33 jaar lid van die partij en al 10 jaar niet meer echt actief. Maar geen haar op mijn hoofd dat eraan denkt op een politieke vijand te gaan stemmen om de partij af te straffen. Ik denk dat de SP.a aan een grondige zelfanalyse toe is, en in de eerste plaats werk moet maken van een nieuw progressief project voor Vlaanderen, België, Europa en de wereld. En natuurlijk ook Oostende. Onder andere via deze weg wil ik daartoe graag mijn steentje bijdragen.

 

     

(1) In 2007 werd het kartel VLD/Vivant opgeheven en ging Vivant op in Open VLD; de SP.a slokte een deel van Spirit op (o.a. Bert Anciaux), maar de rest waaronder Geert Lambert zocht onderdak bij Groen!

 

(2) België is lang niet het enige land waar het kiessysteem wordt veranderd of ter discussie staat. Is het meerderheidsstelsel in Groot-Brittannië democratisch(er)? Volgens de liberalen die er het slachtoffer van zijn niet, maar in naam van de politieke stabiliteit stuit de overgang naar een proportioneel stelsel al decennia op het njet van de Tories en Labour. Hun redenering is dat in een dergelijk stelsel de kleinste partij bepaalt wie zal regeren, en dat vinden zij nu net ondemocratisch. Voor mij is het een redenering als een ander.

 

(3) Essentieel gaat het over het volgende. De Vlaamse strijd was oorspronkelijk een sociale en democratische strijd om binnen het unitaire België, geregeerd door een Franstalige elite, gelijke rechten te verkrijgen. De meeste socialistische leiders hebben deze strijd echter verwaarloosd en ondergeschikt gemaakt aan materialistische eisen. Bovendien gingen ze uit van een internationalistische ideologie die afkerig stond van elk soort van nationalisme. Door die houding aan te nemen, lieten ze de Vlaamse strijd echter over aan kleinburgerlijke intellectuelen die ze uiteindelijk in het vaarwater bracht van het fascisme.

 

Maar de repressie na de oorlog, het over één kam scheren van alle ‘flaminganten’ met ‘fascisten’ en de ongelijke behandeling van de collaborateurs in Wallonië en Vlaanderen na de oorlog, hebben diepe en terechte frustraties veroorzaakt bij de erfgenamen van de Vlaamse beweging. Ze zien in de klinkende overwinning van De Wever een rehabilitatie, en wat mij betreft, is het hen gegund. Ik wil ook niet verstoppen dat ik geniet van de begrafenisstemming bij het Vlaams Belang en een wezenlijk onderscheid onderken tussen beide Vlaams-nationalistische partijen.

 staking60-61

Het Waals-nationalisme heeft een totaal andere oorzaak en is geworteld in de Waalse arbeidersbeweging. Hier zou ik dieper moeten ingaan op de Koningskwestie en de Grote Staking van ‘60-61 tegen de eenheidswet. De politieke breuk tussen het noorden en het zuiden was toen een heel stuk dieper en traumatischer dan degene die we vandaag meemaken. In elk geval, de linkervleugel van de Waalse arbeidersbeweging kwam tot de conclusie dat ze, gezien het rechtskatholieke overwicht van de Vlamingen in België, haar programma van fundamentele antikapitalistische structuurhervormingen nooit zou kunnen doorvoeren. Alleen in een onafhankelijk Wallonië zou links haar politieke agenda kunnen waarmaken. Zo ontstond er een Waalse nationalistische en antikapitalistisch beweging. De mondialisering, de opmars van de EU en uiteindelijk de val van het communisme hebben dergelijke ideeën veroordeeld tot de stortplaats van de geschiedenis. Binnen het kader van de nationale staat zijn er geen oplossingen mogelijk. Niet in Duitsland, niet in Frankrijk, niet in België, laat staan, in Wallonië of Vlaanderen. Vandaar dat De Wever niet alleen met de Vlaamse, maar ook met de Europese vlag zwaait. Maar net als de Waalse linkse nationalisten destijds, ziet De Wever zich binnen het huidige België gehinderd in het verwezenlijken van zijn rechts programma. 

 

Daarnaast zijn ook andere pro-Belgicistische en franskiljonse bewegingen met heimwee naar het Belgique à papa, die de Franse cultuur hoger schatten dan de Vlaamse, het Frans superieur aan het Nederlands, enz. Het zijn gelukkig marginale groepen die gelukkig niets meer in de pap te brokken hebben. Maar hun ideeën leven in meer of mindere mate verder in de MR, CDH, FDF en zelfs in de PS.

15-06-10

Voor een progressief front tegen De Wever

Wordt België gered of vernietigd door Bart De Wever? Vandaag 15 juni, voerde hij discrete gesprekken met Di Rupo, eergisteren in het grote verkiezingsdebat weigerde hij zich uit te spreken over de slaagkansen van een federale regering met de N-VA die in staat zou zijn de staat te hervormen en voldoende te saneren. Is Bart De Wever de redelijke hervormer, of een wolf in schapenvacht?

sheep_and_wolf

Zijn optreden in het grote verkiezingsdebat van 14 juni maakte mij alvast niet veel wijzer. Zo verklaarde De Wever tweemaal dat er snel een akkoord nodig was over een grote staatshervorming en over 22 miljard besparingen. Hij noemde het de grootste uitdaging sinds de Tweede Wereldoorlog. Over de slaagkansen ervan sprak zijn lichaamstaal echter boekdelen. In plaats van ‘boer Charel’ daarover aan te pakken, bleef de SP-a-voorzitster hem als een verliefde bakvis aankijken.  

De logica van De Wever vertoont veel gelijkenissen met die van de rechtse Republikeinen in de VS. Je brengt twee stellingen samen en suggereert een verband dat er niet is. Bijvoorbeeld:  sinds de oprichting van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is de werkloosheid er gestegen tot 20%.” Conclusie: schaf het gewest af.   

Doctor Jeckyll of Mister Hyde? 

Caroline moet haar geflirt met De Wever dus dringend stoppen, want die “sympathieke kerel” verdedigt wel een zeer rechts sociaaleconomisch programma. Bovendien is hij een man met een missie: het terug respectabel maken van het Vlaams-nationalisme, niet alleen door het uit de handen te rukken van het extremistische Vlaams Belang, maar ook door het criminele oorlogsverleden te verdoezelen. In hetzelfde programma verklaarde hij dat de N-VA kan bogen op een geschiedenis van honderd jaar, zij het in diverse gedaanten. Voor De Wever is de collaboratie dus niets meer dan een “andere gedaante” van het Vlaams-nationalisme. Een ‘fait divers’ om Freddy Thielemans te parafraseren.

Hij begrijpt maar al te goed dat vandaag openlijk pleiten voor separatisme politieke zelfmoord is. Daarom dekt zich in met de beste intenties, spreekt over evolutie in plaats van revolutie, stelt de financiële markten gerust, schuilt zich achter Europa, enz. Tegelijk ondergraaft hij met een kwinkslag de legitimiteit van elke federale instelling en structuur.  

1932_dr_jekyll_and_mr_hyde

 

De N-VA is gebaseerd op de rechtervleugel van de Volksunie. Onder de nieuwe verkozen N-VA-ers in de Kamer bevinden zich figuren als Manu Beuselinck die openlijk sympathiseert met de Vlaamse Volksbeweging (VVB). De VVB, opgericht in 1957, pleitte destijds voor federalisme, toen een revolutionaire gedachte. Vandaag acht de VVB dat het federalisme is bereikt en de volgende stap een onafhankelijke Vlaamse lidstaat binnen Europa moet zijn. Dat is iets anders dan het verdampingsverhaal van De Wever. Voor dergelijke lieden zal om het even welk compromis met de Franstaligen zeer moeilijk te slikken zijn. Het Belgisch niveau moet immers niet alleen voor de Franstaligen, maar ook voor de meeste Vlaamse partijen op een of andere manier worden versterkt.    

 dewever

Er bestaat dus wel degelijk een reëel gevaar dat de tactiek van De Wever in de praktijk zal neerkomen om, via een bewijs uit het ongerijmde, de Vlamingen stap voor stap proberen rijp te maken voor het separatisme als onvermijdelijk eindstation. Het gros van zijn kiezers is immers niet voor de splitsing van België, maar voor een betere werking van de instellingen. De Wever zal uiteindelijk moeten kiezen tussen een compromis om zijn kiezers tevreden te stellen, of aan de kant blijven staan om zijn achterban niet teleur te stellen. En elke misstap zal door zijn politieke tegenstanders, de CD&V op kop, genadeloos worden afgestraft. De rollen zijn nu immers omgekeerd.   

Frank Vandenbroucke 

Een van de weinigen die de N-VA tijdens de verkiezingscampagne in de hoek heeft kunnen drukken, was Frank Vandenbroucke. In het VRT-programma Phara van 8 juni trad de nieuwe SP-senator in debat met Danny Pieters van de N-VA over de splitsing van de sociale zekerheid en de arbeidsreglementering. Bart De Wever eist vandaag tussen haakjes openlijk excuus van Phara De Aguirre omdat ze vooraf beweerde dat hijzelf niet durfde komen. Zolang ze haar excuus niet aanbiedt, weigert De Wever nog in haar programma op te treden. Ook een trucje dat hij geleerd heeft van zijn Republikeinse vrienden.

Anderzijds deed Frank Vandenbroucke onlangs de volgende verbijsterende uitspraak: “Als ik De Wever hoor, is het vaak alsof ik mezelf hoor” De vraag is: over welke punten is VDB het met De Wever eens? Over de slechte werking en de ondoorzichtigheid van de Belgische staatsstructuren bestaat er vrijwel unanimiteit, zeker in het noorden van het land. Het ligt buiten het kader van deze tekst om diep in te gaan op de communautaire geschiedenis van België, maar de socialistische leiders hebben op dat vlak ook geen vlekkeloos parcours afgelegd, en dan druk ik mij zeer mild uit. Als puntje bij paaltje kwam, kozen ze steeds de kant van de eigen gemeenschap. Nationalisme boven socialisme (ook hier niets nieuws onder de zon). Het is voldoende om te stellen dat er sinds 1979, het jaar waarin Cools en Van Miert de BSP in twee splitsten (en dit tegen de wil van een groot deel van de partijbasis in), er geen nationale partijen van betekenis meer zijn in dit land.  

Eigen politieke structuren

 

De opeenvolgende staatshervormingen sinds 1980 hebben de gemeenschappen in België steeds verder uit elkaar gedreven, behalve in Brussel. De creatie van het Brussels stadsgewest in 1989 heeft een Brussels bewustzijn doen ontstaan dat zich afzet tegen de twee andere gewesten. De multiculturele inwoners van Brussel voelen zich immers niet Waals of Vlaams, maar ‘Brusselaar’: Franstalige Brusselaars, Marokkaanse Brusselaars, Turkse Brusselaars, Italiaanse Brusselaars, Congolese Brusselaars… maar ook Vlaamse Brusselaars, of, in mijn geval, Oostendse Brusselaars (J).

arnoouk5

 

Vlaanderen en Wallonië kregen al in 1980 eigen politieke structuren. Sinds het Sint-Michielsakkoord van 1993 kregen ze daarenboven een eigen rechtstreeks verkozen parlement, een eigen premier en een eigen regering. De Lambertmontakkoorden van 2000-2001, destijds omschreven als de definitieve fase van de staatshervorming, brachten België wel degelijk communautaire rust tijdens de economische boomjaren onder Paars, toen het geld rijkelijk vloeide. Tien jaar later, te midden van de grootste recessie sinds WOII, deden ze ons belanden op de rand van het separatisme. De deelregeringen blijken in de praktijk immers papieren tijgers (of tandeloze leeuwen) die zelf niet kunnen beslissen over hun inkomsten, maar hun zakgeld krijgen van vadertje (Belgische) staat.  

Goodbye Belgium, Hello Brussels 

Zonder een terugkeer van nationale of federale partijen in de een of andere vorm, is België op termijn waarschijnlijk gedoemd. En de scheiding zal niet pijnloos verlopen, want de belangrijkste hindernis op de secessie is Brussel. Een splitsing van België zou onvermijdelijk een gevecht doen losbarsten voor de hoofdstad, die goed is voor 20% van het BNP. De bangmakerij waar De Wever het altijd over heeft, steunt wel degelijk op reële risico’s. De PS zal de splitsing van B-H-V waarschijnlijk doorduwen om De Wever over de streep te trekken. Zo kan De Wever een belangrijk symbolisch dossier op zijn palmares zetten, terwijl ook Di Rupo een politieke slag zou thuishalen. In de rijke rand zijn voor hem, in tegenstelling tot voor de MR, immers niet veel stemmen te rapen. Maar de splitsing van het kiesarrondissement zal de Vlaamse Brusselaars meer dan ooit isoleren. De Vlamingen zullen onder die omstandigheden waarschijnlijk structureel beginnen samenwerken met de Franstalige partijen. De hoofdstad zou van splijtzwam kunnen evolueren naar bruggenhoofd. Misschien wishful thinking want een inschrijvingsrecht zou dergelijke ontwikkeling ondermijnen, maar ik hou de vingers toch gekruist.

 Artikel 35 

Ik denk dat, gezien het gevaar van een nieuwe periode van politieke instabiliteit en de gevolgen op de economie, er een reële kans bestaat dat de volgende staatshervorming relatief snel zal worden doorgedrukt. Mij maak je niet wijs dat er gedurende de drie (eigenlijk 15) jaar stilstand niet is nagedacht over een nieuwe staatsstructuur. Er werd alleen gewacht op het moment dat een nieuwe staatshervorming politiek haalbaar of noodzakelijk was. Het lijkt er sterk op dat dit moment gekomen is. Concreet komt de volgende staatshervorming neer op het invullen van het fameuze artikel 35 van de grondwet, dat de federale bevoegdheden moet vastleggen. Alleen dan kan een einde worden gesteld aan de bevoegdheidsconflicten en -overlappingen. De moeilijkste knopen om door te hakken, betreffen de centen. Wie financiert de bevoegdheden? Wie bepaalt en int de belastingen?

 euro-stapel

De Copernicaanse omwenteling die de Vlaamse regering verdedigt bij monde van Kris Peeters, betekent ondermeer dat de gewesten en gemeenschappen verantwoordelijk worden voor het innen van de centen via de overheveling van de personen- en vennootschapsbelasting. Dat zou ook meer klaarheid moeten scheppen in de financiële stromen naar het zuiden. Het zou de Vlaamse regering in de gelegenheid stellen om een bedrijfsvriendelijker (lees rechtser) beleid te voeren. Maar als de gewesten de centen innen, zouden zij de federale overheid moeten financieren. Dat betekent ook dat ze de kraan zouden kunnen dichtdraaien. Wallonië en de Franstalige gemeenschap zien in deze omwenteling dan ook niet geheel ten onterecht de laatste stap naar het separatisme. Daarom is in mijn opinie echt federalisme of confederalisme in België onmogelijk in de praktijk. Het beste dat uit de bus kan komen, is een ietwat minder hybride structuur die de bevoegdheden beter afbakent en een aantal symbooldossiers zoals B-H-V oplost. Of de N-VA daar echter genoegen mee zal nemen, that is the question  

Links front 

De vraag wie belastingen betaalt en hoeveel, is in werkelijkheid een klassenkwestie. Komt het geld van de Haves of van de Have-nots? Van de loontrekkende, de ambtenaar, de werkmens, de modale burger, de gewone man, of van de rijke kapitaalbezitter. Klinkt misschien ouderwets, maar het is, wel… euh… juist. Met andere woorden: die saaie discussie rond de staatshervorming is in werkelijkheid een boeiende discussie rond wie betaalt wat. Gesneden koek voor socialisten, zou je denken. Op die basis moet duidelijkheid worden gecreëerd over de bevoegdheidsverdeling. Sociale zekerheid en arbeidsreglementering moeten federale materies blijven. Milieu en buitenlandse handel moeten bijvoorbeeld opnieuw gecentraliseerd worden.  

Dus Caroline, ga door de deur met Di Rupo, niet met De Wever. Het eerste zal trouwens veel vlotter gaan. Het is rond die as dat een front moeten worden gevormd voor een ‘sociale staatshervorming’. Voor mij mag die term behouden blijven, maar de inhoud ervan moet veranderen want momenteel past ze teveel in een 'Vlaamse' in plaats van een 'socialistische' logica. Bondgenoten kunnen gezocht worden bij de Groenen en de ACV-vleugel van de christendemocraten (die vandaag trouwens onder vuur liggen van de Unizo- en VOKA-fractie), maar de socialisten zijn als grootste parlementaire fractie uitstekend geplaatst om hierin het voortouw te nemen. Het smeden van concrete bondgenootschappen over de taalgrenzen heen rond concrete eisen ter verdediging van de sociale zekerheid, betere werkomstandigheden (bijvoorbeeld rond stress op het werk), zou wel eens het broodnodige enthousiasme kunnen creëren waar de SP-a al jaren behoefte aan heeft. En, neem dat niet persoonlijk Caroline, een nieuw boegbeeld zou waarschijnlijk ook geen kwaad doen.

17:51 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (2) | Tags: bart de wever, caroline gennez, sp-a, n-va, staatshervorming |  Facebook |

14-06-10

Fallitur augurio spes bona saepe suo (Een goede verwachting wordt dikwijls teleurgesteld)

Om te beginnen: ik wil me niet slimmer voordoen dan ik ben (hoewel de verleiding altijd groot is). De Latijnse zinnetjes in deze tekst heb ik aan Google te danken. Verder geef ik toe noch een pasklare, noch een gemakkelijke oplossing te hebben voor het communautaire vraagstuk in België, de crisis in Europa en de economische crisis op wereldvlak (maar wie wel?). Hooguit een goede aanzet.

 

pict_239252

 

Zelfkennis en het onderkennen van de eigen limieten, is (hopelijk) het begin van de wijsheid. Maar in tegenstelling tot de 30% Vlamingen die vandaag een bolletje achter de N-VA hebben gekleurd, ben ik er 100% van overtuigd dat de remedies van Bart De Wever om België uit de impasse te halen erger zijn dan de kwaal. Er is geen uitweg op basis van nationalisme en neoliberalisme. De oplossing moet van de klassieke linkerzijde komen. De tragedie is dat die nog altijd geen valabel alternatief kan aanbieden. Op dat vlak dringt zich dan ook een eerlijke en open discussie op waarbij iedereen de moed moet hebben om afstand te nemen van opportunistische ideeën en dogmatische oude waarheden. Er staat teveel op het spel.     

 

Ik denk wel dat, gezien de duidelijke verkiezingsresultaten, er relatief snel een federale afspiegelingsregering rond de as De Wever - Di Rupo kan worden gevormd, op voorwaarde dat de N-VA genoegen kan nemen met een straffe intentieverklaring over een verregaande  staatshervorming. Het bereiken van een akkoord zal echter een ander paar mouwen zijn. De vraag is of  Bart De Wever daadwerkelijk in staat zal zijn een compromis te aanvaarden, want dat is iets anders dan zeggen daartoe bereid te zijn. Bis vincit, qui se vincit in victoria (tweemaal overwinnaar is hij, die bij een overwinning zichzelf overwint)

 

di-rupo-wil-communautaire-dialoog-toch-voortzetten_5_460x0

Hoe dan ook, een staatshervorming zal de reële problemen op het vlak van tewerkstelling, pensioenen, sociale zekerheid, gezondheidszorg en economische groei niet oplossen en de communautaire problemen evenmin, want zolang er een federale structuur overblijft, zullen de nationalisten die blijven aangrijpen als de bron van alle ellende. Zelfs als het einddoel, de Vlaamse onafhankelijkheid, ooit zou bereikt worden, staan de volgende zondebokken al aan te schuiven: de migranten, de werklozen, de illegalen, of, binnen Europa, de Grieken, de Portugezen, de Italianen… 

 

De hoofdoorzaak van de ontsporing van de overheidsuitgaven in België is niet de verspilzucht van de Franstaligen of het slecht functioneren van de Belgische staat (ex falso sequitur quodlibet - uit een onware uitspraak volgt wat je maar wil), maar wel de financiële en economische wereldcrisis die midden 2008 uitbrak. In die zin draagt George Bush een grotere verantwoordelijkheid voor de ontsporing van de Belgische financiën dan Elio Di Rupo of Michel Daerden.

