04-07-08

Dromen van een wereld zonder grenzen

Leterme ziet het niet meer zitten. Dat was het eerste dat ik hoorde bij het ontwaken op de tonen van radio 1. Tja, ik zie Leterme niet zitten, dus voor mij geen slecht nieuws. Maar hoezeer ik ook de rug wil zien van deze regering, ik betrap er mezelf toch op dat ik stilletjes hoop op een communautair akkoord. De inzet is nu eenmaal te groot.

large_346954

Als je het kartel moet geloven, zit de boel alleen maar vast omdat de Franstaligen geen millimeter willen opschuiven en tot geen enkel compromis bereid zijn. “Zij” willen niet vooruit. Kijk, het is die voorstelling van zaken die me doodziek maakt. Elke eis van de tegenpartij is totaal onredelijk (zoals de uitbreiding van Brussel) of belachelijk (minder geld voor Vlamingen in Brussel), al “onze” eisen zijn niet alleen zeer redelijk, maar ook verstandig en goed voor iedereen. Wij moeten dus niet alleen geloven dat Franstaligen totaal onredelijk zijn, maar ook dom. En wie wil nu nog verder samenwerken met een dom en onredelijk volk?

“Maar hoe zou jij het dan oplossen?” krijg ik meer en meer te horen. “Kritiseren is makkelijk”. Wel… een klassenloze samenleving zonder grenzen is natuurlijk een beetje hoog gegrepen, maar het is wel een eerbaar einddoel (en een einddoel is wat vandaag bij de onderhandelaars, op de N-VA na, juist ontbreekt,). En elke stap en elke maatregel die dat einddoel dichterbij brengt, kan rekenen op mijn enthousiaste steun. De uitbreiding van de faciliteiten in Wallonië, een meesterzet van Rudy Demotte, ontlokt bij mij dan ook een rondedans rond de keukentafel, het taalexamen voor de aanschaf van een sociale woning in Vilvoorde een greep naar de kotsemmer. Dus elke maatregel ter bevordering van samenwerking, wederzijds respect en eenheid is goed, elk voorstel dat neigt naar navelstaarderij en riekt naar nationalisme slecht.

BartDeWever11nov[1]

Voor alle duidelijkheid: de minachting die Maingain en compagnie tentoonspreiden tegenover de Vlamingen doet me evengoed kokhalzen. Zo wou ik op een bepaald moment aansluiten bij een ludieke groep tegen Bart Dewever op Facebook, maar heb me bedacht toen ik een paar reacties las op het prikbord. Zo schrijft een zekere P.O. “Les flamands sont la honte de l’Europe.” En « Mais nous ne voulons pas parler néérlandais !!!! parsequ on s en fout de cette langue et on les emmerdes” (niet slecht : drie taalfouten in één zin). Vlaanderen heeft inderdaad geen patent op idiotie… De ironie is natuurlijk dat het juist die mentaliteit is die politici als Bart Dewever groot maken.

Maar goed, hoe moet het nu verder? Laten we ervan uitgaan dat er tegen 15 juli inderdaad geen akkoord is, zoals iedereen verwacht. Dat zou betekenen dat een politiek onderhandeld akkoord tussen Vlamingen en Franstaligen binnen de schoot van de federale regering niet langer mogelijk is en de staat op een andere manier zal moeten worden hervormd (of gesplitst). Geen compromis betekent immers een regimecrisis. Als de platgetreden paden niet meer bewandelbaar zijn, zullen nieuwe wegen moeten worden betreden. Dat kan zijn: een soort van overleg tussen alle overheden, waarin de gewestregeringen niet alleen betrokken zijn, maar ook de eerste viool spelen. De geslaagde onderhandelingen tussen Kris Peeters en Rudy Demotte zijn een teken aan de wand.

large_350562

Dat zou dus betekenen dat de gewesten het voortouw nemen in de onderhandelingen over een nieuwe staatshervorming. Het federale niveau heeft dan in de feiten gefaald, de gewesten nemen over in een de facto confederaal model dat alleen nog op papier moet worden uitgewerkt. Maar ik sluit nog altijd niet uit dat het tot een ingewikkeld compromis komt, met geïnstitutionaliseerde samenwerkingsakkoorden tussen de gewesten ter versterking van het federale niveau in ruil voor een verdere bevoegdheidsoverdracht. Blablabla, inderdaad…

En B-H-V? Ik blijf erbij dat een referendum in alle betrokken gemeenten de aangewezen weg is. Het resultaat zou de MR en het FDF wel eens kunnen zuur opbreken. Mensen stemmen immers in de eerste plaats voor hun portemonnee, niet voor hun taal. En de inwoners van de rijke groene gordel rond Brussel, hoe Franstalig ook, zullen twee keer nadenken alvorens aan te sluiten bij een door armoede verteerd stadsgewest waar ze een stuk meer belastingen zullen moeten betalen. De enige reden waarom ze zelf een referendum vragen, is omdat ze weten dat ze die niet zullen krijgen.

Leve de jeugd van heden!

Leuk filmpje gevonden op YouTube. Een beetje provocatief, maar toch geestig en intelligent… Er is nog hoop…

 

08-11-07

De anticlimax of het begin van het einde?

De Vlaamse partijen hebben unaniem, op de onthouding van Groen! na, de splitsing van B-H-V doorgedrukt in de kamercommissie. De constitutionele tijdbom is ontploft, maar waar is de regimecrisis? Paradoxaal genoeg opent de historische stemming waarmee voor het eerst een taalmeerderheid eenzijdig haar wil oplegt aan een taalminderheid het perspectief op een relatief snelle regeringsvorming. Het belangrijkste struikelblok waarover geen compromis mogelijk bleek, ligt immers niet meer op de onderhandelingstafel.

album_large_57841

CD&V en NVA mogen het Vlaams Blok dankbaar zijn. Volgens Gerold Annemans is het probleem B-H-V immers zo goed als opgelost, zonder ervoor een prijs werd betaald. Als geloofsbrief kan dat tellen. De Vlaamse partijen kunnen nu uitpakken met een zogenaamde overwinning in een dossier dat maar weinigen buiten het gewraakte arrondissement begrijpen en waar nog minder van wakker liggen.

Op aanvraag: wat is het probleem? Het kiesarrondissement B-H-V strekt zich uit over twee gewesten en dat is in tegenstrijd met het gelijkheidsbeginsel van de Belgische grondwet. Dat betekent niet dat het van rechtswege moet gesplitst worden zoals veel Vlaamse politici valselijk beweren. Dat doen ze alleen om de Franstaligen voor te stellen als onredelijke imperialisten die de grondwet aan hun laars lappen. Er zijn ook andere manieren om het grondwettelijk probleem op te lossen, zoals een terugkeer naar de oude kiesarrondissementen. Alleen kunnen de 120.000 Franstaligen van Halle-Vilvoorde dan nog altijd op Franstalige Brusselaars stemmen, en dat kan toch niet in een Vlaamse democratie? Door de splitsing van het kiesarrondissement wordt die politieke band doorgeknipt. Maar de Franstaligen vrezen dat dit deel uitmaakt van een verborgen agenda, met de splitsing van België als eindstation.

gordel_2006_02

Door die splitsing eenzijdig door te drukken in de kamercommissie hebben de Vlaamse parlementsleden die vrees nog aangewakkerd. Maar… ze hebben geen toegevingen gedaan. Het resultaat is wel dat het dossier twee jaar procedureslagen tegemoet gaat. Aan het einde van de rit staan de verkiezingen van 2009 voor de deur. Leterme en zijn kartel kunnen dan nogmaals communautaire stokebrand spelen. En je mag er donder op zeggen dat tegen dan het Waals nationalisme en het FDF een nieuwe adem zullen hebben gekregen.

