16-10-07

Van Madame Non naar Meneer Ja

Nu Bart De Wever exact hetzelfde zegt als Joëlle Milquet en Didier Reynders bij het begin van de onderhandelingen, lijkt de vorming van een oranjeblauw kabinet alleen nog een kwestie van tijd. Niet meteen iets om naar uit te zien. Als Leterme slaagt, krijgen we het meest rechtse kabinet van de laatste dertig jaar, en voor sommige thema’s zoals het jongerenstrafrecht van de laatste honderd.

20061117ho_poppins_450

In de Zevende Dag verklaarde De Wever dat een grote staatshervorming niet mogelijk is met een gewone meerderheid (= Milquet), maar dat dit voor de NVA geen reden is om niet in de regering te stappen. Zonder de socialisten wordt immers eindelijk een rechts sociaaleconomisch beleid mogelijk (= Reynders). Zijn suikeruitspraak waarmee hij eens te meer de Franstaligen schoffeerde, was vooral gericht naar de eigen achterban. Zij moeten immers de bittere pil van toegevingen slikken.

Want net zoals de nuance tussen verzoenende en beledigende woorden aan Bart en Yves compleet voorbijgaat, ontwaren hun aanhangers geen onderscheid tussen compromis en toegeving. Met uitspraken als ‘vijf minuten politieke moed’ en ‘België zal verdampen’ heeft het flamingant duo het onvermogen tot genuanceerd denken zelf gekoesterd en gevoed, waardoor elk regeerakkoord dat per definitie op een vergelijk berust als een onvergefelijk verraad zal worden beschouwd.

Na meer dan vier maand potsierlijke parendansen voor een ongeïnteresseerde partner geeft het kartel min of meer toe de hele staatshervorming (B-H-V incluis – hoe kan je de suiker in een breder geheel anders begrijpen?) met twee jaar te verdagen. Wat we wel op ons bord geserveerd krijgen, zijn meer gevangenissen, strengere straffen en de maatschappij beter beschermen tegen veertienjarig geboefte. En de federatie zal dan toch niet zo slecht zijn aangezien de vermeende doodgravers ervan vreemdelingen het moeilijker zullen maken Belg te worden.

De thema's waarover tot nu toe een akkoord is, hebben vooral tot doel extremisten de pas af te snijden door grotendeels toe te geven aan hun dwaze eisen. Een paar mediagenieke moorden volstaan om de hele logica van ons strafrecht overhoop te gooien. Kampioen op dat vlak is de VLD, bevrijd van de rode coalitiepartner en opgejaagd door de LDD. En dan zijn ze nog niet eens begonnen aan de sociaaleconomische kalender. Wat met de syndicale vertegenwoordiging in KMO’s? Wat met het Generatiepact? Wat met de belastingen? Wat met de sociale uitkeringen?

Het beste dat we dan ook kunnen hopen, is dat de embryonale coalitie valt nog voor ze in het zadel zit. Ik mag er niet van dromen dat de protagonisten van het goede bestuur effectief bestuursverantwoordelijkheid zouden opnemen. Dan nog liever nieuwe verkiezingen!

18-09-07

Een gewilde verrottingsstrategie

Alweer een horror story op de cover van het Laatste Nieuws: bijna een Vlaming op de twee (hoezo, bijna één?) wil dat België splitst. Twee op drie denken dat een scheiding vroeg of laat onvermijdelijk is. Helemaal hallucinant is dat 70% zich expliciet achter Leterme zou scharen. En als pompoen op de taart komt Bart De Wever als beste onderhandelaar uit de bus.

1914263798_1999999672_leterme_440x293

 

Wie zijn die mensen? Wie zijn die enquêteurs? Waarom vraagt niemand mij ooit eens iets? Hoe betrouwbaar zijn de resultaten van een peiling door de grootste rioolkrant van Vlaanderen? Maar zelfs al zijn ze voor de helft overdreven, dan nog wijzen ze op een aanval van collectieve waanzin. Of niet? De waarheid is dat de huidige politieke patstelling zijn oorsprong vindt in 35 jaar politiek knip- en plakwerk dat tot de huidige complexe, onoverzichtelijke en ondemocratische staatstructuur heeft geleid.