 

De vraag voor de komende jaren is wie voor deze crisis zal opdraaien. Het programma van De Wever laat daar geen twijfel over bestaan: de werklozen, de ambtenaren, de werknemers. De grootste politieke hinderpaal op het doorvoeren van zijn rechtse recepten is het overwegend linkse Wallonië. Daarom wilt hij meer Vlaamse onafhankelijkheid. Een grotere autonomie voor Wallonië is ook de PS niet ongenegen, want federaal speelt ze hooguit tweede viool. In die zin is de PS-leiding evenmin van opportunisme gespeend. O tempora, o mores!

 

(wordt vervolgd)

02:22 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: verkiezingen 2010, de wever, di rupo, staatshervorming |  Facebook |

11-06-10

Hoe ouderwets is nationalisatie?

Misschien moeten we nationalisatie vervangen door een sexier woord, want de term riekt teveel naar een mislukt verleden. Bij een al wat rijpere manspersoon als ik doemen zwart-witbeelden op van koolmijnen, elektriciteitscentrales, Charles De Gaulle, Nasser, Mao, Castro. Kortom, niet meer van deze tijd. Of toch? Sinds het uitbreken van de financiële crisis, gevolgd door de grootste recessie sinds de jaren dertig, heeft het vertrouwen in de vrije markt een flinke deuk gekregen. Wie gelooft nog de mensen die het liberale economische systeem kritiekloos verdedigen? Zelfs Verhofstadt niet meer!

eyjafjallajokull_185496x

Anderzijds ligt sinds de implosie van de stalinistische regimes in Oost-Europa en Rusland het vertrouwen in een alternatief onder de vorm van een geplande economie al lang aan scherven. Het was wel even anders in het midden van de Grote Depressie van de jaren dertig. Op twee jaar tijd donderde de welvaart in de VS met een derde naar beneden en stond een kwart van de bevolking aan te schuiven aan gaarkeukens. In Europa kreeg de crisis als politiek staartje het aan de macht komen van Hitler, Mussolini en Franco. De economie van de Sovjet-Unie stoomde echter met volle kracht vooruit waardoor het communisme voor velen een aantrekkelijk alternatief vormde. Maar vandaag? De enigen die min of meer ontsnapten aan de recente grote recessie zijn de zogenaamde BRIC-landen, maar ik zie de Europeanen of Amerikanen nier direct warmlopen voor de levensomstandigheden in India, Brazilië, Rusland of China.

In ieder geval, sinds het uitbreken van de crisis wordt maar aan één deur geklopt om de problemen op te lossen: die van vadertje staat. De banken wankelen? Geef ons geld, staat! De auto-industrie zit in de pure? Waar blijft de overheid? De Eyjafjallajokull maakt van zijn tetter en vliegtuigen blijven een week aan de grond? We verliezen miljoenen, help ons, staat! Er is een olielek in de Golf van Mexico? Waarom doet Obama niet meer? Vreemd waarom die o zo performante private sector zich telkens weer tot die o zo inefficiënte overheid wendt van zodra ze in de penarie zit. En wat doet de staat in het huidig economische stelsel? Geld gegeven en de rekening doorschuiven aan de belastingsbetaler, zodat de privésector weer winst kan maken en hun aandeelhouders tevreden stellen.

800px-IXTOC_I_oil_well_blowout_2

Is het dan echt zo ver gezocht om tegen de banken te zeggen, kijk, in plaats van jullie geld te geven om het nadien te gaan recupereren bij de belastingbetaler en de kleine spaarder, nemen we jullie boel over. Jullie zullen voortaan deel uitmaken van de publieke sector. Gedaan met speculeren en vette bonussen uitbetalen! En jij, BP, hebt uit hebzucht alle veiligheidsmaatregelen aan je laars gelapt en zodoende de grootste milieuramp in de geschiedenis veroorzaakt. Welnu, wij zullen jullie vuiligheid opkuisen, maar in ruil nemen we jullie over! En de rest van de energiesector er meteen bij. Die is immers te belangrijk om in handen te laten van organisaties die enkel uit zijn op geldgewin. Het deel van de winst dat jullie nu gebruiken om buitensporige bonussen uit te keren en aandeelhouders rijk te maken, zullen wij gebruiken om de energiefactuur van de gewone man te doen dalen. En die redenering kan je doortrekken naar elke basissector van de economie. Dat is eigenlijk wat nationalisatie betekent: een fundamentele uitbreiding van de openbare sector zodat die middelen optimaal kunnen worden gebruikt ten behoeve van de burger en niet van de eigenaars.

Maar… er is een maar. We kunnen onze ogen niet sluiten voor het wanbeheer en de corruptie die heerste in de oude planeconomieën. Evenmin mogen we de inefficiënte werking en het bureaucratisch (wan)beheer van sommige overheidsdiensten en –bedrijven negeren. Die argumenten worden juist gebruikt om de openbare diensten af te breken en staatseigendom te (her)privatiseren. De massale overheidstussenkomsten in de meeste westerse landen worden vandaag immers beschouwd als een noodzakelijk kwaad, een uitzonderlijke maatregel tegen de uitwasemingen van een uit de hand gelopen liberalisme dat wat meer regulering kan gebruiken. De bedoeling is dan ook om de invloed van de overheid zo snel mogelijk weer af te bouwen. Niet vanwege redenen van efficiëntie, maar omdat binnen het huidige systeem de overheid dient om putten te vullen en niet om geld te verdienen.

Links heeft er dan ook alle belang bij dat de openbare diensten uitstekend functioneren. Het probleem is echter dat de weg naar meer efficiëntie vaak stuit op gevestigde bureaucratische belangen, incompetentie en een gebrek aan motivatie dat eigen is aan bureaucratische structuren. Maar dat is dan weer een ander verhaal. 

21:34 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (1) | Tags: nationalisatie, olielek bp |  Facebook |

Wie is er bang van de grote, boze financiële markten?

Op 8 juni 2010 probeerde Bart De Wever de financiële markten te kalmeren door op een internationale persconferentie uit te leggen dat zijn N-VA weliswaar voor Vlaamse onafhankelijkheid is, maar niet meteen. En dat hij ondertussen wel bereid is om binnen België compromissen af te sluiten. Het land zal namelijk toch ooit ‘verdampen’ in Europa. Het is een beetje zoals tegen je tegen je vrouw zeggen: “Schat, ik zie ons huwelijk niet meer zitten, maar troost je, ik wacht om te scheiden tot ik een betere gevonden heb”. De ironie wil dat die “betere” ondertussen aan een baxter ligt in de kliniek, omschaard door bezorgd kijkende specialisten.

 merkel12

Er heerst immers een vertrouwenscrisis binnen Europa naar aanleiding van de lamentabele staatsfinanciën van Griekenland, Portugal, Italië, Spanje en Hongarije. Het Euroscepticisme is weer alom aanwezig. Niet Barroso of Van Rompuy, maar Merkel speelt de eerste viool in Europa. En het heeft maanden geduurd vooraleer de Duitse bondskanselier over de brug kwam om haar goedkeuring te geven voor een noodplan voor Griekenland. Waarom? Omdat de Duitsers niet wilden betalen voor de spilzuchtige Grieken! Klinkt bekend hé, Bart?

Ik denk echter dat het voor links niet aangeraden is om de speculatiehonger die de financiële markten regeert te gebruiken als argument voor het behoud van België. We moeten België eerder gebruiken als argument tegen de speculanten en het zogenaamde casinokapitalisme. Ik denk immers dat de overheid geen geld moet geven aan de banken, maar het hele bankwezen moet integreren in de publieke sector, met andere woorden, nationaliseren.  Twee jaar geleden klonk die eis nog als een oubollige utopie, tijdens de bankcrisis werd ze verdedigd door respectabele economen zoals Paul De Grauwe.

Ik denk trouwens dat de hele financiële sector op Europees vlak zou moeten worden genationaliseerd, met bijvoorbeeld de Europese Centrale Bank als overkoepelende regulator. Het zou rap gedaan zijn met derivaten, hedgefondsen, swaps, superbonussen en wat nog allemaal. Belastingen op banken en op speculatieve financiële bewegingen zijn allemaal goed en wel, maar als puntje bij paaltje komt, vindt het kapitaal altijd wel een uitweg, zeker in een gemondialiseerde wereld. Je kunt nu eenmaal niet controleren wat je niet bezit. Publiek eigendom is hier dan ook de enige solide oplossing om de greep van de financiële markten (lees speculanten) op het leven van de gewone burger een halt toe te roepen.

barack_obama

Ook in de Verenigde Staten, waar de greep van de regering op de centrale bank veel groter is dan in Europa, dringt zich dezelfde radicale maatregel op. Obama heeft de banksector voorlopig gered door een gedeeltelijke nationalisatie (zo nam de Amerikaanse overheid een meerderheidparticipatie van 36% in Citibank) en door meer dan een triljoen dollar liquiditeiten in de economie te pompen. Een overname van de financiële sector door de Amerikaanse overheid ware veel efficiënter geweest. In combinatie met de nationalisatie van de Europese banksector, zou dit het internationaal financieel systeem terug in stille vaarwateren brengen, vergelijkbaar met de periode 1944-1973 toen er dankzij het akkoord van Bretton Woods wereldwijd vaste wisselkoersen bestonden. Utopisch? Tijdens het hoogtepunt van de crisis in 2009 werd dit door ernstige kapitalistische economen naar voor geschoven als een valabel alternatief. Er waren echter teveel ideologische bezwaren tegen! Maar bon, we moeten ergens beginnen. Waarom niet in België? Of denkt Bart dat we dit op Vlaams niveau moeten doen?

15:38 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: speculatie, de wever, financiele markten |  Facebook |

10-06-10

Een sprankeltje hoop…

Bij het volgen van de actualiteit moet ik mij vaak inhouden om de vele ergernissen die in mij opwellen niet meteen op Facebook te gooien. Mijn vrienden zouden wel eens kunnen beseffen dat ik een oude zeur aan het worden ben. In elk geval, ik word niet milder met de jaren, integendeel. De wereld is rijp voor een socialistische omwenteling, alleen, klein probleempje, vrijwel niemand beseft het.

bart-de-wever-dans-le-role-de-letrangleur

Maar goed, ik dwaal af. In werkelijkheid zien we eerder een terugkeer naar de donkere middeleeuwen. Neem nu het succes van Bart De Wever. Volgens de peilingen zullen op 13 juni ’10 minstens een kwart van de Vlamingen op het heerschap in lederhosen stemmen (zo stel ik hem in gedachten nu eenmaal voor). Mijn eerste reactie is dan: hoe is het mogelijk? Hoe kan je zo dom zijn? Maar, eens de emotionele storm geluwd, vind ik dat zijn opmars niet meer dan normaal is en dat de CD&V hierin een verpletterende verantwoordelijkheid draagt.

De Wever is, om te beginnen, niet op eigen kracht zo ver kunnen komen. Een paar jaar geleden worstelde de N-VA nog met de kiesdrempel. Zijn partij en haar separatistisch gedachtegoed kreeg echter legitimiteit dankzij het kartel met de CD&V. Voor de christendemocratische opportunisten waren alle middelen goed om de paarse meerderheid te doorbreken. Eens aan de macht, bleek de kartelpartner echter al gauw een obstakel voor elk mogelijk compromis met de Franstaligen. Een dergelijke overeenkomst moet immers per definitie het Belgisch kader respecteren, want aan de andere kant van de taalgrens zijn er nu eenmaal geen partners die België willen uiteenrijten. Let wel, dat kan veranderen in de toekomst want je mag de vernederingen waaraan de Franstaligen de laatste jaren ten prooi zijn gevallen niet onderschatten, maar dat is een ander verhaal.

Valse onderhandelingen

Een nieuw Belgisch compromis is vandaag alleen mogelijk als de doelstelling ervan, namelijk het beter (lees goedkoper) doen functioneren van het overheidsapparaat in België, gedeeld wordt door alle onderhandelende partijen. De N-VA heeft echter een andere doelstelling, namelijk de splitsing van België.  Ze ziet de volgende staatshervorming als een tussenstap naar separatisme. Elke maatregel die de versterking van het federaal apparaat beoogt, is per definitie niet aanvaardbaar want dat druist in tegen de doelstelling op langere termijn. De Wever is echter een sluwe politicus. Hij beweert bij hoog en laag dat hij bereid is tot compromissen, ook al heeft hij in de praktijk nog geen enkele toegeving gedaan, tenzij door die te verbinden aan een voor de Franstaligen onmogelijk te aanvaarden voorwaarde. Zo beweerde De Wever onlangs dat hij desnoods een federale kieskring zou aanvaarden, op voorwaarde dat de minderheden in België niet langer zouden worden beschermd. Dat betekent dat de Vlamingen dan hun numerieke meerderheid zouden kunnen gebruiken om hun wil eenzijdig op te leggen aan de Franstaligen. Met die eis blaast De Wever niet alleen het Belgisch compromis omver, maar overtreedt hij bovendien het Kaderverdrag inzake de bescherming van nationale minderheden van de Raad van Europa (weet je wel, Europa, waar De Wever zo mee dweept). Hij beseft wel dat die voorwaarde onhaalbaar is, maar slaagt erin zijn imago van redelijkheid te bewaren. De intellectueel De Wever is nu eenmaal intellectueel oneerlijk.

milquet200

Barts grootste fan

Door zich handig op te stellen als een redelijke partner en in de praktijk alles te blokkeren, komt in de ogen van de Vlaamse publieke opinie de volledige verantwoordelijkheid van de politieke impasse in het kamp van de Franstaligen te liggen. Natuurlijk hebben Milquet, Reynders en Maingain ook boter op het hoofd, want door halsstarrig elke eis van de Vlaamse meerderheid te blokkeren, gooien ze telkens weer koren op de molen van De Wever. De PS voert een meer gematigde koers en stemt bij monde van Philippe Mouraux in met een ‘grote’ staatshervorming. Uiteindelijk ziet het er meer en meer naar uit dat de klinkende overwinning van De Wever zal leiden tot het premierschap van een Waalse socialist die, op de koop toe, de homoseksuele zoon is van een immigrant. Er is toch nog rechtvaardigheid…

En de CD&V? Van “Vijf minuten politieke moed” naar “Nooit opgeven” is een hele sprong. Deze partij is haar geloofwaardigheid volledig kwijtgespeeld. Ze heeft na drie jaar onderhandelen niets bereikt. De kreet ‘nooit opgeven’ klinkt dan ook meer wanhopig dan hoopgevend. De resultante van dat alles is dat de N-VA in de polls bijna 10% boven de CD&V uittroont. Als kartelpartner waren de Vlaams-nationalisten de christendemocratie van binnenuit aan het opvreten, nu doen ze het van buitenaf. Maar de resultante is wel dat ze samen ongeveer 45% behalen in de opiniepeilingen. Tel daar de stemmen van LDD en Vlaams Belang bij op, en meer dan 60% van de Vlamingen zouden vandaag stemmen op openlijk Vlaamsgezinde partijen, die de schuld van de problemen van dit land voor een groot stuk bij de Franstaligen leggen. Voor meer dan 99,93 % van de wereldbevolking een volstrekt idiote stelling, voor de aanhangers van de bijna Slimste Mens ter Wereld een waarheid als een koe.

250_0_KEEP_RATIO_SCALE_CENTER_FFFFFF

Geef het op, meisje?

De Europese mythe

Anderzijds zijn alle traditionele partijen (inclusief de groenen) tegen de opsplitsing van België. Zelfs De Wever beseft dat de splitsing van het land vandaag niet aan de dagorde is. Hij ziet België op termijn “verdampen” binnen Europa. Interessante gedachte trouwens. In de 27 lidstaten van Europa worden 23 verschillende talen gesproken: Bulgaars, Deens, Duits, Engels, Ests, Fins, Frans, Grieks, Hongaars, Italiaans, Iers, Lets, Litouws, Maltees, Nederlands, Pools, Portugees, Roemeens, Sloveens, Slowaaks, Spaans, Tsjechisch en Zweeds. De economische verschillen tussen, pakweg, Roemenië en Zweden zijn allicht een ietsje groter dan tussen Vlaanderen en Wallonië. In de Humo van 10 juni zegt De Wever: In België staan twee totaal autonome democratieën tegenover elkaar, met andere culturele en economische agenda's: in meerderheid linkse verzuchtingen in Wallonië staan tegenover in meerderheid rechtse verzuchtingen in Vlaanderen”. En zijn conclusie: België zou op termijn moeten verdampen in Europa. Volgens diezelfde redenering staan daar echter 27 democratieën tegenover elkaar met andere culturele en economische agenda’s. Bovendien is het democratisch gehalte van de EU nog een stuk lager dan dat van België. Met andere woorden, het argument dat De Wever tegen het Belgisch model gebruikt, geldt nog tien keer meer tegen Europa. Maar wat zegt De Wever over Europa? “Zonder de EU zou ik niet voor een onafhankelijk Vlaanderen durven te pleiten.” (Humo 10/06/2010). De Wever stelt ons een luchtkasteel voor: een “onafhankelijk Vlaanderen” in een “Europa der volkeren”. Net zoals zijn historische voorgangers hun hoop stelden in de Duitse bezetter om Vlaanderen te bevrijden van het Franstalige juk, ziet De Wever de EU als Deus ex Machina die Vlaanderen zijn lang verhoopte onafhankelijkheid zal geven. Het democratisch deficit van Europa is daarbij een conditio sine qua non, want als je Europa met zijn culturele en economische verschillen kunt democratiseren, dan kan je dat zeker in België. En dan loopt de redenering van De Wever helemaal mank. Tenzij hij helemaal niet van plan is Europa te democratiseren natuurlijk (en hier dringt zich al weer een ongemakkelijke historische vergelijking op). Over de onwerkbaarheid van de voorstellen van de N-VA betreffende de splitsing van de arbeidsreglementering en sociale zekerheid zal ik het hier niet hebben. Frank Vandenbroucke heeft in Phara op een schitterende wijze brandhout gemaakt van dit voorstel.

ic85-1

beetje overdreven, maar kom...

Naar een goedkopere staat?

