29-10-10

Progressieve frontvorming: dom of niet dom?

De oproep van ABVV-voorzitter Rudy De Leeuw tot progressieve frontvorming tegen de N-VA heeft ook deining veroorzaakt binnen de sp.a. De partijleiding vindt het initiatief van de socialistische vakbond immers niet verstandig (1), terwijl heel wat partijmilitanten juist zaten te wachten op een krachtig signaal tegen De Wever: tot hier en niet verder! Of de zet van Rudy De Leeuw nu tactisch verstandig is of niet, daar kan over gediscussieerd worden. De vraag is of het nog toegelaten is om De Wever aan te vallen zonder de stempel van domoor op je voorhoofd gedrukt te krijgen. Je kan met evenveel, zo niet meer recht en reden argumenteren dat je De Wever alsmaar sterker maakt door hem nooit te durven tegenspreken.

DSC05338.JPGDe oproep van De Leeuw verdient steun, zowel inhoudelijk, tactisch als strategisch. Inhoudelijk omdat ze duidelijk waarschuwt tegen het gevaar voor ondergraving van de welvaartsstaat en sociale cohesie ten gevolge van een (gedeeltelijke) splitsing van de sociale zekerheid en de personenbelasting. Tactisch omdat het dringend tijd werd om een deuk te geven in het onaantastbaar gewaande politieke leiderschap van Bart De Wever in Vlaanderen. Je kan de oproep immers ook beschouwen als een schot voor de boeg, want sindsdien beslisten de sp.a en Groen, en vervolgens ook de CD&V om het splitsingsvoorstel van B-H-V in de kamer niet te steunen. De N-VA stond geïsoleerd en haalde bakzeil. Vandaag heeft Bart De Wever zelfs lovende woorden over de aanpak van koninklijk bemiddelaar Johan Vande Lanotte. Tenslotte is de ABVV-oproep ook strategisch een goede zet omdat De Wever zich meer en meer ontpopt als de figuur waarrond rechts in Vlaanderen zich hergroepeert, terwijl links versnipperd en dus verzwakt dreigt achter te blijven. Niks verkeerd dus met een oproep tot progressieve frontvorming (2).

Er is maar één maar. Vasthouden aan het status-quo op het vlak van de staatshervorming en overkomen als de laatste Belgicisten is evenmin een optie. De Belgische ‘gefedereerde’ staat is inderdaad ondoorzichtig, gecompliceerd en dus ondemocratisch. Bovendien is België effectief een relikwie uit het verleden, maar dat zijn alle ‘nationale staten’ in Europa. In een geglobaliseerde economie dreigden de Europese dwergen immers meer en meer van de kaart te worden geveegd. Juist daarom werd de EU opgericht! Op dat vlak heeft Bart De Wever dan ook een zeer sterk punt. Alleen is zijn “ijzersterke logica” gebaseerd op een fata morgana. Want het democratisch deficit dat hij in België aan de kaak stelt, is nog honderd keer acuter in Europa. Maar daarover zwijgt hij. 

Wat uiteindelijk ontbreekt bij “links” (ook bij de PS) is een duidelijk programma voor de democratisering van de Belgische staat (en wat dat betreft, ook van de EU). Op dat terrein heeft Bart De Wever vrij spel, en dat maakt hem juist zo sterk. Het debat over de financiering van de staat (belastingen) en de  besteding van de middelen (beleid), is echter in de eerste plaats een debat tussen de wereld van de arbeid (links) en die van het kapitaal (rechts). Zo moet de oproep van het ABVV begrepen. En dat is niet “dom” (1).

 

(1) Het gebruik van woorden als “dom” en “onverstandig” binnen de beweging werkt polariserend en is dus misplaatst. Eenheid van links is echter niet hetzelfde als eensgezindheid van links. Meningsverschillen kunnen vervelend zijn, maar zijn in feite juist nodig om via democratisch debat tot een betere besluitvorming te komen. Op dat vlak is er nog veel werk aan de winkel…    

 

(2) zie ook mijn stukje van 15 juni 2010: "Voor een progressief front tegen De Wever"

 

11:16 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: de wever, staatshervorming, sp.a, abvv, rudy de leeuw |  Facebook |

22-10-10

Verdedig de welvaartsstaat!

Hier volgt een kleine update van de vorige bijdrage die geschreven werd vlak nadat Di Rupo de nota van De Wever had verworpen. De tekst werd snel geschreven en meteen gepubliceerd, zonder tijd om rijpen. Bij gebrek aan printer kon ik ze niet nauwgezet nalezen. Ik verontschuldig me dan ook voor gebeurlijke schrijf- en tikfouten en andere slordigheden.

 

p15_8534manif_g20_london361__600_x_600_.jpgDe “clarificateur” had een hele nacht wakker gelegen van het franstalige afwijzingsfront, och arme. Tja, hij wou toch duidelijkheid? Sinds die infame zondag, vond Caroline Gennez de snelle afwijzing van de nota De Wever door de “Franstaligen” dom en onverantwoord. Paul Magnette kwam daarna doodleuk vertellen dat de nota De Wever voor 90 procent oké was en dus toch kon dienen als basis voor verdere onderhandelingen. De koning stuurde Johan Vande Lanotte vervolgens het veld in om te bemiddelen, en de N-VA voelde zich daardoor op de tenen getrapt omdat ze niet werd geraadpleegd. En daarbij, “de formule met zeven was tot op de draad versleten". Gelukkig is er één lichtpuntje: de oproep van ABVV-voorzitter Rudy De Leeuw tot progressieve frontvorming tegen de N-VA.

 

Dezelfde commentatoren die vier maanden geleden nog optimistisch waren voor een snel akkoord tussen De Wever en Di Rupo, doen inmiddels een wanhopige oproep op hun verantwoordelijkheidszin. De politieke crisis is echter niet te herleiden tot kinderachtige spelletjes van politici die zich gekrenkt voelen, maar illustreert in werkelijkheid de doodsstrijd van het ‘Belgische compromis’ zoals eerder verwoord door Leterme en bevestigd door De Wever (en uitgelegd in vorige bijdrage). Ons fameuze model, aangeprezen in brandhaarden van Jeruzalem tot Kaapstad, is echter gebaseerd op geld, zeer veel geld. Vandaar dat het in armere gebieden in de wereld niet werkt. Politicologen verwijzen vaak naar de drie breuklijnen die België verdelen: de levensbeschouwelijke (tussen vrijzinnigen en katholieken), de communautaire (tussen Vlamingen en Franstaligen) en de ideologische (tussen progressieven en conservatieven). Deze tegenstellingen werden in de naoorlogse periode ‘overbrugd’ omdat er voldoende geld werd tegen aangegooid: twee schoolnetten, zeven regeringen en een uitgebreid sociaal vangnet. Dat alles was op zijn beurt mogelijk door economische groei. Die hele constructie staat vandaag op losse schroeven: de schoolstrijd is uitgemond in de overwinning van het katholieke onderwijsnet, de staatshervorming is geëindigd in een regimecrisis en de mazen van het sociale vangnet vertonen steeds grotere gaten.

 

Met het uitbreken van de crisis in het midden van de jaren 1970, begon de staatsschuld razendsnel te stijgen, van ongeveer 60 procent van het BNP in 1975 tot 134,1 procent in 1993. Tussen haakjes, in de financieringswet van 1989 die de dotaties regelde voor gemeenschappen en gewesten, was een ingebouwd besparingsmechanisme voorzien dat Wallonië en de Franstalige gemeenschap in financiële moeilijkheden bracht. Dat geldtekort was vooral voelbaar in het Franstalig onderwijs, dat met de regelmaat van de klok op straat kwam om meer middelen te eisen, geld waarover de Franstalige gemeenschap niet beschikte. Daardoor kwam de bal opnieuw in de schoot van de federale regering terecht. Onder de paarsblauwe regering van Verhofstadt kregen gemeenschappen en gewesten extra middelen toegestopt, waardoor de communautaire vrede voor de zoveelste keer kon worden ‘afgekocht’. Tegelijkertijd, mede dankzij een fikse economische groei, wist de federale overheid de staatsschuld terug te dringen tot 84,22 procent van het BNP in 2007.

 

Sinds het uitbreken van de financiële crisis is deze schuld echter opnieuw opgeklommen tot boven de 100 procent van het BNP, en dat mag niet van Europa. De federale overheid, die nog altijd instaat voor het leeuwendeel van de ontvangst van de financiële middelen (personenbelasting, vennootschapsbelasting, BTW, accijnzen…), deelt echter een zeer groot deel van dat geld uit aan de gewesten en gemeenschappen en dreigt daardoor zijn eigen kerntaken, waaronder het in stand houden van de sociale zekerheid, niet meer te kunnen financieren. Conservatief Vlaanderen, die in De Wever zijn nieuwe leider heeft gevonden, verbergt de aanval tegen de welvaartsstaat (die je overal ziet in Europa) achter een communautair rookgordijn: “Kijk eens naar die geldverslindende Belgische staat, gedomineerd door de potverteerders van de PS. De "Franstaligen" of "luie Walen", (dat andere volk met zijn andere cultuur, weet je wel?)  maken schoon weer met onze “Vlaamse” zuurverdiende centen. En wij, Vlamingen, zijn afhankelijk van dat verfoeide België dat zelfs onze sociale zekerheid niet meer kan betalen! Het perverse van die redenering is dat er gesuggereerd wordt dat de sociale zekerheid moet gesplitst worden om ze te redden uit de klauwen van een federale overheid die systematisch werd ontmanteld... door dezelfde federale splitsingslogica! Weg dus met die slecht bestuurde en geldverslindende (welvaart)staat, laten we ze doen “verdampen” in Europa!

 

Met andere woorden: voor links moet de echte discussie draaien rond het behoud en, gezien de schrijnende gevolgen van de crisis, VERSTERKING van de welvaartsstaat. Hoe zullen we de bijna 300.000 armen van het Brussels Gewest uit hun miserie halen? Hoe zullen we ons wettelijk pensioenstelsel en de gezondheidszorg versterken zodat ze opgewassen zijn tegen de uitdagingen van een grijzer wordende samenleving? In plaats van akkoord te gaan met 25 miljard noodzakelijke bezuinigingen, moeten de “progressieven’ vechten voor minstens 150 miljard extra middelen (dat is het cijfer dat door experts naar voor wordt geschoven om de extra kosten van de vergrijzing te kunnen financieren)! Daarover moet het debat gaan: waar zullen we dat geld vandaan halen? Bij de wereld van de arbeid, of bij die van het kapitaal?

 

Wel, op dat vlak hebben we als linkse beweging in Vlaanderen de keuze: zullen we dat gevecht alleen voeren binnen een zelfstandiger Vlaanderen, of zullen we het samen doen met onze bondgenoten in Wallonië? Het antwoord lijkt evident. Of we dat geld dan innen via de gewesten of via de federale staat is eigenlijk een secundaire kwestie. Transparantie op gebied van solidariteit tussen de gewesten, het innen van eigen belastingen, ‘responsabilisering’… zijn op zich niet slecht. We vergeten soms dat in de jaren zestig de (linkse) Waalse beweging meer economische onafhankelijkheid opeiste omdat ze haar programma van antikapitalistische structuurhervormingen afgeblokt zag door een conservatief Vlaanderen. Wat moesten we als Vlaamse socialisten dan zeggen? Nee, jullie moeten de eenheid van België bewaren?

 

De kwestie is dus niet wat men eist, maar wie het eist en waarom. De eis van responsabilisering van de gewesten is vandaag een eis van rechts in Vlaanderen, waarbij nationalisme wordt gebruikt om ‘de mensen’ tegen elkaar op te zetten en om een verborgen neoliberaal agenda te kunnen  doordrukken. Progressief Vlaanderen mag zich daarom niet op sleeptouw laten nemen door die redenering en moet vechten tegen de afbraak van de sociale zekerheid (remember Tony Judt?). Dat betekent CONCREET, binnen de huidige context, vechten voor een versterking van het federale niveau dat verantwoordelijk is voor de sociale zekerheid. De oproep van Rudy De leeuw moet dan ook  met 1000 procent worden ondersteund en uitgebreid, in de eerste plaats naar het ACW dat kleur moet bekennen. Het moet een eerste aanzet zijn om de huidige krachtsverhoudingen om te buigen in ons voordeel. Dan kunnen we nieuwe verkiezingen, die alsmaar waarschijnlijker worden, met meer vertrouwen tegemoet zien. Want zeg nu eerlijk, moeten wij vandaag echt hopen op een regering met De Wever?

 

Jean Lievens, 22 oktober 2010 

 

12:28 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: de wever, rudy de leeuw, progressieve frontvorming |  Facebook |

22-06-10

Collectieve blindheid

De grootste financiële crisis sinds 1929. De diepste en langdurigste recessie sinds de Tweede Wereldoorlog. De eurocrisis en de PIGS (Portugal, Italië, Griekenland en Spanje). De opmars van China. De machteloosheid van Obama. De massale migraties. De mondialisering. De delokalisering naar lagelonenlanden. De ‘financiële markten’. De beurs. De speculanten. De stijgende armoede. De kloof tussen arm en rijk. De technologische revolutie. Het internet. De stress op het werk. De onzekerheid.

 

En waar zijn wij, in Vlaanderen en België, mee bezig? Met de staatshervorming. Meer Vlaanderen, minder crisis. Komaan, zeg… En hoera, ook aan de andere kant van de taalgrens is nu het besef gegroeid dat een grote staatshervorming noodzakelijk is. Terwijl een tsunami komt afgerold, probeert België zijn huisje wat op te ruimen, want wat kunnen we anders doen?

 

België staat immers machteloos tegenover de échte problemen. Het is dan ook heel gemakkelijk en ja, intellectueel oneerlijk, om de Belgische federale staat met alle zonden van Israël te beladen. De Griekse, Spaanse, Duitse… staten staan al even machteloos. Zelfs veel machtiger landen als de VS of Japan moeten de blinde en ongecontroleerde krachten van de mondialisering meer en meer ondergaan.

 

Vandaar de oprichting en uitbreiding van internationale vrijhandelszones en economische machtsblokken zoals de EU (of NAFTA in Amerika). Vandaar de euro. Het zijn pogingen van de oude nationale staten in Europa om de krachten te bundelen in een hyperconcurrentiële wereldeconomie waarin ze apart dreigen te verzuipen. Eendracht maakt macht.