Het doet allemaal wat denken aan de koude oorlog. De Russische communistische bureaucratie en de Amerikaanse machthebbers hadden elkaar nodig om ondermeer hun wapenuitgaven te verantwoorden en de eigen bevolking onder de knoet te houden. Op dezelfde manier schuiven Vlaamse en Franstalige partijen de zwarte Piet naar elkaar door. Omdat ze de echte problemen van dit land niet kunnen oplossen, blazen ze een communautair rookgordijn waarachter ze hun onmacht verschuilen. Zonder staatshervorming is geen krachtdadig (lees rechts) sociaaleconomisch beleid mogelijk, klinkt het.

Wat moet de houding zijn van links? In elk geval niet die van de SP.a- parlementsleden die uit vrees voor het cachet van slechte Vlaming netjes meestemden in de kamercommissie. Of die van Di Rupo die niets beter weet te verzinnen dan een Franstalig front tegen de Vlamingen. Tegenover dat nationalistisch opbod moet een principieel democratisch standpunt worden verdedigd, ook al ligt dat moeilijk bij een deel van de Vlaamse publieke opinie. Dat betekent: laat de mensen zelf beslissen tot welke regio (Vlaanderen, Wallonië, Brussel) ze willen behoren, op voorwaarde dat de rechten van de minderheid worden gerespecteerd. In de Brusselse rand betekent dat inderdaad een referendum.

large_584594

Een staatshervorming moet gebaseerd zijn op dezelfde bekommernis. De huidige staatsstructuur is ondoorzichtig en bijgevolg ondemocratisch. Ze is het resultaat van koehandels en loodgietercompromissen waarbij de eigen politieke macht en het partijbelang primeerden op dat van de bevolking. Het resultaat: meer politieke mandaten, meer ambtenaren, een duurder en inefficiënter staatsapparaat. Maar de voorstellen van het Vlaams parlement voor meer staatshervorming hebben niets te maken met meer democratie of meer efficiëntie, maar alles met meer macht en meer geld voor de Vlaamse regering.

Vandaag beklagen Eric Van Rompuy en Cathy Bex zich meesmuilend over Franstalige extremisten en het onterecht verwijt dat alle Vlamingen separatist zouden zijn. Maar ze hebben verdorie zelf de groeiende onverdraagzaamheid veroorzaakt. Want wie heeft de NVA binnengehaald? Wie heeft de staatshervorming op de politieke agenda geplaatst? Wie stelt eisen die met een gewone meerderheid onhaalbaar zijn? Wie onderhandelt met een pistool tegen de slaap van de tegenpartij?

Natuurlijk zijn er altijd Vlaamse en Franstalige idioten die zich laten meeslepen door misplaatste nationalistische superioriteitsgevoelens. Door het machiavellisme van Leterme en co groeit hun aantal echter als kool. Het bekladden van het Vlaams parlement, de krasse uithaal van Francois Van Hoobrouck, de burgemeester van Wezembeek-Oppem aan het adres van de vijand (= de Vlamingen) kunnen de voorbode zijn van een nieuwe opstoot van haatgevoelens tussen de gemeenschappen van dit land, zoals we ze sinds de jaren ’60 niet meer hebben meegemaakt. De vraag is nu of het manoeuvre van de koning om de staatshervorming buiten de regeringsonderhandelingen te tillen en olie op de communautaire golven te gooien, zal lukken.

becfr

De Franstalige partijen zien het initiatief wel zitten, de Vlaamse partijen zwijgen voorlopig, de NVA wil meer uitleg. Maar aangezien de koning niet op eigen houtje beslist, maar in overleg en met akkoord van de formateur, gaat De Wever toch bange dagen tegemoet. Tenzij hij opnieuw zijn kartelpartner op sleeptouw kan nemen en onhaalbare communautaire eisen stelt. Beginnen we van vooraf aan. Maar ik verwacht wel dat de Belgische vlaggen aan de Brusselse gevels langzamerhand zullen wijken voor andere…

21:58 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (1) | Tags: politieke crisis, 029, separatisme, leterme, de wever |  Facebook |

05-11-07

148 dagen stuurloos bestuur

Vandaag begint de kindertuin van de Wetstraat aan de laatste onderhandelingsronde en breekt daarmee het record van de 148 dagen stuurloosheid die Martens VIII voorafging. In de afgelopen week heeft vooral Bart De Wever blikschade opgelopen na zijn niet zo gratuite opmerking over de Jodenvervolging in Antwerpen. De heftigheid waarmee zelfs zijn kartelpartner hem op de korrel nam, is een voorsmaakje van de nakende zweepslagen om hem onder de lat door te jagen. Mocht hij toch blijven steken, volgt de regimecrisis.

SH104775

Ondertussen vergapen buitenlandse journalisten zich aan de gelatenheid waarmee de Belgen de politieke crisis ondergaan. Er vloeit geen bloed door onze aderen, aldus een Spaanse reporter. Het land valt uiteen en er is zelfs geen betogingetje te bespeuren. Nee, maar op 18 november is er wel een optocht, gevolgd door een volksfeest, inclusief een schminkstand om je in rood, geel en zwart te tinten. Koudbloedig? Hoe kom je erbij!

Toch zal niemand ontkennen dat het maar pover gesteld is met de Belgische verdediging, en dan heb ik het niet over de Rode Duivels. De petitie voor de eenheid van België, gelanceerd door Marie-Claire Houard, heeft ondertussen 125.000 handtekeningen verzameld, de oproep ‘Red de Solidariteit’ een schamele 75.000. Ik ben niet onder de indruk. Misschien is het gebrek aan Belgisch nationalisme wel ons belangrijkste bindmiddel...

Brussel mag dan vol Belgische (en Turkse) vlaggen hangen, de meeste mensen liggen niet echt wakker van de politieke crisis. “La politique, c’est pour diviser les gens,” hoorde ik onlangs op de tram. Aan het woord een boze Brusselse vrouw, met onverdachte foulard, vlinderbril en boodschappentas van waaruit een bos prei piepte. Goed gezegd meid. Trouwens, we hebben hier al voor hetere vuren gestaan: de Koningskwestie, de staking tegen de Eenheidswet, Leuven Vlaams… Dat waren pas crisissen.

SH104771

De reden voor de apathie in dat land is grotendeels gebaseerd op de gewenning aan uitzichtloze communautaire discussies die op de valreep telkens weer worden opgelost. Toch is de huidige crisis anders dan anders. Bij de vorige regimecrisissen was separatisme een doemscenario. Vandaag lijkt het meer op een werkbare oplossing, ook al is de overgrote meerderheid van de verkozen politici ertegen. Het punt is dat ze zich in een hoek hebben ingeschilderd van waaruit ze niet kunnen ontsnappen zonder schade op te lopen. Ook de scheiding van Tsjecho-Slowakije is overigens boven de hoofden van een apathische bevolking doorgevoerd.

Over het separatisme schrijft cultuurhistoricus en schrijver David Van Reybrouck in De Morgen van 2 november het volgende:  “Het gaat er niet om België te verdedigen met belgicistische argumenten, het gaat erom Vlaanderen te verdedigen met federale argumenten. De idee dat Vlaanderen ‘beter af’ zou zijn zonder de Walen is wellicht de hardnekkigste mythe van de separatisten. De zondagrekenaars van de Warande hadden dat zo becijferd, zoals een vader zou kunnen denken dat hij zonder vrouw en kinderen en met behoud van wedde toch veel meer geld voor zichzelf zou overhouden. De kosten voor de scheiding, de verhuis, het onderhoud en de interne crisis rekende men daar gemakkelijkheidhalve niet bij.” 

20070901-milquet

De onderhandelaars zullen natuurlijk beweren dat solidariteit en separatisme niet op de onderhandelingstafel liggen. Maar door elk mogelijk compromis telkens opnieuw af te wijzen, maken ze de vorming van een federale regering natuurlijk onmogelijk en het separatisme al slapend rijk. Over het geklungel van de oranjeblauwe onderhandelaars heb ik het al vaker gehad, over de rol van de socialistische oppositie minder. In plaats van olie op de golven te gooien, gooien ze echter brandende lucifers op de olie.