Overal in Europa moet de staat bezuinigen. De overheden hebben de banken miljarden euro’s toegestopt om het financieel systeem te onderstutten en de schade in de reële economie te beperken. Vrijwel alle landen vertonen daardoor een gigantisch begrotingstekort en een exploderende staatsschuld. Ze moeten dus enerzijds massaal geld lenen aan diezelfde banken om hun tekorten te financieren, en anderzijds diep in de buidel tasten om, alweer aan diezelfde banken, de intresten op de oplopende staatsschuld te betalen. Om die negatieve spiraal om te buigen, zijn ze vandaag verplicht om zwaar de hakbijl te zetten in de overheidsfinanciën: bezuinigen en/of hogere belastingen. In België is die oefening nog een stuk moeilijker vanwege de communautaire kwestie. De Vlaams-nationalisten wijzen op de geldstromen naar Wallonië (zie de absurde N-VA slogan “Meer Vlaanderen = minder crisis”), het Vlaams Belang voegt daarbij de sociale uitkeringen voor de migranten, enz. Met dezelfde redenering zou je Walen kunnen aanraden om hun centen uit te geven in de Ardennen en niet aan de kust, of Belgen van vreemde origine hun sociale bijdragen laten storten in een eigen kas. In werkelijkheid zijn het simplistische en dus valse redeneringen omdat de realiteit veel complexer is. Het economische magazine Trends, niet bepaald bekend voor zijn Belgicisme, publiceert deze week een studie die aantoont dat er jaarlijks 16 miljard euro vloeit van Brussel naar Vlaanderen. In realiteit zijn ook de Vlaamse patroons niet voor separatisme, wel voor een goedkopere overheid. Het Vlaams nationalisme gebruiken ze als stormram om het linkse Wallonië te intimideren. Tegelijkertijd profiteren ze van Waalse subsidies als ze investeren in Henegouwen, Luik en Waals-Brabant. Er bestaat geen Vlaams geld, Brussels geld of Waals geld.  Het zijn domme redeneringen die de aandacht afleiden van de werkelijke oorzaken van de crisis. Nationalisme is dan ook een vergif dat de mensen tegen elkaar opzet en de ware schuldigen buiten schot houdt.

Helaas heeft dat nationalisme alle partijen in meer of mindere mate besmet. Gedurende acht jaar communautaire vrede onder paars schijnt vandaag in dit land niets meer mogelijk te zijn zonder een staatshervorming. In realiteit is de belangrijkste achterliggende reden vanuit kapitalistisch oogpunt een noodzakelijke besparingsoperatie. De Belgische staat is niet alleen te duur, maar ook inefficiënt. In de OESO hebben alleen Roemenië en Italië een nog slechter werkende staatsapparaat. De rechtse partijen willen vooral een herziening van de financieringswet, omdat de federale overheid op termijn haar kerntaken (waaronder de uitbetaling van de pensioenen) niet langer zal kunnen vervullen. Om het simpel uit te drukken: de federale overheid int het leeuwenaandeel van de middelen (via de personen- en vennootschapsbelasting, de btw, de accijnzen, enz.). Vervolgens krijgen de gewest- en gemeenschapsregeringen een grote zak geld waarmee ze hun bevoegdheden kunnen uitoefenen. Daarnaast innen ze zelf een aantal bijkomende middelen zoals schenking- en successierechten (die in de drie gewesten na enkele jaren trouwens weer nagenoeg dezelfde zijn). De federale subsidies werden vastgelegd in een ingewikkelde financieringswet die vandaag dus aan herziening toe is. Er moet vanuit kapitalistisch oogpunt namelijk ook in België zwaar worden bespaard, maar door de ingewikkeldheid van de staatsstructuur, de financieringswet en de inderdaad economische verschillen tussen het noorden en het zuiden, zijn bezuinigingen hier een extra moeilijke oefening omdat ze communautair worden vertaald.

Een sociale staatshervorming

large_767821

De socialisten (en de groenen) pleiten voor een sociale staatshervorming. Dat klinkt al een stuk beter dan de snode plannen van de liberalen en de nationalisten. Maar ook de SP-a is akkoord om 20 miljard euro (800 miljard frank, dat maakt een vergelijking met eerdere besparingsrondes duidelijker) te saneren in de komende legislatuur. Hierbij wordt dezelfde logica gevolgd, behalve dat ook de rijken een duitje in het zakje moeten doen via een vermogenswinstbelasting, het afromen van de superwinsten van Electrabel, een betere bestrijding van de fiscale fraude en een herziening van de notionele intrestaftrek (een ingewikkelde manier om de vennootschapsbelasting naar beneden te krijgen en het verdwijnen van de coördinatiecentra op te vangen). Het is uiteraard een stuk socialer om het geld te gaan halen waar het zich bevindt, maar het is onvoldoende omdat, wel, het geld niet blijft waar het zich bevindt, maar vooral omdat die maatregelen ten onrechte suggereren dat er een gemakkelijkheidoplossing bestaat voor de huidige crisis. Socialisten die beseffen dat er meer aan de hand is en dat er veel ingrijpender dient te worden ingegrepen, zijn helaas nog dun bezaaid. Op nummer 10 van de senaatslijst van de SP-a heb ik er toch al één gevonden: Erik De Bruyn.  

edb
     Erik De bruyn en Spa Blauw

16:18 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (15) | Tags: verkiezingen 2010, n-va, bart de wever, erik de bruyn |  Facebook |

02-02-09

Revolutionair is hip

Geklooi in de marge. Dat is het. Nee, ik geloof niet in nationale, laat staan regionale oplossingen voor mondiale problemen. Die vergen internationalistische oplossingen. Dat wist Marx 170 jaar geleden al. "Proletariërs aller landen, verenigt u" klonk het zelfverzekerd in 1848. Vergelijk dat met de komst van Bert Anciaux in de SP.a als summum van progressieve frontvorming. Ik ween en vraag me af hoe het mogelijk is dat de internationale gedachte in het rode kamp vandaag minder bezongen wordt dan anderhalve eeuw geleden, en dat in het tijdperk van internet, Facebook en YouTube?

benicio-del-toro-en-una-escena-de-la-pelicula-che

Benicio Del Toro in Che 

Met de Europese verkiezingen in het verschiet, zou je toch verwachten dat de SP.a, die op 1 Meistoeten en andere officiële partijmanifestaties nog altijd de Internationale zingt, prevelt of lipt (hoe lager in rang, hoe luider het lied), zou uitpakken met een Europees socialistisch alternatief op de crisis. Tegen de alvleesklierkanker van het wereldwijde financiële systeem is geen verkoop van Fortis aan Paribas gewassen. Trouwens, nationalisatie van het ‘Belgische’ bankwezen ook niet. Binnen het huidige economische stelsel betekent nationalisatie van failliete banken de factuur doorschuiven naar de belastingbetaler. In plaats van de bank, gaat het hele land dan failliet. Nee, er zijn geen eenvoudige oplossingen voor complexe problemen. Dus ook geen BTW-verlagingen en andere lapmiddelen. We hebben te maken met een systeemcrisis, mensen. Zelfs Time Magazine pakt uit met Karl Marx op de cover.

Europa zucht en kreunt. De enige die voor wat enthousiasme zorgt, is de Amerikaanse president! Vandaag grijpt Obama terug naar de vooroorlogse recepten van de New Deal om de crisis te lijft te gaan. Keynes wordt van onder het stof gehaald. Obama wil een slordige 850 miljard dollar tegen de crisis aangooien. Bovendien wil de nieuwe Amerikaanse regering dat geld gebruiken om de economie structureel te hervormen en duurzame, ecologische oplossingen te brengen op lange termijn. Een uitgebreid programma van openbare werken staat in de steigers. Boter in plaats van kanonnen. De enige vraag die ik me daarbij stel, is of het nog verder opendraaien van de geldkranen in een land dat nu al op zijn gat zit omdat het meer uitgeeft dan het verdient, niet zal uitmonden in een nieuwe inflatiegolf. Een junkie kan wel even opveren na een heroïneshot, maar als ie er fundamenteel beter van wordt? I don’t think so.

obama-looks-to-hollywood-for-support

Azië dan? Japan is er al even erg aan toe als Groot-Brittannië. Ook de Chinese motor sputtert. Miljoenen arbeiders dreigen hun baan te verliezen. Kan China teruggrijpen naar Mao nu het kapitalisme zijn lelijke kant laat zien? Daarvoor telt de Chinese Communistische Partij al net iets te veel miljardairs. Vooraleer er politiek iets beweegt, zal eerst de straat van zich laten horen. Sociale bewegingen, een split in de partij… ook daar gaan we ongetwijfeld interessante tijden tegemoet.

Nu ja, afbreken en bekritiseren, daar ben je goed in, hoor ik al zeggen. Wat is JOUW alternatief? Wel, ik weet het ook niet. Mij lijkt het dat veranderingen in de eerste plaats aan de bodem zullen beginnen. Op straat. En dat de eerste reflexen solidair en internationaal zullen zijn. Ik denk ook dat het mechanisch toepassen van oude recepten op de toestand van vandaag gedoemd is te falen. Meer dan ooit moet het programma en de propaganda de nadruk leggen op een revolutionaire en internationale dimensie. Niemand gelooft dat simpele maatregelen zoals de verlaging van de BTW, arbeidsduurvermindering of de oprichting van een nationale spaarkas (geef onze ASLK terug) opgewassen zijn tegen een kapitalistische wereldcrisis. Nationalisatie van de sleutelsectoren van de economie is een futiele eis in een Belgische context. Alleen op Europees vlak (en dan nog) kan een dergelijke gedachte misschien nog verf pakken.

Milk_SeanPenn

Milk: een aanrader

Ik denk dat er behoefte is aan duidelijke en stoutmoedige taal. Dat Keynesiaanse maatregelen (investeren in openbare werken, gezondheidszorg...) moeten ondersteund worden, maar met de nodige reserves (wijzen op de beperkingen). De tijden zijn aan het veranderen. Oude coryfeeën van de revolutionaire beweging doen opnieuw hun intrede in de populaire cultuur. Na de The Motorcycle Diaries komt binnenkort Che in de zalen, verfilmd door Steven ‘Ocean’s Eleven’ Soderbergh. Ik raad ook iedereen aan ‘Milk’ te gaan zien, een film met Sean Penn over het leven van Harvey Milk, de eerste openlijk homoseksueel die verkozen werd in San Francisco. Verder zond Canvas onlangs een nieuwe Duitse documentaire uit over het leven van Trotski. Het is geen toeval dat die films en documentaires vandaag worden gemaakt. De reden is dat er een markt voor bestaat. De filmindustrie probeert er dan ook munt uit te slaan. Benieuwd hoe succesvol de revolutionairen deze nieuwe markt zullen exploiteren.

trotski_42534a

12:08 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: che guevara, sp a, obama, harvey milk, trotski |  Facebook |

25-01-09

SP.a: stop met kibbelen!

bertzwijgt300

Op termijn zal het trieste spektakel dat we de laatste periode meemaken in de SP.-a hopelijk gezien worden als een noodzakelijke fase om de partij te wapenen tegen de gigantische economische en maatschappelijke uitdagingen die ons overspoelen. De kern van het probleem is dat de partij vandaag geen oplossing heeft om de kapitalistische crisis te lijf te gaan. Bij gebrek aan programma, wil de leiding weer eens "verruimen". En aangezien ernstige verruimingspogingen naar de christelijke arbeidersbeweging en de groenen tot op heden mislukt zijn, juist door een gebrek aan een duidelijk socialistisch alternatief, werd de mosterd dan maar gehaald bij de laatste ex-VU-er die nog geen politiek onderdak had gevonden: Bert Anciaux.

art_large_372914

De felle reacties tegen de komst van Anciaux waren voorspelbaar. De leiding heeft een dikke flater geslagen en daarmee de interne oppositie, SP.a-Rood, een flinke duw in de rug gegeven. Het brede publiek heeft aan de interne keuken van de SP.a echter geen boodschap. Die strijd komt over als gekibbel over futiliteiten (voor wat staat de ‘P’ in de baseline?) en eigenbelang (Devits, Van Brempt, Anciaux…) Het zal de buitenstaander worst wezen wat het verschil is tussen een socialist, een sociaaldemocraat en een progressist.

Het is echter begrijpelijk dat de stamboomsocialisten de komst van een Vlaams-nationalist niet zien zitten, maar laten we ook op dat punt het oog op de bal houden. De SP.a speelt al meer dan dertig jaar de Vlaamse kaart. De ‘communautaire kwestie’ ligt juist aan de basis van de splitsing van de partij in 1979. Trouwens, als met Vlaams-nationalisme een strijd wordt bedoeld tegen onderdrukking en (taal)discriminatie, dan is daar niks verkeerds aan. In die zin kunnen ook ex-spiritisten verwelkomd worden. Ongenuanceerd de poort willen blokkeren voor progressieven die zich geen socialist wensen te noemen, lijkt mij geen goed idee, zeker als je er daarnaast het tendensrecht verdedigt.

NBN_A4_DEVITS_MM

Dan is er de discussie over de Europese lijstvorming. Ook hier heeft de partijleiding geblunderd door meer naar de marketingboys te luisteren dan naar de achterban. Maar laten we ernstig blijven. Op politiek vlak lijkt het verschil tussen Devits en Van Brempt mij miniem. Achter de keuze voor Van Brempt zit in de eerste plaats een marketingidee (Kathleen maakt een betere affiche?) dat helaas slecht uitvalt voor de carrière van Devits. Wat de partijleiding interesseert, is perceptie, niet de inhoud. Laten we ons dus ook hier toespitsen op de inhoud van de campagne: met welk programma trekken we naar Europa en wie kan dit programma het best verpersoonlijken? 

Tegenover een falende leiding staat SP.a Rood dat een alternatief biedt. Maar de radicale linkervleugel komt vrijwel uitsluitend in de media rond thema’s die de interne partijdemocratie aangaan en waar de kiezer en de potentiële kiezer geen boodschap aan hebben. De rechtse pers (dus de pers tout court) is gek op die interne twisten! Standpunten als nationalisatie van de energiesector en de banken zijn voor de media minder sexy, maar het is rond dergelijke punten dat SP.a Rood zich meer zou moeten profileren.

 

stockmarket460

Dan is er de nieuwe baseline van SP.a Rood, ‘de socialisten’. Daarmee claimt SP.a Rood de helft van de officiële baseline (socialisten en progressieven anders). Met andere woorden: de (echte) socialisten zitten bij 'ons', de anderen zijn... anders. Persoonlijk hou ik niet van een dergelijke benadering die in zich de kiemen draagt van een schisma. Bovendien wordt daardoor alweer het beeld versterkt van een partij die in zichzelf is gekeerd en vooral kibbelt over interne kwesties.

Ondertussen rolt een economische tsunami via de VS en Groot-Brittannië onze richting uit. Banken wankelen, bedrijven stoppen met investeren en gaan over kop. Het is geleden sinds 1974 dat de kapitalisten nog zo pessimistisch waren over hun eigen systeem. In de VS zijn al miljoenen jobs gesneuveld. Het kiespubliek van de socialisten zijn bang hun werk en spaarcenten te verliezen. Laat ons dus alsjeblieft stoppen met kankeren over Anciaux, Devits, de naamsverandering en de lijstvorming, maar positieve, concrete voorstellen formuleren om de crisis te lijf te gaan en op die manier ook de partij uit het slop te halen.

19:22 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: sp a, kathleen van brempt, sp a rood, mia devits |  Facebook |

22-11-08

Misplaatste vreugde

champagne

Ze bestaan:  mensen die zich vrolijk maken over de zich ontwikkelende kapitalistische crisis. En dan heb ik het niet op beurshaaien die via short selling munt slaan uit de continue koersdaling van aandelen, maar over sommigen van ‘klein links’ die nu de champagnekurken laten knallen. De afgelopen jaren waren al geen feest voor honderdduizenden gepensioneerden, daklozen, werklozen en andere zwakke groepen in de maatschappij, in de komende periode dreigen ze helemaal in de miserie te worden gestort. Wat valt er te vieren? Het eigen grote gelijk? Met toenemende economische werkloosheid en vele duizenden banen op de tocht, is leedvermaak totaal niet op zijn plaats.

Dit geheel ter(linker)zijde…

11:52 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: crisis |  Facebook |

Hardleers

Kijk, kijk… Nationalisatie is vandaag geen vies woord meer. Toch vinden velen ter linkerzijde het nog altijd moeilijk het kapitalisme zelf in vraag te stellen. De grote boosdoener is immers het ‘casinokapitalisme’, het “wilde’ kapitalisme, het ‘neoliberalisme’. Waarom? Omdat de goedmenende kameraden totaal geen vertrouwen hebben in een eigen, socialistische oplossing, namelijk het in handen nemen van de economische hefbomen door de gemeenschap en dat op internationale schaal.

“De staat moet de economie weer begeleiden”, luidt het schoorvoetend. “We willen onze ASLK terug!” Tja, als de toekomst er zo donker uitziet als vandaag, is het logisch dat met veel nostalgie wordt teruggegrepen naar de oude recepten van het Keynesianisme en de gemengde economie. Toch even in herinnering brengen dat juist die economische maatregelen die de economische groei na de Tweede Wereldoorlog hebben ondersteund, zijn uitgemond in de inflatiegolf en recessies van de jaren 70 en 80.

0415_20innova

Er komt een nieuwe strijd tussen Keynes (boven) en Marx (onder)

Karl%20Marx

De val van het stalinisme, de deregulering en de verdere ontwikkeling van de wereldeconomie en -handel (door onder meer de integratie van landen als China, Rusland en India) hebben de economische groei van de afgelopen vijftien jaar juist mogelijk gemaakt! Tot een dik jaar geleden waren crisissen niets meer dan een boze droom uit een ver verleden. Het succes van de nieuwe economische opgang en dansende beurzen vertaalde zich in een (vaak onbewuste) participatie van brede lagen van de bevolking in het nu door iedereen zo verguisde ‘casinokapitalisme’.

Zolang ‘iedereen’ leek mee te profiteren van dat ‘casinokapitalisme’, was er toch geen vuiltje aan de lucht? Het wettelijke pensioen onvoldoende? Geen probleem: de privésector brengt de oplossing met de pensioenfondsen van de tweede en derde pijler. De rente is laag? Geen nood, we hebben gesofisticeerde financiële producten met een veel interessanter rendement. Schrik voor risico’s? No worries! We vinden wel een product dat overeenkomt met uw conservatief beleggingsprofiel: aandelenfondsen met kapitaalgarantie! Gered! Tot de financiële instelling die ervoor waarborg staat failliet gaat natuurlijk. Alleen was dat scenario een jaar geleden ondenkbaar. Waar waren de criticasters van het casinokapitalisme toen?

Nee mensen, dat zogenaamde casinokapitalisme is geen aberratie, maar zit ingebakken in het systeem zelf. Het is de aard van het beestje. Het is een logische ontwikkeling. Ik begrijp eerlijk gezegd niet waarom na 200 jaar kapitalistische ontwikkeling telkens weer ‘iedereen’ stomverbaasd staat als er een serieuze crisis uitbreekt. Nu troost je, “wat we nu meemaken, komt maar een keer voor om de tachtig jaar”, hoorde ik onlangs door een of andere spindokter op tv. Alsof het een natuurwet betreft. Geen wonder dat de verkoop van “Het Kapitaal” van de oude Marx weer verkoopt als zoete broodjes. Toch een sector die het goed doet. Is die drukkerij beursgenoteerd?

(wordt uiteraard vervolgd)

11:30 Gepost door Jan Lievens in Algemeen | Permalink | Commentaren (1) | Tags: crisis, marx, keynes |  Facebook |

The Party’s Over

Begin oktober publiceerde ik op deze blog onderstaande onafgewerkte nota’s. Omdat ze in de rapte waren geschreven, had ik ze opnieuw verwijderd met de bedoeling ze verder uit te werken. Maar door werkomstandigheden die heel veel tijd en energie vergen, heb ik tot nu toe geen tijd gevonden om het te doen. Daarom publiceer ik ze opnieuw, in de hoop ze in de tweede helft van december verder uit te spitten.

