23-01-11

Het einde van de politieke partijen?

Zo-even werd ik wakker met keelpijn en de vraag of ik al dan niet zou betogen vandaag. De verkoudheid is een goed excuus om niet te gaan, gezondheid voor alles, maar de journalist in mij is nieuwsgierig, de burger in mij moegetergd, ook al heb ik er moeite mee om op te stappen in een protestmars die apolitiek heet te zijn. De eisen zijn zo dun dat je er meteen doorzakt: “voor een regering” (zo snel mogelijk) en “voor een open en eerlijke dialoog”. Het is een eis waar de zeven partijen die al evenveel maanden rondjesdraaien zich ongetwijfeld volledig kunnen achterscharen. Daarbij komt dat vage eisen ook open doelen zijn: elke partij zal de betoging -die ongetwijfeld massaal zal zijn- achteraf (Milquet zelfs vooraf) interpreteren naar eigen goeddunken. We gaan dus terug naar af.

grote-ballon-3-white-42847.jpg
De organisatoren benadrukken dat de protestmars niet gericht is tegen de N-VA of De Wever. Toch kan je er niet omheen dat zowat alle politieke jongerenorganisaties oproepen om mee op te stappen, behalve die van de Vlaams-nationalisten. De Wever is er tot nu toe met zeer veel succes in geslaagd de zwarte piet te ontwijken, maar nu komt die zijn richting toch uitgewaaid dankzij zijn jongerenorganisatie die oproept om niet mee op te stappen maar “geduld uit te oefenen”, een schuldbekentenis die er mag wezen. Tja, laat dit nu net de belangrijkste drijfveer zijn van de betogers: hun geduld is op!

Niemand weet op dit ogenblik, vijf (inmiddels vier) uur voor de mars van start gaat, hoeveel volk er zal zijn. Volgens Facebook komen bijna 24.000 mensen ‘zeker’ opdagen, 25.0000 ‘misschien’. Bijna 140.000 hebben hun virtuele tenten opgeslagen aan de Wetstraat 16, tot groot ongenoegen van Leterme die naar eigen zeggen als waarnemend premier niets te maken heeft met de aanslepende onderhandelingen. Tja, als je met vuur speelt in een hooischuur, ben je misschien niet verantwoordelijk voor het hooi, maar wel voor de brand als je de lucifer laat vallen.

Maar goed, terug naar de betoging. Ik verwacht zeer veel volk. Waarschijnlijk  genoeg om alarmbellen te doen rinkelen, maar niet genoeg om een oplossing te forceren. Daarvoor zal meer nodig zijn: een financiële raid op België of een nog massalere betoging die haar naïviteit is verloren.

Maar goed, ik begon niet op het klavier te tokkelen om de vele stukjes die ik over het thema staatshervorming al bijeen heb ‘gepend’ dunnetjes over te doen, maar omdat ik wakker werd met de volgende gedachte: hoe zijn politieke partijen eigenlijk ontstaan en, aangezien niets eeuwig is, onder welke omstandigheden kunnen ze verdwijnen? Want, zie je, de mensen komen op straat omdat ‘de politiek’ er niet uitgeraakt. Maar kan ‘de politiek’ het wel oplossen?  

Je kunt er niet omheen dat de marge van westerse regeringen, ondanks zeer uiteenlopende politieke samenstellingen, bijzonder klein is. Natuurlijk is de belangrijkste reden dat ze zich allemaal neerleggen bij de logica van de mysterieuze ‘markt’. Vandaar ook dat alles herleid wordt tot ‘goed bestuur’. Rechts of links, maakt niks uit. De teleurstelling in Obama, de bezuinigingen in Griekenland, het gedoogkabinet van Rutte… alle regeringen botsen op de limieten van wat ‘de nationale staat’ kan doen om economische, sociale en ecologische problemen daadwerkelijk op te lossen. Die zijn nu eenmaal internationaal. De onmacht van ‘de politiek’ is ook de onmacht van de ‘nationale staat’. Daarom zal zelfs de beste staatshervorming, laat staan separatisme, per definitie niets oplossen. Een ‘zakenkabinet evenmin. Wat dan wel? Een revolutie? Met Ben Ali op de vlucht lijkt alles mogelijk. Maar zelfs dan, welke politiek moet een revolutionair kabinet voeren? Die van Chavez? Lula? Hu? Of is het wachten op een deus ex machina? 