Zo hekelt Di Rupo de compromisbereidheid van Reynders en Milquet, terwijl Dirk Van der Maelen en Hans Bonte geen kans laten voorbijgaan om een stemming uit te lokken in de commissie B-H-V. Je kunt overigens geen SP-er voor de camera krijgen die een uitspraak over de PS niet laat voorafgaan door ‘Pas op, het zijn ook onze vrienden niet’. Met dergelijke misplaatste en opportunistische oprispingen wakkeren ze de tweestrijd natuurlijk nog aan. Ze zeggen er overigens niet bij dat hun communautaire standpunten al even ver uiteen liggen. Zou het niet mooi zijn als de SP.a en PS in de traditie van de Internationale eerst zelf tot een eensgezind communautair standpunt komen? Het zou hun geloofwaardigheid al vast een stuk groter maken.

 

11:13 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (2) | Tags: 028, de wever, separatisme, sp a, ps |  Facebook |

02-10-07

De damp van het nationalisme

Laten we het even over Europa hebben. Volgens de democratische nationalisten van de NVA zal België op termijn verdampen tussen zijn gewesten en Europa. De redenering is dat de Belgische staat naar boven steeds meer bevoegdheden zal verliezen aan Europa, naar beneden aan de gewesten. Een staatshervorming kan nu eenmaal maar in één richting. Samenwerking op federaal vlak tussen volkeren met een volledig andere taal en cultuur blijkt immers onmogelijk, kijk maar naar de regeringsonderhandelingen.

De NVA wil haar einddoel, een onafhankelijk Vlaanderen in “het Europa der volkeren”, op een legalistische manier verwezenlijken, dus via onderhandelingen, een ander woord voor geven en nemen. Tot nu hebben de NVA en CD&V echter nog geen morzel compromisbereidheid tentoongespreid. Door die onbuigzame houding hebben ze de separatistische krachten in Vlaanderen aangewakkerd en het zelfvertrouwen van rabiate flaminganten versterkt. Arrogante reacties op andersdenkende Vlamingen en Brusselaars geven een voorproefje van hoe hun “open, gastvrij, onafhankelijk Vlaanderen eruit zal zien.

actie012005


Maar hoe staat de NVA tegenover Europa? Hoe ziet Bart De Wever en andere Bourgeois democratie binnen Europa? Je kunt immers niet de mond vol hebben over het gebrek aan democratie in België en zedig zwijgen over het nog veel ondemocratische karakter van de Europese Unie.

De EU wordt immers geleid door een ongekozen maar machtige commissie die maar beperkte verantwoordelijkheid verschuldigd is aan het Europees parlement. Tussen haakjes, in dat parlement zitten partijen die wars van culturele en taalverschillen gezamenlijke fracties vormen die gemeenschappelijke standpunten innemen. Als dat mogelijk is tussen 27 landen en bijna evenveel verschillende talen, waarom zou het in België dan niet kunnen tussen drie gewesten en drie talen?

Maar in plaats van een laboratorium voor een toekomstig Europa, wordt België nu aangegrepen als bewijs van de mythe van de Europese eenmaking. Het neerbuigende artikel in het Eurofobe blad The Economist dat pleit voor het verdwijnen van België is maar één voorbeeld. They love it!   

Een verdere integratie en democratisering van Europa zal nog meer samenwerking tussen partijen over de land- en taalgrenzen heen vergen. Of wil de NVA (en CD&V?) daar niet van weten? Verkiezen de Vlaams-nationalisten een bureaucratisch, ondemocratisch Europa dat ons van alles oplegt en waartegen we totaal machteloos zijn?

De NVA vormt samen met Schotse, Baskische en andere nationalisten een gezamenlijke fractie in het Europees parlement, met een vrij eensgezinde visie op Europa. Samenwerking over taalgrenzen en cultuurverschillen kan daar dus wel. Maar in België zijn de verschillen onoverbrugbaar, komaan.

Nu ja, er zijn historische parallellen te trekken. Het is niet de eerste keer dat het Vlaams-nationalisme zijn eieren in een ondemocratisch mandje legt. In die zin is ‘Europa’ een moderne versie van het Derde Rijk, een deus ex machina die voor de uiteindelijke onafhankelijkheid van Vlaanderen zal zorgen. Onafhankelijk in een Europese, ondemocratische superstaat. 

100_1587


Wat het gebrek aan democratie in eigen land betreft, hebben de nationalisten wel een punt. Het Belgisch politiek systeem is ingewikkeld, ondoorzichtig en dus ondemocratisch. Maar het is ook “ondemocratisch” omdat de Vlamingen in Brussel met 15% van de stemmen er de helft van de politieke macht in handen hebben. Anderzijds zijn ze door die regeling veruit de best beschermde minderheid ter wereld. En ja, het is ook “ondemocratisch” dat in Kraainem 80% van de bevolking een tweetalig statuut wil, maar het niet krijgt. Door plaatselijke democratie in de rand toe te passen, zou het Brussels gewest direct een stuk groter worden. Maar zo dicht willen de NVA en co de democratie niet bij het volk brengen.

En wat met Brussel zelf? Inlijven bij Vlaanderen, ook al wil de grote meerderheid van de Brusselaars dat niet, of Brussel laten vallen? In dat geval zijn er nu al berekeningen die stellen dat het Brussels gewest dankzij de belastingen van de pendelaars (het Europees recht bepaalt dat belastingen worden geheven op de plaats waar men werkt, niet waar men woont) zijn vennootschapsbelasting zou kunnen terugschroeven tot 12%, en op die manier nog meer bedrijfszetels aantrekken. Of een onafhankelijk Vlaanderen zo een Monaco op “zijn” grondgebied zou dulden, is nog maar de vraag. Hoe los je dat probleem legalistisch op? Met Vlaamse troepen?

Het Belgische model is gebaseerd op compromissen die als doel hebben de minderheden te beschermen. Het is “democratisch” omdat het gebaseerd is op akkoorden en spelregels die op democratische manier tot stand zijn gekomen. Maar het is op andere manieren ondemocratisch. Omdat in de parlementen (ook het Vlaamse) en de senaat tal van lieden zitten die niet verkozen zijn, maar er een politiek zwaargewicht vervangen die minister werd. Omdat de kieslijsten voorgeselecteerd zijn door besloten organen van partijen met een dubieuze interne democratie. En ook omdat federale ministers alleen politieke verantwoording moeten afleggen aan kiezers van hun taalgemeenschap.

nb04_activisme


Hoe dan ook, nationalisten zijn niet erg goed geplaatst om lessen in democratie te geven. Democratische en sociale rechten zijn in de eerste plaats de vrucht van de strijd van de arbeidersbeweging. Ook een verdere democratisering van België en Europa zal vooral van die kant moeten komen. Het is een solidaire strijd, over taalgrenzen en culturele verschillen heen. Aan het alternatief hangt meestal een bloedig prijskaartje.

00:03 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: 024, separatisme, solidariteit, nva, cd v, europa, democratisering |  Facebook |

29-09-07

België in linkse handen

Nergens is België groter dan in Brussel. Meer nog, Brussel is België. Zowel de kronkelstraatjes van de binnenstad als de brede boulevards van de Belle Epoque ademen Belgische geschiedenis. Achter elke hoek, op elk plein, in elk park –en er zijn er veel- gluurt een monument van iemand die niemand zich nog herinnert. Want samen met wiskunde, scheikunde en biologie is ook vaderlandse geschiedenis in het geheugen sneller gedeletet dan spam in de mailbox.

SH102543

 

In dat grijze, kleurrijke, imposante, surrealistische, chaotische Brussel wappert de Belgische driekleur als ware Boudewijn weer overleden. Maar deze keer treurt de enige Belgische wereldstad niet om het verlies van een vorst, maar om de dreiging van de scheiding. Brussel vreest de hoofdstad te worden van zichzelf. En Europa? Als je in eigen land nieuwe grenzen trekt, kan je moeilijk nog ijveren voor Europese integratie zonder je grenzeloos belachelijk te maken.