Toch nog een klein woordje vooraf. Waar zijn de nationalisten vandaag? Nu staten overal ter wereld uitslaande branden staan te blussen? Nu de hele financiële sector (en binnenkort de industriële?) komt schooien bij de Belgische staat? Wie had Fortis, Ethias of Dexia moeten redden? Vlaanderen? Wallonië? Brussel?  Moet Vlaanderen alleen opdraaien voor de bedreigde automobielsector, chemie, textiel...? Het is zonneklaar dat de zich ontwikkelende kapitalistische crisis schreeuwt naar een  internationale oplossing. Tijd om de Internationale terug van onder het stof te halen, niet?

crisis

Enkele onafgewerkte ideeën in het licht van de zich ontwikkelde kapitalistische crisis (10 oktober 2008)

Wat begon als een Amerikaanse financiële crisis ten gevolge van de rommelhypotheken, is uitgemond in een potentiële ineenstorting van het wereldwijde financiële stelsel. De bloedsomloop van het wereldkapitalisme valt zo goed als stil, kredieten drogen op en dat begint zijn effect te hebben op de reële economie.

De rol van de beurzen wordt ontmaskerd: in plaats van marktplaatsen waar bedrijven terechtkunnen om kapitaal te verzamelen, zijn het in realiteit casino’s waar speculanten zo snel mogelijk geld willen verdienen. Nu het vertrouwen weg is, worden aandelen massaal gedumpt met een langgerekte beurscrash tot gevolg.

Omdat de bedrijven zeer veel geld hebben verdiend in de afgelopen jaren en de aandelenkoersen proportioneel veel sneller zijn gestegen dan de economische groei (de beurs staat nu op het niveau van 2004), is er een stevige buffer om de crisis op te vangen. Anderzijds is een negatieve spiraal op gang gekomen die alleen door drastische maatregelen kan worden gestopt. En wat zijn die drastische maatregelen?

Rusland en vooral China zijn politiek beter uitgerust om het hoofd te bieden aan de in wording zijnde crisis van het wereldkapitalisme. Je mag er prat op gaan: de slinger zal er teruggaan in de richting van een staatseconomie. In Moskou is de beurs al een week dicht. Het Chinese kapitalisme leeft bij gratie van de Communistische Partij. Een flipflop richting Maoïsme is er sneller gemaakt dan je denkt.

obey-obama

Om een depressie te vermijden, is het zeer goed mogelijk dat de hele banksector in de kapitalistische wereld in de komende periode de facto wordt genationaliseerd. Dat proces is trouwens al aan de gang. Maar het zal politiek steeds moeilijker worden de loosers te nationaliseren en de winners te belonen. De grootste protesten tegen die aanpak is te zien in de USA.

Die evolutie zal enorme gevolgen hebben op het bewustzijn van ‘de mensen’: nationalisatie zal gepercipieerd worden als de enige mogelijke oplossing. Vandaar ook de hevige weerstand van de Republikeinen tegen het plan Paulson in het Amerikaanse congres. Ze beseffen het gevaar van de huidige evolutie. Het is immers ver van uitgesloten dat na een reddingsoperatie (lees nationalisatie) van de banken ook multinationals als IBM en GM bij de staat zullen aankloppen om te worden gered. Obama wordt allicht de nieuwe Roosevelt van de 21ste eeuw.

Na twee decennia deregulering en liberalisme, gaat de slinger terug in de richting van regulering en nationalisatie. Europa staat voor de keus tussen desintegratie of ‘nationalisatie’ op Europese schaal. Door de sociale de krachtsverhoudingen lijkt een evolutie naar staatskapitalisme mij de meest waarschijnlijke uitkomst van de huidige malaise. Het alternatief is voor de leidende klasse immers nog erger: een zware depressie, een totaal verlies van vertrouwen in het kapitalisme en een nieuwe golf van revolutionaire bewegingen.

10:10 Gepost door Jan Lievens in Algemeen | Permalink | Commentaren (2) | Tags: crisis |  Facebook |

10-10-08

Letermes ware aard

Eindelijk kunnen we ons bezighouden met serieuze zaken. Tegen de achtergrond van een ineenklappend internationaal financieel systeem, waarbij onheilsprofeten vrezen voor een depressie op de lijnen van de jaren dertig, wordt de discussie over de staatshervorming en de splitsing van B-H-V herleid tot zijn ware proporties: gebakkelei van peuters in een zandbak.

stock_exchange_0816

De splitsing van het kartel kon voor Leterme op geen beter moment komen. Voor hem kwam het er vanaf dat moment op aan zich te profileren als redder van Fortis, Dexia, de hele Belgische banksector, kortom de redder des vaderlands. Een man die uiteindelijk koos voor het voortbestaan van zijn regering en niet voor dat van zijn kartel, en die daarmee de juiste beslissing had genomen.

Nu, ook zonder de financiële crisis had de CD&V het kartel vroeg of laat gedumpt, omdat de NV-A nooit een gedeeltelijke herfederalisering van een aantal gewestelijke bevoegdheden, nodig voor een compromis met de Franstaligen, zou hebben geslikt. De reden dat het zolang heeft geduurd, is omdat het nationalistisch virus de basis van de CD&V steeds meer had aangetast en een dumpen van de NV-A tot een schisma binnen de christendemocraten had kunnen leiden.

leterme_yves2_cm300

De CD&V zat gevangen in de volgende contradictie: ze had het kartel nodig om aan de macht te komen, maar kon met het kartel niet aan de macht blijven. Die contradictie heeft het land vijftien maanden verlamd. In welke mate Didier Reynders, Frank Vandenbroucke, Bart Somers en Kris Peeters onder een hoedje hebben gespeeld om de NV-A te isoleren, is koffiedik kijken. In elk geval gaf het congres van de NV-A de CD&V-top het lang gedroomde excuus (wij willen het kartel behouden, maar zij hebben het opgeblazen) om een punt te zetten achter de samenwerking.

Een tweede meevaller voor de CD&V was de bankcrisis. Stel je voor dat de CD&V had gekozen voor het kartel. Dan zat het land zonder leiding te midden de potentieel grootste crisis sinds de jaren dertig. Er is echter één probleem: op een paar weken tijd, heeft Leterme het kruim van de Belgische haute finance overgeleverd aan Nederland en vooral Frankrijk. Hij heeft Fortis, een bank waar de helft van de Belgische loontrekkers een rekening aanhouden, voor een habbekrats verkocht aan Paribas. Zelfs een liberaal econoom als Paul De Grauwe vond die keuze absurd en pleitte voor een volledige nationalisatie van Fortis. Ivan Van Der Cloot, voormalig econoom bij ING en nu werkzaam bij de denktank Itinera Institute, pleit vandaag zelfs voor de nationalisatie van de volledige banksector, op internationale schaal!

vandecloot300

Leterme, Leterme… Eerst zet hij de eenheid van België op het spel en maakt gemeengoed van het separatistisch denken. Daarna gebruikt hij diezelfde verguisde Belgische staat om het financieel systeem te ‘redden’. Maar voor ideologische redenen verkiest hij Fortis te verpatsen aan Nederland (die hun tak nationaliseert) en aan Paribas, een Franse privébank! De vele tienduizenden kleine Belgische aandeelhouders die hadden belegd in Fortis-aandelen om hun karige pensioenkas te spekken met goede huisvaderaandelen, zijn zo goed als alles kwijt! Als puntje bij paaltje komt, zie je dus welke belangen Leterme en zijn CD&V écht verdedigen: die van het grootkapitaal (en van zichzelf natuurlijk, want Dexia is voor ruim 11% in handen van het ACV).

En de socialistische oppositie? ‘Moest ik geld hebben, dan zou ik vandaag een huisje kopen.”, sprak Caroline Gennez vorige week in de Zevende Dag. Wat een boodschap uit de mond va een socialist! Maar goed, over de socialistische oppositie laat ik beter Erik De Bruyn aan het woord, die zich in een open brief aan de sp-a-voorzitster behoorlijk opwindt, en terecht:

image001


Geachte voorzitster,

Op 24 september hebt u in Antwerpen ons voorstel om de sp.a een duidelijk socialistisch profiel aan te meten van de hand gewezen.

Minder dan een week later, en exact een jaar na de strijd om het voorzitterschap van de partij, werd u zelf door de actualiteit met de neus op de feiten gedrukt.

Op maandag 29 september werden de Belgen wakker in een land waarin nationalisatie geen vies woord meer is. De nationalisatie van grootbanken is noodzakelijk geworden om een kantelend financieel systeem te redden. En zij wordt uitgevoerd door een rechtse regering.
Wij willen Reynders en Leterme nog gelijk geven wanneer zij zeggen dat deze maatregel de enige mogelijkheid was om te vermijden dat het geld van vele kleine spaarders in rook zou opgaan en dat vele tienduizenden jobs zouden sneuvelen. Maar totaal onaanvaardbaar is dat er tegenover deze vele miljarden aan overheidsgeld geen enkele vorm van duurzame publieke controle staat. Dit is de socialisering van de verliezen die volgt op decennia van privatisering van de winsten. Het is de bedoeling van deze regering dat wij Fortis na een korte of langere herstelperiode op kosten van de belastingbetaler in het sanatorium van Vadertje Staat weer overleveren aan de private sector. Om het met de woorden van Gore Vidal te zeggen: dit is socialisme voor de rijken, terwijl de kwellingen van de vrije markt voorbehouden blijven voor de werkende mensen. Heeft de sp.a hierover dan niets verstandigers te vertellen dan uw cryptische uitspraak in De Standaard van 30 september: “Ik ben vooral kwaad dat deze regering het zover moest laten komen dat ze als enige redding een sociaaldemocratisch reddingsrecept moest toepassen.”? Vindt u het injecteren van 7.2 miljard euro belastinggeld (720 euro per Belg!) zonder enige duurzame vorm van transparante en democratische controle dan een sociaaldemocratische maatregel? En zijn sociaaldemocratische maatregelen volgens u dan vieze maatregelen die enkel gepast zijn als er écht niks anders meer helpt?

Natuurlijk was het beschermen van de kleine spaarder een eerste prioriteit. Uw voorstel om de depositobescherming in België te verhogen van 20.000 naar 100.000 euro was dan ook niet slecht, maar ging zelfs minder ver dan de toezeggingen van de regering. U holde met een emmertje water naar een towering inferno.

Kameraad Peter Vanvelthoven stelde in de parlementaire commissie zéér terecht dat de bancaire crisis ons één ding heeft geleerd: namelijk dat een kleine elite kan beslissen over het verkwanselen van de zuur verdiende centen van talloze kleine spaarders. Maar waar blijven de politieke gevolgtrekkingen? Waarom dan geen pleidooi voor de heroprichting van een openbare kredietinstelling? Omdat het failliet van het socialisme van de derde weg hiermee definitief bezegeld is? Omdat hiermee tegen de schenen wordt geschopt van enkele politieke zwaargewichten in de partij? De politieke kosten om geen duimbreed toe te geven aan de stellingen van SP.a Rood lopen ondertussen huizenhoog op. Op het electorale vlak zal de sp.a hiervoor de rekening betalen. De partij maakt dezelfde fouten als tijdens het Generatiepact: als de sp.a er niet in slaagt om zich in deze crisis te profileren als een partij met geloofwaardige linkse alternatieven dan dreigt ze voor jaren irrelevant te worden. Zich beperken tot het op zich noodzakelijke oplapwerk zoals het aftoppen van ontslagvergoedingen van CEO’s of het beschermen van kleine spaarders is een socialistische oppositie onwaardig. Zelfs Etienne Davignon is voorstander van dergelijke maatregelen.

De centrumkoers van de partij is niet aangepast aan de nieuwe tijden. Toch houdt u er hardnekkig aan vast. Als wij ons niet steeds opnieuw van onze sokken willen laten rijden door rechts zoals de afgelopen week alweer in Oostenrijk en in Beieren dan wordt het hoog tijd dat we een geloofwaardig en zichtbaar links alternatief op poten zetten. Peter Vanvelthoven sloeg spijkers met koppen: er is een totaal gebrek aan economische democratie. Laten we zijn uitstekende redevoering als uitgangspunt nemen. De conclusie die we eruit moeten trekken is dat publieke controle in sleutelsectoren zoals energie, het verzekeringswezen en de kredietverlening essentieel is als we de transfers van arm naar rijk willen stoppen en als we weer greep willen krijgen op de economie. Publieke bedrijven zijn niet bedoeld om de kneusjes te redden of als schuilhokje voor private aandeelhouders in barre tijden. We zullen ze nodig hebben om via gerichte kredietverlening een duurzame en sociale economie op poten te zetten. We hebben ze nodig om de mensen ecologisch verantwoorde energie aan betaalbare prijzen te verschaffen. We hebben ze nodig om stabiliteit en sociale veiligheid te doen terugkeren onder de mensen.

Het zou een democratie onwaardig zijn indien dit politieke debat nu niet wordt gestart. En de enige partij die dit debat kan lanceren is de sp.a. Daarom willen wij een oproep doen om van het sp.a-congres op 18 en 19 oktober een politiek relevant congres te maken in plaats van een praatcafé. Een congres dat de vakbonden durft bijtreden in hun verdediging van de koopkracht van de mensen. Een congres dat duidelijk afstand neemt van het communautaire opbod. Een congres dat een sterke overheidssector en de omvorming van Fortis tot een openbare kredietinstelling eist.

Wij betreuren het deze polemiek te moeten voeren in de media. Dit debat hoort thuis in de partij. U zal ons dit scherp verwijten, eerder dan op de inhoudelijke elementen van deze brief in te gaan. Maar het kan niet anders. In het afgelopen jaar werd het in de sp.a mogelijk om al eens iets te zeggen, maar daarom wordt er nog niet geluisterd. Eenheid in de partij is belangrijk. Maar die eenheid mag niet als een kussen in het gezicht van de partijleden geduwd worden. Eenheid moet je verdienen, elke dag. Het is de partijleiding die de voorwaarden voor die eenheid moet scheppen. En dat doet zij momenteel niet. Integendeel, u maakt een scherp onderscheid tussen goede en slechte socialisten. U verdeelt de partij. Wij willen nochtans samen met u werken aan het herstel van de socialistische partij. Aan u om deze uitdaging samen met ons aan te gaan.

“Geen leger is zo machtig als een idee waarvan de tijd is aangebroken.” (Victor Hugo)

Kameraadschappelijk,

Erik De Bruyn namens SP.a Rood,
Antwerpen, 2 oktober 2008

11:27 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: leterme, gennez, erik de bruyn |  Facebook |

31-07-08

België volgens Bonte

Als Hans Bonte zich op communautair terrein waagt, is het altijd opletten geblazen. Zijn verdediging van de verplichte taaltest voor degenen die een sociale woning willen kopen in Vilvoorde is regelrecht schandalig. Het is een hypocriet standpunt dat een discriminerende maatregel probeert te verrechtvaardigen door er een sociale dimensie aan te geven. Ik hield dan ook mijn hart vast toen de voorpagina van De Morgen blokletterde: “Hans Bonte predikt communautaire moed”. Bonte heeft namelijk een persoonlijke nota klaar met zeven communautaire standpunten die de SP.a volgens hem zou moeten verdedigen.

DA193334-6A72-4665-8AE3-5B29485799E6

Bonte heeft gelijk dat de SP.a kleur moet bekennen op communautair vlak. De reden van de afzijdige houding in een debat dat het land al 400 dagen in een uitzichtloze situatie dompelt, is vooral toe te schrijven aan een terechte aversie voor communautaire twistpunten, maar ook aan de interne verdeeldheid ter zake. Maar juist door die afzijdigheid geeft de SP.a de indruk dat ze geen antwoord heeft op een van de grootste politieke crisissen van de laatste decennia, ook al is die voor een groot deel gecreëerd en opgeklopt door de christendemocratie, met dank aan haar kartel.

Hoe de nota beoordelen? Of hoe elk voorstel tot staatshervorming beoordelen? Als socialist of progressievelling is er maar één criterium: elke maatregel die de solidariteit en toenadering tussen de gemeenschappen bevordert, is toe te juichen; elke maatregel die verdeeldheid in de hand werkt, is te verwerpen. De nota Bonte bevat beide soorten. Laten we beginnen met de positieve voorstellen.

1. Herfederaliseren
Bonte wil een aantal regionale bevoegdheden opnieuw doen verhuizen naar het federale niveau, zoals de geluidsnormen voor de luchtvaart, maar ook milieubevoegdheden zoals emissienormen. Het is inderdaad absurd dat die door Europa opgelegde maatregelen door alle parlementen moeten passeren. Maar in feite kan dat argument worden gebruikt voor de herfederalisering van heel wat meer bevoegdheden. Volgens Knack komt immers 85% van onze wetten van Europa.

Vorming1

2. Stimuleren tweetaligheid
Bonte wil de tweetaligheid stimuleren door in de grondwet in te schrijven dat de onderwijsprogramma’s voldoende lessen in de andere landstaal moeten voorzien. Inspanningen in die richting moeten ook financieel beloond worden. Een uitstekend voorstel dat haaks staat op elke vorm van nationalisme en separatisme. Dus: bravo Hans Bonte!

3. Behoud opkomstplicht
De opkomstplicht bij verkiezingen moet behouden blijven. Ik weet niet wat dit met de rest te maken heeft; bovendien is het een officieel partijstandpunt. 

4. Samenvallende verkiezingen
De federale en regionale verkiezingen moeten opnieuw samenvallen. Bonte wil hiermee de bestuurskracht van de verschillende niveaus doen toenemen. Ook dat is een officieel partijstandpunt. Voor mij is het belangrijkste argument voor samenvallende verkiezingen het feit dat ze de federale cohesie versterken.

5. Geen federale kieskring
Betonnering van de provinciale kieskringen en splitsing B-H-V. Geen federale kieskring. Bonte spreekt hier als randinwoner. Franstalige toppolitici zullen na de splitsing van B-H-V via de achterdeur van een nationale kieskring nog altijd kunnen opkomen in de rand, en in heel Vlaanderen. So what? Volgens mij wordt de discussie over de federale kieskring, waar ik 100% achtersta, echter te veel in het ijle gevoerd. Wat betekent die kieskring in de praktijk? Dat de PS opkomt in Oostende en Groen! in Aarlen? Dat er tweetalige ‘kartellijsten’ komen? Een federale kieskring moet m.i. gepaard gaan naar ten minste een gedeeltelijke terugkeer van federale partijen. Een federaal land zonder federale partijen is op termijn immers gedoemd te verdwijnen.

SH103396

6. Het district Brussel
Het Brussels Hoofdstedelijke Gewest moet worden omgevormd tot een bicommunautair Hoofdstedelijk District, waarbij de autonomie van de gemeenten op belangrijke punten beknot wordt. De financiële middelen moeten worden afhankelijk gemaakt van de vooruitgang op o.a. het gebied van mobiliteit en veiligheid. Hier gaat Bonte volledig uit de bocht. Waarom Brusselaars anders behandelen dan de rest van België? Waarom voorwaarden opleggen aan de financiering van Brussel die niet gelden voor de andere gewesten? Het ‘bicommunautaire’ karakter van Brussel is al lang achterhaald. Brussel is een internationale, multiculturele stad. Wat in Brussel ter discussie moet worden gesteld, is de idiote verplichting van eentalige kieslijsten, waardoor de splitsing van partijen gebetonneerd werd in de grondwet. De splitsing van B-H-V zal die absurditeit nog meer aan de oppervlakte brengen.

7. Verregaande opsplitsing van de arbeidsmarkt  
Kijk, mijn verstand is te klein om het hele gedoe rond de splitsing van de arbeidsmarkt te volgen. M.i. is die al lang gesplitst (Forem, VDAB, BGDA/ORBEM) en juist die splitsing ligt aan de basis van heel wat problemen in en rond Brussel en de hele grensstreek. Je moet geen Einstein zijn om in te zien dat, als je de arbeidsmobiliteit wil vergroten, er een federale aanpak van de arbeidsmarkt nodig is. Maar ja, ik zal het weer niet verstaan hebben.