stock-market-cartoon.pngVandaar deze totaal onafgewerkte redenering die ik hier te grabbel gooi. Ontstaat er binnen de internationale gemeenschap niet een –in de eerste plaats- digitale alternatieve tegenmacht die in zich de kiemen draagt van een totaal nieuwe vorm van economische (zelf)organisatie en democratie? Ik heb het niet alleen over de macht van Wikileaks, digitale nieuwskanalen met burgerjournalisten, peer-to-peer productie, enzovoort. Je kunt er niet omheen dat het oog van linkse revolutionaire organisaties en partijtjes vooral gericht zijn op het verleden. Daarom komen ze ook nooit van de grond, tenzij ze hun revolutionair programma omruilen voor een links reformistisch en de populistische toer opgaan. Stakingen, betogingen en revoluties blijven natuurlijk doorgaan. Ik trek hier de ‘klassenstrijd’ niet in twijfel, noch de tegenstelling tussen rechts en links. De vraag is echter: waarheen leidt de strijd? Het is te simplistisch om het mislukken (en wat heet mislukken?) van elke revolutie toe te schrijven aan opportunistische leiders en/of het ontbreken van een op leninistische geschoeide voorhoedepartij.

Er zijn pertinentere vragen te stellen. Hoe kan je op basis van een bestaande ‘nationale staat’ internationale problemen oplossen? Hoe kan je de haaien van de financiële markten pootje lichten zonder zelf kopje onder te gaan? Want laten we wel wezen, in plaats van te fulmineren tegen De Wever omdat hij zijn neus ophaalt voor een draak van een compromis en zo de interest op Belgische staatsobligaties omhoog stuwt, zou het beter zijn die anonieme financiële markten op de korrel te nemen.

Een andere vraag is: hoe kan je internationale bedrijven die alle hefbomen van de economie controleren, “nationaliseren” of, als je dat woord te verbrand vindt, “socialiseren” zonder je in een Cubaans isolement te wurmen?

Ik weet het, ik ben zeer ver afgedwaald van de betoging deze namiddag, en ik zoek vergeefs naar een mooie afsluiter. Maar ik wou deze gedachten toch even delen in cyberspace. Er samen over nadenken is beter dan alleen. 


 

10:42 Gepost door Jan Lievens | Permalink | Commentaren (1) | Tags: belgië, staatshervorming |  Facebook |

06-01-11

ras le bol

Met hun njet tegen de nota Vande Lanotte is de kloof tussen het rechtse blok CD&V en N-VA en het linkse blok sp.a en Groen! nooit groter geweest. Ik spreek bewust van een “rechts blok” en niet van een “Vlaams blok” zoals het ex-kartel in de media wordt beschreven, omdat, zoals eerder uitgelegd, achter de door hen gewenste  staatshervorming een neoliberaal programma van ongenadige bezuinigingen schuilgaat waarvoor, althans dat denken ze, in Vlaanderen een ruime politieke meerderheid bestaat maar op federaal niveau niet. Want vergis je niet, zowel de goedkope clichés over de ijverige Vlaming versus de luie Waal, of de Vlaamse ondernemingsgeest versus de Waalse hangmatcultuur, als het meer respectabel klinkend discours over “de twee democratieën in dit land” of “de noodzaak om het economisch beleid meer af te stemmen op de noden van de regio” dienen in Vlaanderen maar voor een ding: nationalisme gebruiken en aanwakkeren om de geesten rijp te maken voor zeer ernstige ingrepen op sociaaleconomisch vlak. 

vieropeenrij.jpg

Achter de communautaire patstelling schuilt vooral een sociale patstelling. Kijk rond je en zie wat er gebeurt in Groot-Brittannië, Frankrijk, Nederland, Duitsland, of iets verder, in Spanje, Portugal, Griekenland… Denk je echt dat België zal ontsnappen aan de besparingstrein die vandaag door Europa raast ten gevolge van de financiële crisis? De financiële markten wetten de messen niet omdat er nog altijd geen regering is in België, maar omdat ze willen dat er zo snel mogelijk draconische bezuinigingen komen om de staatsschuld naar beneden te krijgen. En ja, daar heb je wel een regering voor nodig. 