Waarom geloofde ik Laurette Onkelinckx niet toen ze destijds Leterme brandmerkte als “un homme dangereux”? Volgens de minister van lopende gerechtszaken schuilt achter zijn goedlachsheid immers een onverbloemde separatist. Die stelling kreeg wind in de zeilen toen Leterme het compromis van zijn eigen bemiddelaar aan flarden schoot omdat hij zijn band met Bart De Wever belangrijker vindt dan de politieke catastrofe die met de dag groter wordt.

Want wat is de reden van het neen van het flamingantenduo? Dat er in de tekst van Van Rompuy onvoldoende garanties voor een staatshervorming staan. Ze eisen dus eens te meer de kwadratuur van de cirkel: engagementen van een gewone meerderheid die alleen een tweederde meerderheid kan geven.

L_onkelinx

Om te bewijzen dat Franstalige politici in idiotie niet moeten onderdoen, gooiden Olivier Maingain en Joëlle Milquet meteen petrol op het vuur met de uitbreidingseis voor Brussel. “Om de eenheid van het land te redden”, verduidelijkte de voorzitter van de in MR verschrompelde FDF. Een uitlaat die in de huidige context klinkt als een scheet op de catwalk.

Na de optimistische geluiden in het Franstalige kamp, was het dus plots weer doom and gloom op alle banken. Tot het bericht van het hof kwam dat het eindverslag van Van Rompuy voldoende elementen bevat om opnieuw een formateur aan te stellen. Wat is er aan de hand? Ik waag me aan een wilde gok.

Leterme mag misschien voor de opgezweepte Vlaamse publieke opinie opnieuw op tafel klimmen met de armen in de lucht, in Wallonië en Brussel stuit hij op een No Pasaran! Wil hij premier worden, moet hij zijn blazoen opblinken. Autoriteit opbouwen, ook bij de Franstaligen. Stel je voor dat de rondjes met Herman Van Rompuy in schoonheid waren geëindigd. Dan was Herman, niet Yves de redder van het land.

Het contrast tussen terug naar af en de aankondiging om opnieuw een formateur aan te duiden, kan wijzen op het feit dat Van Rompuy de kloof voldoende heeft dichtgefietst om Yves niet in het ravijn te doen donderen. Zo kan hij met de eer gaan lopen. Maar het kan ook dat Yves zijn blufpoker voortzet en het land helemaal tot de rand van de afgrond leidt. Je hoeft daarom niet eens zelf een separatist te zijn. Koppigheid, gebrek aan inleving en lange tenen volstaan. 

Ondertussen heeft de petitie ‘red de solidariteit’ op twee dagen tijd een kleine 28.000 handtekeningen verzameld (online; ik weet niet hoeveel op papier). Terwijl rechts zich in de vernieling onderhandelt, komen de krachten voor de eenheid van het land van de linkerzijde. Oké, er is ook een tricolore achterhoedegevecht van de Belgicisten van Bellevue, Historiapunten en tante Nonneke, maar hun gekras kan niet op tegen de heldere oproep voor solidariteit van links.

100_3623

Hoewel nog pril en aarzelend en bescheiden, zit in het idee van de door de vakbonden gelanceerde petitie een politiek potentieel dat tot nu toe onaangeroerd blijft. Het ACV zit op topniveau nog altijd diep genesteld in de christelijke zuil, het ACW is nog altijd een belangrijke pijler van de radicaliserende CD&V, die politiek helemaal wordt ingepakt door De Wever.

Een van de historische redenen waarom de SP.a in Vlaanderen nooit op dezelfde manier van de grond kwam als haar Europese zusterpartijen, is juist de ontwikkeling van een sterke, antisocialistische christelijke arbeidersbeweging. Maar de SP.a slaagde er nooit in electorale munt te slaan uit de alsmaar tanende greep van de CD&V op de ACV-basis. Waarom overlopen naar een partij die tot Verhofstadt I steevast met rooms regeerde? En waarom overlopen naar een partij die binnen paars het Generatiepact doorduwde?

large_534244

De politieke situatie vandaag is echter bijzonder volatiel. Publieke opinies kunnen als de bliksem veranderen. Vlamingen die vandaag foert roepen tegen de Franstaligen, kunnen morgen een zucht van verlichting slaken als een federale regering in zicht komt. Maar ondertussen is de opportuniteit van een open breuk in de christelijke familie nooit groter geweest.

Door haar verbondenheid met de SP.a-top kan Gennez moeilijk munt slaan uit de politieke crisis. Erik De Bruyn beschikt als witte raaf en rode ridder echter over de nodige geloofwaardigheid om dat wél te doen. Hij zal daarmee niet meteen het land redden. Maar hij kan wel de basis leggen om de krachten te verzamelen die dat op termijn wel kunnen.

27-09-07

Red de solidariteit!

De vakbonden hebben eindelijk een –zij het schuchter- initiatief genomen om in te gaan tegen het ‘eigen biefstuk eerst’- nationalisme van de Vlaamse onderhandelaars (ja, ze zitten weer rond tafel). Een online petitie ter verdediging van de solidariteit tussen Vlamingen en Franstaligen, gesteund door sportlui, schrijvers, zangers en kunstenaars van divers pluimage. Stop dus met lezen en surf meteen naar Red de Solidariteit!

axel_red

Moest Wallonië niet in een economische crisis verkeren, zouden de Vlamingen de scheiding niet willen,” poneerde een verbouwereerde Axel Red in het VRT-journaal. De waarheid uit een zangeressenmond. Op een persconferentie van Unicef pleit Axel voor solidariteit met de derde wereld. Klinkt tegenwoordig vals uit de mond van iemand uit het noorden van dit land. “Het is bijna gênant om Belg te zijn,” pruilde de Limburgse van het Franse lied. Terecht. Solidarité in plaats van Sensualité? Lijkt me een mooie cover (hint, hint).

Luc Devos barstte uit liefde voor dit heerlijke land in de Brabançonne uit. Andere beroemdheden die al tekenden zijn Paul Goossens, Axl Peleman, Hugo Claus, Geert Van Istendael, Wim Opbrouck, Olivia Borlée, Hanna Mariën, Elodie Ouedraogo en Kim Gevaert, de bronzen meisjes van Osaka.

SH103228

Maar niet alleen de wereld van intellect, sport en kunst komt het internet op om hun afkeer voor het nationalistische discours en rood/zwart/gele gehechtheid te betuigen. Ook aan de dis van Van Rompuy is blijkbaar een Belgisch elan aan de gang. De uitgelekte voorstellen die tot dooi en een akkoord moeten leiden, zijn stuk voor stuk maatregelen ter versterking van de federatie. Eat your heart out, Bart De Wever. Laten we ze even overlopen.

Het samenvallen van de regionale en federale verkiezingen. Hierover zou een consensus aan het groeien zijn. De inflatie aan verkiezingen werken niet alleen verlammend op de compromisbereidheid bij regeringsonderhandelingen, maar bezorgt de Belg ook een indigestie aan democratie. Wie begiftigd is met een olifantengeheugen zal zich echter herinneren dat het samenvallen van die verkiezingen in het verleden al even verstorend werkte. In Wallonië en Vlaanderen waren de gewestregeringen in een wip gevormd, alleen hadden ze een andere samenstelling. Op federaal niveau was het in de haren krabben, of over de kale kop wrijven, naargelang. Een tijdelijke evenredige vertegenwoordiging (de inbraak van Van Miert) op Vlaams niveau kon de boel toen deblokkeren. Door de verkiezingen opnieuw te laten samenvallen (mij niet gelaten, integendeel), hangen alle onderhandelingen weer aan elkaar. Zorgen voor later.

top_527261

Dan is er het fameuze uitschrijvingsrecht voor alle Belgen, naar Nederlands model: elke Belg (hoezo, Belg?) kan voor de federale en Europese verkiezingen kiezen waar hij gaat stemmen. Een Oostendenaar kan in Arlon op Nothomb gaan stemmen, een Eupenaar in Ieper op Leterme. En een Franstalig randgeval op Onckelinx in Brussel. Of Luik als de furie weer verhuist. Leuk idee? Voor Franstaligen uit de rand die persé op een politiek zwaargewicht uit Brussel willen stemmen, ja. Maar ook voor extremistische partijen die via mobilisatie hun kiezers aanmanen om in dorp x of stad y hun bolletje te gaan kleuren. Een adder onder het gras zou bij die regeling misschien niet misstaan.