 

Maar wat is de belangrijkste hinderpaal voor meer Europese eenmaking? Juist, nationalisme. Merkel die de puinhoop van de Griekse regering niet wil opruimen omdat de “Duitsers” niet willen betalen voor de “Grieken”. Op een zinkend schip is het ieder voor zich. Tot het besef groeit dat je op die manier elkaar meesleurt naar de diepte. Dan krijgt het integratieproces uiteindelijk een nieuwe duw in de rug. Maar in welke richting? Van een Europese autoritaire staat waar de burger nauwelijks vat op heeft.  

 

Meer greep van Europa op de lidstaten, zoals vandaag met de controle op de nationale begrotingen, vertaalt zich immers in nog meer machteloosheid en frustraties bij de burgers. De eigen identiteit, het ‘eigen volk’ (ook al wordt dit meer en meer vermengd en is het om te beginnen al een resultaat van vermenging) wint daarom aan belang. Het is de keerzijde van het Europese integratieproces. De illusie van “Wat we zelf doen, doen we beter”.

 

Het streven naar meer Vlaamse onafhankelijkheid is volgens mij dus een reactionaire reflex uit onmacht tegenover krachten waar we geen controle over hebben (en waar de echte discussie zou moeten over gaan). Maar… laat ik hier een balletje opwerpen om de discussie te stimuleren. Het is ook verkeerd om ons principieel te verzetten tegen meer bevoegdheden voor de gewesten. Op de keper beschouwd is er niets op tegen dat België zou verdampen binnen Europa. De vraag is: binnen welk Europa?

 

De reden waarom progressieve mensen vandaag België verdedigen, is voor redenen van solidariteit. Vroeger was de Belgische vlag alleen zichtbaar op manifestaties van oud-strijders en francofone Belgicisten. Vandaag zien we ze wapperen op vakbondsbetogingen.

 

De Belgische vlag is echter niet de onze. Maar de Europese blauwe vlag evenmin. Net zoals we in België een onderscheid moeten maken tussen de reactionaire en de democratische aspecten van de staatshervorming, moeten we in Europa het reactionaire kaf van het progressieve koren scheiden.

 

Op dat thema kom ik later terug.

 

 

 

01:45 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: de wever, staatshervoming, links alternatief |  Facebook |

19-06-10

Welk compromis?

De vrees voor een gigantische verkiezingsoverwinning van Bart De Wever die zelfs de financiële markten even deden beven, is vandaag omgeslagen in een bijna euforische stemming. Niet omdat hij verloren heeft, maar juist omdat hij zo sterk gewonnen heeft.

Bart-De-Wever-5801

 

De meeste commentatoren verheugen zich over de duidelijkheid van de verkiezingsuitslag: er zijn twee overwinnaars die met kop en schouders boven de rest uittoren: Di Rupo in Wallonië en De Wever in Vlaanderen. Bovendien, driewerf hoera, schijnt het te boteren tussen die twee. Een akkoord is zo goed als binnen. De Wever redt België! Di Rupo redt de sociale zekerheid! Hoezee, hoezee, hoezee, allen samen met Bart en Elio in zee.

 

Ik wil het feest niet bederven, maar zou toch enkele ietsepietsie kleine kanttekeningetjes willen plaatsen. Laten we uitgaan van de niet evidente veronderstelling dat Bart en Elio een akkoord bereiken. Er zijn twee keiharde noten te kraken: een 'grote' staatshervorming inclusief B-H-V, en het dichtrijden van een gat van 22 miljard in de begroting. Je mag er gif op innemen dat beide dossiers met elkaar worden verbonden. Vlaanderen en Wallonië kunnen bijvoorbeeld nieuwe bevoegdheden krijgen, maar geen extra middelen. Ze zouden dan zelf moeten kiezen tussen extra inkomsten of extra bezuinigingen. Die piste maakt wel een herziening van de financieringswet noodzakelijk, maar die zat er toch al aan te komen.  

 nb1411elio_jpg_275

Vervolgens moeten beide boegbeelden verliezers meetrekken in het bad om een regering te kunnen vormen, liefst met een 2/3 meerderheid. Laat ik me hier beperken tot het scenario van de afspiegelingscoalitie en de gevolgen voor de Vlaamse politiek. De CD&V’ers bevinden zich in een onmogelijke positie want ze moeten kiezen tussen de pest en de cholera. Steunen ze Bart De Wever, dan geven ze toe dat hij competenter is dan Leterme, Dehaene en, God betert, de president van Europa! Liggen ze dwars, dan zullen ze niet alleen overkomen als slechte verliezers, maar ook de schuld krijgen van de mislukking. In beide gevallen maken ze de N-VA sterker en dreigen ze nog meer leden, militanten en mandatarissen te verliezen aan hun vroegere kartelpartner.

Misschien is het daarom dat De Wever vandaag een principeakkoord beoogt waarbij een tweederdemeerderheid niet absoluut noodzakelijk is. Dat maakt een snelle opstart mogelijk, met vier jaar tijd voor de concrete uitwerking van de staatshervorming en het zoeken van de noodzakelijke tweederdemeerderheid. Slaagt hij er niet in een principeakkoord te bereiken binnen twee tot drie weken, dan laat hij de eer over aan iemand anders en zijn we net als vorige keer weer vertrokken voor een moeizame en langdurige coalitievorming .

 

In elk geval, op het vlak van de staatshervorming kan de CD&V niet winnen, op dat van de begroting evenmin. Maar de centrumpartij heeft veel gezichten, ook dat van bijvoorbeeld Inge Vervotte van de ACV-vleugel. In de huidige context zouden ze wel eens de sociale kaart kunnen trekken. Het ACW ziet het debacle al een hele tijd met lege ogen aan en de vakbondsvleugel zal niet rap overlopen naar De Wever. Als de rechter flank het begeeft, zou de linker wel eens een coup kunnen plegen, misschien zelfs met een verzuurde Leterme als man achter de schermen.

 

De SP.a zou beter met dat scenario rekening houden in plaats van een beschamende paringsdans voor De Wever op te voeren. Wat mij grote zorgen maakt, is dat de meeste kopstukken van de partij doen alsof de volgende regeringsdeelname al in kannen en kruiken is, historisch dieptepunt of niet. Caroline deed zelfs een specifieke oproep aan De Wever om ook enkele financiële spelers voor het overleg uit te nodigen, in de eerste plaats de gouverneur van de Nationale Bank. Wat voor een signaal is dat?

dyn009_origi97a7-06c5e

Om de vijf minuten worden we ingepeperd dat we de meest draconische besparingsronde sinds de Tweede Wereldoorlog zullen moeten slikken. En we kunnen er niks tegen doen, want 'de financiële markten,' en 'Europa' kijken nauwgelet toe! De mensen zijn ongerust. Niet over B-H-V, maar over hun portemonnee, hun job, hun pensioen.

 

Ik vind dat de SP.a veel te weinig de asociale voorstellen van De Wever op de korrel neemt. Neem nu de werkloosheid. De Wever beweert dat België het enige land is waar werkloosheidsuitkeringen onbeperkt zijn in de tijd. Hij zegt er wel niet bij dat langdurige werklozen in andere landen vaak op alternatieve sociale stelsels terugvallen, zoals de WAO in Nederland. Maar er zijn sterkere argumenten. Er zijn 1,3 miljoen mensen in dit land die steun trekken van de RVA. Laten we uitgaan van de veronderstelling dat de helft ervan arbeidsgeschikt is. Uit het halfjaarlijks Nationaal Arbeidsmarktonderzoek van Vacature zijn er momenteel 13.343 openstaande vacatures, waarvan de meeste bij de overheid: 2.000 bij de Politie, 1.400 bij De Post en 1.293 bij de FOD Defensie, gevold door… de banken: 1.200 bij BNP Paribas Fortis en 500 bij KBC Bank en Verzekering. Na de grote vakantie zouden er nog eens 13.000 bijkomen: 1.800 bij de NMBS, 1.700 bij Colruyt, 1.000 Bij de KUL, 912 bij Defensie en 1.110 bij diverse financiële instellingen. Wat met de 600.000 andere, Bart? Ga je ze verplichten om zieken te gaan bezoeken, of om bladeren bijeen te rapen op straat?

 

Ik denk voorts dat de spanning in de samenleving zodanig is opgelopen ten gevolge van de alsmaar stijgende werkdruk, stress en onzekerheid, dat een nieuwe draconische besparingsronde wel eens de druppel kan zijn die de emmer zal doen overlopen. Hoe zullen de SP.a en de PS reageren op nieuwe sociale bewegingen en vakbondsstrijd? Er komt immers een tijd dat de mensen aan de lijve zullen ondervinden dat de grote staatshervorming hun problemen niet zal hebben opgelost, wel integendeel. En als je ziet hoe volatiel het politieke landschap is, zou onder omstandigheden van sociale onrust de volgende De Wever wel eens uit het linkse kamp kunnen komen, en ik reken het ACW daar bij.

 dsc_1960

Al decennialang worden bij de SP.a pogingen ondernomen om de progressieve krachten in Vlaanderen te bundelen in één grote linkse partij: de progressieve frontvorming van Leo Collard, de Doorbraak van Karel Van Miert, het Signaal van De Batselier en Coppieters, en natuurlijk het kartel van Stevaert en zijn opvolgers. Het voorlopige trieste eindresultaat is 15% van de stemmen in de laatste verkiezingen. De belangrijkste reden waarom al die pogingen mislukten, is omdat de SP nooit echt een geloofwaardig politiek alternatief bood op de CVP. Beide partijen zaten trouwens zeer vaak samen in de regering. Nu die belangrijke concurrent van de SP.a in de touwen ligt, is het misschien interessanter om zich eens daarover te bezinnen. Want de kritiekloze houding die tot nu toe wordt aangenomen, draagt de kiemen in zich van het volgende electorale dieptepunt.

 

(wordt vervolgd, o.a. met bijdragen over Europa en de financiële markten)

 

 

 

 

13:23 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: sp a, de wever, di rupo, staatshervorming, inge vervotte, acw |  Facebook |

17-06-10

Argumenten en tegenargumenten

Een reactie op de reactie van Hans Sterckendries

 

Tot mijn grote vreugde lokte mijn tekst “Een sprankeltje hoop” redelijk wat reacties uit. De positieve kwamen vooral van sympathisanten van SP.a Rood, de negatieve van Hans Sterckendries, een voormalig journalist (thans tekstschrijver) die de moeite nam om mijn analyse door de mangel te halen en uitgebreid te bekritiseren. Ik wens hem hiervoor van harte te bedanken, en dat is helemaal niet cynisch bedoeld. Hans noemt zich een donkerrode socialist, die echter voor De Wever heeft gestemd. Hij was op 13 juni lang niet de enige. Zijn argumenten verdienen dan ook een reactie, want zolang de linkerzijde mensen als Hans niet meer kunnen overtuigen, heeft ze een ernstig probleem. Of, om het anders te stellen, zolang de linkerzijde geen klare en gemeenschappelijke oplossing heeft voor de communautaire kwestie, is ze gedoemd om voor de zoveelste keer in de sterfput van het burgerlijke nationalisme te verzuipen.

smiles

 

Om het mezelf gemakkelijk te maken, heb ik ervoor gekozen om de reacties van Hans chronologisch en punt voor punt van een repliek te voorzien.

 

Over kiesdrempels en kartels   

 

“De kiesdrempel is een bijzonder ondemocratisch instrument dat officieel de versnippering van het politieke landschap moet tegengaan maar dat in werkelijkheid bedoeld is om de grote politieke families aan de macht te houden. Overigens hebben Open VLD en SP.a precies dezelfde hetzelfde gedaan als “het kartel”. Alleen hebben respectievelijk Vivant en Spirit dat niet kunnen verzilveren.”

 

De kiesdrempel heeft inderdaad als bedoeling de politieke versnippering tegen te gaan en grote politieke families aan de macht te houden. In die zin is het een ondemocratische maatregel. Maar gezien de monsteroverwinning van een partij die een paar jaar geleden nog tegen die verkiezingsdrempel opbokste, is het wel een bijzonder inefficiënte maatregel gebleken.

 

Laten we ons geheugen even opfrissen. Na de splitsing van de Volksunie, kwam de N-VA voor het eerst op in de verkiezingen van 2003. De uitslag was vergelijkbaar met die van de LDD vandaag: geen enkel zitje in de senaat en slechts één zetel in de Kamer, namelijk voor Geert Bourgeois in West-Vlaanderen. Uit vrees helemaal van het politieke toneel te verdwijnen, ging de N-VA in op de uitnodiging van de CD&V om gesprekken aan te knopen over de vorming van een kartel. De bedoeling van de CD&V was om via dat kartel haar tanende verkiezingsuitslagen weer om te buigen. De VLD beoogde met Vivant hetzelfde te doen, de SP nam Spirit onder de arm en stelde ook tevergeefs de groenen voor om het progressieve kartel te vervoegen.

 

De traditionele partijen deelden dezelfde strategie en hadden ongetwijfeld als doel om op termijn hun kartelpartners op te slokken. De liberalen en socialisten zijn daar geheel of gedeeltelijk in geslaagd, bij de CD&V gebeurde bijna het omgekeerde (1).