Vandaag, 6 januari 2011,  stelt Yves Desmet in De Morgen vast dat CD&V en N-VA het Belgisch overlegmodel hebben begraven en afstevenen op een confrontatie. Vandaag? Heeft Yves zijn eigen krant niet gelezen in de laatste drie jaar? Het Belgisch overlegmodel is al veel eerder gesneuveld. Het begin van het eind ervan werd ingeluid door het eenzijdig ter stemming leggen van de splitsing B-H-V in de Kamer. En de confrontatiepolitiek is alleen maar toegenomen sinds het doorbreken van de paarse meerderheid door het kartel CD&V-N-VA onder leiding van Yves Leterme (en vandaag in de feiten door Bart De Wever). Maar dit wil niet zeggen dat deze heren niet bereid zijn tot een compromis, alleen moet het er een zijn onder hun voorwaarden. En dit is een contradictio in terminis. 

Toen Bart De Wever zijn voorstel op tafel legde, verklaarde hij dat de N-VA nooit met minder zou genoegen nemen. Wat had hij dan verwacht van Vande Lanotte? Dat hij meer uit de brand zou sleuren voor de N-VA? Dat de N-VA zijn voorwaarden stelt, daar is op zich niets verkeerds mee. Maar nog bijna drie maanden verder blijven onderhandelen terwijl je eigenlijk op voorhand weet dat de teerling al geworpen is, is de verrotting bewust laten aanslepen. Het was wachten op een goed excuus om de stekker eruit te trekken. Het Overlegcentrum van Vlaamse Verenigingen, in meerderheid gedomineerd door rechtse Vlaams-Nationalisten die in de N-VA en het VB hun belangrijkste spreekbuizen hebben, hadden het uitgelekte voorstel van Vande Lanotte al eerder afgeschoten. Wie zijn die mensen? Wat vertegenwoordigen ze? Het OVV verenigt een zestigtal Vlaamse verenigingen, waaronder het IJzerbedevaartcomité, de IJzerwake, het Comité Vlaanderen Onafhankelijk, het Taalactiecomité, het VNJ, de Vrienden van Zuid-Afrika, de NS, de Vlaamse Volksbeweging…. Sommige organisaties hebben niet eens een website. Ze werpen zich op als culturele spreekbuis voor Vlaanderen, maar in augustus 2010, ondanks de jarenlange communautaire impasse, slaagden ze er niet eens in om samen 3000 deelnemers te mobiliseren voor de IJzerbedevaart. Ze zijn niet representatief voor Vlaanderen, maar hebben wel een zeer grote invloed op de N-VA. Dus het njet van de N-VA was een gegeven.

De CD&V stond dus voor de keuze: ofwel de N-VA isoleren met het risico als slechte Vlamingen te worden afgeschilderd en de electorale basis nog verder te verzwakken, of als eerste het voorstel Vande Lanotte te kelderen, zij het op een schijnheilige manier, eigen aan die partij: “we willen wel onderhandelen, op voorwaarde dat er fundamentele en essentiële punten worden bijgestuurd.” Er ging zeker en vast een zucht van verlichting op bij de N-VA: de CD&V had als eerste de nek uitgestoken en het de N-VA aldus bijzonder gemakkelijk gemaakt om ook neen te zeggen. Het “Vlaams kartel” was hersteld. De vraag is nu wat de reactie zal zijn intern bij de CD&V. Is de dochter van Stephan De Clercq een vrolijke zwaluw of een zwaan? De CD&V is al een flink stuk van de rechterflank kwijt aan de N-VA, wat zal de linkerflank nu doen? Rif Torfs was deze morgen op Radio 1 er als de kippen bij om de uitspraken van zijn voorzitter te relativeren. “Wij blazen de onderhandelingen niet op, maar proberen net bouwstenen aan te reiken om tot goede onderhandelingen te komen.” Hoe je zoiets durft zeggen na 207 dagen (of eigenlijk bijna vier jaar) praten is zowel surrealistisch als beledigend. 