De politieke organisatie van dit land zit immers verborgen achter een rookgordijn van drie gewesten, drie gemeenschappen, zeven regeringen en een koningshuis. Het federaliseringproces heeft geleid tot de oprichting van duidelijk afgebakende politieke entiteiten met elk hun eigen parlement, regering en ambtenarij. Ze kregen van het federale gezag een hele reeks bevoegdheden toebedeeld en een zak centen ter financiering. Maar de hefbomen van de macht blijven centraal: financiën, justitie, buitenlandse zaken, defensie. Is het verwonderlijk dat in dat kunstmatige labyrint van elkaar overlappende en bekampende administraties bevoegdheidconflicten en meningsverschillen ontstaan? Het tegendeel zou meer verbazen.

kaart-1-Belgie

Begin maar te splitsen

Het zogenaamde ‘dichter brengen van het bestuur bij de mensen’ heeft een arm en een been gekost zonder ook maar één communautair geschil (wat toch de bedoeling was) op te lossen. Integendeel, voor elke grondige verandering van de staatstructuur is federaal een tweederde meerderheid nodig en een gewone meerderheid binnen elke taalgroep. Dus: als de ‘Vlamingen’ meer bevoegdheden wensen, moet een meerderheid van de Franstaligen daarover haar zegen geven. Omgekeerd geldt natuurlijk hetzelfde, alleen zijn de Franstaligen deze keer geen vragende partij.

Die ingewikkelde maar vrij vernuftige constructie is er om te vermijden dat een taalmeerderheid (de Vlamingen) niet eenzijdig zijn wil zou kunnen opleggen aan de taalminderheid (de Franstaligen). Maar dat systeem kan maar werken zolang beide gemeenschappen elkaar voldoende respecteren en begrijpen, en zolang ze bereid zijn binnen een gedeelde staatstructuur te werken. In de huidige context is daar maar weinig van te merken. De ‘Vlamingen’ willen een grondige staathervorming, de ‘Franstaligen’ niet.

Dus: de ‘Franstaligen’ ontzeggen de ‘Vlamingen’ ‘redelijke eisen die goed zijn voor alle mensen van dit land’. Zij spelen dus de baas. ‘En ze lachen ons in ons gezicht uit’, aldus toponderhandelaar De Wever. Geen wonder dat door die voorstelling van zaken door de onderhandelaars en de media de schreeuw naar separatisme toeneemt. Je kunt het de Vlaming niet eens kwalijk nemen. De vraag die bij mij opkomt: is die ontwikkeling een jammerlijk gevolg van de al honderd dagen durende loopgravenoorlog tussen de onderhandelaars, of maakt ze deel uit van een gewilde verrottingsstrategie? Met andere woorden: als de constitutie het niet toelaat dat een meerderheid zijn wil oplegt aan een minderheid, dan moet het maar met andere middelen. En wat kan de ‘Franstaligen’ beter tot inzicht dwingen, dan de chantage van het separatisme?

01-09-07

Zal splitsing B-H-V leiden tot definitieve verfransing van Brussel?

De vorige artikels heb ik in lichtherwerkte vorm opgestuurd naar de lezersrubriek van De Morgen. Tot nu bleef publicatie ervan uit. Dan schreef ik echt een lezersbrief en kijk, ik had prijs...

(Verschenen in De Morgen van 1 september 2007)

Zal splitsing B-H-V leiden tot definitieve verfransing van Brussel?

In de politieke patstelling die nu al twee maand aansleept, heb ik nog niet veel gehoord over Brussel, zonder dat daarachter steevast Halle-Vilvoorde volgt. Maar wat met de Brusselse Vlamingen, of liever: Nederlandstalig sprekende Brusselaars? Als het kiesarrondissement wordt gesplitst, zal hooguit nog één ‘Vlaming’ (in de huidige context hoogstwaarschijnlijk van extreemrechtse signatuur) verkozen geraken in het federale parlement. Was het arrondissement destijds gesplitst, dan zouden Bert Anciaux, Annemie Neyts, Jos Chabert en zoveel andere vooraanstaande Vlaamse politici alleen maar in het parlement zijn geraakt als ze zich kandidaat hadden gesteld… op een Franstalige lijst (of verhuisd waren naar Vlaanderen). De splitsing van B-H-V zal dus tot gevolg hebben dat elke Nederlandstalige sprekende Brusselaar met politieke ambities zich voortaan -net als de Turkse, Marokkaanse en andere nieuwe Belgen- zullen aansluiten bij een Franstalige partij.

 neyts1

Annemie Bruxelloit?