De kiesdrempel en de kartelvorming waren bijgevolg twee kanten van dezelfde medaille, namelijk een poging om via een hergroepering van de stemmen tot grotere politieke stabiliteit te komen in Vlaanderen (2). Maar goed, terug naar de N-VA. De eerste gesprekken over de vorming van een kartel werden gevoerd in de zomer van 2003, maar deze sprongen af begin september omdat de CD&V niet wou ingaan op de eis van de N-VA om de vijf resoluties van het Vlaams parlement over de verdere staatshervorming in het Vlaams regeringsprogramma op te nemen. De CD&V gaf uiteindelijk toe, en de top van de N-VA wist uiteindelijk de partijraad ervan te overtuigen om het kartel goed te keuren. Ze namen samen deel aan de Vlaamse parlementsverkiezingen van 2004 onder de naam CD&V/N-VA. Dat door de media omgedoopte “Vlaamse kartel” werd met 26% de grootste politieke formatie in Vlaanderen. Tussen haakjes, de voorwaarde van de N-VA om tot de Vlaamse regering te treden, was de onverwijlde splitsing van B-H-V. Toen opeens (!)  bleek dat niet het Vlaamse, maar wel het federale niveau daarvoor bevoegd was, bleef Bourgeois rustig zitten, waardoor het woord ‘onverwijld’ in Vlaanderen een nieuwe betekenis kreeg.   

large_702240

Op Vlaams niveau leidde het kartel CD&V/N-VA tot een win-winsituatie. De miserie is echter begonnen toen het Vlaams kartel op federaal vlak onderhandelingen begon aan te knopen. Uit mijn frustraties daarover is trouwens deze blog ontstaan. Ik ben Bart De Wever dus veel verschuldigd. In elk geval is er van verzilvering van het kartel vandaag niet veel sprake meer, althans niet voor de CD&V. De N-VA begon deze partij eerst van binnenuit op te peuzelen, vervolgens electoraal en morgen misschien helemaal. Mogelijk komt er dan toch een hergroepering van rechts in Vlaanderen, niet volgens de agenda van de traditionele partijen, maar rond de figuur van Bart De Wever.  

Over het Waals nationalisme

 

“Natuurlijk zijn er aan de andere kant van de taalgrens ook partijen die België willen opsplitsen: Rassemblement Wallonie-France, Rassemblement Wallon, Parti France, Mouvement Citoyens Wallons… Ze zijn alleen minder succesvol. Misschien is het goed om eens de vraag te stellen waarom dat zo is?”

Hier dringt zich minstens een korte analyse op van het Vlaamse en Waalse nationalisme die ik verder (3) behandel. Maar volgens mij hebben Waals-nationalistische of rattachistische partijtjes geen succes omdat de meeste Walen inzien dat ze geen realistische oplossing bieden voor hun problemen. Voor Wallonië betekent meer federalisme minder geld. De Wever heeft hen dit met alle mogelijke middelen duidelijk  gemaakt. Bijvoorbeeld door met zes vrachtwagens vol bankbiljetten de taalgrens over te steken. Maar in plaats van te spreken over ‘Vlaams’, ‘Waals’ en ‘Brussels’ geld, moet links objectieve criteria hanteren en zich baseren op een analyse van de economie: hoe wordt rijkdom gecreëerd en hoe wordt ze toegeëigend, en dat is een klassenverhaal. Het is rond die breuklijn dat links zich moet profileren. De objectieve bondgenoten van de Vlaamse werknemers zitten aan de andere kant van de taalgrens, niet aan de andere klant van de sociale onderhandelingstafel.

 fgtb

Waarom blijven Franstaligen vechten voor België?

 

“Tenslotte moeten de Franstaligen al decennialang allerlei vernederingen ondergaan. We hebben hun land afgenomen en het schijnt dat je in Brussel alleen nog Frans kan praten in geheime achterafkamertjes. Tenminste, dat lees ik op de fora van Le Soir. Schandalig hoeveel rechten “les Flamoutches” tegenwoordig krijgen in Brussel! Neem bijvoorbeeld de Vlaamse luchthaven. Daar werken alléén Vlamingen maar alle vluchten vliegen wel over Brussel. Alle lasten voor de Franstaligen; alle lusten voor “les Bataves”. En toch blijven de meeste Franstaligen vechten voor België?”

 

Het discours van sommige Franstalige media, politici en burgers is inderdaad hemeltergend. Als Vlaamse Brusselaar kan ik daar een woordje over meespreken. Maar elke vorm van (taal)discriminatie is mij vreemd: veel Franstaligen moeten op het vlak van imbeciliteit helemaal niet onderdoen voor hun Vlaamse collega's, ook al verdedigen ze tegenovergestelde thesissen. Maar waarom verdedigen “ze” België? Omdat “ze” er een totaal andere visie op hebben. Voor hen werkt België wel behoorlijk. De Walen hebben schrik dat een splitsing hen zal verarmen, de Brusselaars dat de hoofdstad haar bestaansreden zal verliezen als België ophoudt te bestaan. Hun vastklampen aan België heeft met andere woorden eenzelfde materialistische oorzaak als de Vlaming die een einde wil stellen aan de financiële transfers naar Wallonië. Dat betekent zeker niet dat gevoelens van eenheid en solidariteit hierbij geen rol zouden spelen, maar die leven ook langs Vlaamse kant.

 

Is een goedkopere overheid het doel?

 

“Is het "beter (lees goedkoper) doen functioneren van het overheidsapparaat in België" wel écht een gemeenschappelijk agendapunt van alle politieke partijen? Vlaanderen en Wallonië hebben allebei een overheidsapparaat dat paradoxaal genoeg geweldig veel kost aan België (ondermeer via pensioenen). Terwijl er zich op alle niveaus besparingsmaatregelen opdringen, moet je nu al vaststellen dat er aan Waalse kant een gemeenschappelijk front is ontstaan tegen de (snelle) afbouw van dat apparaat. Immers: in Wallonië wordt het overheidsapparaat gezien als een sociaal vangnet.

Het zal op Belgisch niveau niet anders zijn wanneer er wordt gesproken over het "efficiënter" maken het overheidsapparaat. Mag ik misschien de Copernicushervorming in herinnering brengen? Ter info: http://www.gva.be/archief/guid/experten-maken-harde-analyse-van-copernicus-hervorming.aspx?artikel=dc960d57-b1dc-4a55-82b0-756adce1013e merken nu al twee snelheden op.”

 n-va060105nbo_jpg_275

Het beter of goedkoper doen functioneren van het overheidsapparaat in België is inderdaad geen gemeenschappelijk agendapunt van alle politieke partijen, maar wel van de Vlaamse. De vaak geciteerde vijf resoluties van 1999 (die overigens geen kat kent) illustreren dat.

 

Misschien ook even ter verduidelijking: met het overheidsapparaat in België bedoel ik alle overheidsadministraties, niet alleen de federale, maar ook die van het Vlaams Gewest, Waals Gewest, Franstalige Gemeenschap, Duitstalige Gemeenschap en Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Die versnippering kost niet alleen hopen geld, maar is bovendien inefficiënt gebleken. Ze is er gekomen omdat de oude unitaire staat niet meer werkte. De federalisering moest juist zorgen voor communautaire vrede en een efficiënter bestuur. Tegen problemen als stijgende armoede, immigratie, globalisering, delokalisering, ontsporende budgetten, kortom, kapitalisme, is echter geen Belgisch kruit gewassen, maar ook geen Vlaams. Vraag eens aan de Grieken, IJslanders, Spanjaarden, Portugezen, of, waarom niet, aan de Amerikanen wat ze denken over hún overheid.  

 

In Vlaanderen is echter de illusie ontstaan dat er op Vlaams niveau goed kan worden bestuurd, maar op Belgisch niveau niet. Om te beginnen is dit niet correct. Ook Vlaanderen heeft zijn blunderboek. Het dossier over de Lange Wapper is daar een mooi voorbeeld van. Maar belangrijker is dat alle moeilijke beslissingen op het federale niveau plaatsvinden: financiën, justitie, binnenlandse zaken, buitenlandse zaken, defensie, sociale zekerheid… Dat daarover met Franstaligen moet worden beslist is misschien een complexerende factor, maar op zich kan dat geen probleem zijn. Stoort Bart De Wever zich aan het Frans, of aan het feit dat er binnen het Belgisch kader geen conservatieve koers mogelijk is, omdat Vlaanderen coalitiepartners krijgt opgedrongen die het niet wenst. Zijn oplossing is Vlaamse onafhankelijkheid (op termijn). Maar iedereen die denkt dat dit een gemakkelijke oplossing is, weet niet hoe een administratie werkt.

 

Er valt theoretisch zeker iets te zeggen voor het model dat De Wever voorstaat, ten minste moest België alleen uit Vlaanderen en Wallonië bestaan: responsabilisering van de gewesten, federalisering van de belastingen en voor de rest een aantal bevoegdheden federaal houden, zoals defensie en desnoods een strooien koning. Maar wat met Brussel? Veel Vlamingen liggen daar niet wakker van, want ze zien Het Hoofdstedelijk Gewest als een vuile stad vol migranten, criminaliteit en bureaucraten. Waarom daarvoor nog vechten? In werkelijkheid vertegenwoordigt Brussel met 10% van de bevolking 20% van het BNP. Dus toch niet zo onbelangrijk om zomaar te laten vallen.

 pensioentoren

Maar er stelt zich een ander probleem, dat minstens even belangrijk is. Een verregaande staatshervorming impliceert ook een verregaande hervorming van de ambtenarij. Wie een administratie naar de haaien wil helpen, moet maar de raad volgen van externe consultants. Het artikel over de Copernicushervorming waar Hans naar verwijst is daar een mooie illustratie van. Laat de deelregeringen de belastingen innen en een eigen sociale zekerheid uitbouwen? Begin maar de ambtenaren van de Financietoren en de Pensioentoren te verdelen over een Waalse, Vlaamse (en Brusselse?) administratie. Om nog maar te zwijgen over de organisatorische en logistieke gevolgen. Moeten we het daarom niet doen? Neen, maar ik denk dat er andere en veel efficiëntere methodes zijn om het staatsapparaat te vereenvoudigen en efficiënter te maken. Een gedeeltelijke recentralisatie waarbij Vlamingen en Franstaligen elkaar als gelijken beschouwen en de culturele verschillen worden uitgespeeld als troef naar de rest van Europa, is ook een denkpiste.  

 

Een federale kieskring

 

“Wat betreft de federale kieskring: De Wever doet niets anders dan de Franstaligen wijzen op de gevolgen van die piste. Dat afdoen als "politieke sluwheid" is intellectueel onfair. Op dit moment hoor ik de Franstalige politici stuk voor stuk verkondigen dat zij zullen "opkomen voor de rechten van de Franstaligen". Dat is een confederale stelling want van een Belgische parlementariër verwacht ik dat hij opkomt voor de rechten van de Belgen, en niet voor het BHV-privilège van sommigen. In een federale kieskring worden de parlementariërs en/of senatoren aangesteld door álle Belgen en kunnen zij die verantwoordelijkheid niet langer ontlopen.”

 

Er liggen verschillende voorstellen op tafel in verband met de federale kieskring, waarvan de bekendste waarschijnlijk die van de Paviagroep is, namelijk de rechtstreekse verkiezing van 10 % (15) van de 150 Kamerzetels in een kieskring die het volledige territorium van de federale staat omvat. Het is een bescheiden voorstel dat wat meer federale cohesie beoogt. Bart De Wever vraagt daarvoor in ruil het van de kaart vegen van alle maatregelen die de Franstalige minderheid in België (niet in de Rand, Hans) beschermt: de alarmbel, de bijzondere meerderheden, enzovoort. Dat model is verre van perfect, maar het wordt wel wereldwijd bestudeerd als prototype om conflicten tussen verschillende bevolkingsgroepen vreedzaam op te lossen. Het democratische spel is nu eenmaal een stuk geraffineerder en subtieler dan de brute optelsom van numerieke meerderheden, denk maar aan positieve discriminatie of bescherming van kwetsbare groepen en minderheden.

hv
 

Respect is wederzijds.

“Het Belgische compromis wordt dagelijks opgeblazen door de Franstaligen, ondermeer door uitbreiding van het grondgebied te vragen, door hun interpretatie van de faciliteiten die van de Rand de facto een tweetalig gebied maakt, of door te pas en te onpas de bevoegdheid van de Vlaamse overheid aan te vechten.”

 

De faciliteiten zijn langs beide kanten van de taalgrens altijd anders geïnterpreteerd geweest. Voor de Vlamingen waren ze uitdovend, voor de Franstaligen een verworven recht. Hoe dan ook, een halve eeuw later zijn de faciliteitengemeenten overwegend Franstalig. Dat is een feit waar je niet omheen kunt.

 

Elke grote stad in de wereld breidt uit. Brussel is een internationale hoofdstad met als dominante taal het Frans. Die stad breidt echter uit op Vlaams grondgebied. De verstedelijking van het platteland creëert overal in de wereld problemen, maar in België krijgen ze een zeer geladen communautair staartje, niet alleen vanwege de historische culturele onderdrukking van de Vlamingen door de Franstalige elite, maar ook vanwege de sociale samenstelling van de nieuwe inwijkelingen. Buiten rijke Europeanen en Amerikanen zijn het overwegend kapitaalkrachtige Franstaligen die villa’s bouwen in de groene gemeenten,  of migranten die de dure stad inruilen voor goedkopere stedelijke gebieden, bijvoorbeeld in en rond Vilvoorde. Het oorspronkelijke karakter verdwijnt, en dit ondanks alle wanhopige pogingen van de plaatselijke politici om het “Vlaamse karakter” van hun gemeente te behouden. Je kunt dat betreuren, maar met constitutionele maatregelen zal je die problemen niet oplossen, wat Hans zelf ook toegeeft.  

 

Het kaderverdrag betreffende de bescherming van nationale minderheden

 taalkaart_europa

“De Wever overtreedt helemaal niet "het Kaderverdrag betreffende de bescherming van nationale minderheden". België heeft dat kaderverdrag ondertekend maar het moet nog worden geratificeerd door de verschillende deelstaten. Het stoute Vlaanderen heeft dat nog niet gedaan maar goede leerling Wallonië ook niet. We zijn trouwens in het goede gezelschap van Frankrijk, het lichtende voorbeeld voor de Communauté Française.”

 

“Dat verdrag vertelt bovendien niet wat een "nationale minderheid" is. Dat mogen de lidstaten zelf bepalen. Op dit moment worden ondermeer de Friezen in Nederland, de Saami in Zweden en Roma in Macedonië en Oostenrijk beschermd. Het is toch bijzonder vergezocht om de Franstaligen dan op gelijke hoogte te zetten? Het lijkt er op dat we dan beter "de Limburgers" als nationale minderheid erkennen. Overigens heeft bijvoorbeeld Spanje bepaald dat het géén minderheden heeft. De Basken, Catalanen en Aranezen halen opgelucht adem. Ook Roemenië heeft geen minderheden. Roma anyone? En de Saami ("Lappen") doen er beter aan naar Zweden te verhuizen want in Finland zijn ze géén minderheid.