Hoe moet het nu verder? Onder de bevolking is een ongeziene ‘ras le bol’ gegroeid. Er is een klimaat gecreëerd waarin men bereid is veel te slikken. Het geloof in het voortbestaan van België kalft meer en meer af. Nochtans staat separatisme niet op de agenda. De verrottingsstrategie is erop gericht om de Franstaligen op de knieën te dwingen en de door Vlaanderen gewenste staatshervorming te slikken. Alleen leidt deze confrontatiepolitiek tot polarisatie, radicalisering, onverdraagzaamheid en uiteindelijk extremisme. Men speelt met vuur. Liever geen staatshervorming dan een slechte zal nu het motto worden van CD&V en N-VA. Er zal meer tijd voor nodig zijn en ondertussen moet dan maar, noodgedwongen, een noodregering worden gevormd om de bezuinigingstrein op de rails te zetten. Benieuwd wat het “linkse front” die willens nillens uit de afgelopen uitputtingsslag is gegroeid dan zal doen. 

 

Bron afbeelding: www.deredactie.be

 

29-10-10

Progressieve frontvorming: dom of niet dom?

De oproep van ABVV-voorzitter Rudy De Leeuw tot progressieve frontvorming tegen de N-VA heeft ook deining veroorzaakt binnen de sp.a. De partijleiding vindt het initiatief van de socialistische vakbond immers niet verstandig (1), terwijl heel wat partijmilitanten juist zaten te wachten op een krachtig signaal tegen De Wever: tot hier en niet verder! Of de zet van Rudy De Leeuw nu tactisch verstandig is of niet, daar kan over gediscussieerd worden. De vraag is of het nog toegelaten is om De Wever aan te vallen zonder de stempel van domoor op je voorhoofd gedrukt te krijgen. Je kan met evenveel, zo niet meer recht en reden argumenteren dat je De Wever alsmaar sterker maakt door hem nooit te durven tegenspreken.

DSC05338.JPGDe oproep van De Leeuw verdient steun, zowel inhoudelijk, tactisch als strategisch. Inhoudelijk omdat ze duidelijk waarschuwt tegen het gevaar voor ondergraving van de welvaartsstaat en sociale cohesie ten gevolge van een (gedeeltelijke) splitsing van de sociale zekerheid en de personenbelasting. Tactisch omdat het dringend tijd werd om een deuk te geven in het onaantastbaar gewaande politieke leiderschap van Bart De Wever in Vlaanderen. Je kan de oproep immers ook beschouwen als een schot voor de boeg, want sindsdien beslisten de sp.a en Groen, en vervolgens ook de CD&V om het splitsingsvoorstel van B-H-V in de kamer niet te steunen. De N-VA stond geïsoleerd en haalde bakzeil. Vandaag heeft Bart De Wever zelfs lovende woorden over de aanpak van koninklijk bemiddelaar Johan Vande Lanotte. Tenslotte is de ABVV-oproep ook strategisch een goede zet omdat De Wever zich meer en meer ontpopt als de figuur waarrond rechts in Vlaanderen zich hergroepeert, terwijl links versnipperd en dus verzwakt dreigt achter te blijven. Niks verkeerd dus met een oproep tot progressieve frontvorming (2).

Er is maar één maar. Vasthouden aan het status-quo op het vlak van de staatshervorming en overkomen als de laatste Belgicisten is evenmin een optie. De Belgische ‘gefedereerde’ staat is inderdaad ondoorzichtig, gecompliceerd en dus ondemocratisch. Bovendien is België effectief een relikwie uit het verleden, maar dat zijn alle ‘nationale staten’ in Europa. In een geglobaliseerde economie dreigden de Europese dwergen immers meer en meer van de kaart te worden geveegd. Juist daarom werd de EU opgericht! Op dat vlak heeft Bart De Wever dan ook een zeer sterk punt. Alleen is zijn “ijzersterke logica” gebaseerd op een fata morgana. Want het democratisch deficit dat hij in België aan de kaak stelt, is nog honderd keer acuter in Europa. Maar daarover zwijgt hij. 

Wat uiteindelijk ontbreekt bij “links” (ook bij de PS) is een duidelijk programma voor de democratisering van de Belgische staat (en wat dat betreft, ook van de EU). Op dat terrein heeft Bart De Wever vrij spel, en dat maakt hem juist zo sterk. Het debat over de financiering van de staat (belastingen) en de  besteding van de middelen (beleid), is echter in de eerste plaats een debat tussen de wereld van de arbeid (links) en die van het kapitaal (rechts). Zo moet de oproep van het ABVV begrepen. En dat is niet “dom” (1).