Tot slot is er het voorstel om een stuk of 12 kamerleden te laten verkiezen in een federale kieskring, een ideetje van de Pavia-denktank. Op die manier zouden federale politici minder geneigd zijn de nationalistische kaart te trekken om ook stemmen te kunnen rapen in het andere landsgedeelte. En je zou federale ministers krijgen met nationale carrure. Nee Wilfried, Leterme zou in de klei blijven steken waar hij hoort.

Bij al dat centrifugaal geweld is echter één probleempje dat luistert naar de naam Bart. Zou het kunnen dat hij daarom niet mag aanschuiven in het stulpje van E.T. in De Haan? 

 

18-09-07

Een nieuwe adem voor België?

In het Brusselse straatbeeld duiken alsmaar meer Belgische vlaggen op. Ze draperen langs gevels van statige appartementsgebouwen, wapperen op  herenhuizen die hunkeren naar klassering, maar schuilen ook bescheiden achter het gebarsten raam van werkmanshuisjes op de rand van de sloop. Een ietwat zielige opflakkering van Belgisch chauvinisme dat zich graag uit in blikken koekendozen waarop koninklijke familieleden in een lachkramp staan geëtst, eremedailles met tricolore lint van voorouderlijke oorlogshelden en gebak van Wittamer op zondag.

 

In de handen van deze lui ziet het er inderdaad slecht uit voor België. Hun vertoon op de Vlaamse beeldbuis is als benzine op het separatistische haardvuur.

 

SH102514  

 

Naast dat achterhoedegevecht van bejaarden in driekleur, hoor je de ernstiger verdedigers van de eenheid van het land tot nu toe vooral in Brussel en Wallonië. Wie langs Vlaamse kant de kat de bel aanbindt zoals Rudy Aernoudt, auteur van ondermeer ‘Vlaanderen-Wallonië, je t’aime moi non plus’ en ‘Brussel, het kind van de rekening’, krijgt de roe. Aernoudt durf namelijk Vlaams/Waalse clichés doorprikken en stelt vermeend gesjoemel aan de kaak op het kabinet van Fientje Moerman. Een schijntje naast het weggegooid miljard bij de aanbesteding van de Lange Wapper in de Antwerpse haven, maar kom, alweer een mooie illustratie van de wapenspreuk van Vlaanderen: ‘Wat we zelf doen, doen we beter.’

 

Wat drijft de Belgische centrifuge nog aan? De online petitie http://www.lapetition.be/ heeft bij dit schrijven ruim 85.000 –vooral Franstalige- handtekeningen gesprokkeld. Het antimanifest van Rudy Aernoudt tegen de Warrandegroep die Vlaamse onafhankelijkheid voorstaat (http://www.aernoudt.com/) heeft een schamele 750 namen achter zich, maar dan wel ronkende zoals Maurice Lippens, Paul Buysse, Luc Vansteenkiste, Tony Mary, Roger Van Den Stock, Paul Dujardin, Helmut Lotti, Rik Coolsaet, Hans Kluwer en Luc Cortebeeck.

 

aernoudt

 

Wat de politieke partijen betreft die geen stokebrand spelen aan de onderhandelingstafel: het Vlaams Belang viert met cake en gebak, Groen! zwijgt zedig en de SP.a is… euh.. verdeeld. Uittredend voorzitter Vande Lanotte wil de staatshervorming steunen vanuit de oppositie, Caroline Gennez vindt een actualisering van de Vlaamse eisen aan de orde (waarom moet het kindergeld geregionaliseerd worden?) en Erik De Bruyn wil van geen staatshervorming weten. Hopelijk krijgen zijn standpunten op dat vlak in de komende periode wat meer aandacht. Een lesje in solidariteit en internationalisme kan de rechtse media, die zich haast verslikken in hun leedvermaak over de door hen opgeklopte broedertwist binnen de SP.a, goed gebruiken.

Een gewilde verrottingsstrategie

Alweer een horror story op de cover van het Laatste Nieuws: bijna een Vlaming op de twee (hoezo, bijna één?) wil dat België splitst. Twee op drie denken dat een scheiding vroeg of laat onvermijdelijk is. Helemaal hallucinant is dat 70% zich expliciet achter Leterme zou scharen. En als pompoen op de taart komt Bart De Wever als beste onderhandelaar uit de bus.

1914263798_1999999672_leterme_440x293

 

Wie zijn die mensen? Wie zijn die enquêteurs? Waarom vraagt niemand mij ooit eens iets? Hoe betrouwbaar zijn de resultaten van een peiling door de grootste rioolkrant van Vlaanderen? Maar zelfs al zijn ze voor de helft overdreven, dan nog wijzen ze op een aanval van collectieve waanzin. Of niet? De waarheid is dat de huidige politieke patstelling zijn oorsprong vindt in 35 jaar politiek knip- en plakwerk dat tot de huidige complexe, onoverzichtelijke en ondemocratische staatstructuur heeft geleid.

De politieke organisatie van dit land zit immers verborgen achter een rookgordijn van drie gewesten, drie gemeenschappen, zeven regeringen en een koningshuis. Het federaliseringproces heeft geleid tot de oprichting van duidelijk afgebakende politieke entiteiten met elk hun eigen parlement, regering en ambtenarij. Ze kregen van het federale gezag een hele reeks bevoegdheden toebedeeld en een zak centen ter financiering. Maar de hefbomen van de macht blijven centraal: financiën, justitie, buitenlandse zaken, defensie. Is het verwonderlijk dat in dat kunstmatige labyrint van elkaar overlappende en bekampende administraties bevoegdheidconflicten en meningsverschillen ontstaan? Het tegendeel zou meer verbazen.

kaart-1-Belgie

Begin maar te splitsen

Het zogenaamde ‘dichter brengen van het bestuur bij de mensen’ heeft een arm en een been gekost zonder ook maar één communautair geschil (wat toch de bedoeling was) op te lossen. Integendeel, voor elke grondige verandering van de staatstructuur is federaal een tweederde meerderheid nodig en een gewone meerderheid binnen elke taalgroep. Dus: als de ‘Vlamingen’ meer bevoegdheden wensen, moet een meerderheid van de Franstaligen daarover haar zegen geven. Omgekeerd geldt natuurlijk hetzelfde, alleen zijn de Franstaligen deze keer geen vragende partij.

Die ingewikkelde maar vrij vernuftige constructie is er om te vermijden dat een taalmeerderheid (de Vlamingen) niet eenzijdig zijn wil zou kunnen opleggen aan de taalminderheid (de Franstaligen). Maar dat systeem kan maar werken zolang beide gemeenschappen elkaar voldoende respecteren en begrijpen, en zolang ze bereid zijn binnen een gedeelde staatstructuur te werken. In de huidige context is daar maar weinig van te merken. De ‘Vlamingen’ willen een grondige staathervorming, de ‘Franstaligen’ niet.

Dus: de ‘Franstaligen’ ontzeggen de ‘Vlamingen’ ‘redelijke eisen die goed zijn voor alle mensen van dit land’. Zij spelen dus de baas. ‘En ze lachen ons in ons gezicht uit’, aldus toponderhandelaar De Wever. Geen wonder dat door die voorstelling van zaken door de onderhandelaars en de media de schreeuw naar separatisme toeneemt. Je kunt het de Vlaming niet eens kwalijk nemen. De vraag die bij mij opkomt: is die ontwikkeling een jammerlijk gevolg van de al honderd dagen durende loopgravenoorlog tussen de onderhandelaars, of maakt ze deel uit van een gewilde verrottingsstrategie? Met andere woorden: als de constitutie het niet toelaat dat een meerderheid zijn wil oplegt aan een minderheid, dan moet het maar met andere middelen. En wat kan de ‘Franstaligen’ beter tot inzicht dwingen, dan de chantage van het separatisme?