 

Hans weet duidelijk meer over dit kaderverdrag dan ik, maar ik ben wel benieuwd naar de kritiek van Bart De Wever erop. Ik hou echter mijn hart vast als ik lees hoe de N-VA de bescherming van taalminderheden ziet. Want wat zegt het N-VA-partijmanifest? “Wij willen Vlaanderen samen opbouwen: een aparte benadering van taalminderheden, etnische of andere minderheden strookt niet met een inclusieve benadering; wel een doorgedreven gelijke-kansenbeleid.” De N-VA kiest dus voor assimilatie, precies het omgekeerde van bescherming. Maar het kan natuurlijk ook zijn dat ik het niet goed heb begrepen.

 

Europa der volkeren

 

"Ik denk niet dat De Wever pleit voor een onafhankelijk Vlaanderen en Wallonië in een "Europa der volkeren”. Dat is een persiflage van wat hij echt zegt, namelijk: als je álle macht transfereert naar de lidstaten moet je op een bepaald moment vaststellen dat je met een overbodig niveau (België) zit."

 

Surf naar de website van de N-VA. Je leest daar het volgende: “De N-VA wil van Vlaanderen een lidstaat in Europa maken. Vlaanderen is het meest geschikte microniveau, de Europese Unie het macroniveau. Wij geloven in een Europa der volkeren.” Over Europa heb ik het in andere stukjes gehad.

 

We zijn het eens

 media_xl_915536

 “Ik denk dat De Wever de copernicaanse revolutie ziet als een scenario om te komen tot Vlaamse onafhankelijkheid. Volgens mij is het gewoon onhaalbaar om de Belgische staat zodanig uit te hollen dat ze overbodig wordt. Maar op dit moment hebben we wel door zoveel verschillende staatshervormingen, financieringswetten en Belgische compromissen een monster gecreëerd dat met haken en ogen aan elkaar hangt en nauwelijks levensvatbaar is.”

 

Ik denk dat Hans hierin volkomen gelijk heeft.

 

“Je omschrijft het nationalisme terecht als een trend maar je laat na om te kijken naar de oorzaak. Nationalisme heeft altijd een voedingsbodem. En heel cru gesteld, denk ik dat we dat dit keer moeten zoeken in de onwaarschijnlijke arrogantie van de Franstalige elite. Als B-H-V een snelle en propere oplossing had gekregen, zouden de volgende verkiezingen er heel anders uitzien.”

 

Gedurende drie jaar hebben de onderhandelingen niets opgeleverd. Vergeet niet dat de Franstaligen om te beginnen geen vragende partij waren voor een nieuwe staatshervorming. Door het been echter stijf te houden, hebben ze de thesissen van de N-VA in de Vlaamse publieke opinie bevestigd. Het gebrek aan argumenten van de andere onderhandelaars én van de SP.a-oppositie deed de rest.

De meeste Vlamingen zijn echter tegen ruzie en verdeeldheid. Ze voelen instinctief dat separatisme geen oplossing biedt. En de meesten liggen helemaal niet wakker van B-H-V. Ik denk dan ook dat Hans die problematiek overschat, maar dat is een andere zaak. In elk geval, als het federaal niet meer lukt, wel, dan lijkt de scheiding de enige uitweg. Wapperen met de Belgische vlag, pralines, streekbieren en Eddy Merckx zijn niet opgewassen tegen die ijzersterke logica. Vlaams nationalisme moet je niet bestrijden met Belgisch, Brussels of zelfs ’anti-‘nationalisme, wel met internationalisme, op voorwaarde dat dit een concrete invulling krijgt. Op dat vlak schiet de socialistische beweging in de praktijk tekort, maar de sleutel van de oplossing ligt wel in haar kamp. Maar bon, we werken eraan.

 

Een proteststem op De Wever?

 

“En tot slot, een eindstatement. Ik heb dat al gezegd, maar ik ben een SP.a'er in hart en nieren. Een donkerrode zelfs. Toch zal ik dit keer NV-A stemmen. Daarvoor zijn twee redenen. De eerste ligt bij NV-A zelf en bij de rechtlijnigheid van de partij. Ik ben geen nationalist maar een democraat en daarom is BHV een doorn in mijn oog.”

“Nee, een splitsing van BHV zal de verfransing van Brussel en/of De Rand niet stoppen maar BHV is gewoon ongrondwettelijk en ondemocratisch. Als democraat én als Belg vind ik het onaanvaardbaar dat zoiets bestaat. Artikel 10 van onze grondwet zegt dat alle Belgen gelijk zijn voor de wet. Toch is er een selectie groepje dat het privilege heeft om te stemmen voor kandidaten die opkomen in een andere regio”

Hier gaat Hans volgens mij uit de bocht. De redenering doet denken aan ‘ik ben geen racist, maar…’ Ik denk dat het verkeerd is te stemmen op een partij waarmee je het in wezen niet eens bent. Als je beweert in hart en nieren een socialist te zijn, dan stem je volgens mij niet op een partij die voor het omgekeerde staat, maar op een alternatieve progressieve partij of op een oppositiekandidaat binnen de SP.a.

 DSC02901

“Bij de vorige verkiezingen ben ik niet kunnen gaan stemmen. Maar van alle Vlaamse partijen is de NV-A de enige die bij mij geen slechte smaak nalaat. Letterlijk álle Vlaamse partijen hebben samen, in het Vlaamse parlement, beslist dat "5 minuten politieke moed" zouden moeten volstaan om het BHV-probleem van de baan te helpen. Toch zijn CD&V, Open VLD en Groen! (onder het goedkeurend oog van SP.a) na de stemming in de commissie aan tafel gaan zitten om te kijken welke toegevingen we dit keer zouden doen voor het regulariseren van een abnormaliteit. Elke democratische vezel in mijn lijf komt in opstand bij zo'n vertoning.”

 

De uitspraak van het Grondwettelijk Hof werd door de Vlaams-nationalisten steevast verkeerd geïnterpreteerd. Het is al eerder opgemerkt door anderen (bijvoorbeeld de VRT), maar de splitsing van B-H-V is niet de enige oplossing om het gelijkheidsprincipe weer te doen respecteren. Ook de terugkeer naar de oude kiesarrondissementen, of voor mijn part één Belgisch kiesarrondissement, zou een einde stellen aan het ondemocratische karakter van de huidige situatie. Ik vind het overigens vreemd dat niemand ooit op het idee is gekomen om aan de bewoners in de Rand zelf eens te vragen tot welk Gewest ze willen behoren. Ik ben er vrij zeker van dat veel Franstaligen niet voor Brussel zouden kiezen.

 

“Ten tweede is er het debacle binnen SP.a zelf. Ik vind Caroline Gennez als voorzitter een absolute flop. Haar keuze om Vande Lanotte aan te stellen als lijsttrekker voor de Senaat (en dus stilzwijgend kandidaat-premier), is hilarisch. De man is eigenhandig verantwoordelijk voor de malafide begroting van twee paarse regeringen en als een tiende klopt van het gesjoemel dat Koen Meulenaere wekelijks aankaart in zijn column... De manier waarop Frank Vandenbroucke aan de kant werd geschoven, is beschamend en een regelrechte aantijging voor de democratie. Ik vind bovendien dat de SP.a-ministers en -Kamerleden geen hoge ogen hebben geworpen. En tenslotte leg je zelf de vinger op een open wonde: dat Erik De Bruyn máár op de tiende plaats staat (33% van de Sp.a-leden wou hem verdorie als voorzitter!) is nog zoiets dat een electorale afstraffing verdient.”

“Frank Vandenbroucke, Erik De Bruyn en laat ik maar meteen Bert Anciaux toevoegen, zijn voor mij drie tekens dat de huidige SP.a de voeling met zijn achterban kwijt is. En als er één partij is die zich dat niet kan permitteren...”

 

Ik ben het eens dat de SP.a de voeling met zijn achterban op vele plaatsen kwijt is en dat er een groot probleem is van leiding. Ik ben al 33 jaar lid van die partij en al 10 jaar niet meer echt actief. Maar geen haar op mijn hoofd dat eraan denkt op een politieke vijand te gaan stemmen om de partij af te straffen. Ik denk dat de SP.a aan een grondige zelfanalyse toe is, en in de eerste plaats werk moet maken van een nieuw progressief project voor Vlaanderen, België, Europa en de wereld. En natuurlijk ook Oostende. Onder andere via deze weg wil ik daartoe graag mijn steentje bijdragen.

 

     

(1) In 2007 werd het kartel VLD/Vivant opgeheven en ging Vivant op in Open VLD; de SP.a slokte een deel van Spirit op (o.a. Bert Anciaux), maar de rest waaronder Geert Lambert zocht onderdak bij Groen!

 

(2) België is lang niet het enige land waar het kiessysteem wordt veranderd of ter discussie staat. Is het meerderheidsstelsel in Groot-Brittannië democratisch(er)? Volgens de liberalen die er het slachtoffer van zijn niet, maar in naam van de politieke stabiliteit stuit de overgang naar een proportioneel stelsel al decennia op het njet van de Tories en Labour. Hun redenering is dat in een dergelijk stelsel de kleinste partij bepaalt wie zal regeren, en dat vinden zij nu net ondemocratisch. Voor mij is het een redenering als een ander.

 

(3) Essentieel gaat het over het volgende. De Vlaamse strijd was oorspronkelijk een sociale en democratische strijd om binnen het unitaire België, geregeerd door een Franstalige elite, gelijke rechten te verkrijgen. De meeste socialistische leiders hebben deze strijd echter verwaarloosd en ondergeschikt gemaakt aan materialistische eisen. Bovendien gingen ze uit van een internationalistische ideologie die afkerig stond van elk soort van nationalisme. Door die houding aan te nemen, lieten ze de Vlaamse strijd echter over aan kleinburgerlijke intellectuelen die ze uiteindelijk in het vaarwater bracht van het fascisme.

 

Maar de repressie na de oorlog, het over één kam scheren van alle ‘flaminganten’ met ‘fascisten’ en de ongelijke behandeling van de collaborateurs in Wallonië en Vlaanderen na de oorlog, hebben diepe en terechte frustraties veroorzaakt bij de erfgenamen van de Vlaamse beweging. Ze zien in de klinkende overwinning van De Wever een rehabilitatie, en wat mij betreft, is het hen gegund. Ik wil ook niet verstoppen dat ik geniet van de begrafenisstemming bij het Vlaams Belang en een wezenlijk onderscheid onderken tussen beide Vlaams-nationalistische partijen.

 staking60-61

Het Waals-nationalisme heeft een totaal andere oorzaak en is geworteld in de Waalse arbeidersbeweging. Hier zou ik dieper moeten ingaan op de Koningskwestie en de Grote Staking van ‘60-61 tegen de eenheidswet. De politieke breuk tussen het noorden en het zuiden was toen een heel stuk dieper en traumatischer dan degene die we vandaag meemaken. In elk geval, de linkervleugel van de Waalse arbeidersbeweging kwam tot de conclusie dat ze, gezien het rechtskatholieke overwicht van de Vlamingen in België, haar programma van fundamentele antikapitalistische structuurhervormingen nooit zou kunnen doorvoeren. Alleen in een onafhankelijk Wallonië zou links haar politieke agenda kunnen waarmaken. Zo ontstond er een Waalse nationalistische en antikapitalistisch beweging. De mondialisering, de opmars van de EU en uiteindelijk de val van het communisme hebben dergelijke ideeën veroordeeld tot de stortplaats van de geschiedenis. Binnen het kader van de nationale staat zijn er geen oplossingen mogelijk. Niet in Duitsland, niet in Frankrijk, niet in België, laat staan, in Wallonië of Vlaanderen. Vandaar dat De Wever niet alleen met de Vlaamse, maar ook met de Europese vlag zwaait. Maar net als de Waalse linkse nationalisten destijds, ziet De Wever zich binnen het huidige België gehinderd in het verwezenlijken van zijn rechts programma. 

 

Daarnaast zijn ook andere pro-Belgicistische en franskiljonse bewegingen met heimwee naar het Belgique à papa, die de Franse cultuur hoger schatten dan de Vlaamse, het Frans superieur aan het Nederlands, enz. Het zijn gelukkig marginale groepen die gelukkig niets meer in de pap te brokken hebben. Maar hun ideeën leven in meer of mindere mate verder in de MR, CDH, FDF en zelfs in de PS.

14-06-10

Fallitur augurio spes bona saepe suo (Een goede verwachting wordt dikwijls teleurgesteld)

Om te beginnen: ik wil me niet slimmer voordoen dan ik ben (hoewel de verleiding altijd groot is). De Latijnse zinnetjes in deze tekst heb ik aan Google te danken. Verder geef ik toe noch een pasklare, noch een gemakkelijke oplossing te hebben voor het communautaire vraagstuk in België, de crisis in Europa en de economische crisis op wereldvlak (maar wie wel?). Hooguit een goede aanzet.

 

pict_239252

 

Zelfkennis en het onderkennen van de eigen limieten, is (hopelijk) het begin van de wijsheid. Maar in tegenstelling tot de 30% Vlamingen die vandaag een bolletje achter de N-VA hebben gekleurd, ben ik er 100% van overtuigd dat de remedies van Bart De Wever om België uit de impasse te halen erger zijn dan de kwaal. Er is geen uitweg op basis van nationalisme en neoliberalisme. De oplossing moet van de klassieke linkerzijde komen. De tragedie is dat die nog altijd geen valabel alternatief kan aanbieden. Op dat vlak dringt zich dan ook een eerlijke en open discussie op waarbij iedereen de moed moet hebben om afstand te nemen van opportunistische ideeën en dogmatische oude waarheden. Er staat teveel op het spel.     