Ondertussen heeft de SP.a top de nota Bonte afgewimpeld. Het debat is gesloten en op de website van de SP.a prijkt het meest uitgewerkte voorstel tot staatshervorming dat er bestaat.

Alleen jammer dat niemand het kent.

09:50 Gepost door Jan Lievens in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: brussel, staatshervorming, hans bonte, 048 |  Facebook |

25-07-08

Garanties zijn geen voorwaarden

De crisis van het Belgische staatsmodel is in de eerste plaats een crisis van de Vlaamse christendemocraten. Zonder hun irrealistische eisen, verwachtingen en deadlines, allemaal nodig om hun kartel en interne cohesie te redden, was het nooit zover gekomen. Een dik jaar geleden verdedigde alleen het Vlaams Belang separatisme, hoewel zelfs de meerderheid van zijn kiezers dat standpunt niet deelde. Vandaag is het een idee dat een veel ruimere weerklank vindt, ook al kan dat snel keren.   

large_390664

Natuurlijk staat separatisme niet op de agenda van de Vlaamse onderhandelaars, ook niet op die van het kartel. De misdaad van de Vlaamse christendemocraten is dan ook niet dat ze er een verborgen separatistische agenda op na zouden houden, maar wel dat ze door hun onverantwoorde houding elke realistische oplossing blokkeren waardoor een compromis onmogelijk is en separatisme voor steeds meer mensen de enige mogelijke uitweg lijkt. Door de fout ervan steevast in de schoenen van ‘de Franstaligen’ (als homogene bevolkingsgroep) te leggen, zetten ze de gemeenschappen in dit land tegen elkaar op en creëren ze problemen waar er geen waren. En dat is crimineel.

Sinds het uitbreken van de crisis, is er één constante. Telkens er een oplossing binnen handbereik leek, werd die afgeknald door de N-VA en vervolgens de CD&V-top, opgejaagd door kwaaie sms-en en e-mails van de ‘achterban’. Na 400 dagen hopeloos ploeteren, komt er eindelijk een formule die uitzicht biedt op een oplossing, en zie, Bart Dewever en Marianne Thyssen torpederen de boot alweer nog voor ze vertrokken is. Ze vragen namelijk ‘spijkerharde garanties’.

wever2

Elke redelijk mens weet dat het onmogelijk is waarborgen te eisen voor een succesvolle afloop van onderhandelingen. Maar neen, de kruim van Vlaamse kleinburgerlijke middelmatigheid, vertegenwoordigd door Dewever en Thyssen, eist de volgende ‘spijkerharde garanties’: de onderhandelingen moeten leiden naar een confederaal model, artikel 35 van de grondwet moet worden ingevuld, Brussel mag niet op hetzelfde niveau deelnemen als Vlaanderen en ‘de Franstaligen’ en een gebiedsuitbreiding van Brussel is uitgesloten. Voor de N-VA komt daar nog bij: B-H-V moet gesplitst worden langs parlementaire weg (dus eenzijdig).

Met andere woorden, de uitkomst moet volgens die dames en heren al op voorhand vastliggen. Dat zijn geen garanties, dat is een eenzijdig opleggen van je programma. Bovendien is het opvallend hoezeer het kartel Brussel al sinds het begin zoveel mogelijk negeert. Geen toeval natuurlijk, want Brussel is zowat de enige plaats in het land waar beide gemeenschappen samenwonen, -leven en –werken (en het kartel electoraal minder voorstelt dan de SP.a, en dat wil wat zeggen). De enige plaats in het land waar je dagelijks bewijst dat samenwerken (en leven en trouwen en kindjes maken) boven de taalgrenzen heen niet alleen mogelijk is, maar dagelijkse kost. Die verrijkende ervaring van een multiculturele samenlevingsvorm past uiteraard niet in het wereldbeeld van politici met klei aan de kuiten.

11:30 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: staatshervorming, 047, bart dewever, marianne thyssen |  Facebook |

22-07-08

De tricolore wappert vandaag ook links

Niets symboliseert conservatisme, royalisme, kolonialisme, franskiljonisme en alle andere negatieve ismen meer dan de Belgische driekleur. Zwart/geel/rood gewapper associeerde ik vroeger steevast met generaals op rust, lichtjes voorovergebogen door het gewicht van onterecht toegekende medailles. Aan hun arm protserige dames, hun lelijke kop gelukkig verborgen onder een potsierlijke hoed. Met haastige stap naar de tribune om de défilé te aanschouwen.

Reina%20Fabiola

Ook gisteren waren ze present, hun ogen beschermend voor het felle licht afkomstig van de minister van landsverdediging. Toen zijn nieuwe tanks (2 miljoen euro ’t stuk) voorbijrolden, vreesde ik even dat hij zou barsten van trots, maar als bij wonder bleef hij heel. Jammer.

Naast de traditionele gezagsdragers en hun entourage, waren gisteren echter ook vele tienduizenden ‘gewone mensen’ in Brussel om de nationale feestdag te vieren. Als je de media moet geloven, staan we op een zucht van separatisme. Maar de opmars van de tricolore is nooit groter geweest. Nu, in Brussel is dat al lang het geval. Maar gisteren kwamen ze van heinde en ver. Op het hoofd een Belgische zotskap van de Rode Duivels. Ook de gewone man kan ridicuul zijn op 21 juli.


SH104893

De opmars van zwart/rood/geel viel ook op tijdens de grote vakbondsbetoging van 15 december. Belgische vlaggen wapperden vrolijk naast rode en groene vakbondsvaandels. Een anarchist met Che Guevara-vlag en Belgisch lintje op de paramilitaire jas gespeld. Je kon het zo gek niet bedenken.

Nee, de driekleur staat niet langer voor Opus Dei, Fabiola en Graaf Lippens. Ze groeit stilaan uit tot een symbool van solidariteit, eenheid en verdraagzaamheid. Of hoe een aartsconservatief symbool een progressieve inhoud kan krijgen. Dialectiek, meneer. Wie weet, misschien groeit de nationale wapenspreuk ‘Eendracht maakt macht’ nog uit tot een vakbondsslogan! Of is ze het al?     

 

11:13 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: 046, driekleur |  Facebook |

Staatshervorming voor dummies (2)

Het hoge woord is eruit. Senaatsvoorzitter Armand De Decker stelt voor om een nieuw federaal congres op te richten waar de gemeenschappen een uitweg uit de politieke crisis zouden vinden. Daarbij verwijst hij naar het Nationaal Congres uit 1830. Grote woorden om een grote crisis te bestrijden. Degene die dat idee afschieten, opteren voor niets minder dan een volledige capitulatie van de Franstaligen voor de Vlaamse eisen en dus voor separatisme.

large_60151

Nu ja, een dialoog van gemeenschap tot gemeenschap, een federaal congres, what’s in a name? Het voorstel van De Decker wijst erop dat de het menens is om België om te vormen tot een confederale staat (of om er op zijn minst over te onderhandelen). De invulling van artikel 35 van de grondwet, quoi. Het werk van Dehaene afmaken om dan enkele decennia gerust te zijn. De crisis heeft de geesten doen rijpen om erover te debatteren. Maar een gegarandeerde oplossing is er natuurlijk niet. Want de staatshervorming gaat over geld en discuteren over geld, als er geen geld is, is nooit gemakkelijk.

Niet overtuigd dat het daarom gaat? Herfinanciering, responsabilisering, bevoegdheidsherverdeling… dure woorden, maar ze hebben allemaal betrekking op centen. Naarmate de contouren van de economische crisis duidelijke worden, kampt elk land meer en meer met financiële problemen. Maar in België wordt de crisis van de overheidsfinanciën vertaald in een strijd tussen gewesten en gemeenschappen: “de Vlaamse geldstroom naar Wallonië”, “de federale overheid stevent af op een failliet”, “de onderfinanciering van het Brusselse gewest”, de “spilzucht van Wallonië”…

Alle overheden kampen met een geldtekort, behalve de Vlaamse. Toch komt de roep naar een fundamentele staathervorming uit Vlaanderen. Volgens vrijwel de volledige Vlaamse politieke “klasse” zou een staatshervorming voor iedereen goed zijn. De federale overheid zou meer geld krijgen om de factuur voor de vergrijzing te betalen, Brussel zou meer geld krijgen (door de belastingen te heffen op basis van de werkplaats), Vlaanderen zou uiteraard meer geld krijgen, en het zou ook veel beter zijn voor Wallonië. Wacht eens even… Vandaag heeft iedereen te weinig geld (behalve Vlaanderen). Door een staatshervorming krijgt iedereen meer geld? Of heb ik het niet goed begrepen?

large_61169

In een discussie over centen heb je twee opties. Het Vlaams-nationalisme, dat vrijwel alle Vlaamse partijen heeft aangetast, geeft die centenkwestie een communautaire inhoud. Van zodra je die logica volgt, ben je verloren. Een billijke oplossing zal je op dat pad nooit vinden. Zelfs een in een doorgedreven confederale staat zullen er geldproblemen zijn die de nationalisten op het palmares van de nationale overheid zullen schrijven. Die heren en dames zullen niet rusten tot België van de aardbol verdwenen is. En daarna? Wel, binnen een onafhankelijk Vlaanderen blijven nog altijd genoeg zondebokken over: de Franstalige minderheid rond Brussel, de Vlamingen van vreemde herkomst. Misschien wordt het dan ook tijd om te denken aan gebiedsuitbreiding?

Een andere piste om de crisis van de staatsfinanciën aan te pakken, is niet alleen na te gaan waar de overheden hun geld vandaan halen, maar ook wat hun taken zijn. Nu het internationale financiële systeem als een pudding ineenzakt, het inflatiemonster opnieuw de kop opsteekt en steeds meer mensen vrezen dat hun spaarcentjes zullen wegsmelten, de winsten van de energiebedrijven de pan uitswingen terwijl steeds meer mensen de gas- en elektriciteitsfactuur niet meer kunnen betalen, is het misschien geen slecht idee om de huidige discussie over de staatshervorming in een breder kader te plaatsen.

Zal een Vlaamse staat (of gewest met meer bevoegdheden en ‘responsabilisering’) beter gewapend zijn tegen de financiële meltdown? Zal de energiefactuur tot meer betaalbare proporties dalen als Geert Bourgeois en Bert Anciaux meer bevoegdheden krijgen? De vraag stellen is ze beantwoorden.

large_379401

Frank Vandenbroucke pleit vandaag voor een sociale staatshervorming. Die benadering is niet slecht, maar je moet verder gaan dan een discours over bevoegdheidherverdeling en responsabilisering. Uiteindelijk overgiet Frank de argumenten van de nationalisten met een sociale saus. Het wordt tijd om een aantal andere thema’s op de agenda te plaatsen, zoals… euh… de energieprijzen, de bankcrisis, wat mij betreft ook de communicatieprijzen. Moet de staat echt wachten tot een bank failliet gaat alvorens ze over te nemen en op te draaien voor de verliezen met belastingsgeld (Bush kan ervan meespreken)? Frank heeft gelijk… De discussie over de staat is inderdaad een core business voor socialisten.

18-07-08

De staatshervorming voor dummies

Oké, ik kan het woord niet meer horen, maar laten we het vandaag nogmaals hebben over de staatshervorming of la réforme de l’état. In De Morgen van gisteren (17 juli) geeft Walter Pauli in zijn stukje ‘(Nie) wieder Opposition’ een schitterende analyse van de huidige politieke impasse. Hij schuift de verantwoordelijkheid ervan volledig in de schoenen van de CD&V, die het eigenbelang laat primeren boven het algemeen belang. Deze houding, ingegeven om de eigen achterban en de kiezer niet voor het hoofd te stoten, zou wel eens kunnen leiden tot een electoraal debacle van jewelste. Je ziet het trouwens nu al in de opiniepeilingen. Pauli vergeet alleen te vermelden dat het verlies van de CD&V vooral ten goede komt van nog radicalere nationalistische partijen zoals de LDD.

large_397227

Kom ik terug tot mijn vorige column. Waarom kan de SP.a als oppositiepartij electoraal niet profiteren van wat Pauli terecht de slechtste regering uit de Belgische naoorlogse geschiedenis noemt? Waarom bijt, meer algemeen, links meestal in het zand als het nationalisme wind in de zeilen heeft? Of waarom bakkeleit links onderling over (het belang van) de communautaire of nationale kwestie? Wat volgt is een aanzet tot verdere discussie.

Sommigen die zich de ‘echte linksen’ noemen, negeren het probleem gewoon. Ze vinden het een afleidingsmanoeuvre van de bourgeoisie die de werkende klasse een rad voor de ogen wil draaien. De goede oude verdeel- en heerspolitiek. Laat de bourgeoisie haar kunstmatig probleem maar zelf oplossen, daar maken wij onze handen niet aan vuil, luidt de redenering. Nu, je kunt aan de zijkant wel de internationale zingen, maar als geen kat naar je luistert, heb je wel een probleem.

large_367579

Anderen springen zelf op de nationalistische kar, zoals onlangs Caroline Gennez die het ongegeneerd had over het ‘hooghartig Franstalige neen op alle Vlaamse verzuchtingen’. Van gemeenschappen tegen elkaar opzetten gesproken! Als ze zo doorgaat, kan ze het voorzitterschap van de SP.a misschien beter inruilen voor een baan als redacteur bij het Nieuwsblad. Ik denk echter dat het vooral om een lapsus ging, want in een eerste reactie legde de SP.a de verantwoordelijkheid van de crisis wel degelijk bij het kartel. Maar zo diep zit dat gevoel van ‘wij, de Vlamingen’ tegenover ‘zij, de Franstaligen’ er blijkbaar in, dat het ook binnen de eigen rangen al lang is binnengeslopen.

Het probleem negeren, of meewerken aan een oplossing? That’s the question. De moeilijkheid van de staatshervorming is dat die gebaseerd is op het bestaan van aparte gewesten (waarvan de grenzen worden betwist) en gemeenschappen, met andere woorden, dat ‘de mensen’ worden verdeeld op basis van waar ze wonen en welke taal ze spreken. Een ‘neutrale’ of ‘billijke’ oplossing is op die basis onmogelijk. Bovendien maskeert die ‘tegenstelling’ een veel belangrijkere contradictie: die tussen arm en rijk. Tobback kon destijds op veel sympathie rekenen door te verklaren dat hij dichter bij een Waalse arbeider stond dan bij een Vlaamse patroon. Wie in de SP.a durft vandaag nog een dergelijke uitspraak doen?

large_267285

Een van de redenen waarom de socialisten zo machteloos staan tegenover de communautaire kwestie (of er mede verantwoordelijk voor zijn zoals de PS die destijds Happart en het RW grotendeels hebben opgeslokt door hun nationalistisch discours over te nemen) is dan ook dat ze niet langer een oplossing bieden voor de klassenkwestie. Door die opnieuw op de agenda te plaatsen (werk, koopkracht, pensioen) en met een geloofwaardige oplossing te komen, zou de partij al heel wat wind uit de zeilen van de nationalisten kunnen nemen. Want het is absurd te denken dat dergelijke problemen alleen kunnen worden aangepakt na een staatshervorming. Sociaaleconomische problemen moeten op zo groot mogelijke (dus internationale) schaal worden aangepakt, niet op een regionale.

Anderzijds mag een dergelijke benadering niet gezien worden als een ontwijken van de kwestie. De Belgische staatstructuur is verre van perfect. Ze is het resultaat van een compromis tussen gemeenschappen die fundamenteel wantrouwig staan tegenover elkaar. Franstalige politici zien in de ‘Vlaamse eisen’ een egoïstische reflex waarbij meer geld voor Vlaanderen alleen maar minder geld voor Wallonië en Brussel kan betekenen, en in die zin hebben ze niet eens ongelijk. Nochtans is het een vergissing om de eis tot ‘responsabilisering’ alleen maar te zien als een verdere ontmanteling van de Belgische staat. Die dreigt inderdaad failliet te gaan als er geen nieuwe financieringsmechanismen komen.

prev2

In de laatste instantie draait de hele staatshervorming immers rond geld. Wie denkt dat binnen om het even welke kapitalistische staat een billijke manier kan gevonden worden om geld te verdelen, is een utopist. In België is dat probleem nog complexer wegens het bestaan van verschillende gemeenschappen die zich door elkaar onderdrukt (of oneerlijk bejegend) voelen. Een eerste vraag die we moeten beantwoorden is: over welk ‘geld’ hebben we het? Er bestaat niet zoiets als ‘Vlaams geld’, ‘Brussels geld’ of ‘Waals geld’. Sinds de euro bestaat er zelfs niet zoiets als ‘Belgisch geld’. Wat met die begrippen bedoeld wordt, is eigenlijk belastingsgeld dat gegenereerd wordt binnen welbepaalde grenzen. Maar zelfs dat is relatief. Veel Vlamingen en Walen werken immers in Brussel, maar betalen belastingen in Vlaanderen of Wallonië en veel ‘Vlaamse’, ‘Brusselse’ of ‘Waalse’ bedrijven hebben vestigingen in de drie landsdelen én in het buitenland.

Die hele discussie gaat voorbij aan een centrale kwestie als het over belastingsgeld gaat: wie betaalt wat? Hoeveel betalen loontrekkers, hoeveel betalen kapitaalbezitters, hoeveel betalen bedrijven? In de afgelopen twintig jaar is er in dit land een gigantische verschuiving van het aandeel van inkomen uit arbeid naar inkomen uit kapitaal. Door de gewone spaarder mee te betrekken in het spel van de financiële markten via alternatieve ‘spaarproducten’ zoals beleggingsfondsen (zelfs pensioenfondsen investeren op de beurs, met alle gevolgen van dien), is het genereren van geld uit kapitaal, de echte oorzaak van de inflatie, sociaal veel aanvaardbaarder geworden. Belastingen op waardepapieren bedragen 15% of 25%. De vennootschapsbelasting bedraagt door de notionele interest in de feiten minder dan 25%, maar veel bedrijven betalen door creatieve boekhouding helemaal niets. Dan hebben we het nog niet eens over alle andere juridische achterpoortjes waarmee de echt rijken perfect legaal belastingen kunnen ontduiken. Op een nettoloon wordt daarentegen bijna 250% belastingen betaald, sociale bijdragen (van werkgever en werknemer) inbegrepen.

2

Het leeuwenaandeel van de staatsinkomsten wordt dus betaald door de gewone werknemers, via belastingen en sociale bijdragen, en via BTW en accijnzen op hun aankopen. De discussie rond de staatshervorming gaat volledig voorbij aan de manier waarop de staat (of het nu de Belgische, Vlaamse of Waalse is) haar inkomsten genereert. Bovendien worden die inkomsten nog altijd centraal bepaald en vergaard om vervolgens via een complex en vandaag betwist mechanisme gedeeltelijk te worden verdeeld over de gewesten en de gemeenschappen die ermee hun bevoegdheden kunnen uitoefenen.

Daarnaast kunnen de gewesten ook eigen middelen genereren, zoals successie- en schenkingsrechten. Het grappige aan dat laatste is dat telkens een gewest (meestal Vlaanderen) het voortouw neemt om die te verlagen, de andere noodgedwongen volgen om niet het slachtoffer te worden van oneerlijke concurrentie. Op die manier komen we langs de gewesten om toch in grote mate weer uit op een ‘nationale’ politiek. Je kunt je op economisch vlak trouwens ook de vraag stellen hoe de nationalisten die zich voorstander tonen van een verenigd Europa waarbinnen alles gericht is op harmonisatie (tot de sigarettenprijzen toe) in België durven pleiten voor het omgekeerde en dat zonder in de grond te zinken, maar soit.