 

(1) Het gebruik van woorden als “dom” en “onverstandig” binnen de beweging werkt polariserend en is dus misplaatst. Eenheid van links is echter niet hetzelfde als eensgezindheid van links. Meningsverschillen kunnen vervelend zijn, maar zijn in feite juist nodig om via democratisch debat tot een betere besluitvorming te komen. Op dat vlak is er nog veel werk aan de winkel…    

 

(2) zie ook mijn stukje van 15 juni 2010: "Voor een progressief front tegen De Wever"

 

11:16 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: de wever, staatshervorming, sp.a, abvv, rudy de leeuw |  Facebook |

19-10-10

Het land is depressief

 

Nu het zogenaamde compromis van De Wever unaniem en razendsnel werd afgeschoten door alle Franstalige partijen, is een oplossing uit de institutionele crisis verder af dan ooit. Het resultaat is immers dat beide gemeenschappen zich radicaliseren en de splitsing van België, hoe ongewenst en onrealistisch ook, alweer een stapje dichterbij is gekomen.

 

Volgens een peiling van VTM staat vandaag 70% van de Vlamingen achter De Wever en zou 33% zich uitspreken voor een onafhankelijk Vlaanderen. Vorige week was dat laatste cijfer nog maar 18%. Langs Franstalige kant wordt niet meer gevochten voor het behoud van België, maar gedreigd met een mini-België, bestaande uit Wallonië, Brussel en de zes faciliteitengemeenten. Deze blufpoker moet qua realiteitsgehalte niet onderdoen voor het verdampingsscenario van België binnen  Europa dat De Wever als rad voor de ogen van de Vlamingen houdt.

 

OPI3_GEA2V46RA_1_FO_WEVERGENNEZ_jpg_275.jpg

 

De Belgische staatsconstructie is uiterst gecompliceerd en ondoorzichtig en vertoont inderdaad een belangrijk democratisch deficit. Het is voor een intelligent politicus als De Wever een koud kunstje om deze wankele constructie aan flarden te scheuren. Niet in de zin dat de N-VA voorman vandaag het land wil uiteenrijten. Hij beseft maar al te goed dat de prijs daarvoor zowel politiek als economisch veel te hoog ligt. De Wever wil niet België, maar wel het Belgisch compromis waarop de wankele staatsconstructie gebaseerd is, opblazen. Hij is vandaag uitgegroeid tot de onbetwiste politieke leider van Vlaanderen en in die hoedanigheid de stormram waarmee de Vlaamse regering haar Copernicaanse omwenteling eenzijdig door de strot van Franstalig België wil duwen. De ironie is dat hoe halsstarriger datzelfde Franstalig België zich daartegen verzet, hoe meer ze de separatistische demonen in Vlaanderen aanwakkert, hoe sterker ze De Wever maakt en hoe meer ze de Franstalige publieke opinie rijp maakt voor een splitsingsscenario.

 

Ondertussen doet geen enkele partij nog maar de moeite om met de zusterpartij aan de andere kant van de taalgrens eens te gaan praten over een gemeenschappelijk standpunt betreffende de staatshervorming. Ook de Groenen, die tot nog toe de minst sektarische attitude hadden tegenover de fetisj van de staatshervorming, staan vandaag lijnrecht tegenover elkaar. Nochtans is een terugkeer van federale partijen in de een of andere vorm een conditio sine qua non om op termijn de eenheid van het land te bewaren. Niet dat het behoud van België de eerste doelstelling moet zijn van de socialisten. De eerste bekommernis moet het bewaren (of liever opnieuw te bewerkstelligen) van de eenheid van de arbeidersbeweging zijn, ook om te vermijden dat mensen op basis van hun taal of woonplaats tegenover elkaar komen te staan. De socialisten waren tot voor kort in poleposition om massaal een politieke uitdrukking te geven aan  de drang naar eenheid die nog altijd massaal aanwezig is onder de werknemers in heel België, ook in Vlaanderen. Want solidariteit onder werknemers is geen vorm van altruïsme, maar een kwestie van puur eigenbelang. Er valt gemeenschappelijk immers heel wat te verdedigen in dit land: een federaal sociaal zekerheidsmodel, dat eens in stukken gehakt, niet langer dezelfde bescherming zal kunnen bieden.