 

Ik denk wel dat, gezien de duidelijke verkiezingsresultaten, er relatief snel een federale afspiegelingsregering rond de as De Wever - Di Rupo kan worden gevormd, op voorwaarde dat de N-VA genoegen kan nemen met een straffe intentieverklaring over een verregaande  staatshervorming. Het bereiken van een akkoord zal echter een ander paar mouwen zijn. De vraag is of  Bart De Wever daadwerkelijk in staat zal zijn een compromis te aanvaarden, want dat is iets anders dan zeggen daartoe bereid te zijn. Bis vincit, qui se vincit in victoria (tweemaal overwinnaar is hij, die bij een overwinning zichzelf overwint)

 

di-rupo-wil-communautaire-dialoog-toch-voortzetten_5_460x0

Hoe dan ook, een staatshervorming zal de reële problemen op het vlak van tewerkstelling, pensioenen, sociale zekerheid, gezondheidszorg en economische groei niet oplossen en de communautaire problemen evenmin, want zolang er een federale structuur overblijft, zullen de nationalisten die blijven aangrijpen als de bron van alle ellende. Zelfs als het einddoel, de Vlaamse onafhankelijkheid, ooit zou bereikt worden, staan de volgende zondebokken al aan te schuiven: de migranten, de werklozen, de illegalen, of, binnen Europa, de Grieken, de Portugezen, de Italianen… 

 

De hoofdoorzaak van de ontsporing van de overheidsuitgaven in België is niet de verspilzucht van de Franstaligen of het slecht functioneren van de Belgische staat (ex falso sequitur quodlibet - uit een onware uitspraak volgt wat je maar wil), maar wel de financiële en economische wereldcrisis die midden 2008 uitbrak. In die zin draagt George Bush een grotere verantwoordelijkheid voor de ontsporing van de Belgische financiën dan Elio Di Rupo of Michel Daerden.

 

De vraag voor de komende jaren is wie voor deze crisis zal opdraaien. Het programma van De Wever laat daar geen twijfel over bestaan: de werklozen, de ambtenaren, de werknemers. De grootste politieke hinderpaal op het doorvoeren van zijn rechtse recepten is het overwegend linkse Wallonië. Daarom wilt hij meer Vlaamse onafhankelijkheid. Een grotere autonomie voor Wallonië is ook de PS niet ongenegen, want federaal speelt ze hooguit tweede viool. In die zin is de PS-leiding evenmin van opportunisme gespeend. O tempora, o mores!

 

(wordt vervolgd)

02:22 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: verkiezingen 2010, de wever, di rupo, staatshervorming |  Facebook |

11-06-10

Wie is er bang van de grote, boze financiële markten?

Op 8 juni 2010 probeerde Bart De Wever de financiële markten te kalmeren door op een internationale persconferentie uit te leggen dat zijn N-VA weliswaar voor Vlaamse onafhankelijkheid is, maar niet meteen. En dat hij ondertussen wel bereid is om binnen België compromissen af te sluiten. Het land zal namelijk toch ooit ‘verdampen’ in Europa. Het is een beetje zoals tegen je tegen je vrouw zeggen: “Schat, ik zie ons huwelijk niet meer zitten, maar troost je, ik wacht om te scheiden tot ik een betere gevonden heb”. De ironie wil dat die “betere” ondertussen aan een baxter ligt in de kliniek, omschaard door bezorgd kijkende specialisten.

 merkel12

Er heerst immers een vertrouwenscrisis binnen Europa naar aanleiding van de lamentabele staatsfinanciën van Griekenland, Portugal, Italië, Spanje en Hongarije. Het Euroscepticisme is weer alom aanwezig. Niet Barroso of Van Rompuy, maar Merkel speelt de eerste viool in Europa. En het heeft maanden geduurd vooraleer de Duitse bondskanselier over de brug kwam om haar goedkeuring te geven voor een noodplan voor Griekenland. Waarom? Omdat de Duitsers niet wilden betalen voor de spilzuchtige Grieken! Klinkt bekend hé, Bart?

Ik denk echter dat het voor links niet aangeraden is om de speculatiehonger die de financiële markten regeert te gebruiken als argument voor het behoud van België. We moeten België eerder gebruiken als argument tegen de speculanten en het zogenaamde casinokapitalisme. Ik denk immers dat de overheid geen geld moet geven aan de banken, maar het hele bankwezen moet integreren in de publieke sector, met andere woorden, nationaliseren.  Twee jaar geleden klonk die eis nog als een oubollige utopie, tijdens de bankcrisis werd ze verdedigd door respectabele economen zoals Paul De Grauwe.

Ik denk trouwens dat de hele financiële sector op Europees vlak zou moeten worden genationaliseerd, met bijvoorbeeld de Europese Centrale Bank als overkoepelende regulator. Het zou rap gedaan zijn met derivaten, hedgefondsen, swaps, superbonussen en wat nog allemaal. Belastingen op banken en op speculatieve financiële bewegingen zijn allemaal goed en wel, maar als puntje bij paaltje komt, vindt het kapitaal altijd wel een uitweg, zeker in een gemondialiseerde wereld. Je kunt nu eenmaal niet controleren wat je niet bezit. Publiek eigendom is hier dan ook de enige solide oplossing om de greep van de financiële markten (lees speculanten) op het leven van de gewone burger een halt toe te roepen.

barack_obama

Ook in de Verenigde Staten, waar de greep van de regering op de centrale bank veel groter is dan in Europa, dringt zich dezelfde radicale maatregel op. Obama heeft de banksector voorlopig gered door een gedeeltelijke nationalisatie (zo nam de Amerikaanse overheid een meerderheidparticipatie van 36% in Citibank) en door meer dan een triljoen dollar liquiditeiten in de economie te pompen. Een overname van de financiële sector door de Amerikaanse overheid ware veel efficiënter geweest. In combinatie met de nationalisatie van de Europese banksector, zou dit het internationaal financieel systeem terug in stille vaarwateren brengen, vergelijkbaar met de periode 1944-1973 toen er dankzij het akkoord van Bretton Woods wereldwijd vaste wisselkoersen bestonden. Utopisch? Tijdens het hoogtepunt van de crisis in 2009 werd dit door ernstige kapitalistische economen naar voor geschoven als een valabel alternatief. Er waren echter teveel ideologische bezwaren tegen! Maar bon, we moeten ergens beginnen. Waarom niet in België? Of denkt Bart dat we dit op Vlaams niveau moeten doen?

15:38 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: speculatie, de wever, financiele markten |  Facebook |

22-12-07

De strike van Verhofstadt

Oké, ik beken. Ik ben opgelucht. En ik heb leedvermaak. Opgelucht omdat er eindelijk een regering is. Leedvermaak omdat Leterme ze niet leidt. Opgelucht omdat het tienpuntenprogramma van Verhofstadt III, dankzij de inbreng van Milquet, Di Rupo en het ACV-CSC, een stuk socialer oogt dan het rechtse geweld dat oranjeblauw op ons wou loslaten. En zeer veel leedvermaak omdat de N-VA niet een toontje, maar een hele octaaf lager zingt. 


large_55464 
Maar goed, in politiek zijn gevoelens weliswaar een krachtige drijfveer, maar vaak ook een slechte leidraad. Zo ben ik 100% tegen een regeringsdeelname van de SP-a, maar ik vind het ook verschrikkelijk dat de eerste asymmetrische regering in de Belgische geschiedenis geschraagd zit op een schizofrene socialistische familie. De kans is echter groot dat de SP-a binnen enkele maanden toch aan boord wordt gehesen, al was het maar om de huidige coalitie een tweederde meerderheid te geven. Oranjepaars mist immers één zetel in de senaat, maar ook vijf in de kamer, want wie durft rekenen op de loyaliteit van de N-VA?  

Verhofstadt heeft het bijzonder slim gespeeld, eer wie ere toekomt. In bowlingtermen heeft hij een strike gegooid: met één bal tien kegels omver. De eerste is Bart De Wever. In de laatste veertien dagen leek Bart wel verdampt. Onhoorbaar in de hoezee over de redding van België. Tweede gevallen pin is Yves Leterme. Geen premier, maar minister van institutionele hervorming. In de afgelopen zes maand kon hij niet eens een akkoord bereiken over de agenda van de staatshervorming. Nu moet hij een akkoord bereiken over de inhoud, een kamikazeopdracht. Guy lacht in zijn vuistje dat een eigen nota omklemt. Een derde punt scoort de Numero Uno in eigen rangen. Het triumviraat dat achter zijn rug stond te dansen vanwege zijn vertrek, veert vandaag recht in ovatie voor zijn comeback.


large_208455 Vierde kegel: de verkiezingsnederlaag. Guy is zelfs in Vlaanderen populairder geworden dan Yves, de VLD klimt sterk in de peilingen, het kartel stagneert. Vijf: de socialisten. Met de PS in de regering zal de SP-a zich veel meer gedeisd moeten houden. Zes: Madame Non. Tegen Guy zei ze ‘Oui’. Zeven: de vakbeweging. Met de PS, Vervotte en Piette in de regering mikt Verhofstadt op de goodwill van de vakbonden die onrustig worden bij de revival van de seventies: stagflatie en politieke instabiliteit. Acht: oranjeblauw. Verhofstadt heeft de akkoorden begraven die onder Leterme tot stand waren gekomen. Met de PS in de regering worden die hoe dan ook heronderhandeld.  

Negen: de logica van het separatisme. Mensen houden niet van conflicten, zeker als ze te lang duren. Met zijn oproep aan het herstel van het vertrouwen, treedt Verhofstadt naar voor als de grote verzoener. Bart, Gerolf en Jean-Marie kleuren paars van woede, altijd een goed teken. En tien: de truc van de tijdelijke (zijn er ook andere?) regering, misschien nog de geniaalste van al. De enige manier om zijn winkel verkocht te krijgen, is door nadruk te leggen op het tijdelijke karakter ervan. Met Pasen moet Yves de fakkel overnemen. Maar je weet hoe dat gaat. Het is moeilijk om macht af te staan eens je die in handen hebt. Zie maar naar Pieter De Crem die, nooit verlegen om potsierlijkheid, vandaag als reïncarnatie van Napoleon door zijn pas veroverde defensiekabinet flaneert. Leve de vrijwillige legerdienst! 
116631 
 Het is ook niet omdat de communautaire twisten zes maand de politieke agenda hebben bepaald, dat ze dat zullen blijven doen. Een grote staatshervorming is een werk van lange adem, dixit Schouppe, de kersverse 65-jarige CD&V-voorzitter. Nu, het zal wel een toeval zijn dat het eerste dossier op de tafel van Verhofstadt III terroristenalarm is, maar toch... De stijgende inflatie, de ontwrichting van het internationale financieel systeem en de daarmee gepaard gaande recessiedreiging zijn geen fictie. De term ‘noodregering’ zou binnenkort wel eens een heel andere betekenis kunnen krijgen.  

Als kers op de taart heeft Verhofstadt, waarschijnlijk in overleg met Leterme, de totale impasse van de CD&V doorbroken. Gedurende zes maand konden de christendemocraten niet kiezen tussen regering en kartel. Door het kartel hadden ze de verkiezingen gewonnen, door het kartel konden ze geen regering vormen. De huidige formule was dan ook onmogelijk met Leterme aan het stuur. Hoe kon hij premier worden van een regering die geen overeenkomst had over de staatshervorming en B-H-V? Maar ook, hoe kon hij weigeren te dienen in een noodregering onder Verhofstadt? Resultaat: de CD&V glundert in de regering, het kartel blijft overeind, maar Bart De Wever staat in een gevaarlijke spreidstand. De barstjes (in het kartel) worden echter groter. De uitschuiver van De Wever over de Jodenvervolging in Antwerpen was een eerste incident met de CD&V, de uitspraak over de postjesregering van Bourgeois een tweede.


SH104870 

 

Het eerste dossier dat Leterme op zijn bord krijgt, is dat van de nachtvluchten. Een herfederalisering van de geluidsnormen zit eraan te komen. Dat wordt meteen een lakmoestest voor het kartel. In de loop van de komende maanden zullen er nog veel volgen. En hoe gering ook het enthousiasme voor Verhofstadt III, je kunt er donder op zeggen dat de regeringsdeelname sterker zal doorwegen dan de band met de bende van De Wever. De CD&V had de N-VA nodig om aan de macht te komen. Dat doel is bereikt. De vraag vandaag is: zal de CD&V bereid zijn de macht op te geven voor de N-VA? De liefdesverklaring van Leterme en Schouppe aan de SP-a zegt genoeg. Rennen Caroline!

13:48 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: 034, leterme, de wever, gennez, verhofstadt, noodregering |  Facebook |

06-12-07

De reddingsboei met een baksteen

Vandaag groeit een consensus rond de analyse die Joëlle Milquet maanden geleden bij de hele Vlaamse goegemeente het koosnaampje ‘Madame Non’ opleverde. Joëlle, volgens sommige waarnemers de enige vent rond de onderhandelingstafel, weerde in het regeerakkoord immers elke Vlaamse eis waarvoor een tweederde meerderheid nodig was.

album_large_54891

De piste van de tripartite, door Willy Claes en Wilfried Martens in Ter Zake al verdedigd toen Albert nog zijn eerste pasjes op krukken waagde, leek maandenlang onhaalbaar omdat de MR er de PS niet bij wou en de SP.a resoluut voor de oppositie had gekozen. Tot vijf minuten geleden luidde het partijstandpunt nog altijd: “Wij zijn niet aan de zet, maar zullen in het parlement constructief meewerken aan een staatshervorming en elk communautair voorstel op zijn merites beoordelen.”

Ik heb dat standpunt altijd een beetje flauw gevonden. In de politiek is de lijn tussen nederigheid en valse bescheidenheid flinterdun, zeker als je eerst dagenlang ligt te grienen dat de nederlaag onverdiend was (om er dan haastig de volledig idiote uitspraak ‘maar de kiezer heeft altijd gelijk’ aan toe te voegen). Bovendien is het altijd beter om zelf met constructieve voorstellen af te komen dan te wachten tot je concurrenten ermee komen aandraven.

Maar wat nu gebeurt, is nog veel erger. In plaats van verdienstelijke voorstellen, krijgen de socialisten de jamboel in de schoot geworpen die Leterme heeft gecreëerd. Er hangt immers een parfum van een tripartite in de lucht. En in afwachting zou de SP.a die resoluut voor de oppositie koos, rustig blijven zitten in de noodregering Verhofstadt III. Ga daarmee naar een congres.

Ondertussen zijn Kris Peeters en de gebroeders Van Rompuy als bezetenen het roer aan het omgooien om de ijsberg vooralsnog te ontwijken. In het scenario dat nu voorligt, hopen ze zonder al te veel gezichtsverlies, in de naam van de regimecrisis, toch in de regeerboot te stappen, ook al kan de N-VA moeilijk volgen. Het moet pijn doen dat juist hun aartsvijand Verhofstadt een reddingsboei gooit. Alleen is het touw te dun om ook het gewicht van De Wever te dragen.