05-09-07

De schuld van de CD&V (voorafgegaan door een spot voor BELvue)

 

Terwijl vorige zondag een dikke 70.000 sportievelingen Brussel omsingelden in een met gemeenschapsgeld gesponsord sportgebeuren dat het Vlaamse karakter van de tweetalige en soms overwegend Franstalige rand wil benadrukken, wipte ik het BELvue museum op het Brusselse Koningsplein binnen. Ik was op de wandel en toevallig in de buurt. Eigenlijk wou ik de ondergrondse archeologische site van de Coudenberg bezoeken, maar voor een euro meer kreeg ik er het museum bij. Wie kan weerstaan aan zoveel goedkoopte?

Belvue3

 

Ik verwachtte mij aan plechtstadige schilderijen van koninginnen in pijpenkrullen, saaie staatsportretten van hun gefronste eega’s, kitscherige azuurblauwe plafonds met bolgekaakte engelen, beelden van gevleugelde furies met naakte jongelingen onder de lauwer. Nu, die waren er wel, maar ook blikken koekentrommels van de jonge Boudewijn, uitvergrote strips van Suske en Wiske, karikaturen van Leopold 2, affiches van de Vooruit en filmpjes over Leuven Vlaams. Echt, een aanrader. Bovendien krijg je op een heldere manier en in een notendop de geschiedenis van België opgelepeld, van de Stomme van Portici over de Belle Epoque tot Kuifje. Van de emancipatiestrijd van Vlamingen en arbeiders naar de vijf staathervormingen sinds 1970. De tekstschrijver/historicus die erin slaagde op één paneel de Belgische staat uit de doeken te doen, verdient van mij een standbeeld.

Plots viel mijn oog op een oude affiche, gericht aan “onze zwarte broeders”. Een aanplakbiljet uit de pioniersdagen van de Vlaamse beweging, dat de onderdrukking van de zwarten in Kongo vergeleek met die van de Vlamingen in België. De tijden zijn inderdaad veranderd. Wat ooit begon als een sociale ontvoogdingsstrijd, is vandaag uitgemond in een reflex van egoïstisch eigenbelang. De onderdrukten zijn onderdrukkers geworden, die zich echter blijven wentelen in een slachtofferrol en hun provincialistische bekrompenheid etaleren met een dedain tegenover alle anderen (Franstaligen, Walen, en niet te vergeten, Belgisch gezinde Vlamingen) en een misplaatst superioriteitsgevoelen die mij telkens weer naar het toilet drijft.

dewever300

Het Vlaams nationalisme is echter een huis met veel kamers. Een deel van de frontsoldaten sympathiseerde met de Russische revolutie en de bolsjewieken, een ander deel kwam later in het vaarwater van de collaboratie terecht, menende dat de Duitse bezetter komaf ging maken met de franskiljonse onderdrukking. Dat uiterst rechtse gedeelte van het Vlaams nationalisme heeft oorlog na oorlog de Vlaamse ontvoogdingsstrijd decennia teruggeworpen. Democratische verzuchtingen werden ten onrechte vereenzelvigd met collaboratie en fascisme. Dat hebben we te danken aan de voorlopers van Dewinter en zijn beschaafde, gecultiveerde en humoristische spitsbroeder De Wever, die nog altijd een historische strijd aan het voeren zijn om het echte maar ook vermeende onrecht dat hun zielsgenoten (lees ouders en grootouders) na de oorlog werd aangedaan te wreken.

Wie kan in dit land nog beweren dat de Vlamingen worden onderdrukt? De ‘Vlaamse strijd’ is al lang geen strijd meer voor Vlaamse ontvoogding, maar een egoïstische strijd om de zogenaamde miljardenstroom naar Wallonië te stoppen. Eigen geld eerst! Zo kwam Bart De Wever op het VRT-journaal van 4 september alweer doodleuk en zonder tegenspraak beweren dat elk Vlaams gezin jaarlijks DUIZENDEN euro cadeau doet aan Wallonië. De groteske redenering achter dat cijfer buiten beschouwing gelaten, wordt over de kosten om dit land te splitsen natuurlijk zedig gezwegen (ook al zou het mij niet verwonderen dat een of andere Leuvense prof in zijn zolderkamer de rekening al lang heeft gemaakt).

IJZERB_41

 

België moet echter niet worden samengehouden omdat de kost van de scheiding te groot zou zijn (er zijn meer begeesterende argumenten te vinden), maar omdat taalverschillen en zelfs culturele en economische verschillen geen synoniem zijn van onbestuurbaarheid zoals de nationalisten ons willen doen geloven. Anders waren niet alleen de VS onbestuurbaar, maar zelfs steden als Los Angeles (of elke kustgemeente als je het argument doortrekt). Trouwens, zijn we acht jaar communautaire vrede onder paars nu al vergeten? Het is het kartel dat het nationalistisch monster van Frankenstein opnieuw heeft losgelaten en niemand anders.

Naast de financiële argumenten beweren de ‘moderne’ Vlaams nationalisten dat het onmogelijk is voor Franstaligen en Vlamingen om nog samen een regering te vormen (maar ze zijn wel voor de eenmaking van Europa; wat met de miljardenstroom naar Roemenië, Polen of Griekenland?) Het ergste is dat hun separatistisch programma vandaag blijkbaar gesteund wordt door 40% van de Vlamingen. Voor die verontrustende ontwikkeling zijn naast Bart De Wever en Filip De Winter ook Yves Leterme en de CD&V verantwoordelijk. Zij hebben een separatistische minipartij, dat op eigen kracht niet eens of nauwelijks de kiesdrempel haalt, een politieke macht toebedeeld die omgekeerd evenredig is met wat ze vertegenwoordigt. En ere wie ere toekomt, Bart De Wever heeft meesterlijk garen weten spinnen uit het opportunisme van de CD&V.

jocongres

 

Het kartel werd immers opgericht om paars te breken en opnieuw de federale macht te veroveren. Kost wat kost. Maar het leverde de CD&V een pyrrusoverwinning op. Want als ze zo voortdoet, zal er binnenkort geen federale macht meer zijn. De christendemocraten hebben zich in een patstelling gemanoeuvreerd waardoor de regeringsonderhandelingen nu al meer dan twee maand muurvast zitten. Ze kunnen communautair geen toegevingen doen uit vrees dat de N-VA het kartel zou opblazen. En vergeet niet dat zonder de N-VA oranjeblauw geen meerderheid heeft (vandaar de toenadering tot Ecolo). Maar door die halsstarrige houding kunnen ze onmogelijk tot een compromis komen met de Franstalige partijen. Natuurlijk hebben alle onderhandelaars –ook de Franstaligen- boter op het hoofd. Maar de kern van het probleem zit bij de CD&V, de partij die belast is (was) met de formatie. “Als ze geen regering meer kunnen vormen, dan kunnen we evengoed splitsen,” redeneert de man in de straat, en wie kan het hem kwalijk nemen?

Nu haast Vandeurzen zich te verklaren dat separatisme niet op de agenda staat, maar inmiddels is het kwaad geschiedt (o ja, en natuurlijk ligt de schuld voor de ongewilde radicalisering in Vlaanderen bij de Franstaligen). De enige vraag die ik me stel, is hoelang het nog zal duren vooraleer iemand van, pakweg, het ACW zijn nek uitsteekt en zegt dat het nu wel welletjes is. Voor Vandeurzen en Leterme is het kartel een veel grotere heilige koe dan voor een belangrijk deel van hun achterban. Hat kartel ten koste van alles in stand houden, zou wel eens een bom kunnen worden onder de eigen fundamenten. Misschien een kans voor de tot nu toe uitgebleven doorbraak van de Spa, die solidariteit toch nog altijd hoger acht dan nationalistisch eigenbelang? Of heb ik het verkeerd voor?