Goed, laten we terugkeren naar de discussie over de staatshervorming, rekening houdend met de bedenkingen van hierboven. Binnen het huidige staatsbestel dreigt zoals gezegd de federale overheid failliet te gaan. De helft van haar inkomsten gaat naar de gewesten, waardoor ze op termijn haar fundamentele uitgaven (justitie, politiediensten, defensie, maar ook de intrestlast op de staatsschuld en de factuur voor de vergrijzing) niet langer zou kunnen betalen. Anderzijds ondervinden de gewestelijke overheden geen hinder van eventueel wanbeheer omdat ze niet zelf moeten instaan voor de inkomsten. Juist daarom wordt elk (potentieel) corruptieschandaal in Wallonië ongenadig opgeklopt door de Vlaamse media, terwijl het al even erge Vlaamse blunderboek met de mantel der liefde wordt bedekt (geen kwaad woord over wat we zelf slecht doen).

Affiche_A3_Philippe_Moureaux_(Mario_Scolas)-_2006_copie

Nu, op het eerste gezicht lijkt het principe van ‘responsabilisering’ niet eens zo’n kwaad idee. Zelfs de notie van federalisme en confederalisme als staatsvorm die de ‘democratie dichter bij het volk brengt’ is op zich niet te verwerpen. Want de huidige deelregeringen zijn in de feiten papieren tijgers die voor de uitoefening van hun bevoegdheden afhankelijk blijven van nationaal gegenereerde middelen. Alleen zijn de verdedigers van die rechtstreekse democratie veel minder happig als het erop aan komt de bevolking uit de Brusselse rand te laten beslissen over tot welk gewest ze willen behoren. Ook heb ik hen nooit horen klagen over de manier waarop de Vlaamse overheid kruiwagens geld uitstort over de Vlaamse steden en gemeenten, die in de afgelopen tien jaar een ware metamorfose ondergingen (Gent, Antwerpen, Mechelen, Oostende, Leuven, Lier, noem maar op…). Over responsabilisering van de gemeenten heb ik Bourgeois of Dewever nooit horen piepen.

Het probleem met de eis voor responsabilisering is dat die in de huidige context in de eerste plaats bedoeld is als besparingsmaatregel. Lees er de Vlaamse media op na: België is (financieel) failliet! Het verzet van de Franstalige politici tegen de staatshervorming is dan ook in de eerste plaats een verzet tegen een verlies van middelen. Daarbij werpen ze zich echter op als toonbeelden van tolerantie, terwijl ze ‘de Vlamingen’ afschilderen als egoïsten en separatisten, een contradictie die hen volledig lijkt te ontgaan. Vervang in sommige Franstalige media het woord Vlaming door Marokkaan, en ze krijgen het Centrum voor Gelijke Kansen en Racismebestrijding over zich heen. Hetzelfde (nu ja, vervanging van Franstaligen door Marokkanen dan) geldt natuurlijk ook voor veel Vlaamse kranten, die van de VUM (Standaard-groep) op kop.

Zowel de eis voor meer democratie als die voor een billijker verdeling van middelen (met als centrale vraag: waar komen ze vandaan en hoe worden ze besteed) zijn fundamenteel linkse eisen. De linkerzijde zou op die basis een voorstel tot ‘staatshervorming’ moeten uitwerken over de taalgrenzen heen. Moureaux heeft zich overigens al uitgesproken voor het confederalisme. Door de staatshervorming een sociale dimensie te geven, kan ze ook ontzenuwd worden en kan het vertrouwen tussen de gemeenschappen worden hersteld, zeker als ze gedragen wordt door partijen langs beide zijden van de taalgrens (SP.a, PS, Ecolo en Groen om te beginnen). Dat wil niet zeggen dat dit een panacee is voor de fundamentele sociaaleconomische problemen. Die hebben integendeel een internationalistische en uiteindelijk mondiale oplossing nodig. Daar is geen enkele staatshervorming tegen gewassen. In België zou je voor hetzelfde geld evengoed kunnen pleiten voor het afschaffen van de gewesten en gemeenschappen en een terugkeer naar een unitaire, centrale, maar dan tweetalige Belgische staat. Alleen lijkt dat binnen de huidige context niet zeer haalbaar. Je moet je waren toch ook aan de man kunnen brengen.

17:19 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: regeringscrisis, staatshervorming, moureaux, gennez, 044 |  Facebook |

15-07-08

Het kartel én de chaos

De grote verrassing is niet dat Leterme zijn ontslag heeft ingediend, maar wel dat de media er verrast op reageren. In de afgelopen maanden achtte immers geen enkele krant een akkoord over de staatshervorming tegen 15 juli mogelijk. Vanwaar dan de verrassing?

leterme

De meeste waarnemers hadden er blijkbaar op gemikt dat als puntje bij paaltje kwam Leterme uiteindelijk de moed zou hebben zijn partij voor de keus te stellen. Zijn regering had immers een akkoord bereikt over het sociaaleconomische luik en de begroting. Alleen de deadline voor een akkoord over de staatshervorming haalde hij niet. Leterme hoopte wellicht dat een nieuwe formule waarbij de gewesten en gemeenschappen werden betrokken en een engagement langs Franstalige zijde voor een grote staathervorming misschien niet de N-VA, maar toch zijn eigen partij over de streep zouden trekken. Maar neen, de leider werd niet gevolgd. Wel door de top (zie verklaring Peeters die het zou verdedigen binnen de Vlaamse regering), maar niet door de basis.

De CD&V-top is dus het noorden kwijt. Hij heeft met zijn kartel een monster van Frankenstein gecreëerd die hij niet langer onder controle heeft. Kiezen voor Leterme en een voortzetting van de communautaire onderhandelingen zou niet alleen een breuk in het kartel veroorzaken, maar een schisma binnen de CD&V zelf. Die verscheurende keuze kon Leterme alleen vermijden door zijn ontslag aan te bieden. Daarmee is zijn prestige en is zijn partij voorlopig wel gered, ook al staat België aan de rand van de afgrond.

leterme2

Het is duidelijk dat zowel Leterme, Kris Peeters als de CD&V-top verkozen om de onderhandelingen over de zomer te tillen en verder te zetten in een uitgebreid overlegorgaan met een vertegenwoordiging van de gewesten en gemeenschappen. De band met de NV-A dwong ze echter in een andere richting. Een van de meest opmerkelijke uitspraken van Leterme bij zijn ontslag is dat het Belgische overlegmodel zijn limieten heeft bereikt. Hij zegt daarmee identiek hetzelfde als Bart Dewever. Die uitspraak kan alleen maar betekenen dat een compromis op federaal vlak niet langer mogelijk is.

Maar wie a zegt, moet ook b zeggen. Leterme mist echter de moed om zijn redenering af te maken. Want als overleg niet meer kan, rest enkel nog een eenzijdig optreden. Wie niet luisteren wil, moet voelen. De reden waarom dat niet openlijk wordt gezegd, is dat in alle stilte gehoopt wordt op grotere toegevingen van de Franstaligen. Gebeurt dat niet, dan willen ze de Franstaligen voor een voldongen feit plaatsen: een confederaal model als enige werkbare oplossing. Ze vergeten echter één ding. Ook daarover moet worden onderhandeld. En hoe denken ze daarover een akkoord te bereiken, als ze nog geen kiesarrondissement kunnen splitsen? Nee, de CD&V heeft zich in een onmogelijke impasse gemanoeuvreerd die ze zélf heeft gecreëerd, en nu hoopt ze dat anderen de kastanjes uit het vuur zullen halen. Maar wie? Ze kunnen moeilijk in een regering blijven onder een andere leider die exact hetzelfde zou voorstellen als Leterme.   

20070511-gennez-swastika
 

Is er dan echt geen alternatief? Ik moet afleren te eten voor de tv, want toen ik bij het middagnieuws Caroline Gennez hoorde zeggen dat de impasse volledig toe te schrijven is aan de Franstaligen die op alles ‘neen’ blijven zeggen, ben ik haast gestikt. Door verslikking en van woede. Nu het nationalisme op alle fronten zijn petieterig onvermogen heeft aangetoond, trekt Gennez de Vlaamse kaart! On-be-grij-pe-lijk. Volgens opiniepeilingen heeft het kartel een dreun van 6% gekregen. De communautair veel minder beladen VLD klimt 2% omhoog. Toegegeven, de grootste winst gaat naar Dedecker, maar wie heeft het laatste jaar de SP.a echt gehoord? Ben ik de enige die eczema krijg bij het horen van het woord ‘staatshervorming’? Durft er dan niemand in de SP.a ingaan tegen het nationalistische vergif dat zich meester heeft gemaakt van brede lagen van de Vlaamse bevolking? Zijn de groenen dan de enigen die getuigen van gezond verstand op communautair vlak?

Anderzijds komt het communautaire niet eens voor in de topbekommernissen van ‘de mensen’. Werk, koopkracht en pensioen, stuk voor stuk thema’s die op het lijf geschreven staan van de socialisten, vormen de topdrie. De SP.a zou rond die drie thema’s, samen met de PS, een (geloofwaardig!) socialistisch noodprogramma moeten opstellen. Op die manier zouden de socialistische partijen in de prakrijk aantonen dat samenwerking over de taalgrens wel mogelijk is. Daar rond moeten ze vervolgens bondgenoten verzamelen: de groenen, maar ook de werknemersvleugel van de christendemocraten. Zelfs de arbeidersbasis van het Vlaams Belang zou zich achter een dergelijk programma kunnen scharen. Langs Franstalige kant zou een dergelijk programma vast weerklank vinden bij Ecolo en een deel van de CDH.

Dat betekent niet dat de SP.a en de PS blind moeten zijn voor de institutionele tekortkomingen van de Belgische staat. Maar de basis van die hervorming mag niet de Vlaams-Waalse tegenstelling zijn, maar die tussen arbeid en kapitaal. Utopisch? Een werk van lange adem? Allicht. Maar als je erover nadenkt, een praktische noodzaak. Want zoniet doemt er een alternatief op dat op termijn kan uitmonden in Balkantoestanden.

17:04 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: leterme, sp a, staatshervorming, gennez, regimecrisis |  Facebook |

04-07-08

Dromen van een wereld zonder grenzen

Leterme ziet het niet meer zitten. Dat was het eerste dat ik hoorde bij het ontwaken op de tonen van radio 1. Tja, ik zie Leterme niet zitten, dus voor mij geen slecht nieuws. Maar hoezeer ik ook de rug wil zien van deze regering, ik betrap er mezelf toch op dat ik stilletjes hoop op een communautair akkoord. De inzet is nu eenmaal te groot.

large_346954

Als je het kartel moet geloven, zit de boel alleen maar vast omdat de Franstaligen geen millimeter willen opschuiven en tot geen enkel compromis bereid zijn. “Zij” willen niet vooruit. Kijk, het is die voorstelling van zaken die me doodziek maakt. Elke eis van de tegenpartij is totaal onredelijk (zoals de uitbreiding van Brussel) of belachelijk (minder geld voor Vlamingen in Brussel), al “onze” eisen zijn niet alleen zeer redelijk, maar ook verstandig en goed voor iedereen. Wij moeten dus niet alleen geloven dat Franstaligen totaal onredelijk zijn, maar ook dom. En wie wil nu nog verder samenwerken met een dom en onredelijk volk?

“Maar hoe zou jij het dan oplossen?” krijg ik meer en meer te horen. “Kritiseren is makkelijk”. Wel… een klassenloze samenleving zonder grenzen is natuurlijk een beetje hoog gegrepen, maar het is wel een eerbaar einddoel (en een einddoel is wat vandaag bij de onderhandelaars, op de N-VA na, juist ontbreekt,). En elke stap en elke maatregel die dat einddoel dichterbij brengt, kan rekenen op mijn enthousiaste steun. De uitbreiding van de faciliteiten in Wallonië, een meesterzet van Rudy Demotte, ontlokt bij mij dan ook een rondedans rond de keukentafel, het taalexamen voor de aanschaf van een sociale woning in Vilvoorde een greep naar de kotsemmer. Dus elke maatregel ter bevordering van samenwerking, wederzijds respect en eenheid is goed, elk voorstel dat neigt naar navelstaarderij en riekt naar nationalisme slecht.

BartDeWever11nov[1]

Voor alle duidelijkheid: de minachting die Maingain en compagnie tentoonspreiden tegenover de Vlamingen doet me evengoed kokhalzen. Zo wou ik op een bepaald moment aansluiten bij een ludieke groep tegen Bart Dewever op Facebook, maar heb me bedacht toen ik een paar reacties las op het prikbord. Zo schrijft een zekere P.O. “Les flamands sont la honte de l’Europe.” En « Mais nous ne voulons pas parler néérlandais !!!! parsequ on s en fout de cette langue et on les emmerdes” (niet slecht : drie taalfouten in één zin). Vlaanderen heeft inderdaad geen patent op idiotie… De ironie is natuurlijk dat het juist die mentaliteit is die politici als Bart Dewever groot maken.

Maar goed, hoe moet het nu verder? Laten we ervan uitgaan dat er tegen 15 juli inderdaad geen akkoord is, zoals iedereen verwacht. Dat zou betekenen dat een politiek onderhandeld akkoord tussen Vlamingen en Franstaligen binnen de schoot van de federale regering niet langer mogelijk is en de staat op een andere manier zal moeten worden hervormd (of gesplitst). Geen compromis betekent immers een regimecrisis. Als de platgetreden paden niet meer bewandelbaar zijn, zullen nieuwe wegen moeten worden betreden. Dat kan zijn: een soort van overleg tussen alle overheden, waarin de gewestregeringen niet alleen betrokken zijn, maar ook de eerste viool spelen. De geslaagde onderhandelingen tussen Kris Peeters en Rudy Demotte zijn een teken aan de wand.

large_350562

Dat zou dus betekenen dat de gewesten het voortouw nemen in de onderhandelingen over een nieuwe staatshervorming. Het federale niveau heeft dan in de feiten gefaald, de gewesten nemen over in een de facto confederaal model dat alleen nog op papier moet worden uitgewerkt. Maar ik sluit nog altijd niet uit dat het tot een ingewikkeld compromis komt, met geïnstitutionaliseerde samenwerkingsakkoorden tussen de gewesten ter versterking van het federale niveau in ruil voor een verdere bevoegdheidsoverdracht. Blablabla, inderdaad…

En B-H-V? Ik blijf erbij dat een referendum in alle betrokken gemeenten de aangewezen weg is. Het resultaat zou de MR en het FDF wel eens kunnen zuur opbreken. Mensen stemmen immers in de eerste plaats voor hun portemonnee, niet voor hun taal. En de inwoners van de rijke groene gordel rond Brussel, hoe Franstalig ook, zullen twee keer nadenken alvorens aan te sluiten bij een door armoede verteerd stadsgewest waar ze een stuk meer belastingen zullen moeten betalen. De enige reden waarom ze zelf een referendum vragen, is omdat ze weten dat ze die niet zullen krijgen.

Leve de jeugd van heden!

Leuk filmpje gevonden op YouTube. Een beetje provocatief, maar toch geestig en intelligent… Er is nog hoop…

 

28-06-08

Een sprankeltje hoop

Op het eerste gezicht bieden de laatste opiniepeilingen een sprankeltje hoop: het kartel dondert met 3,5% naar beneden, het Vlaams Belang klikt met 3,2% minder af op 16,1%. De N-VA flirt op zijn eentje met de kiesdrempel van 5% en ook dat is prachtig nieuws. Leterme geniet maar de steun van 42 % van de bevolking (tegenover 54% voor Verhofstadt) en het vertrouwen in de regering slinkt tot een historisch laagterecord van 32%, een cijfer Bush waardig.

dedecker_cm300

Allemaal goed en wel, maar het verlies van het kartel en het Belang gaat bijna integraal naar de LDD van Jean-Marie Dedecker. Wie hem gisteren in Terzake samen met Jurgen Verstrepen, longdrink aan de lip, schaterlachend zag scheuren in een speedboot voor de kust van Benidorm, zag meteen de ware aard van het beestje. Kleinburgerlijke parvenu die hengelt naar de steun van de kleine man door zich op te stellen als levensgrote Calimero: zij zijn groot en wij zijn klein, maar we stampen toch goed tegen hun kloten.

Jean-Marie Dedecker. De man van het gezond verstand, maar dan in het brein van een erwt. Op eigen lof na nooit een positief woord uit de verongelijkte mond. Kankeraar tegen rookverbod en voor opwarming van de planeet (dan kunnen we in Oostende terrasjes buitenzetten tot middernacht!). De man met eenvoudige oplossingen voor complexe problemen, eigen aan mensen die opkomen voor een of andere Belang (Vlaams of Eigen). Demagoog, populist, magneet voor misnoegdheid. Mijn vraag is: waarom slaagt links er niet in al die maatschappelijke onvrede te kanaliseren?

610x

In de laatste peiling klimt de SP.a, oh God, 0,1% vooruit. Groen doet het niet veel beter. Het antwoord is simpel: waar is het alternatief? Op communautair vlak danst de SP.a tussen passiviteit (we wachten op voorstellen) en puur achterna hollen van rechts. Voor de rest weet ik het niet goed. Het land schurkt al een jaar tegen de regimecrisis aan, maar de SP.a wacht af en hoopt dat Leterme eruit geraakt (dan moeten wij het niet doen).

De inflatie swingt de pan uit, voedsel- en energieprijzen stijgen nog harder, een kwart van de gepensioneerden dreigt in de armoede te belanden, tienduizenden ambtenaren trekken met looneisen de straat op, maar wat lezen we op de homepage van de blog van Gennez: ‘Limburg is op zich één grote stad’ (ik dacht één groot bos?), het abc van Gennez (met daaronder een korte paragraaf ‘café’ die eindigt met ‘je mag me gerust een tooghanger noemen), agenda (met daaronder: ik heb mijn BlackBerrie nog niet zo lang, maar sinds die tijd, heb ik geen rust meer), en tot slot in grote letters: SP.a doet niet mee aan communautaire ronde (logisch als je met twee tongen spreekt, en dan heb ik het niet over Frans en Nederlands).

erik2

Nee, de SP.a heeft een kans gemist met Erik De Bruyn niet te verkiezen tot voorzitter. Mocht hij 10% van de media-aandacht (en het geld!) krijgen die Jean-Marie geniet, dan zouden de peilingen andere verschuivingen laten zien. 

08:27 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: jean-marie dedecker, 041, caroline gennez, erik debruyn |  Facebook |

26-06-08

Geld heeft geen taalrol

Sinds de politieke impasse waarin het kartel België heeft gestort, flirt mijn bloeddruk met de limiet waarop je begint pillen te slikken, ik zweer het! Natuurlijk is de federale regering niet rechtstreeks verantwoordelijk voor de hallucinante maatregel van de gemeente Vilvoorde om alleen huizen te verkopen aan iemand die Nederlands kent, maar Leterme en co zijn wel schuldig aan het klimaat waarin dergelijke waanzin mogelijk is.

bonte_300

Wat me vooral ergert aan de beslissing van het gemeentebestuur van Vilvoorde (met de onbegrijpelijke steun van de SP.a – ze zouden Bonte moeten royeren!) is dat ze in de eerste plaats gericht is tegen anderstalige, financieel zwakke migranten. We spreken hier immers niet over rijke Franstaligen die in de rand gaan wonen en vertikken Nederlands te spreken. Die zullen niet direct een armeluiswoninkje kopen in de Far West. Maar wordt hen gevraagd een taalexamen af te leggen als ze in Overijse of Knokke een villa kopen?