Vanaf eind jaren ’60 is de splitsing van alle nationale partijen begonnen in Brussel (denk aan de afsplitsing van de Rode Leeuwen van de BSP in 69), omdat de Vlamingen zich gediscrimineerd voelden binnen een Franstalige meerderheid. Vandaag zijn de Brusselse (Franstalige) partijen echter multiculturele partijen geworden waarin alleen Vlamingen mankeren. Een van de uitzonderingen is Ronny Buyens die uit de SPA werd gesloten omdat hij zich bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen op een lijst van de PS presenteerde. Je mag er donder op zeggen dat zijn voorbeeld zal worden gevolgd als het tot een splitsing van het kiesarrondissement komt. De Vlaamse partijen in Brussel zullen dan voor de keuze staan: verschrompelen tot niet-betekende sekten, of opnieuw aansluiting zoeken bij hun Franstalige zusterpartijen. Dan wordt de splitsing B-H-V misschien een voorbode van de terugkeer van federale partijen, met Brussel als laboratorium. Het ander scenario is de definitieve ‘verfransing’ van Brussel.

28-08-07

Bye, bye, kartel?



Na de verguizing van Joëlle Milquet als Dame Neen die de (pogingen tot) regeringsonderhandelingen deden uitmonden in een institutionele crisis in wording, verschuift de zwarte piet –ook in de Vlaamse media- stilaan naar Bart De Wever. Bart, altijd de redelijkheid zelve, schoffeerde niet alleen DeCroo, coryfee passé van de VLD, door hem te verwerpen als koninklijk bemiddelaar, maar gaf ook Albert Twee een sneer. Hij verweet de vorst in het holst van een crisis op vakantie te gaan en alsof dat teken van luiheid niet genoeg was, deed hij Reynders in zijn plaats op zoek gaan naar een informateur. Volgens De Wever heeft de koning niks in de pap te brokken wat de regeringsvorming betreft en zijn het de partijvoorzitters die het zaakje moeten oplossen. Tja, dan kan Albert evengoed met congé gaan, denk ik dan. Bart moet weten wat hij wil.

1148459236image72


De al dan niet gewilde uitschuivers van Bart De Wever passen in elk geval goed in het kraam van de staatslui van de CD&V voor wie de keuze tussen het behoud van België en het behoud van het kartel snel gemaakt is. “De NV-A zal moeten kleur bekennen,” merkte Wilfried Martens, grondlegger van de eerste grote staatshervorming (die van ‘fédérer le pays, c’est unir le pays’) in Terzake fijntjes op. Ook de nota die op de schoot van Dehaene lag te smeken om gefilmd te worden, liegt er niet om: Quid NVA? De CD&V –traditioneel de partij van kerk en staat- heeft een zeer goede politieke reden nodig om het kartel met de separatisten die hen terug naar de top heeft geleid op te blazen. ‘Staatsgevaarlijke uitspraken’ als die van De Wever zijn een gedroomd excuus om het cement dat het kartel samenhoudt los te weken.

Maar zover zijn we nog niet. ‘Het zal lang duren,’ dixit Martens. Waarom? Omdat de onderhandelende partijen (en vooral de CD&V) tijd en excuses nodig hebben om hun achterban en de publieke opinie te herkneden zodat een compromis aanvaardbaar wordt. Het voortbestaan van België als inzet is al een mooi begin. Daarom ligt de bal steeds meer in het kamp van Bart De Wever. Als separatist heeft hij er belang bij dat er geen federale regering komt. Hij kan zich tot nu toe verschuilen achter een Vlaams front, maar het is duidelijk dat de Franstaligen alleen bereid zullen zijn tot onderhandelen over een staatshervorming als de Vlaamse partijen keiharde garanties op tafel leggen voor het behoud van België. Of om het alweer met de woorden van Martens te zeggen, dat er een akkoord komt over de kerntaken van de Belgische staat.

Tot bij nader order zijn de traditionele partijen, de groenen, de vakbonden en het patronaat nog altijd geen separatisten en is de NV-A, zelf een crisisproduct van een gebarsten Volksunie, goed voor hooguit 5% van de stemmen. Bart zal niet alleen kleur moeten bekennen, maar zou ook beter een toontje lager zingen.