 

01-09-07

Zal splitsing B-H-V leiden tot definitieve verfransing van Brussel?

De vorige artikels heb ik in lichtherwerkte vorm opgestuurd naar de lezersrubriek van De Morgen. Tot nu bleef publicatie ervan uit. Dan schreef ik echt een lezersbrief en kijk, ik had prijs...

(Verschenen in De Morgen van 1 september 2007)

Zal splitsing B-H-V leiden tot definitieve verfransing van Brussel?

In de politieke patstelling die nu al twee maand aansleept, heb ik nog niet veel gehoord over Brussel, zonder dat daarachter steevast Halle-Vilvoorde volgt. Maar wat met de Brusselse Vlamingen, of liever: Nederlandstalig sprekende Brusselaars? Als het kiesarrondissement wordt gesplitst, zal hooguit nog één ‘Vlaming’ (in de huidige context hoogstwaarschijnlijk van extreemrechtse signatuur) verkozen geraken in het federale parlement. Was het arrondissement destijds gesplitst, dan zouden Bert Anciaux, Annemie Neyts, Jos Chabert en zoveel andere vooraanstaande Vlaamse politici alleen maar in het parlement zijn geraakt als ze zich kandidaat hadden gesteld… op een Franstalige lijst (of verhuisd waren naar Vlaanderen). De splitsing van B-H-V zal dus tot gevolg hebben dat elke Nederlandstalige sprekende Brusselaar met politieke ambities zich voortaan -net als de Turkse, Marokkaanse en andere nieuwe Belgen- zullen aansluiten bij een Franstalige partij.

 neyts1

Annemie Bruxelloit?

Vanaf eind jaren ’60 is de splitsing van alle nationale partijen begonnen in Brussel (denk aan de afsplitsing van de Rode Leeuwen van de BSP in 69), omdat de Vlamingen zich gediscrimineerd voelden binnen een Franstalige meerderheid. Vandaag zijn de Brusselse (Franstalige) partijen echter multiculturele partijen geworden waarin alleen Vlamingen mankeren. Een van de uitzonderingen is Ronny Buyens die uit de SPA werd gesloten omdat hij zich bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen op een lijst van de PS presenteerde. Je mag er donder op zeggen dat zijn voorbeeld zal worden gevolgd als het tot een splitsing van het kiesarrondissement komt. De Vlaamse partijen in Brussel zullen dan voor de keuze staan: verschrompelen tot niet-betekende sekten, of opnieuw aansluiting zoeken bij hun Franstalige zusterpartijen. Dan wordt de splitsing B-H-V misschien een voorbode van de terugkeer van federale partijen, met Brussel als laboratorium. Het ander scenario is de definitieve ‘verfransing’ van Brussel.

28-08-07

Bye, bye, kartel?



Na de verguizing van Joëlle Milquet als Dame Neen die de (pogingen tot) regeringsonderhandelingen deden uitmonden in een institutionele crisis in wording, verschuift de zwarte piet –ook in de Vlaamse media- stilaan naar Bart De Wever. Bart, altijd de redelijkheid zelve, schoffeerde niet alleen DeCroo, coryfee passé van de VLD, door hem te verwerpen als koninklijk bemiddelaar, maar gaf ook Albert Twee een sneer. Hij verweet de vorst in het holst van een crisis op vakantie te gaan en alsof dat teken van luiheid niet genoeg was, deed hij Reynders in zijn plaats op zoek gaan naar een informateur. Volgens De Wever heeft de koning niks in de pap te brokken wat de regeringsvorming betreft en zijn het de partijvoorzitters die het zaakje moeten oplossen. Tja, dan kan Albert evengoed met congé gaan, denk ik dan. Bart moet weten wat hij wil.

1148459236image72


De al dan niet gewilde uitschuivers van Bart De Wever passen in elk geval goed in het kraam van de staatslui van de CD&V voor wie de keuze tussen het behoud van België en het behoud van het kartel snel gemaakt is. “De NV-A zal moeten kleur bekennen,” merkte Wilfried Martens, grondlegger van de eerste grote staatshervorming (die van ‘fédérer le pays, c’est unir le pays’) in Terzake fijntjes op. Ook de nota die op de schoot van Dehaene lag te smeken om gefilmd te worden, liegt er niet om: Quid NVA? De CD&V –traditioneel de partij van kerk en staat- heeft een zeer goede politieke reden nodig om het kartel met de separatisten die hen terug naar de top heeft geleid op te blazen. ‘Staatsgevaarlijke uitspraken’ als die van De Wever zijn een gedroomd excuus om het cement dat het kartel samenhoudt los te weken.

Maar zover zijn we nog niet. ‘Het zal lang duren,’ dixit Martens. Waarom? Omdat de onderhandelende partijen (en vooral de CD&V) tijd en excuses nodig hebben om hun achterban en de publieke opinie te herkneden zodat een compromis aanvaardbaar wordt. Het voortbestaan van België als inzet is al een mooi begin. Daarom ligt de bal steeds meer in het kamp van Bart De Wever. Als separatist heeft hij er belang bij dat er geen federale regering komt. Hij kan zich tot nu toe verschuilen achter een Vlaams front, maar het is duidelijk dat de Franstaligen alleen bereid zullen zijn tot onderhandelen over een staatshervorming als de Vlaamse partijen keiharde garanties op tafel leggen voor het behoud van België. Of om het alweer met de woorden van Martens te zeggen, dat er een akkoord komt over de kerntaken van de Belgische staat.

Tot bij nader order zijn de traditionele partijen, de groenen, de vakbonden en het patronaat nog altijd geen separatisten en is de NV-A, zelf een crisisproduct van een gebarsten Volksunie, goed voor hooguit 5% van de stemmen. Bart zal niet alleen kleur moeten bekennen, maar zou ook beter een toontje lager zingen.

25-08-07

Spelen met vuur

Het is griezelig hoezeer de publieke opinie manipuleerbaar is. Genoeg met meewarig gniffelen over Amerikanen die destijds schaamteloos hoezee riepen voor de oorlogswaanzin van hun president. Hoe is het gesteld met de goegemeente in dit land? Onder de Franstaligen is de verstandsverbijstering ten gevolge van de fictieve reportage van de RTBF over de afscheiding van Vlaanderen omgeslagen in een heuse paniek ten gevolge van de reële soap op Hertoginnedal. Voor hen staat België op het punt van barsten. En een jaar na de peiling van het Laatste Nieuws, waarin meer dan 90% van de Vlamingen zich uitsprak tegen separatisme, verklaart vandaag bijna de helft zich voorstander van een onafhankelijk Vlaanderen. Bovendien vindt 89% dat de Vlaamse onderhandelingen geen toegevingen mogen doen en 72,6% zegt geen begrip te kunnen opbrengen voor de standpunten van de Waalse politici. Dat hebben we allemaal te danken aan de klungelaars van Hertoginnedal (en de pers). Ze zijn er in twee maand bijna in geslaagd het programma van het Vlaams Blok te realiseren. Il faut le faire…

la_bande_des_4

In navolging van het programma ‘Duizend bommen en granaten’ bekruipt me de zin om de Vlaamse straat op te trekken, gewapend met een biljet van 50 euro die de hunne is als ze op de volgende vragen kunnen antwoorden:


  • - Waarom moet Brussel-Halle-Vilvoorde worden gesplitst?
    - Wat zijn de ‘Vlaamse eisen’?
    - Wie is de minister-president van Vlaanderen?