 

Di Rupo was amper een paar weken geleden nog de tweede populairste politicus in Vlaanderen. Stel je voor wat het effect was geweest als hij samen met Gennez had uitgepakt met een gemeenschappelijk voorstel voor een “sociale staatshervorming”.  Indien de socialistische leiders samen zouden uitleggen dat achter de zogenaamde responsabilisering van gemeenschappen en gewesten een verborgen agenda van bezuinigingen op de kap van de werknemers schuilgaat (met de ambtenaren voorop), zou dat standpunt ook in Vlaanderen op heel wat steun kunnen rekenen. Waarom gebeurt dat niet, denk je? Waarom was de PS deze keer opvallend afwezig op het “congres” van de sp.a? Waarschijnlijk omdat het handiger is om aan de andere kant van de taalgrens te beschikken over een zondebok waarachter je je eigen onvermogen kunt verstoppen. Als puntje bij paaltje komt, eindigen ook de socialistische leiders altijd in ‘hun gemeenschap’ en komen ze zo tegenover elkaar te staan, tot grote ergernis van een groot deel van hun achterban. 

 

Als de politieke ontwikkelingen van de laatste drie jaar ons iets geleerd hebben, dan is het wel dat het fameuze Belgische compromis inderdaad zo dood is als een pier. En het failliet van het Belgische compromismodel vertoont parallellen met het onvermogen van de reformistische leiders van de sociaaldemocratie om de naoorlogse welvaartstaat doelmatig te verdedigen. Leterme was de eerste ‘respectabele’ politicus die het Belgisch overlegmodel opblies en koos voor de confrontatie. Dat is de essentie van zijn uitspraak over de “vijf minuten politieke moed”. Hij heeft daarmee de doos van Pandora geopend en de geest van het nationalisme van de Nieuwe Vlaamse Alliantie uit de fles gelaten.

 

bart-de-wever-260x300.jpg

 

Maar De Wever is, net als zijn historische voorgangers, geen ‘revolutionair’ nationalist. Hij is de moderne incarnatie van het kleinburgerlijke Vlaams-nationalisme dat historisch te laat op het toneel van de geschiedenis is verschenen en daarom nooit op eigen kracht Vlaanderen heeft kunnen ontwikkelen “van volk tot staat”. Omdat een onafhankelijk Vlaanderen met Brussel als hoofdstad een utopie is, heeft het Vlaams-nationalisme altijd een deus ex machina nodig gehad. Gisteren Duitsland, vandaag Europa. “Zonder de EU zou ik nooit de onafhankelijkheid van Vlaanderen bepleiten”, zegt De Wever. Maar als je gelooft dat België niet werkt omdat het bestaat uit twee aparte culturen en democratieën, hoe kan je dan in hemelsnaam ervan uitgaan dat Europa wel kan werken? “Ik geef toe dat dit een tegenstelling is,” zegt De Wever, en laat het daar verder bij. Deze zogenaamde reaalpoliticus, het prototype van de rationele Vlaming, moet telkens als de zaken concreet worden het antwoord schuldig blijven. “Dat is voor technocraten,” luidt het dan. Maar zijn technocraten vallen wel door de mand van zodra ze met de neus op de feiten worden gedrukt, getuige het inmiddels legendarische Phara-debat tussen Frank Vandenbroucke en Danny Pieters.

 

De echte technocraten zitten vooral aan de andere kant van de onderhandelingstafel. De PS is een politieke machtsmachine die beschikt over een indrukwekkend studiebureau. Op de website of in het verkiezingsprogramma van de PS zal je tevergeefs speuren naar een hoofdstukje over de staatshervorming. Maar de partij heeft bij wijze van spreken wel tot op de centiem uitgerekend wat een boedelscheiding zou kosten. Met andere woorden, niet de N-VA, maar de PS heeft een concreet scheidingsscenario in de schuif klaarliggen. Dat verklaart waarom Di Rupo zich met de snelheid van het licht heeft getransformeerd van Belgisch staatsman tot potentieel Belgisch separatist. Hij gebruikt de federatie Wallonië-Brussel weliswaar niet als een wenselijk vooruitzicht, maar dreigt er wel mee: “als jullie willen afscheiden, doe het dan, wij staan klaar”. Onckelinckx verwoordt het op haar manier: “De vrijheid heeft een prijs”. Tegelijkertijd weten ze maar al te goed dat “Vlaanderen” niet uit is op separatisme. Ze willen met die dreigementen in de eerste plaats de N-VA (die ze inderdaad niet betrouwen) isoleren, maar bereiken precies het tegenovergestelde omdat ze zo credibiliteit verlenen aan het splitsingsscenario.