En wat met de Eurocraten, managers van multinationals en andere goedverdiende Duits-, Engels-, Italiaans-… en Franstaligen die zich in de groene (Vlaamse!) rand rond de hoofdstad komen vestigen? Moeten die dan de lakmoestest van ‘Hier spreekt men Nederlands’ ondergaan? Trouwens, wie verkoopt hen al die Vlaamse gronden en kasten van villa’s? Precies!

194985_IMG_4102

Geen taalexamen

De hypocrisie van de Vlaams-nationalisten is hemeltergend. De Vlaamse ondernemer die in de Westhoek fulmineert tegen de Waalse profiteur, trekt wel met zijn bedrijf de taalgrens over om spotgoedkope Waalse industriegrond te kopen en Waalse subsidies op te strijken. Al daarover Bourgeois of een andere Vlaams-nationalist (of CD&V-er want dat is meer en meer hetzelfde) horen klagen? Natuurlijk niet, geld heeft geen taalrol.

Nee, het enige wat dergelijke stupiditeiten oplevert, is een verdere besmeuring van de reputatie van Vlaanderen in het buitenland. Dat dit dodelijk is voor een land dat sommige van de belangrijkste internationale organisaties herbergt, kan hen blijkbaar niet schelen. Nee, de hele wereld moet hun waarheid volgen en als ze dat niet doen, dan is zelfs dat de schuld van de Franstaligen die het Vlaamse blazoen besmeuren. Want ja, buitenlanders lezen immers alleen Franstalige kranten. Die domme buitenlanders toch. To add insult to injury zeggen ze in het Engels. Daartegen is maar één kruid gewassen: stuur die mensen met de volgende verkiezingen meteen weer naar huis. Hoe eerder, hoe liever!

LISOCIAAL_MM

Wel taalexamen

09:54 Gepost door Jan Lievens in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: vilvoorde, 040, taalexamen |  Facebook |

09-06-08

Naar nieuwe verkiezingen?

Wie gedacht had dat met Marianne Thyssen de stem van de redelijkheid in de CD&V zou terugkomen, is er dik aan voor de moeite. Uitgerekend in Plopsaland dreigde de voorzitster in mantelpakje met separatisme. Oké, niet met zoveel woorden, maar is er een andere interpretatiemogelijkheid van de volgende uitspraak: "We zijn nog bereid de interregionale en inter-persoonlijke solidariteit te verdedigen. Maar als men geen ernstig gesprek over de inhoud van onze voorstellen wil aangaan en als men de noodzakelijke hervormingen voor ons land onmogelijk maakt, sluiten wij niets uit."

large_363027

Die politiek domme en onverantwoordelijke uitspraak kwam na de publicatie van een opiniepeiling waaruit zou blijken dat de helft van de Vlamingen vandaag gewonnen is voor separatisme. Anderzijds wil meer dan 6 op 10 Vlamingen Verhofstadt terug als eerste minister en is het vertrouwen Leterme in vrije val. De conclusie die ik daaruit trek, is dat de opmars van separatistische gevoelens het resultaat zijn van het onvermogen van Leterme om de federatie te besturen. Hoe verklaar je anders dat een deel van de separatisten blijkbaar Verhofstadt terug willen als premier?

“Als het samen niet meer gaat, dan maar apart,” is trouwens niet eens zo’n gekke redenering. Dus geen kwaad woord over de doorsnee Vlaming die separatisme ziet als enig middel om een einde te maken aan de onbestuurbaarheid. Het probleem is echter dat die onbestuurbaarheid werd gecreëerd door de man van het goed bestuur.  Maar ook de andere Vlaamse politici gaan niet vrijuit. Iedereen heeft blijkbaar schrik om te worden verketterd als slechte Vlaming. Ook de media hebben boter op het hoofd. Bart De Wever en Jean-Marie Dedecker, beide toch marginale politici, zijn niet van het scherm weg te slaan. Ze kunnen rustig hun demagogische en ongenuanceerde mening ventileren, zelden gehinderd door kritische vragen of tegenargumenten. Zo groeit de perceptie dat ze spreekbuizen zijn van de Vlaamse publieke opinie.

10

Die publieke opinie heeft ondertussen wel de buik vol van communautaire twisten. Maar ik heb nieuws voor degenen die denken dat een splitsing de problemen zal oplossen. Vergeet niet dat een vreedzame splitsing zou moeten worden onderhandeld door dezelfde charlatans die vandaag niet eens een akkoord kunnen berieken over het opstellen van een agenda. Een echtscheiding tussen ruziënde partners verloopt overigens nooit van een leien dakje, zeker als het om centen gaat, en nog meer als er zware schulden zijn. Heeft er al één Vlaams-nationalist eens uitgelegd hoe een splitsing concreet in zijn werk zou gaan? Wat met de staatsschuld? Wat met Brussel? Wat met het federaal patrimonium? Wat met de politie? Het leger? O, ze zullen wel een antwoord hebben. De vraag is: zullen de Franstaligen ermee akkoord gaan? Je kunt er gif op innemen dat dit niet het geval zal zijn. En dan? Inbinden? Een compromis zoeken? Of voet bij stuk houden en andere middelen gebruiken om de vijand te overtuigen? Remember de Balkans…

Nu goed, ik denk niet dat het allemaal zo een vaart zal lopen. Wat mij vandaag het meest tegen de borst stuit, is het gebrek aan tegenkrachten. Het is vooral hemeltergend dat de SP.a zich op de vlakte houdt. “Het is niet aan ons om met voorstellen voor de dag te komen, maar we zullen constructief meewerken en elk voorstel van de meerderheid op zijn eigen merites beoordelen,” klinkt het lijzig. Kan je jezelf nog meer overbodig maken? Ook de VLD die onder paars er toch mede is in geslaagd om acht jaar de communautair vrede te bewaren, doet vandaag lustig mee met de nationalistische kamikazepolitiek van de CD&V.

Nochtans is er ook binnen de christelijke zuil een belangrijke arbeidersvleugel en een conservatieve, koningsgezinde vleugel die een broertje dood heeft aan de communautaire oorlogstaal. Het feit dat die zo weinig van zich laten horen, wijst voor mij maar op één ding: dat ze zich al lang hebben neergelegd bij de val van deze regering en nieuwe verkiezingen. Een verkiezing die ze denken enkel te kunnen winnen door nog harder op de nationalistische trom te slaan. Om te beginnen in Plopsaland.

44081

Vlaanderen op weg naar ontvoogding? 

29-04-08

Terug naar de Solbosch voor het communautaire conflict in België

Drieëndertig jaar vliegt voorbij. In 1975 was de splitsing van de Brusselse Vrije Universiteit in een Franstalige en Vlaamse vleugel al beklonken, maar een aparte VUB-infrastructuur stond nog in de steigers. Het was echter heerlijk flaneren op de campus Solbosch, vlak aan de rand van het Terkamerenbos. De universiteitsgebouwen zaten half verborgen achter het groen, zorgvuldig de natuurlijke glooiingen van het landschap respecterend, wat soms tot verwarring leidde als je op het gelijkvloers de lift naar beneden moest nemen naar de tweede etage. Op de campus gonsde het Frans en Nederlands en heerste voor mij een gevoel van permanente vakantie. Het was dan ook met pijn in het hart dat we het historische bolwerk van de vrijzinnige intelligentsia enkele maanden later moesten inruilen voor de betonslag op Campus Oefenplein, waar eerder rijkswachters oefenden om studentenbetogingen uiteen te knuppelen, maar nu aartslelijke gebouwen boven een platgeslagen vlakte toornden, gemodelleerd naar ons platte land.

 800px-Clock_Tower_of_the_ULB_Solbosch_Campus_in_the_City_of_Brussels

Het was van toen geleden dat ik nog een voet op de Solbosch had gezet. Maar de conferentie over "Het communautaire conflict in België” op 14 april 2008, georganiseerd door de Cercle du Libre Examen van de ULB en de Studiekring Vrij Onderzoek van de VUB (samen!), wou ik niet missen. Op het affiche: Joëlle Milquet, CDH-voorzitster, vice-eerste minister en minister van werk en gelijke kansen, Marc Uyttendaele, professor en voorzitter van het Centre de Droit public van de ULB, Robert Deschamps, professor economie aan de Facultés Universitaires Notre Dame de la Paix te Namen, Servais Verherstraeten, fractieleider CD&V voor de Kamer van Volksvertegenwoordigers, Emmanuel Vandenbossche, grondwetspecialist en voormalig raadgever van voormalig Eerste Minister Verhofstadt en Jef Vuchelen, professor economie aan de ULB en de VUB. Moderator van dienst was Gilles Vanden Burre, voorzitter van B-Plus.

Het debat startte ruim veertig minuten te laat en met slechts een half panel. Langs Vlaamse kant was alleen Jef Vuchelen komen opdagen, professor economie aan de VUB en ULB. Ook Joëlle Milquet ontbrak, maar was wel zo beleefd om een vervanger te sturen: Luc Detroux, een specialist in institutionele zaken. Hij mocht het debat openen en deed dat met een korte historiek van dertig jaar staatshervorming. Volgens Detroux is de impasse van het afgelopen jaar te herleiden tot de weigering van de MR om de socialisten op te nemen in de regering, en de eis van de CD&V voor een grote staatshervorming. Detroux had duidelijk de eenzijdige stemming voor de splitsing van B-H-V nog niet verteerd, evenals de niet-benoeming van de drie randburgemeesters. Hij toont zich duidelijk geïrriteerd over sommige Vlaamse eisen waarvan hem de logica ontgaat en die hij naar eigen zeggen niet begrijpt. Maar de crisis toont aan dat het Belgisch model zijn limieten heeft bereikt en een staatshervorming nodig is.

VlaanderenWallonie2

Jef Vuchelen kondigde het einde van het Belgische model aan. Het probleem van de laatste decennia is dat niemand weet in welke richting de opeenvolgende staatshervormingen gaan. Vuchelen schuift vier mogelijkheden naar voor: een terugkeer naar een unitair België (een scenario dat hij compleet uitsluit), een federaal België waarbij de federale bevoegdheden duidelijk omlijnd zijn (een mogelijkheid die hij weinig waarschijnlijk acht), een confederaal model waarbij alles wordt geregionaliseerd en nadien bekeken wordt wat we nog samen zullen doen (een model dat het voordeel heeft duidelijk te zijn), of de splitsing. Vuchelen spreekt zich niet uit over de waarschijnlijkheid of wenselijkheid van de twee laatste scenario’s, maar denkt wel dat we afglijden naar een separatistisch model. De toestand is aan het ontaarden en het grote probleem is dat de gemeenschappen vijandig met elkaar omgaan. Het wederzijds respect brokkelt in snel tempo af. Vuchelen verwerpt een politiek akkoord zoals we die tot nu toe altijd gekend hebben, want we hebben nood aan een staatshervorming die goed is voor de volgende dertig, veertig jaar. Vuchelen is niet tegen solidariteit, maar vraagt zich af of Vlaanderen de Waalse werklozen moet blijven betalen en pleit voor een solidariteit die op termijn de Waalse structurele groei verbetert. Hoe? Dat blijft de economieprofessor schuldig.

Na al dat Vlaamse geweld kwam Robert Deschamps met de verbanddoos. Doel van de komende staatshervorming is het stimuleren van de groei en het verminderen van de werkloosheid in de drie gewesten. Volgens Deschamps heeft België wel degelijk een toegevoegde waarde gezien de grote onderlinge economische afhankelijkheid van de drie regio’s, zeker in Brabant. België is voor de drie regio’s wat de EU is voor Europa. Maar het Belgisch federalisme staat nog in zijn kinderschoenen. De regio’s hebben belangrijke bevoegdheden verworven, maar werken te weinig samen. Bovendien is het een consumptiefederalisme waarbij 80% van de gewestelijke middelen van de federale overheid komt. Deschamps pleit daarom voor meer responsabilisering, maar ook voor meer samenwerking.

FTR_UYTE_MM

Van de vier sprekers blonk vooral (en alleen) Marc Uyttendaele, de echtgenoot van Laurette Onckelinckx, uit in humor en scherpzinnigheid. Hij stelde zich vragen bij het Belgisch model: is het wel Belgisch en is het wel een model? Is het Belgisch model de unitaire staat van 1830, met een arrogante francofone elite die aan de basis ligt van heel wat frustraties in Vlaanderen. Of is het de vreedzame omvorming tussen 1970 en 2001, waarbij België evolueerde van een unitaire naar een federale staat. Maar… de Belgische federatie die we vandaag kennen is irrationeel, met B-H-V als toppunt van absurditeit. Objectief gezien hebben de Vlamingen belang bij het behoud van het arrondissement, terwijl een splitsing in het belang is van de Franstaligen. Uyttendaele vindt het een grote fout van de Franstaligen om het been stijf te houden wanneer alle democratische Vlaamse partijen sinds 1999 meer bevoegdheden voor de gewesten eisen.

Daarna was het weer de beurt aan Vuchelen. De vorige staatshervormingen werden afgekocht door meer geld aan Wallonië te geven. Maar Vlaanderen kreeg nog meer geld. En als je zwemt in het geld is een ‘goed bestuur’ heel gemakkelijk. Het belangrijkste struikelblok vandaag is dat het nodige vertrouwen tussen Vlaamse en Franstalige politici volledig weg is. En dat vertrouwen is hard nodig voor een grote staatshervorming, waarvan de implementatie normaal toch drie à vier jaar in beslag neemt. De Franstaligen mogen zich geen illusies maken over de uitbreiding van Brussel, want 200% van de Vlaamse politici zullen nooit toegeven op B-H-V. Tot slot vindt Vuchelen dat de toegevoegde waarde van België daalt, hand in hand met de afname van het onderlinge vertouwen.

dyn003_original_500_666_pjpeg_2575108_a081a4e3857c9975d84d9090c530e745

Volgden nog een aantal traditionele dreigementen (Brussel moet geen schrik hebben van separatisme want volgens het Europees recht worden de belastingen geheven waar men werkt) en minder traditionele replieken (maar dan zal Brussel ook de pensioenen moeten betalen van iedereen die er gewerkt heeft), de onterechte vergelijking tussen de splitsing van België en die van Tsjecho-Slowakije (Tsjecho-Slowakije was maar tussen 1920 en 1938 een federaal land, Praag is Brussel niet en de staatsschuld was maar 10% van het BNP en geen 80%), allemaal interessante vaststellingen, maar geen oplossingen.

Nu goed, wat ik ervan overhoud is dat de Franstaligen bereid zijn tot een grote staatshervorming omdat ze beseffen dat weigeren neerkomt op het einde van België. Wat meteen bevestigt wat hier al tien maanden geleden stond: in laatste instantie gebruiken de Vlamingen hun economisch en numerieke overwicht om hun wil door te drijven, met separatisme als stok achter de deur. Maar voor het zover is, wordt langs beide kanten veel show verkocht voor de achterban.

20:13 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: 038, marc uyttendaele, ulb, vrij onderzoek, jef vuchelen |  Facebook |

26-03-08

De schizofrenie van Leterme

De nieuwe federale regering is een afspiegeling van de politieke krachtsverhoudingen op gewestelijk vlak. In Vlaanderen is er een centrumrechtse meerderheid, in Wallonië heeft alleen een blauwe coalitie genoeg zetels. De resultante is de eerste asymmetrische federale regering uit de Belgische geschiedenis. Het betekent ook dat de politieke macht in de feiten al verhuisd is naar de gewesten –vooral Vlaanderen dan- en een ‘grote staatshervorming’ onvermijdelijk is. Zoniet kunnen de onderhandelingen over de boedelscheiding beginnen.

leterme200_1196522298

De regering Leterme is gestart onder het somberste gesternte van de laatste vijftig jaar. De voltallige pers geeft deze regering geen knip voor de neus. Ik vrees echter dat deze manke ploeg met ministers die elkaar het licht in de ogen niet gunnen wel eens langer aan de macht zou kunnen blijven dan alom gedacht. Ze is bijna gedoemd in het zadel te blijven tot minstens 2009 wegens gebrek aan alternatief.

De peilingen laten immers geen noemenswaardige verschuivingen zien. Bovendien is het onwaarschijnlijk dat er na tien hopeloze maanden opeens wel een alternatief mogelijk zou zijn op oranjepaars.

Een van de belangrijkste knelpunten in de afgelopen tien maanden was de onverzoenbaarheid tussen de vorming van een regering en het behoud van het kartel. Vandaag is er een regering dat halvelings het vertrouwen geniet van het kartel, wat eigenlijk een half wonder mag heten aangezien geen enkele eis van datzelfde kartel werd opgenomen in het regeerakkoord. De enige garantie dat de N-VA op zak heeft, is dat de regering valt als er tegen juli geen akkoord is over een grote staatshervorming. Dus: (alweer) uitstel van de executie.

Dezelfde vraag blijft bijgevolg ook vandaag nog halsstarrig overeind: wat zal het halen: de regering of het kartel? Die contradictie uit zich in de ronduit potsierlijke houding van Leterme die bij zijn aantreden als premier niet alleen meteen dreigt met opstappen als er binnenkort geen grote staatshervorming komt, maar voor het eerst ook dreigende taal spreekt aan het adres van de Bart De Wever: de CD&V zal zich niet laten gijzelen door de N-VA…

Het vooropstellen van een deadline voor een ‘grote staatshervorming’ is onder alle omstandigheden absurd, zeker in de huidige. Daarom zal tegen 15 juli wel een goed excuus worden gevonden om de kalender te herzien. Een eerste doorbraak, een eerste deelakkoord… voldoende voor de CD&V, onvoldoende voor de N-VA? Want nu komt het er voor de CD&V en N-VA vooral op neer elkaar de zwarte piet door te schuiven voor het opblazen van het kartel.

Nee, voor mij is het vooral uitkijken naar de oppositie van de SP.a. Het wordt een moeilijke oefening in geloofwaardigheid, want nu zal de SP.a van leer moeten trekken tegen maatregelen die de PS verdedigt (en die ook de SP.a had verdedigd mocht ze in de regering hebben gezeten). De SP.a is bijgevolg gedoemd om verder naar links te schuiven, ook zonder SP.a Rood.

480386740_20938b37b3

 

15:31 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: kartel, leterme, gennez, 037 |  Facebook |

20-01-08

België volgens Dominique Struye de Swielande

Dominique Struye de Swielande was op 8 november 2007 gastspreker aan de Brigham Young University in Provo, Utah. Tot eind december 2006 was hij ambassadeur van België bij de NAVO.  Sindsdien vertegenwoordigt Dominique Struye de Swielande ons land in de Verenigde Staten. Een adellijke ambassadeur met een naam die zelfs wij niet uitgesproken krijgen zonder een knoop in de tong te riskeren.

b060512i

Dominique Struye de Swielande kwam in het hartland van de mormonen praten over de relaties tussen België en de Verenigde Staten. Natuurlijk kon hij in zijn lezing de diepe communautaire crisis niet vermijden. Voor een keertje wil ik geen commentaar geven omdat het filmpje voor zichzelf spreekt. Klik op de foto en hou je vast aan de branches of  the tree.

23:32 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (1) | Tags: dominique struye de swielande, 036 |  Facebook |

04-01-08

Slechte tijden voor kartels

Het gaat niet goed met kartels. Nu de CD&V in de regering zit en de N-VA erbuiten, hebben de christendemocraten hun separatistische aanhangsel niet echt meer nodig. Maar het rommelt ook aardig in dat andere kartel. Bettina Geysen dreigt SP.a-Spirit op te blazen als haar ‘partij’ geen betere plaatsen krijgt op de verkiezingslijst voor 2009. Knappe strategische zet als je het mij vraagt. Gennez is waarschijnlijk zo geschrokken dat ze geen woorden vond om te reageren. Of is er iets anders aan de hand?

