29-10-10

Progressieve frontvorming: dom of niet dom?

De oproep van ABVV-voorzitter Rudy De Leeuw tot progressieve frontvorming tegen de N-VA heeft ook deining veroorzaakt binnen de sp.a. De partijleiding vindt het initiatief van de socialistische vakbond immers niet verstandig (1), terwijl heel wat partijmilitanten juist zaten te wachten op een krachtig signaal tegen De Wever: tot hier en niet verder! Of de zet van Rudy De Leeuw nu tactisch verstandig is of niet, daar kan over gediscussieerd worden. De vraag is of het nog toegelaten is om De Wever aan te vallen zonder de stempel van domoor op je voorhoofd gedrukt te krijgen. Je kan met evenveel, zo niet meer recht en reden argumenteren dat je De Wever alsmaar sterker maakt door hem nooit te durven tegenspreken.

DSC05338.JPGDe oproep van De Leeuw verdient steun, zowel inhoudelijk, tactisch als strategisch. Inhoudelijk omdat ze duidelijk waarschuwt tegen het gevaar voor ondergraving van de welvaartsstaat en sociale cohesie ten gevolge van een (gedeeltelijke) splitsing van de sociale zekerheid en de personenbelasting. Tactisch omdat het dringend tijd werd om een deuk te geven in het onaantastbaar gewaande politieke leiderschap van Bart De Wever in Vlaanderen. Je kan de oproep immers ook beschouwen als een schot voor de boeg, want sindsdien beslisten de sp.a en Groen, en vervolgens ook de CD&V om het splitsingsvoorstel van B-H-V in de kamer niet te steunen. De N-VA stond geïsoleerd en haalde bakzeil. Vandaag heeft Bart De Wever zelfs lovende woorden over de aanpak van koninklijk bemiddelaar Johan Vande Lanotte. Tenslotte is de ABVV-oproep ook strategisch een goede zet omdat De Wever zich meer en meer ontpopt als de figuur waarrond rechts in Vlaanderen zich hergroepeert, terwijl links versnipperd en dus verzwakt dreigt achter te blijven. Niks verkeerd dus met een oproep tot progressieve frontvorming (2).

Er is maar één maar. Vasthouden aan het status-quo op het vlak van de staatshervorming en overkomen als de laatste Belgicisten is evenmin een optie. De Belgische ‘gefedereerde’ staat is inderdaad ondoorzichtig, gecompliceerd en dus ondemocratisch. Bovendien is België effectief een relikwie uit het verleden, maar dat zijn alle ‘nationale staten’ in Europa. In een geglobaliseerde economie dreigden de Europese dwergen immers meer en meer van de kaart te worden geveegd. Juist daarom werd de EU opgericht! Op dat vlak heeft Bart De Wever dan ook een zeer sterk punt. Alleen is zijn “ijzersterke logica” gebaseerd op een fata morgana. Want het democratisch deficit dat hij in België aan de kaak stelt, is nog honderd keer acuter in Europa. Maar daarover zwijgt hij. 

Wat uiteindelijk ontbreekt bij “links” (ook bij de PS) is een duidelijk programma voor de democratisering van de Belgische staat (en wat dat betreft, ook van de EU). Op dat terrein heeft Bart De Wever vrij spel, en dat maakt hem juist zo sterk. Het debat over de financiering van de staat (belastingen) en de  besteding van de middelen (beleid), is echter in de eerste plaats een debat tussen de wereld van de arbeid (links) en die van het kapitaal (rechts). Zo moet de oproep van het ABVV begrepen. En dat is niet “dom” (1).

 

(1) Het gebruik van woorden als “dom” en “onverstandig” binnen de beweging werkt polariserend en is dus misplaatst. Eenheid van links is echter niet hetzelfde als eensgezindheid van links. Meningsverschillen kunnen vervelend zijn, maar zijn in feite juist nodig om via democratisch debat tot een betere besluitvorming te komen. Op dat vlak is er nog veel werk aan de winkel…    

 

(2) zie ook mijn stukje van 15 juni 2010: "Voor een progressief front tegen De Wever"

 

11:16 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: de wever, staatshervorming, sp.a, abvv, rudy de leeuw |  Facebook |

22-10-10

Verdedig de welvaartsstaat!