De voorman van de N-VA ziet de bui hangen en hult zich in stilzwijgen. Hij kwam alleen nog lekker uithuilen op de schoot van Frieda Van Wijck in De Laatste Show, want, stel je voor, hij is onpopulair in Wallonië. Hij krijgt allerlei lelijkheden over zich heen geslingerd, zijn gezin wordt bedreigd, hij durft nog amper de straat op… Politieke vragen vermeed hij want het programma moest luchtig blijven.

02

De N-VA-ers zwijgen als een graf omdat hun kartelpartner er een voor hen aan het graven is. De CD&V kan immers moeilijk een tripartite afwijzen, want het is de enige formule die een garantie kan bieden op een grote staatshervorming. Maar een ander woord voor tripartite is een regering van nationale (Belgische) eenheid, niet bepaald een term waar separatisten warm voor lopen. Met andere woorden, de CD&V kan moeilijk weigeren, de N-VA kan moeilijk instemmen. Die tegenstelling leidt bijna automatisch tot een breuk in het kartel. Hoe zoet is mijn wraak, moet Verhofstadt denken. Aan zijn reddingsboei hangt echter niet alleen een baksteen voor het kartel, maar ook voor de SP.a.

11:06 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: verhofstadt, leterme, 033, de wever, tripartite |  Facebook |

03-12-07

Het kartel naar de oppositie?

Wie applaudisseert nu voor een formateur die na zes maand geknoei volledig mislukt is, zijn partij liet inpakken door een separatistische sekte en zijn kansen op het premierschap tot bijna nihil heeft herleid? Juist, de CD&V. Magritte zou er een schoon schilderij van hebben gemaakt.

 leterme_197154a

Ceci n'est pas un formateur

Toch verdient Leterme applaus. We hoeven immers niet meer te wachten tot de vorming van zijn regering om ertegen ten strijde te trekken. Yves heeft zijn regering zelf doen vallen, nog voor ze gevormd is. Een dikke merci is hier op zijn plaats.

Na de vaudeville en de kommaneukerij onder auspiciën van Frieda Brepoels en andere separatistische scherpslijpers, die uiteindelijk uitmondde in een georkestreerde mislukking van de formatieopdracht, is geen woede maar leedvermaak op zijn plaats. Want wat is het resultaat? De koning heeft het kartel het initiatief uit de handen geritst en Verhofstadt het veld ingestuurd. De liberalen zijn weer aan de zet, en hoe!

De VLD en de MR vormen samen de grootste fractie in de kamer. Een zetel meer dan het kartel en de CDH. Zeven meer dan de christendemocraten, zonder de NVA. Onder normale omstandigheden hadden zij de formateur en kandidaat-premier moeten leveren, maar dat was niet naar de zin van de man van 800.000 en zijn kartel.

guy-verhofstadt_052901-1

Nu Leterme zichzelf KO heeft geslagen, ligt de weg wijd open voor de liberale familie, Didier Reynders in het bijzonder. Didier heeft in de afgelopen dagen immers hoog spel gespeeld, want met zijn “Ja” op de vragen van Leterme heeft hij de hele Franstalige pers op zijn dak gehaald.

Het politiek strategisch inzicht van Leterme moet ongeveer op kniehoogte liggen van dat van De Wever en op enkelhoogte van dat van Reynders. Tussen haakjes, zes maanden geleden waren noch de MR, noch de CDH vragende partij voor een staatshervorming. Vandaag achten beide partijen die noodzakelijk. De christendemocraten hadden eigenlijk een overwinning op zak, maar in plaats van het licht op groen te zetten voor oranjeblauw, gaven ze uit zelfbehoud toe aan de onmogelijke eisen van de separatisten. Het zal hen zuur opbreken.

Want hoe liggen de kaarten nu? De liberale familie heeft een eensgezind standpunt over de aanpak van de staatshervorming. In de figuur van Verhofstadt hebben ze het initiatief in handen. Didier Reynders verklaarde dat er nu dringend nood is aan een regering die de sociaaleconomische problemen aanpakt. Over de samenstelling ervan sluit hij geen enkele formule meer uit, ook geen asymmetrische regering of eentje met de PS.

En een tripartiete? De natte droom van Di Rupo en de nachtmerrie van de SP.a? Zolang de CD&V vasthoudt aan de N-VA, is ook die formule uitgesloten want de N-VA zal geen enkele hervorming ter verbetering van het federale niveau accepteren. Met andere woorden: zolang het  kartel bestaat, sluit de CD&V zichzelf uit van de macht! De weg ligt dus open voor Reynders om een (nood)regering te vormen, met Jan en Klein Pierke, maar zonder het kartel. De staatshervorming wordt de taak van het Comité van Wijzen.

De CD&V gaat dus moeilijke tijden tegemoet. Acht jaar geleden gaf de CVP het initiatief uit handen om een regering te vormen. Want ondanks de electorale opdoffer na de dioxinecrisis, was ze toen nog altijd de grootste partij van Vlaanderen. Uit pure frustratie en nog puurder opportunisme heeft ze er na acht jaar oppositie de N-VA bijgehaald om onder valse voorwendsels (vijf minuten politieke moed, een goed bestuur…) de verkiezingen te winnen. De arrogantie van weleer was in een mum van tijd terug, with a vengeance.

wever2

Nu doemt, alle applaus ten spijt, een scenario op waar niemand op had gerekend: opnieuw naar de oppositie, met de bedekte steun van het hof. Wraak is immers ook de Saksen Coburgs niet vreemd. Als het moet, kan Albert Leterme in snelheid pakken, zelfs op krukken! Als de CD&V het geweer niet van schouder verandert, is er maar één element dat nog redding kan brengen, en dat is een knieval van De Wever. Benieuwd hoe diep Bart kan bukken…

21:01 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (1) | Tags: 032, verhofstadt, de wever, leterme, politieke crisis |  Facebook |

15-11-07

De val van de manipulatie

_george-bush

Kom me niet meer vertellen dat Amerikanen idioten zijn omdat ze George Bush herverkozen en zijn leugens over Irak slikten. Wat we hier meemaken op het vlak van manipuleerbaarheid van de publieke opinie is even angstaanjagend. Brave lieden die vijf maand geleden even warm liepen voor een staatshervorming als voor een heruitzending van “Voor Boer en Tuinder”, of die dachten dat BHV een automerk was, schreeuwen nu moord en brand omdat “de Franstaligen” hen een staatshervorming weigeren. Alsof Milquet, Reynders en natuurlijk Maingain en Di Rupo hen de poort tot het paradijs weigeren. En na de eenzijdige stemming in de Kamer en de definitieve niet-benoeming van drie burgemeesters in de Brusselse Rand spreken sommige Franstaligen die in augustus nog hun portemonnee ledigden op een terras op de dijk van Oostende vandaag over Vlaanderen als hun ouders vroeger over Duitsland.
 
En dat hebben we allemaal te danken aan het opportunisme van de CD&V die zich met het kartel aan de macht wilde hijsen, maar niet boven geraakt omdat de alliantie met de Alliantie veel te zwaar weegt. In de hoek geschilderd, sleurt Vandeurzen, altijd op de rand van een traanuitbarsting, het land steeds verder in een uitzichtloze communautaire strijd waar alleen De Wever en De Decker beter van worden. Il faut le faire! Chapeau! Du jamais vu! zou ik op zijn Vlaams zeggen.

Ook de mythevorming van de inzet van de verkiezingen is verbazingwekkend. Vlaanderen zou massaal gestemd hebben voor een staatshervorming. De waarheid is dat een verpletterende meerderheid van de Vlamingen het discours rond een staatshervorming in juni even boeiend vond als het Staatsblad of de Gele Gids. Zelfs de CD&V repte er in haar verkiezingsfolders met bijna geen woord over en de VLD en SP.a al helemaal niet. Het probleem werd in de afgelopen maanden gecreëerd en gevoed door politieke lilliputters die zelfs kleuters in een zandbak doen blozen.

waa-cry-baby2

De enige partijen die proberen olie op de golven te gooien, zijn de ecologisten van Groen! en Ecolo. Het is ronduit een schande dat de socialisten het nationalistische spel meespelen. Caroline Gennez probeert van twee walletjes te eten door enerzijds te schampen op het slechte amateur-theater in de Kamercommissie, maar anderzijds wel dapper mee te stemmen in diezelfde Kamercommissie, verscholen achter de brede ruggen van het Vlaams Belang. Na haar onderhoud met het staatshoofd draaide ze haar raampje nonchalant open en smaalde dat de Koning haar niet had weten te overtuigen om deel te nemen aan een Raad van Wijzen. Natuurlijk moeten de socialisten oranjeblauw niet depanneren, maar je verwacht van de leidster van de socialisten een duidelijk standpunt, een oplossing over de taalgrenzen heen, geen verklaring van onmacht.  

Idem voor Di Rupo. Oké, in een debat op de RTBf deed hij een oproep aan de ‘redelijke Vlamingen’, maar de hoofdtoon van zijn discours is het handhaven en versterken van het Franstalig front tegen het Vlaams Front, van ‘Vlaams Belang tot socialisten’.  Precies dat catalogeren van mensen in taal- of nationaliteitgroepen is primitief, dom en gevaarlijk. Het vergiftigt menselijke verhoudingen en sluit elke vorm van redelijkheid per definitie uit omdat de premisse vals is. Ik heb 1000 keer meer gemeen met een Franstalige progressieve vrijgezel dan met een conservatieve gehuwde Vlaming die op het Belang stemt, om maar iets te zeggen.

Maar om terug te komen op het begin… Al het communautair gestook heeft het kartel in de peilingen maar bitter weinig opgeleverd. Omdat ik ervan uitga dat vooral De Wever versterkt uit de bus komt, denk ik dat de CD&V politiek lichter weegt dan ooit. Het verbond met de N-VA leidt dus niet tot electoraal succes, maar op termijn tot politieke zelfmoord, of volledige  opslokking door de N-VA, wat op hetzelfde neerkomt (waar blijft het ACV???). Maar volksverlakkerij wordt altijd afgestraft. George Bush kan ervan meespreken. Ik heb er dan ook alle vertouwen in dat de publieke opinie even gemakkelijk kan terugzwaaien in de richting van de redelijkheid. Als de Amerikanen het kunnen, waarom wij dan niet?

17:10 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (3) | Tags: 031, de wever, vandeurzen, politieke crisis |  Facebook |

09-11-07

Eis waarborgen waarborgt impasse

vandeurzen_dewever_cm300

De vorige bijdrage was na een nachtje slapen alweer voorbijgestreefd, op de slotzin na: Tenzij hij (Bart De Wever) opnieuw zijn kartelpartner op sleeptouw kan nemen en onhaalbare communautaire eisen stelt.”

Welnu, het kwaad is al geschied.   Nu vrijwel de voltallige Vlaamse pers het heeft over de bocht van de CD&V en de stemming in de Kamercommissie B-H-V zich tegen hen heeft gekeerd, nemen De Wever en Vandeurzen wraak door de impasse compleet te maken. Dankzij die heren begin je met de dag beter te begrijpen wat er in de Balkan is gebeurd. Het kartel eist immers waarborgen voor een staatshervorming die de MR en CDH onmogelijk kunnen geven omdat oranjeblauw niet over een tweederde meerderheid beschikt. Door het onmogelijke te eisen als voorwaarde om verder te onderhandelen, heeft het kartel de doodsteek gegeven voor oranjeblauw en hun eigen kandidaat-premier politiek vermoord.  

De vraag is alleen: hebben ze met dat laatste het land gered, of helemaal naar de haaien geholpen?

 

 

13:48 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (1) | Tags: 030, de wever, vandeurzen |  Facebook |

08-11-07

De anticlimax of het begin van het einde?

De Vlaamse partijen hebben unaniem, op de onthouding van Groen! na, de splitsing van B-H-V doorgedrukt in de kamercommissie. De constitutionele tijdbom is ontploft, maar waar is de regimecrisis? Paradoxaal genoeg opent de historische stemming waarmee voor het eerst een taalmeerderheid eenzijdig haar wil oplegt aan een taalminderheid het perspectief op een relatief snelle regeringsvorming. Het belangrijkste struikelblok waarover geen compromis mogelijk bleek, ligt immers niet meer op de onderhandelingstafel.

album_large_57841

CD&V en NVA mogen het Vlaams Blok dankbaar zijn. Volgens Gerold Annemans is het probleem B-H-V immers zo goed als opgelost, zonder ervoor een prijs werd betaald. Als geloofsbrief kan dat tellen. De Vlaamse partijen kunnen nu uitpakken met een zogenaamde overwinning in een dossier dat maar weinigen buiten het gewraakte arrondissement begrijpen en waar nog minder van wakker liggen.

Op aanvraag: wat is het probleem? Het kiesarrondissement B-H-V strekt zich uit over twee gewesten en dat is in tegenstrijd met het gelijkheidsbeginsel van de Belgische grondwet. Dat betekent niet dat het van rechtswege moet gesplitst worden zoals veel Vlaamse politici valselijk beweren. Dat doen ze alleen om de Franstaligen voor te stellen als onredelijke imperialisten die de grondwet aan hun laars lappen. Er zijn ook andere manieren om het grondwettelijk probleem op te lossen, zoals een terugkeer naar de oude kiesarrondissementen. Alleen kunnen de 120.000 Franstaligen van Halle-Vilvoorde dan nog altijd op Franstalige Brusselaars stemmen, en dat kan toch niet in een Vlaamse democratie? Door de splitsing van het kiesarrondissement wordt die politieke band doorgeknipt. Maar de Franstaligen vrezen dat dit deel uitmaakt van een verborgen agenda, met de splitsing van België als eindstation.

gordel_2006_02

Door die splitsing eenzijdig door te drukken in de kamercommissie hebben de Vlaamse parlementsleden die vrees nog aangewakkerd. Maar… ze hebben geen toegevingen gedaan. Het resultaat is wel dat het dossier twee jaar procedureslagen tegemoet gaat. Aan het einde van de rit staan de verkiezingen van 2009 voor de deur. Leterme en zijn kartel kunnen dan nogmaals communautaire stokebrand spelen. En je mag er donder op zeggen dat tegen dan het Waals nationalisme en het FDF een nieuwe adem zullen hebben gekregen.