2297650585

Aan de basis van de kartelformule ligt de invoering van de kiesdrempel van 5% om de politieke versnippering in Vlaanderen tegen te gaan. Minipartijtjes als Spirit, Vivant, maar zelfs Groen! en de N-VA lopen daardoor het risico van de politieke kaart te verdwijnen. Daarom koppelden ze hun speelgoedwagon aan de locomotief van een grote partij. De traditionele partijen CD&V, VLD en SP.a waren voor de verkiezingen van 2003 al een tijdje aan elkaar gewaagd in de peilingen. Ze hadden allen de ambitie uit te groeien tot de grootste partij in Vlaanderen. Een paar procentjes bij van een kartelpartner kon wel eens het verschil maken. In businesstermen noemt men dat een win-win-situatie, maar je kunt het ook plat opportunisme noemen.

Spirit is een product van een partij die in de jaren negentig, na de ‘definitieve’ (!) staatshervorming van Dehaene, in een diepe crisis terechtkwam. Het Vlaams-nationalistische discours sloeg niet meer aan, de eisen rond federalisme waren gerecupereerd door de traditionele partijen en grotendeels verwezenlijkt door het Sint-Michielsakkoord, of zo leek het althans. De nationalistische maïzena pakte niet meer en de sociaaleconomische tegenstellingen kwamen bovendrijven. De partij spatte uiteen in een conservatieve vleugel rond Bourgeois (N-VA) en een progressieve rond Anciaux. De rest van de ex-VU-ers vonden hun toevlucht in alle andere partijen. Overal kregen ze verkiesbare plaatsen, waardoor de fractie van ex-VU-ers uitgroeide tot een van de grootste in het parlement. De VU is nooit sterker geweest dan sinds haar verdwijning.

In 2003 trok de SP.a met boegbeelden Stevaert en Anciaux naar de parlementsverkiezingen en haalde een klinkende overwinning. Dat succes werd grotendeels toegeschreven aan het kartel, maar who knows? In juni 2007 behaalde de SP.a in dezelfde formule immers het slechtste resultaat uit haar geschiedenis. Spirit veroverde geen enkele zetel in de kamer en maar één in de senaat. De spirituele opvolgers blijven op de reservebank aangezien de SP.a voor de oppositie koos. Vergeten we overigens niet dat de SP.a onder Stevaert niet alleen een kartel met Spirit beoogde, maar ook met Agalev. Over een samenbundeling van alle progressieve krachten in Vlaanderen valt inderdaad iets te zeggen, maar omdat het kartel beperkt bleef tot Spirit leek het alsof de SP.a er enkel een flamingant aanhangsel bij had gekregen. Dat lag slecht bij de eigen achterban, die altijd een broertje dood had aan Vlaams-nationalisme.

20050822-lambert

Een eerste kink in de kabel was er al bij de vorige Vlaamse verkiezingen, toen het succes van 2003 niet kon worden overgedaan. Bij winst valt het niet op dat Spiritisten eigenlijk potentiële mandaten van de SP.a afsnoepen, bij verlies des te meer. Een goede verstandhouding is gemakkelijker als er voldoende posten te verdelen zijn. Uitgerekend op een electoraal historisch laagtepunt vraagt Bettina Geysen betere plaatsen op de lijst voor de gewestverkiezingen van 2009. Perfecte timing. Een ander probleem situeert zich op politiek vlak. Onder Verhofstadt II was het bijna tot een oplossing van B-H-V gekomen, maar het compromis werd op de valreep afgeschoten door Geert Lambert. Door de kartelformule krijgen petieterige politieke formaties nu eenmaal veel meer macht dan ze op eigen houtje zouden verwerven. Bart De Wever zal het daarmee eens zijn. Vandeurzen ook.

Het lijkt me uitgesloten dat een grote staatshervorming mogelijk is binnen de huidige regering. De Franstalige partijen zullen alleen een verdere overdracht van bevoegdheden en een grotere fiscale autonomie aanvaarden als er ook geherfederaliseerd wordt. De geluidsnormen zijn het meest voor de hand liggende voorbeeld, maar er zijn ook andere: milieu, buitenlandse handel, ontwikkelingssamenwerking. De N-VA zal dergelijke hervormingen nooit steunen. Maar zonder de zes zetels van de N-VA heeft de interimregering geen tweederde meerderheid (5 tekort). Vandaar dat het tapijt wordt uitgerold voor de SP.a. Maar wat zal de houding van Spirit zijn? Spirit is electoraal uitgeschakeld, heeft geen verkozenen, maar kan wel dwars liggen tijdens de onderhandelingen, zeker als de N-VA opzij wordt gezet (of de eer aan zichzelf laat wat waarschijnlijker is).

4007757197

Kortom, zowel electoraal als politiek is Spirit geen aanwinst. Bovendien willen de SP.a-leden orde in eigen huis en een scherper en linkser profiel. Gennez kreeg de steun van 2/3 van de partij, maar zelfs dat is relatief. Velen steunden Gennez uit loyaliteit met de partijleiding, ook al ging hun hart uit naar Erik De Bruyn. Gennez staat dus zwak en moet het vertrouwen terugwinnen. Een linksere koers varen, is één manier, maar dat wordt moeilijk met regeringsdeelname in het verschiet. Spirit laten vallen is makkelijker. Door doof te blijven voor het dreigement van Bettina, hoopt Gennez dat die haar eigen conclusies trekt.

11:50 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: erik de bruyn, caroline gennez, 034, bettina geysen |  Facebook |

22-12-07

De strike van Verhofstadt

Oké, ik beken. Ik ben opgelucht. En ik heb leedvermaak. Opgelucht omdat er eindelijk een regering is. Leedvermaak omdat Leterme ze niet leidt. Opgelucht omdat het tienpuntenprogramma van Verhofstadt III, dankzij de inbreng van Milquet, Di Rupo en het ACV-CSC, een stuk socialer oogt dan het rechtse geweld dat oranjeblauw op ons wou loslaten. En zeer veel leedvermaak omdat de N-VA niet een toontje, maar een hele octaaf lager zingt. 


large_55464 
Maar goed, in politiek zijn gevoelens weliswaar een krachtige drijfveer, maar vaak ook een slechte leidraad. Zo ben ik 100% tegen een regeringsdeelname van de SP-a, maar ik vind het ook verschrikkelijk dat de eerste asymmetrische regering in de Belgische geschiedenis geschraagd zit op een schizofrene socialistische familie. De kans is echter groot dat de SP-a binnen enkele maanden toch aan boord wordt gehesen, al was het maar om de huidige coalitie een tweederde meerderheid te geven. Oranjepaars mist immers één zetel in de senaat, maar ook vijf in de kamer, want wie durft rekenen op de loyaliteit van de N-VA?  

Verhofstadt heeft het bijzonder slim gespeeld, eer wie ere toekomt. In bowlingtermen heeft hij een strike gegooid: met één bal tien kegels omver. De eerste is Bart De Wever. In de laatste veertien dagen leek Bart wel verdampt. Onhoorbaar in de hoezee over de redding van België. Tweede gevallen pin is Yves Leterme. Geen premier, maar minister van institutionele hervorming. In de afgelopen zes maand kon hij niet eens een akkoord bereiken over de agenda van de staatshervorming. Nu moet hij een akkoord bereiken over de inhoud, een kamikazeopdracht. Guy lacht in zijn vuistje dat een eigen nota omklemt. Een derde punt scoort de Numero Uno in eigen rangen. Het triumviraat dat achter zijn rug stond te dansen vanwege zijn vertrek, veert vandaag recht in ovatie voor zijn comeback.


large_208455 Vierde kegel: de verkiezingsnederlaag. Guy is zelfs in Vlaanderen populairder geworden dan Yves, de VLD klimt sterk in de peilingen, het kartel stagneert. Vijf: de socialisten. Met de PS in de regering zal de SP-a zich veel meer gedeisd moeten houden. Zes: Madame Non. Tegen Guy zei ze ‘Oui’. Zeven: de vakbeweging. Met de PS, Vervotte en Piette in de regering mikt Verhofstadt op de goodwill van de vakbonden die onrustig worden bij de revival van de seventies: stagflatie en politieke instabiliteit. Acht: oranjeblauw. Verhofstadt heeft de akkoorden begraven die onder Leterme tot stand waren gekomen. Met de PS in de regering worden die hoe dan ook heronderhandeld.  

Negen: de logica van het separatisme. Mensen houden niet van conflicten, zeker als ze te lang duren. Met zijn oproep aan het herstel van het vertrouwen, treedt Verhofstadt naar voor als de grote verzoener. Bart, Gerolf en Jean-Marie kleuren paars van woede, altijd een goed teken. En tien: de truc van de tijdelijke (zijn er ook andere?) regering, misschien nog de geniaalste van al. De enige manier om zijn winkel verkocht te krijgen, is door nadruk te leggen op het tijdelijke karakter ervan. Met Pasen moet Yves de fakkel overnemen. Maar je weet hoe dat gaat. Het is moeilijk om macht af te staan eens je die in handen hebt. Zie maar naar Pieter De Crem die, nooit verlegen om potsierlijkheid, vandaag als reïncarnatie van Napoleon door zijn pas veroverde defensiekabinet flaneert. Leve de vrijwillige legerdienst! 
116631 
 Het is ook niet omdat de communautaire twisten zes maand de politieke agenda hebben bepaald, dat ze dat zullen blijven doen. Een grote staatshervorming is een werk van lange adem, dixit Schouppe, de kersverse 65-jarige CD&V-voorzitter. Nu, het zal wel een toeval zijn dat het eerste dossier op de tafel van Verhofstadt III terroristenalarm is, maar toch... De stijgende inflatie, de ontwrichting van het internationale financieel systeem en de daarmee gepaard gaande recessiedreiging zijn geen fictie. De term ‘noodregering’ zou binnenkort wel eens een heel andere betekenis kunnen krijgen.  

Als kers op de taart heeft Verhofstadt, waarschijnlijk in overleg met Leterme, de totale impasse van de CD&V doorbroken. Gedurende zes maand konden de christendemocraten niet kiezen tussen regering en kartel. Door het kartel hadden ze de verkiezingen gewonnen, door het kartel konden ze geen regering vormen. De huidige formule was dan ook onmogelijk met Leterme aan het stuur. Hoe kon hij premier worden van een regering die geen overeenkomst had over de staatshervorming en B-H-V? Maar ook, hoe kon hij weigeren te dienen in een noodregering onder Verhofstadt? Resultaat: de CD&V glundert in de regering, het kartel blijft overeind, maar Bart De Wever staat in een gevaarlijke spreidstand. De barstjes (in het kartel) worden echter groter. De uitschuiver van De Wever over de Jodenvervolging in Antwerpen was een eerste incident met de CD&V, de uitspraak over de postjesregering van Bourgeois een tweede.


SH104870 

 

Het eerste dossier dat Leterme op zijn bord krijgt, is dat van de nachtvluchten. Een herfederalisering van de geluidsnormen zit eraan te komen. Dat wordt meteen een lakmoestest voor het kartel. In de loop van de komende maanden zullen er nog veel volgen. En hoe gering ook het enthousiasme voor Verhofstadt III, je kunt er donder op zeggen dat de regeringsdeelname sterker zal doorwegen dan de band met de bende van De Wever. De CD&V had de N-VA nodig om aan de macht te komen. Dat doel is bereikt. De vraag vandaag is: zal de CD&V bereid zijn de macht op te geven voor de N-VA? De liefdesverklaring van Leterme en Schouppe aan de SP-a zegt genoeg. Rennen Caroline!

13:48 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: 034, leterme, de wever, gennez, verhofstadt, noodregering |  Facebook |

06-12-07

De reddingsboei met een baksteen

Vandaag groeit een consensus rond de analyse die Joëlle Milquet maanden geleden bij de hele Vlaamse goegemeente het koosnaampje ‘Madame Non’ opleverde. Joëlle, volgens sommige waarnemers de enige vent rond de onderhandelingstafel, weerde in het regeerakkoord immers elke Vlaamse eis waarvoor een tweederde meerderheid nodig was.

album_large_54891

De piste van de tripartite, door Willy Claes en Wilfried Martens in Ter Zake al verdedigd toen Albert nog zijn eerste pasjes op krukken waagde, leek maandenlang onhaalbaar omdat de MR er de PS niet bij wou en de SP.a resoluut voor de oppositie had gekozen. Tot vijf minuten geleden luidde het partijstandpunt nog altijd: “Wij zijn niet aan de zet, maar zullen in het parlement constructief meewerken aan een staatshervorming en elk communautair voorstel op zijn merites beoordelen.”

Ik heb dat standpunt altijd een beetje flauw gevonden. In de politiek is de lijn tussen nederigheid en valse bescheidenheid flinterdun, zeker als je eerst dagenlang ligt te grienen dat de nederlaag onverdiend was (om er dan haastig de volledig idiote uitspraak ‘maar de kiezer heeft altijd gelijk’ aan toe te voegen). Bovendien is het altijd beter om zelf met constructieve voorstellen af te komen dan te wachten tot je concurrenten ermee komen aandraven.

Maar wat nu gebeurt, is nog veel erger. In plaats van verdienstelijke voorstellen, krijgen de socialisten de jamboel in de schoot geworpen die Leterme heeft gecreëerd. Er hangt immers een parfum van een tripartite in de lucht. En in afwachting zou de SP.a die resoluut voor de oppositie koos, rustig blijven zitten in de noodregering Verhofstadt III. Ga daarmee naar een congres.

Ondertussen zijn Kris Peeters en de gebroeders Van Rompuy als bezetenen het roer aan het omgooien om de ijsberg vooralsnog te ontwijken. In het scenario dat nu voorligt, hopen ze zonder al te veel gezichtsverlies, in de naam van de regimecrisis, toch in de regeerboot te stappen, ook al kan de N-VA moeilijk volgen. Het moet pijn doen dat juist hun aartsvijand Verhofstadt een reddingsboei gooit. Alleen is het touw te dun om ook het gewicht van De Wever te dragen.

De voorman van de N-VA ziet de bui hangen en hult zich in stilzwijgen. Hij kwam alleen nog lekker uithuilen op de schoot van Frieda Van Wijck in De Laatste Show, want, stel je voor, hij is onpopulair in Wallonië. Hij krijgt allerlei lelijkheden over zich heen geslingerd, zijn gezin wordt bedreigd, hij durft nog amper de straat op… Politieke vragen vermeed hij want het programma moest luchtig blijven.

02

De N-VA-ers zwijgen als een graf omdat hun kartelpartner er een voor hen aan het graven is. De CD&V kan immers moeilijk een tripartite afwijzen, want het is de enige formule die een garantie kan bieden op een grote staatshervorming. Maar een ander woord voor tripartite is een regering van nationale (Belgische) eenheid, niet bepaald een term waar separatisten warm voor lopen. Met andere woorden, de CD&V kan moeilijk weigeren, de N-VA kan moeilijk instemmen. Die tegenstelling leidt bijna automatisch tot een breuk in het kartel. Hoe zoet is mijn wraak, moet Verhofstadt denken. Aan zijn reddingsboei hangt echter niet alleen een baksteen voor het kartel, maar ook voor de SP.a.

11:06 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: verhofstadt, leterme, 033, de wever, tripartite |  Facebook |

03-12-07

Het kartel naar de oppositie?

Wie applaudisseert nu voor een formateur die na zes maand geknoei volledig mislukt is, zijn partij liet inpakken door een separatistische sekte en zijn kansen op het premierschap tot bijna nihil heeft herleid? Juist, de CD&V. Magritte zou er een schoon schilderij van hebben gemaakt.

 leterme_197154a

Ceci n'est pas un formateur

Toch verdient Leterme applaus. We hoeven immers niet meer te wachten tot de vorming van zijn regering om ertegen ten strijde te trekken. Yves heeft zijn regering zelf doen vallen, nog voor ze gevormd is. Een dikke merci is hier op zijn plaats.

Na de vaudeville en de kommaneukerij onder auspiciën van Frieda Brepoels en andere separatistische scherpslijpers, die uiteindelijk uitmondde in een georkestreerde mislukking van de formatieopdracht, is geen woede maar leedvermaak op zijn plaats. Want wat is het resultaat? De koning heeft het kartel het initiatief uit de handen geritst en Verhofstadt het veld ingestuurd. De liberalen zijn weer aan de zet, en hoe!

De VLD en de MR vormen samen de grootste fractie in de kamer. Een zetel meer dan het kartel en de CDH. Zeven meer dan de christendemocraten, zonder de NVA. Onder normale omstandigheden hadden zij de formateur en kandidaat-premier moeten leveren, maar dat was niet naar de zin van de man van 800.000 en zijn kartel.

guy-verhofstadt_052901-1

Nu Leterme zichzelf KO heeft geslagen, ligt de weg wijd open voor de liberale familie, Didier Reynders in het bijzonder. Didier heeft in de afgelopen dagen immers hoog spel gespeeld, want met zijn “Ja” op de vragen van Leterme heeft hij de hele Franstalige pers op zijn dak gehaald.

Het politiek strategisch inzicht van Leterme moet ongeveer op kniehoogte liggen van dat van De Wever en op enkelhoogte van dat van Reynders. Tussen haakjes, zes maanden geleden waren noch de MR, noch de CDH vragende partij voor een staatshervorming. Vandaag achten beide partijen die noodzakelijk. De christendemocraten hadden eigenlijk een overwinning op zak, maar in plaats van het licht op groen te zetten voor oranjeblauw, gaven ze uit zelfbehoud toe aan de onmogelijke eisen van de separatisten. Het zal hen zuur opbreken.

Want hoe liggen de kaarten nu? De liberale familie heeft een eensgezind standpunt over de aanpak van de staatshervorming. In de figuur van Verhofstadt hebben ze het initiatief in handen. Didier Reynders verklaarde dat er nu dringend nood is aan een regering die de sociaaleconomische problemen aanpakt. Over de samenstelling ervan sluit hij geen enkele formule meer uit, ook geen asymmetrische regering of eentje met de PS.

En een tripartiete? De natte droom van Di Rupo en de nachtmerrie van de SP.a? Zolang de CD&V vasthoudt aan de N-VA, is ook die formule uitgesloten want de N-VA zal geen enkele hervorming ter verbetering van het federale niveau accepteren. Met andere woorden: zolang het  kartel bestaat, sluit de CD&V zichzelf uit van de macht! De weg ligt dus open voor Reynders om een (nood)regering te vormen, met Jan en Klein Pierke, maar zonder het kartel. De staatshervorming wordt de taak van het Comité van Wijzen.

De CD&V gaat dus moeilijke tijden tegemoet. Acht jaar geleden gaf de CVP het initiatief uit handen om een regering te vormen. Want ondanks de electorale opdoffer na de dioxinecrisis, was ze toen nog altijd de grootste partij van Vlaanderen. Uit pure frustratie en nog puurder opportunisme heeft ze er na acht jaar oppositie de N-VA bijgehaald om onder valse voorwendsels (vijf minuten politieke moed, een goed bestuur…) de verkiezingen te winnen. De arrogantie van weleer was in een mum van tijd terug, with a vengeance.

wever2

Nu doemt, alle applaus ten spijt, een scenario op waar niemand op had gerekend: opnieuw naar de oppositie, met de bedekte steun van het hof. Wraak is immers ook de Saksen Coburgs niet vreemd. Als het moet, kan Albert Leterme in snelheid pakken, zelfs op krukken! Als de CD&V het geweer niet van schouder verandert, is er maar één element dat nog redding kan brengen, en dat is een knieval van De Wever. Benieuwd hoe diep Bart kan bukken…

21:01 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (1) | Tags: 032, verhofstadt, de wever, leterme, politieke crisis |  Facebook |