Hier volgt een kleine update van de vorige bijdrage die geschreven werd vlak nadat Di Rupo de nota van De Wever had verworpen. De tekst werd snel geschreven en meteen gepubliceerd, zonder tijd om rijpen. Bij gebrek aan printer kon ik ze niet nauwgezet nalezen. Ik verontschuldig me dan ook voor gebeurlijke schrijf- en tikfouten en andere slordigheden.

 

p15_8534manif_g20_london361__600_x_600_.jpgDe “clarificateur” had een hele nacht wakker gelegen van het franstalige afwijzingsfront, och arme. Tja, hij wou toch duidelijkheid? Sinds die infame zondag, vond Caroline Gennez de snelle afwijzing van de nota De Wever door de “Franstaligen” dom en onverantwoord. Paul Magnette kwam daarna doodleuk vertellen dat de nota De Wever voor 90 procent oké was en dus toch kon dienen als basis voor verdere onderhandelingen. De koning stuurde Johan Vande Lanotte vervolgens het veld in om te bemiddelen, en de N-VA voelde zich daardoor op de tenen getrapt omdat ze niet werd geraadpleegd. En daarbij, “de formule met zeven was tot op de draad versleten". Gelukkig is er één lichtpuntje: de oproep van ABVV-voorzitter Rudy De Leeuw tot progressieve frontvorming tegen de N-VA.

 

Dezelfde commentatoren die vier maanden geleden nog optimistisch waren voor een snel akkoord tussen De Wever en Di Rupo, doen inmiddels een wanhopige oproep op hun verantwoordelijkheidszin. De politieke crisis is echter niet te herleiden tot kinderachtige spelletjes van politici die zich gekrenkt voelen, maar illustreert in werkelijkheid de doodsstrijd van het ‘Belgische compromis’ zoals eerder verwoord door Leterme en bevestigd door De Wever (en uitgelegd in vorige bijdrage). Ons fameuze model, aangeprezen in brandhaarden van Jeruzalem tot Kaapstad, is echter gebaseerd op geld, zeer veel geld. Vandaar dat het in armere gebieden in de wereld niet werkt. Politicologen verwijzen vaak naar de drie breuklijnen die België verdelen: de levensbeschouwelijke (tussen vrijzinnigen en katholieken), de communautaire (tussen Vlamingen en Franstaligen) en de ideologische (tussen progressieven en conservatieven). Deze tegenstellingen werden in de naoorlogse periode ‘overbrugd’ omdat er voldoende geld werd tegen aangegooid: twee schoolnetten, zeven regeringen en een uitgebreid sociaal vangnet. Dat alles was op zijn beurt mogelijk door economische groei. Die hele constructie staat vandaag op losse schroeven: de schoolstrijd is uitgemond in de overwinning van het katholieke onderwijsnet, de staatshervorming is geëindigd in een regimecrisis en de mazen van het sociale vangnet vertonen steeds grotere gaten.

 

Met het uitbreken van de crisis in het midden van de jaren 1970, begon de staatsschuld razendsnel te stijgen, van ongeveer 60 procent van het BNP in 1975 tot 134,1 procent in 1993. Tussen haakjes, in de financieringswet van 1989 die de dotaties regelde voor gemeenschappen en gewesten, was een ingebouwd besparingsmechanisme voorzien dat Wallonië en de Franstalige gemeenschap in financiële moeilijkheden bracht. Dat geldtekort was vooral voelbaar in het Franstalig onderwijs, dat met de regelmaat van de klok op straat kwam om meer middelen te eisen, geld waarover de Franstalige gemeenschap niet beschikte. Daardoor kwam de bal opnieuw in de schoot van de federale regering terecht. Onder de paarsblauwe regering van Verhofstadt kregen gemeenschappen en gewesten extra middelen toegestopt, waardoor de communautaire vrede voor de zoveelste keer kon worden ‘afgekocht’. Tegelijkertijd, mede dankzij een fikse economische groei, wist de federale overheid de staatsschuld terug te dringen tot 84,22 procent van het BNP in 2007.