Het doet allemaal wat denken aan de koude oorlog. De Russische communistische bureaucratie en de Amerikaanse machthebbers hadden elkaar nodig om ondermeer hun wapenuitgaven te verantwoorden en de eigen bevolking onder de knoet te houden. Op dezelfde manier schuiven Vlaamse en Franstalige partijen de zwarte Piet naar elkaar door. Omdat ze de echte problemen van dit land niet kunnen oplossen, blazen ze een communautair rookgordijn waarachter ze hun onmacht verschuilen. Zonder staatshervorming is geen krachtdadig (lees rechts) sociaaleconomisch beleid mogelijk, klinkt het.

Wat moet de houding zijn van links? In elk geval niet die van de SP.a- parlementsleden die uit vrees voor het cachet van slechte Vlaming netjes meestemden in de kamercommissie. Of die van Di Rupo die niets beter weet te verzinnen dan een Franstalig front tegen de Vlamingen. Tegenover dat nationalistisch opbod moet een principieel democratisch standpunt worden verdedigd, ook al ligt dat moeilijk bij een deel van de Vlaamse publieke opinie. Dat betekent: laat de mensen zelf beslissen tot welke regio (Vlaanderen, Wallonië, Brussel) ze willen behoren, op voorwaarde dat de rechten van de minderheid worden gerespecteerd. In de Brusselse rand betekent dat inderdaad een referendum.

large_584594

Een staatshervorming moet gebaseerd zijn op dezelfde bekommernis. De huidige staatsstructuur is ondoorzichtig en bijgevolg ondemocratisch. Ze is het resultaat van koehandels en loodgietercompromissen waarbij de eigen politieke macht en het partijbelang primeerden op dat van de bevolking. Het resultaat: meer politieke mandaten, meer ambtenaren, een duurder en inefficiënter staatsapparaat. Maar de voorstellen van het Vlaams parlement voor meer staatshervorming hebben niets te maken met meer democratie of meer efficiëntie, maar alles met meer macht en meer geld voor de Vlaamse regering.

Vandaag beklagen Eric Van Rompuy en Cathy Bex zich meesmuilend over Franstalige extremisten en het onterecht verwijt dat alle Vlamingen separatist zouden zijn. Maar ze hebben verdorie zelf de groeiende onverdraagzaamheid veroorzaakt. Want wie heeft de NVA binnengehaald? Wie heeft de staatshervorming op de politieke agenda geplaatst? Wie stelt eisen die met een gewone meerderheid onhaalbaar zijn? Wie onderhandelt met een pistool tegen de slaap van de tegenpartij?

Natuurlijk zijn er altijd Vlaamse en Franstalige idioten die zich laten meeslepen door misplaatste nationalistische superioriteitsgevoelens. Door het machiavellisme van Leterme en co groeit hun aantal echter als kool. Het bekladden van het Vlaams parlement, de krasse uithaal van Francois Van Hoobrouck, de burgemeester van Wezembeek-Oppem aan het adres van de vijand (= de Vlamingen) kunnen de voorbode zijn van een nieuwe opstoot van haatgevoelens tussen de gemeenschappen van dit land, zoals we ze sinds de jaren ’60 niet meer hebben meegemaakt. De vraag is nu of het manoeuvre van de koning om de staatshervorming buiten de regeringsonderhandelingen te tillen en olie op de communautaire golven te gooien, zal lukken.

becfr

De Franstalige partijen zien het initiatief wel zitten, de Vlaamse partijen zwijgen voorlopig, de NVA wil meer uitleg. Maar aangezien de koning niet op eigen houtje beslist, maar in overleg en met akkoord van de formateur, gaat De Wever toch bange dagen tegemoet. Tenzij hij opnieuw zijn kartelpartner op sleeptouw kan nemen en onhaalbare communautaire eisen stelt. Beginnen we van vooraf aan. Maar ik verwacht wel dat de Belgische vlaggen aan de Brusselse gevels langzamerhand zullen wijken voor andere…

21:58 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (1) | Tags: politieke crisis, 029, separatisme, leterme, de wever |  Facebook |

05-11-07

148 dagen stuurloos bestuur

Vandaag begint de kindertuin van de Wetstraat aan de laatste onderhandelingsronde en breekt daarmee het record van de 148 dagen stuurloosheid die Martens VIII voorafging. In de afgelopen week heeft vooral Bart De Wever blikschade opgelopen na zijn niet zo gratuite opmerking over de Jodenvervolging in Antwerpen. De heftigheid waarmee zelfs zijn kartelpartner hem op de korrel nam, is een voorsmaakje van de nakende zweepslagen om hem onder de lat door te jagen. Mocht hij toch blijven steken, volgt de regimecrisis.

SH104775

Ondertussen vergapen buitenlandse journalisten zich aan de gelatenheid waarmee de Belgen de politieke crisis ondergaan. Er vloeit geen bloed door onze aderen, aldus een Spaanse reporter. Het land valt uiteen en er is zelfs geen betogingetje te bespeuren. Nee, maar op 18 november is er wel een optocht, gevolgd door een volksfeest, inclusief een schminkstand om je in rood, geel en zwart te tinten. Koudbloedig? Hoe kom je erbij!

Toch zal niemand ontkennen dat het maar pover gesteld is met de Belgische verdediging, en dan heb ik het niet over de Rode Duivels. De petitie voor de eenheid van België, gelanceerd door Marie-Claire Houard, heeft ondertussen 125.000 handtekeningen verzameld, de oproep ‘Red de Solidariteit’ een schamele 75.000. Ik ben niet onder de indruk. Misschien is het gebrek aan Belgisch nationalisme wel ons belangrijkste bindmiddel...

Brussel mag dan vol Belgische (en Turkse) vlaggen hangen, de meeste mensen liggen niet echt wakker van de politieke crisis. “La politique, c’est pour diviser les gens,” hoorde ik onlangs op de tram. Aan het woord een boze Brusselse vrouw, met onverdachte foulard, vlinderbril en boodschappentas van waaruit een bos prei piepte. Goed gezegd meid. Trouwens, we hebben hier al voor hetere vuren gestaan: de Koningskwestie, de staking tegen de Eenheidswet, Leuven Vlaams… Dat waren pas crisissen.

SH104771

De reden voor de apathie in dat land is grotendeels gebaseerd op de gewenning aan uitzichtloze communautaire discussies die op de valreep telkens weer worden opgelost. Toch is de huidige crisis anders dan anders. Bij de vorige regimecrisissen was separatisme een doemscenario. Vandaag lijkt het meer op een werkbare oplossing, ook al is de overgrote meerderheid van de verkozen politici ertegen. Het punt is dat ze zich in een hoek hebben ingeschilderd van waaruit ze niet kunnen ontsnappen zonder schade op te lopen. Ook de scheiding van Tsjecho-Slowakije is overigens boven de hoofden van een apathische bevolking doorgevoerd.

Over het separatisme schrijft cultuurhistoricus en schrijver David Van Reybrouck in De Morgen van 2 november het volgende:  “Het gaat er niet om België te verdedigen met belgicistische argumenten, het gaat erom Vlaanderen te verdedigen met federale argumenten. De idee dat Vlaanderen ‘beter af’ zou zijn zonder de Walen is wellicht de hardnekkigste mythe van de separatisten. De zondagrekenaars van de Warande hadden dat zo becijferd, zoals een vader zou kunnen denken dat hij zonder vrouw en kinderen en met behoud van wedde toch veel meer geld voor zichzelf zou overhouden. De kosten voor de scheiding, de verhuis, het onderhoud en de interne crisis rekende men daar gemakkelijkheidhalve niet bij.” 

20070901-milquet

De onderhandelaars zullen natuurlijk beweren dat solidariteit en separatisme niet op de onderhandelingstafel liggen. Maar door elk mogelijk compromis telkens opnieuw af te wijzen, maken ze de vorming van een federale regering natuurlijk onmogelijk en het separatisme al slapend rijk. Over het geklungel van de oranjeblauwe onderhandelaars heb ik het al vaker gehad, over de rol van de socialistische oppositie minder. In plaats van olie op de golven te gooien, gooien ze echter brandende lucifers op de olie.

Zo hekelt Di Rupo de compromisbereidheid van Reynders en Milquet, terwijl Dirk Van der Maelen en Hans Bonte geen kans laten voorbijgaan om een stemming uit te lokken in de commissie B-H-V. Je kunt overigens geen SP-er voor de camera krijgen die een uitspraak over de PS niet laat voorafgaan door ‘Pas op, het zijn ook onze vrienden niet’. Met dergelijke misplaatste en opportunistische oprispingen wakkeren ze de tweestrijd natuurlijk nog aan. Ze zeggen er overigens niet bij dat hun communautaire standpunten al even ver uiteen liggen. Zou het niet mooi zijn als de SP.a en PS in de traditie van de Internationale eerst zelf tot een eensgezind communautair standpunt komen? Het zou hun geloofwaardigheid al vast een stuk groter maken.

 

11:13 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (2) | Tags: 028, de wever, separatisme, sp a, ps |  Facebook |

16-10-07

Van Madame Non naar Meneer Ja

Nu Bart De Wever exact hetzelfde zegt als Joëlle Milquet en Didier Reynders bij het begin van de onderhandelingen, lijkt de vorming van een oranjeblauw kabinet alleen nog een kwestie van tijd. Niet meteen iets om naar uit te zien. Als Leterme slaagt, krijgen we het meest rechtse kabinet van de laatste dertig jaar, en voor sommige thema’s zoals het jongerenstrafrecht van de laatste honderd.

20061117ho_poppins_450

In de Zevende Dag verklaarde De Wever dat een grote staatshervorming niet mogelijk is met een gewone meerderheid (= Milquet), maar dat dit voor de NVA geen reden is om niet in de regering te stappen. Zonder de socialisten wordt immers eindelijk een rechts sociaaleconomisch beleid mogelijk (= Reynders). Zijn suikeruitspraak waarmee hij eens te meer de Franstaligen schoffeerde, was vooral gericht naar de eigen achterban. Zij moeten immers de bittere pil van toegevingen slikken.

Want net zoals de nuance tussen verzoenende en beledigende woorden aan Bart en Yves compleet voorbijgaat, ontwaren hun aanhangers geen onderscheid tussen compromis en toegeving. Met uitspraken als ‘vijf minuten politieke moed’ en ‘België zal verdampen’ heeft het flamingant duo het onvermogen tot genuanceerd denken zelf gekoesterd en gevoed, waardoor elk regeerakkoord dat per definitie op een vergelijk berust als een onvergefelijk verraad zal worden beschouwd.

Na meer dan vier maand potsierlijke parendansen voor een ongeïnteresseerde partner geeft het kartel min of meer toe de hele staatshervorming (B-H-V incluis – hoe kan je de suiker in een breder geheel anders begrijpen?) met twee jaar te verdagen. Wat we wel op ons bord geserveerd krijgen, zijn meer gevangenissen, strengere straffen en de maatschappij beter beschermen tegen veertienjarig geboefte. En de federatie zal dan toch niet zo slecht zijn aangezien de vermeende doodgravers ervan vreemdelingen het moeilijker zullen maken Belg te worden.

De thema's waarover tot nu toe een akkoord is, hebben vooral tot doel extremisten de pas af te snijden door grotendeels toe te geven aan hun dwaze eisen. Een paar mediagenieke moorden volstaan om de hele logica van ons strafrecht overhoop te gooien. Kampioen op dat vlak is de VLD, bevrijd van de rode coalitiepartner en opgejaagd door de LDD. En dan zijn ze nog niet eens begonnen aan de sociaaleconomische kalender. Wat met de syndicale vertegenwoordiging in KMO’s? Wat met het Generatiepact? Wat met de belastingen? Wat met de sociale uitkeringen?

Het beste dat we dan ook kunnen hopen, is dat de embryonale coalitie valt nog voor ze in het zadel zit. Ik mag er niet van dromen dat de protagonisten van het goede bestuur effectief bestuursverantwoordelijkheid zouden opnemen. Dan nog liever nieuwe verkiezingen!

29-09-07

België in linkse handen

Nergens is België groter dan in Brussel. Meer nog, Brussel is België. Zowel de kronkelstraatjes van de binnenstad als de brede boulevards van de Belle Epoque ademen Belgische geschiedenis. Achter elke hoek, op elk plein, in elk park –en er zijn er veel- gluurt een monument van iemand die niemand zich nog herinnert. Want samen met wiskunde, scheikunde en biologie is ook vaderlandse geschiedenis in het geheugen sneller gedeletet dan spam in de mailbox.

SH102543

 

In dat grijze, kleurrijke, imposante, surrealistische, chaotische Brussel wappert de Belgische driekleur als ware Boudewijn weer overleden. Maar deze keer treurt de enige Belgische wereldstad niet om het verlies van een vorst, maar om de dreiging van de scheiding. Brussel vreest de hoofdstad te worden van zichzelf. En Europa? Als je in eigen land nieuwe grenzen trekt, kan je moeilijk nog ijveren voor Europese integratie zonder je grenzeloos belachelijk te maken.

Waarom geloofde ik Laurette Onkelinckx niet toen ze destijds Leterme brandmerkte als “un homme dangereux”? Volgens de minister van lopende gerechtszaken schuilt achter zijn goedlachsheid immers een onverbloemde separatist. Die stelling kreeg wind in de zeilen toen Leterme het compromis van zijn eigen bemiddelaar aan flarden schoot omdat hij zijn band met Bart De Wever belangrijker vindt dan de politieke catastrofe die met de dag groter wordt.

Want wat is de reden van het neen van het flamingantenduo? Dat er in de tekst van Van Rompuy onvoldoende garanties voor een staatshervorming staan. Ze eisen dus eens te meer de kwadratuur van de cirkel: engagementen van een gewone meerderheid die alleen een tweederde meerderheid kan geven.

L_onkelinx

Om te bewijzen dat Franstalige politici in idiotie niet moeten onderdoen, gooiden Olivier Maingain en Joëlle Milquet meteen petrol op het vuur met de uitbreidingseis voor Brussel. “Om de eenheid van het land te redden”, verduidelijkte de voorzitter van de in MR verschrompelde FDF. Een uitlaat die in de huidige context klinkt als een scheet op de catwalk.