Benieuwd wie erop kan antwoorden. ‘De mensen’ reageren niet op inhoud maar op stemmingmakerij. Niet hun verstand wordt door peilers aangesproken, maar hun primitiefste instincten. Moeten we toegeven aan de Franstaligen? Please! Als de moslimbevolking subsidiëring wil voor moskees kan je evengoed iemand een microfoon onder de neus duwen en vragen of we moeten toegeven aan de islam. Maar dat buiten beschouwing gelaten, is het resultaat van het onvermogen om een compromis te sluiten over de verdeling van politieke macht en financiële middelen tussen verschillende bestuurniveaus –want daar gaat het over- dat de foert van de Vlaamse onderhandelaars is overgeslagen op een foert van de Vlaamse bevolking.

frans

Nu de onderhandelaars vrijwel de hele bevolking hebben besmet met hun nationalistisch vergif – Vlaams, Brussels, Waals én Belgisch – is het zoeken naar een antiserum. Tussen haakjes, ik gruwel van elke vorm van nationalisme –ook van dat nostalgische belgicisme waaronder sommigen deze schrijfsels willen catalogeren. Als politiek gebaseerd wordt op de indeling van mensen in homogene taalgemeenschappen (die in de praktijk niet eens bestaan) gluurt de Balkan altijd grimmig om het hoekje. Daartegen is geen Brabançonne opgewassen. Het is ook niet omdat het Belgische compromis tot nu toe altijd heeft gezegevierd, dat dit in de toekomst ook zo zal blijven. De euro en EU-richtlijnen, mondialisering, veramerikanisering en binnenkort verchinesing hebben de wereld te zeer veranderd.

Anderzijds ben ik nog altijd niet te ongerust. Om een mooie beeldspraak van Karel De Gucht te gebruiken: België is een Siamese tweeling die vergroeid is aan de kop. Een separatistisch scenario is dus niet zonder pijn en gevaar en daarom is echtscheiding nog altijd geen realistisch scenario. Maar als België door meer en meer Vlamingen gepercipieerd wordt als een noodzakelijk kwaad (dank u Leterme en co), zal de politieke wil om het federale niveau, dat nog altijd de belangrijkste machtshefbomen in handen heeft, steeds verder afnemen (of de Rode Duivels moeten de wereldbeker eens winnen).

pnl2004b%20020

Leterme: toch een oplossing in de maak?


Het is waanzin te geloven dat een staatshervorming nodig is om de echte problemen van de mensen aan te pakken. Toch is dat het axioma alfa 1 van het kartel. Het is anderzijds ook interessant om even na te gaan waarover de onderhandelaars wél een akkoord hebben bereikt: een begrotingstekort (voor het eerst in acht jaar) en het langer openhouden van kerncentrales. Met andere woorden: de enige die tot nu toe zeker is te profiteren van roomsblauw, is Electrabel. Je weet wel, dat bedrijf dat ondanks zijn miljardenwinst een schep van 20% bij de energierekening van de mensen zal doen. Het geeft een nieuwe betekenis aan de oude CVP-slogan ‘omdat mensen belangrijk zijn.’ Ja, als melkkoe van de grote bedrijven.

We zouden het dus beter eens hebben over de échte tegenstellingen in dit land.

17-08-07

Help! Leterme verzuipt!

“De kiezer heeft altijd gelijk”. Elke politicus weet dat die uitspraak klinkklare nonsens is, ook al spreekt niemand ze tegen. Zo heeft de kiezer ‘beslist’ dat er maar één mogelijke coalitie mogelijk is, maar van alle onderhandelaars op Hertoginnendal is alleen Leterme gebaat bij een regeerakkoord. De anderen zijn het alleen eens over een verrottingsstrategie. En ze werkt: volgens een peiling in het Laatste Nieuws is Leterme al 100.000 van zijn kiezers kwijt. 800.000 kiezers, die verdien je nu eenmaal niet elke dag…

 Leterme%20&%20Di%20Rupo%20landscape%20detail%2040

Een uitweg voor Leterme?

Communautair gekrakeel is in dit land een vaak gebruikt afleidingsmanoeuvre. Regeringen vallen over communautaire kwesties als renners in de sprint, maar vaak blijkt de crisis een andere oorsprong te hebben. De laatste oranjeblauwe regering viel officieel over Happart, maar in werkelijkheid was het ACV-voorzitter Jef Houthuys die de stekker uit het stopcontact trok omdat hij de bezuinigingspolitiek van Martens-Gol niet langer verkocht kreeg aan zijn achterban. Achteraf werd het probleem van de burgemeester van Voeren geneutraliseerd door zijn eigen partij, de PS. “Happart est roulé dans la farine” luidde het toen. De politieke klasse in België is ontzettend vindingrijk in het bedenken van oplossingen voor onoplosbare problemen. Alleen draagt elke oplossing de kiemen van een nog groter probleem.

Het is echter niet omdat communautaire problemen vaak gecreëerd worden, dat ze ook fictief zijn. Noord en zuid hebben een ongelijkmatige economische ontwikkeling die mede aan de basis ligt van een verschillende politieke cultuur. Voeg daarbij het taalverschil en de historische onderdrukking van het Nederlands door een Franstalige heersende klasse, en je krijgt een verdomd moeilijke puzzel. De Vlamingen zijn al lang numeriek en economisch heer en meester in België, maar een deel blijft zich verongelijkt onderdrukt voelen door vermeende franskiljonse imperialisten. Franstaligen zien in elke ‘Vlaamse’ eis dan weer een verdoken vorm van separatisme. Beide percepties zijn verkeerd, maar plausibel omdat ze een grond van waarheid bevatten.

dewever_strik

De vraag bij communautair gekibbel is echter: wie heeft de problemen op de agenda geplaatst? En waarom? Gedurende acht jaar paars bleef het relatief rustig tussen Vlamingen en Walen. Er was ei zo na een akkoord over Brussel-Halle-Vilvoorde, ware het niet dat Geert Lambert uiteindelijk dwars lag. Vandaag staan de onderhandelaars in Hertoginnendal met onverzoenbare standpunten tegenover elkaar. Er is een moedwillige crisis in de maak om de verschillende publieke opinies voor te bereiden op wat gisteren onaanvaardbaar of ondenkbaar was. Als Leterme in de loop van dat proces sneuvelt, is dat voor de anderen mooi meegenomen.

Een mogelijk maar denkbaar scenario is dat de geesten toch worden voorbereid op onderhandelingen over artikel 35, een denkpiste die eerder door Dehaene werd gelanceerd, zij het te vroeg. Alleen een complete impasse kan leiden tot een mogelijk principeakkoord over wat we in dit land nog samen willen doen. Een akkoord over artikel 35 (bij voorkeur tussen de traditionele partijen) zou van België een ‘echt’ federaal land maken, waarbij de nationale bevoegdheden worden gebetonneerd in de grondwet en de gewesten de hegemonie krijgen over al de rest. De Vlamingen zouden daarmee bewijzen dat ze voor het behoud van België zijn, de Franstaligen dat ze een verdere uitholling van de federale bevoegdheden aanvaarden. Beide zouden zowel winnen als verliezen.

milquet2066

Milquet: een nieuwe boevrouw voor Vlaanderen?

Anderzijds houdt een dergelijk scenario gevaren in. Nogmaals, het is niet omdat communautaire problemen kunstmatig worden gecreëerd dat ze ook beheersbaar zijn en geen eigen logica zouden volgen. Het absurde van de huidige patstelling is dat de Vlaamse onderhandelaars de toestemming van de Franstaligen nodig hebben om hun eisen gerealiseerd te zien. En als je de 25 Vlaamse eisen bekijkt, dan is het niet verwonderlijk dat de Franstaligen er de voorbode in zien van een separatistisch scenario en zich verder ingraven in hun egelstelling.

Als de Vlaamse onderhandelaars echter neen blijven krijgen, lijkt een eenzijdig claimen van hun eisen via het Vlaamse parlement op de duur geen onrealistische stap meer. Een dergelijke shocktherapie zou de eenheid van het land op zijn grondvesten doen daveren, met twee mogelijkheden tot gevolg: crisisonderhandelingen over hoe het verder moet met België (lees onderhandelingen over artikel 35, een breuk in ‘het kartel’ en een tripartiete), of… separatisme. Ook al is de meerderheid tegen. Politiek wordt nu eenmaal niet bedreven door meerderheden. Toch niet in een democratie…