 

Sinds het uitbreken van de financiële crisis is deze schuld echter opnieuw opgeklommen tot boven de 100 procent van het BNP, en dat mag niet van Europa. De federale overheid, die nog altijd instaat voor het leeuwendeel van de ontvangst van de financiële middelen (personenbelasting, vennootschapsbelasting, BTW, accijnzen…), deelt echter een zeer groot deel van dat geld uit aan de gewesten en gemeenschappen en dreigt daardoor zijn eigen kerntaken, waaronder het in stand houden van de sociale zekerheid, niet meer te kunnen financieren. Conservatief Vlaanderen, die in De Wever zijn nieuwe leider heeft gevonden, verbergt de aanval tegen de welvaartsstaat (die je overal ziet in Europa) achter een communautair rookgordijn: “Kijk eens naar die geldverslindende Belgische staat, gedomineerd door de potverteerders van de PS. De "Franstaligen" of "luie Walen", (dat andere volk met zijn andere cultuur, weet je wel?)  maken schoon weer met onze “Vlaamse” zuurverdiende centen. En wij, Vlamingen, zijn afhankelijk van dat verfoeide België dat zelfs onze sociale zekerheid niet meer kan betalen! Het perverse van die redenering is dat er gesuggereerd wordt dat de sociale zekerheid moet gesplitst worden om ze te redden uit de klauwen van een federale overheid die systematisch werd ontmanteld... door dezelfde federale splitsingslogica! Weg dus met die slecht bestuurde en geldverslindende (welvaart)staat, laten we ze doen “verdampen” in Europa!

 

Met andere woorden: voor links moet de echte discussie draaien rond het behoud en, gezien de schrijnende gevolgen van de crisis, VERSTERKING van de welvaartsstaat. Hoe zullen we de bijna 300.000 armen van het Brussels Gewest uit hun miserie halen? Hoe zullen we ons wettelijk pensioenstelsel en de gezondheidszorg versterken zodat ze opgewassen zijn tegen de uitdagingen van een grijzer wordende samenleving? In plaats van akkoord te gaan met 25 miljard noodzakelijke bezuinigingen, moeten de “progressieven’ vechten voor minstens 150 miljard extra middelen (dat is het cijfer dat door experts naar voor wordt geschoven om de extra kosten van de vergrijzing te kunnen financieren)! Daarover moet het debat gaan: waar zullen we dat geld vandaan halen? Bij de wereld van de arbeid, of bij die van het kapitaal?

 

Wel, op dat vlak hebben we als linkse beweging in Vlaanderen de keuze: zullen we dat gevecht alleen voeren binnen een zelfstandiger Vlaanderen, of zullen we het samen doen met onze bondgenoten in Wallonië? Het antwoord lijkt evident. Of we dat geld dan innen via de gewesten of via de federale staat is eigenlijk een secundaire kwestie. Transparantie op gebied van solidariteit tussen de gewesten, het innen van eigen belastingen, ‘responsabilisering’… zijn op zich niet slecht. We vergeten soms dat in de jaren zestig de (linkse) Waalse beweging meer economische onafhankelijkheid opeiste omdat ze haar programma van antikapitalistische structuurhervormingen afgeblokt zag door een conservatief Vlaanderen. Wat moesten we als Vlaamse socialisten dan zeggen? Nee, jullie moeten de eenheid van België bewaren?

 

De kwestie is dus niet wat men eist, maar wie het eist en waarom. De eis van responsabilisering van de gewesten is vandaag een eis van rechts in Vlaanderen, waarbij nationalisme wordt gebruikt om ‘de mensen’ tegen elkaar op te zetten en om een verborgen neoliberaal agenda te kunnen  doordrukken. Progressief Vlaanderen mag zich daarom niet op sleeptouw laten nemen door die redenering en moet vechten tegen de afbraak van de sociale zekerheid (remember Tony Judt?). Dat betekent CONCREET, binnen de huidige context, vechten voor een versterking van het federale niveau dat verantwoordelijk is voor de sociale zekerheid. De oproep van Rudy De leeuw moet dan ook  met 1000 procent worden ondersteund en uitgebreid, in de eerste plaats naar het ACW dat kleur moet bekennen. Het moet een eerste aanzet zijn om de huidige krachtsverhoudingen om te buigen in ons voordeel. Dan kunnen we nieuwe verkiezingen, die alsmaar waarschijnlijker worden, met meer vertrouwen tegemoet zien. Want zeg nu eerlijk, moeten wij vandaag echt hopen op een regering met De Wever?

 

Jean Lievens, 22 oktober 2010 

 

12:28 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: de wever, rudy de leeuw, progressieve frontvorming |  Facebook |