Na de optimistische geluiden in het Franstalige kamp, was het dus plots weer doom and gloom op alle banken. Tot het bericht van het hof kwam dat het eindverslag van Van Rompuy voldoende elementen bevat om opnieuw een formateur aan te stellen. Wat is er aan de hand? Ik waag me aan een wilde gok.

Leterme mag misschien voor de opgezweepte Vlaamse publieke opinie opnieuw op tafel klimmen met de armen in de lucht, in Wallonië en Brussel stuit hij op een No Pasaran! Wil hij premier worden, moet hij zijn blazoen opblinken. Autoriteit opbouwen, ook bij de Franstaligen. Stel je voor dat de rondjes met Herman Van Rompuy in schoonheid waren geëindigd. Dan was Herman, niet Yves de redder van het land.

Het contrast tussen terug naar af en de aankondiging om opnieuw een formateur aan te duiden, kan wijzen op het feit dat Van Rompuy de kloof voldoende heeft dichtgefietst om Yves niet in het ravijn te doen donderen. Zo kan hij met de eer gaan lopen. Maar het kan ook dat Yves zijn blufpoker voortzet en het land helemaal tot de rand van de afgrond leidt. Je hoeft daarom niet eens zelf een separatist te zijn. Koppigheid, gebrek aan inleving en lange tenen volstaan. 

Ondertussen heeft de petitie ‘red de solidariteit’ op twee dagen tijd een kleine 28.000 handtekeningen verzameld (online; ik weet niet hoeveel op papier). Terwijl rechts zich in de vernieling onderhandelt, komen de krachten voor de eenheid van het land van de linkerzijde. Oké, er is ook een tricolore achterhoedegevecht van de Belgicisten van Bellevue, Historiapunten en tante Nonneke, maar hun gekras kan niet op tegen de heldere oproep voor solidariteit van links.

100_3623

Hoewel nog pril en aarzelend en bescheiden, zit in het idee van de door de vakbonden gelanceerde petitie een politiek potentieel dat tot nu toe onaangeroerd blijft. Het ACV zit op topniveau nog altijd diep genesteld in de christelijke zuil, het ACW is nog altijd een belangrijke pijler van de radicaliserende CD&V, die politiek helemaal wordt ingepakt door De Wever.

Een van de historische redenen waarom de SP.a in Vlaanderen nooit op dezelfde manier van de grond kwam als haar Europese zusterpartijen, is juist de ontwikkeling van een sterke, antisocialistische christelijke arbeidersbeweging. Maar de SP.a slaagde er nooit in electorale munt te slaan uit de alsmaar tanende greep van de CD&V op de ACV-basis. Waarom overlopen naar een partij die tot Verhofstadt I steevast met rooms regeerde? En waarom overlopen naar een partij die binnen paars het Generatiepact doorduwde?

large_534244

De politieke situatie vandaag is echter bijzonder volatiel. Publieke opinies kunnen als de bliksem veranderen. Vlamingen die vandaag foert roepen tegen de Franstaligen, kunnen morgen een zucht van verlichting slaken als een federale regering in zicht komt. Maar ondertussen is de opportuniteit van een open breuk in de christelijke familie nooit groter geweest.

Door haar verbondenheid met de SP.a-top kan Gennez moeilijk munt slaan uit de politieke crisis. Erik De Bruyn beschikt als witte raaf en rode ridder echter over de nodige geloofwaardigheid om dat wél te doen. Hij zal daarmee niet meteen het land redden. Maar hij kan wel de basis leggen om de krachten te verzamelen die dat op termijn wel kunnen.

18-09-07

Een gewilde verrottingsstrategie

Alweer een horror story op de cover van het Laatste Nieuws: bijna een Vlaming op de twee (hoezo, bijna één?) wil dat België splitst. Twee op drie denken dat een scheiding vroeg of laat onvermijdelijk is. Helemaal hallucinant is dat 70% zich expliciet achter Leterme zou scharen. En als pompoen op de taart komt Bart De Wever als beste onderhandelaar uit de bus.

1914263798_1999999672_leterme_440x293

 

Wie zijn die mensen? Wie zijn die enquêteurs? Waarom vraagt niemand mij ooit eens iets? Hoe betrouwbaar zijn de resultaten van een peiling door de grootste rioolkrant van Vlaanderen? Maar zelfs al zijn ze voor de helft overdreven, dan nog wijzen ze op een aanval van collectieve waanzin. Of niet? De waarheid is dat de huidige politieke patstelling zijn oorsprong vindt in 35 jaar politiek knip- en plakwerk dat tot de huidige complexe, onoverzichtelijke en ondemocratische staatstructuur heeft geleid.

De politieke organisatie van dit land zit immers verborgen achter een rookgordijn van drie gewesten, drie gemeenschappen, zeven regeringen en een koningshuis. Het federaliseringproces heeft geleid tot de oprichting van duidelijk afgebakende politieke entiteiten met elk hun eigen parlement, regering en ambtenarij. Ze kregen van het federale gezag een hele reeks bevoegdheden toebedeeld en een zak centen ter financiering. Maar de hefbomen van de macht blijven centraal: financiën, justitie, buitenlandse zaken, defensie. Is het verwonderlijk dat in dat kunstmatige labyrint van elkaar overlappende en bekampende administraties bevoegdheidconflicten en meningsverschillen ontstaan? Het tegendeel zou meer verbazen.

kaart-1-Belgie

Begin maar te splitsen

Het zogenaamde ‘dichter brengen van het bestuur bij de mensen’ heeft een arm en een been gekost zonder ook maar één communautair geschil (wat toch de bedoeling was) op te lossen. Integendeel, voor elke grondige verandering van de staatstructuur is federaal een tweederde meerderheid nodig en een gewone meerderheid binnen elke taalgroep. Dus: als de ‘Vlamingen’ meer bevoegdheden wensen, moet een meerderheid van de Franstaligen daarover haar zegen geven. Omgekeerd geldt natuurlijk hetzelfde, alleen zijn de Franstaligen deze keer geen vragende partij.

Die ingewikkelde maar vrij vernuftige constructie is er om te vermijden dat een taalmeerderheid (de Vlamingen) niet eenzijdig zijn wil zou kunnen opleggen aan de taalminderheid (de Franstaligen). Maar dat systeem kan maar werken zolang beide gemeenschappen elkaar voldoende respecteren en begrijpen, en zolang ze bereid zijn binnen een gedeelde staatstructuur te werken. In de huidige context is daar maar weinig van te merken. De ‘Vlamingen’ willen een grondige staathervorming, de ‘Franstaligen’ niet.

Dus: de ‘Franstaligen’ ontzeggen de ‘Vlamingen’ ‘redelijke eisen die goed zijn voor alle mensen van dit land’. Zij spelen dus de baas. ‘En ze lachen ons in ons gezicht uit’, aldus toponderhandelaar De Wever. Geen wonder dat door die voorstelling van zaken door de onderhandelaars en de media de schreeuw naar separatisme toeneemt. Je kunt het de Vlaming niet eens kwalijk nemen. De vraag die bij mij opkomt: is die ontwikkeling een jammerlijk gevolg van de al honderd dagen durende loopgravenoorlog tussen de onderhandelaars, of maakt ze deel uit van een gewilde verrottingsstrategie? Met andere woorden: als de constitutie het niet toelaat dat een meerderheid zijn wil oplegt aan een minderheid, dan moet het maar met andere middelen. En wat kan de ‘Franstaligen’ beter tot inzicht dwingen, dan de chantage van het separatisme?

28-08-07

Bye, bye, kartel?



Na de verguizing van Joëlle Milquet als Dame Neen die de (pogingen tot) regeringsonderhandelingen deden uitmonden in een institutionele crisis in wording, verschuift de zwarte piet –ook in de Vlaamse media- stilaan naar Bart De Wever. Bart, altijd de redelijkheid zelve, schoffeerde niet alleen DeCroo, coryfee passé van de VLD, door hem te verwerpen als koninklijk bemiddelaar, maar gaf ook Albert Twee een sneer. Hij verweet de vorst in het holst van een crisis op vakantie te gaan en alsof dat teken van luiheid niet genoeg was, deed hij Reynders in zijn plaats op zoek gaan naar een informateur. Volgens De Wever heeft de koning niks in de pap te brokken wat de regeringsvorming betreft en zijn het de partijvoorzitters die het zaakje moeten oplossen. Tja, dan kan Albert evengoed met congé gaan, denk ik dan. Bart moet weten wat hij wil.

1148459236image72


De al dan niet gewilde uitschuivers van Bart De Wever passen in elk geval goed in het kraam van de staatslui van de CD&V voor wie de keuze tussen het behoud van België en het behoud van het kartel snel gemaakt is. “De NV-A zal moeten kleur bekennen,” merkte Wilfried Martens, grondlegger van de eerste grote staatshervorming (die van ‘fédérer le pays, c’est unir le pays’) in Terzake fijntjes op. Ook de nota die op de schoot van Dehaene lag te smeken om gefilmd te worden, liegt er niet om: Quid NVA? De CD&V –traditioneel de partij van kerk en staat- heeft een zeer goede politieke reden nodig om het kartel met de separatisten die hen terug naar de top heeft geleid op te blazen. ‘Staatsgevaarlijke uitspraken’ als die van De Wever zijn een gedroomd excuus om het cement dat het kartel samenhoudt los te weken.

Maar zover zijn we nog niet. ‘Het zal lang duren,’ dixit Martens. Waarom? Omdat de onderhandelende partijen (en vooral de CD&V) tijd en excuses nodig hebben om hun achterban en de publieke opinie te herkneden zodat een compromis aanvaardbaar wordt. Het voortbestaan van België als inzet is al een mooi begin. Daarom ligt de bal steeds meer in het kamp van Bart De Wever. Als separatist heeft hij er belang bij dat er geen federale regering komt. Hij kan zich tot nu toe verschuilen achter een Vlaams front, maar het is duidelijk dat de Franstaligen alleen bereid zullen zijn tot onderhandelen over een staatshervorming als de Vlaamse partijen keiharde garanties op tafel leggen voor het behoud van België. Of om het alweer met de woorden van Martens te zeggen, dat er een akkoord komt over de kerntaken van de Belgische staat.

Tot bij nader order zijn de traditionele partijen, de groenen, de vakbonden en het patronaat nog altijd geen separatisten en is de NV-A, zelf een crisisproduct van een gebarsten Volksunie, goed voor hooguit 5% van de stemmen. Bart zal niet alleen kleur moeten bekennen, maar zou ook beter een toontje lager zingen.

09-07-07

Artikel 35: niet België, maar het kartel zal barsten

Herinner je nog de ‘definitieve fase van de staatshervorming’ van Dehaene, ik denk vijftien jaar geleden? Verregaande bevoegdheden voor de gewesten dienden voor eens en altijd komaf te maken met het communautaire gehakketak.

Natuurlijk is geen enkele overheidsvorm voor eens en altijd in steen gehouwen. Iedereen moet meegaan met zijn tijd, ook staatsstructuren. Alleen in België is een staatshervorming tot nu toe altijd synoniem geweest van ontmanteling van het centrale gezag. Zolang daarvan nog iets overeind blijft, zullen De De Wevers en Dewinters van deze wereld niet rusten.

cdv%203

Dehaene: wie danst mee?

 Wat blijkt nu volgens een perslek in De Morgen? Jean-Luc Dehaene, de bulldozer die het terrein voor Yves Leterme moet platgooien zodat die zich op vertrouwd terrein kan bevinden (mon plat pays qui est le mien), wil een akkoord smeden over de concrete invulling van artikel 35 van de grondwet. In mensentaal: laten we van de huidige impasse gebruikmaken om af te spreken wat we nog samen willen doen.  

Prachtig idee, maar het feit dat die concrete invulling er nog nooit is gekomen, heeft natuurlijk zijn reden. Vlamingen en Franstaligen stonden ook in die discussie tot nu toe lijnrecht tegenover elkaar. Waarom zou een akkoord vandaag dan wel mogelijk zijn? Omdat geen akkoord zou leiden tot een diepe institutionele crisis. In de coulissen houden de aanhangers van het Tsjechoslowaakse scenario zich al klaar voor een vreugdedansje met het separatistische monstertje. Veel te vroeg echter. 

Communautaire discussies zijn in dit land meestal een afleidingsmanoeuvre om andere problemen te verdoezelen. De echte separatisten blijven een kleine minderheid. De traditionele partijen, CD&V incluis, de bedrijfswereld en de vakbonden zijn tegen een splitsingsscenario. Daarom zou de volgende ronde in de staathervorming wel eens kunnen gericht zijn op een versteviging van het Belgische niveau, weliswaar mét overdracht van bevoegdheden naar de gewesten zodat iedereen zich op de borst kan kloppen.      

Iedereen? De CD&V heeft wel een adder aan de borst die het aantal federale bevoegdheden wil herleiden tot nul. Bij de NVA moet de centripetale logica die tot nu toe werd gevolgd immers leiden tot het barsten van België. Een duidelijke afbakening van de centrale bevoegdheden gaat lijnrecht in tegen de N-VA-strategie. Bart De Wever zal moeten uitleggen waarom hij expliciet instemt met het betonneren van federale bevoegdheden in de Belgische grondwet.  

1148459236image72

Als De Wever daarop toegeeft, is er geen enkele reden waarom de NVA niet volledig zou oplossen in de CD&V. Ligt hij dwars, is er geen enkele reden om het kartel in stand te houden.

De piste van Dehaene luidt dan ook de doodsklokken over het kartel CD&V/N-VA, met als enige variante: een behoud van het kartel ten koste van een splitsing in de NVA. Dat betekent niet dat dit scenario voor morgen is. Dehaene beoogt nu nog geen akkoord over de inhoud van artikel 35, maar een akkoord over… een akkoord om erover te discussiëren. De concretisering ervan kan worden doorgeschoven. Tot de gewestverkiezingen van 2009 bijvoorbeeld… Dat wordt lachen!

 

11:01 Gepost door Jan Lievens in Actualiteit | Permalink | Commentaren (1) | Tags: cdnv, nva, kartel, staatshervorming, artikel 35, dehaene, de wever, 007 |  Facebook |