 

Hoe moet het nu verder? Vergeet een compromis tussen de zeven. Zie je Bart De Wever en Elio Di Rupo nog samen in een regering zitten na alles wat gebeurd is? Nieuwe verkiezingen dan? De Wever ligt er waarschijnlijk wakker van. Hij mag er niet aan denken om morgen 40% of meer van de stemmen te halen (met dank aan zijn slippendragers van de CD&V, VLD en helaas ook de sp.a) . Wat moet hij dan doen als de Franstaligen njet blijven zeggen? De onafhankelijkheid uitroepen? Vechten voor Brussel? Gaan bedelen bij Europa om erkend te worden? Uitleggen aan de Vlamingen dat ze hun spaarcenten kwijt zijn omdat de haaien van de financiële markten het ten ziele gaande België kapot hebben gespeculeerd? Een ware nachtmerrie. Maar als zowel nieuwe verkiezingen als een coalitie van de zeven uitgesloten lijkt in de nabije toekomst, wat is dan wel nog mogelijk?

 

Zoals de kaarten nu liggen, stevenen we regelrecht af op een confrontatie tussen de gewesten en gemeenschappen, waarbij alle politieke entiteiten van dit land tegenover elkaar komen te staan, elk met hun eigen eisen. Zelfs de Duitstalige gemeenschap die tot nu toe deel uitmaakt van Wallonië, pleit vandaag voor een eigen gewest. Aangezien de traditionele politieke overlegmethodes niet meer werken, zal worden uitgekeken naar buitengewone methodes, zoals het bijeenroepen van een soort van Staten-Generaal (het kind zal wel een andere elio-di-rupo-facelift.jpgnaam krijgen, het koningshuis is heel inventief op dat gebied).

 

De universiteiten en studiebureaus allerhande hebben in de laatste jaren ook niet stilgezeten. Zo hebben de universiteiten van Namen, Leuven en Louvain-la-Neuve technocratische modellen uitgewerkt voor een herziening van de financieringswet, die niet eens zo gek van elkaar verschillen. Er bestaat alleen (nog) geen politieke wil om die voorstellen te realiseren. Elke rationele staatshervorming zal immers offers vragen in termen van politieke macht en geen enkele partij is bereid die zomaar op te offeren, behalve met het mes op de keel (bijvoorbeeld een aanval van de financiële markten op de Belgische staatsobligaties of een andere externe factor).

 

Een rationele staatshervorming zoals de concrete invulling van het fameuze artikel 35 van de Grondwet dat de federale bevoegdheden nauwkeurig omschrijft (wat doen we nog samen?) en de restbevoegdheden automatisch overlaat aan de gewesten en gemeenschappen, botst op de belangen van de huidige politieke hoofdrolspelers. De N-VA heeft er geen belang bij omdat dit de federale structuur van België versterkt. Maar ook voor de PS hoeft het niet echt, want daar luidt de redenering: ‘liever baas in het eigen appartement dan tweede viool in het gemeenschapshuis”. Plus: onduidelijkheid heeft ook zijn voordelen (al een concreet voorstel gehoord van de socialisten in dat verband?)… In elk geval, een politiek akkoord over een grondige staatshervorming is nog niet voor morgen. Ondertussen vervelt Leterme van stokebrand in stabiliserende factor. Het kan verkeren… Ondertussen wachten 25 miljard om bespaard te worden. De regering van lopende zaken werkt met twaalfden, wat op zich al een besparing inhoudt, en de ontvangsten vallen beter mee dan verwacht door het aantrekken van de economie. Tijd gewonnen, maar de verrotting woekert verder.

 

In laatste instantie blijft de staatshervorming een kwestie van centen en de plaats en de aard van de staat in de economie. Dit is een socialistisch verhaal bij uitstek, maar de waarheid is dat noch de sp.a, noch de PS, noch de socialistische internationale een echt alternatief bieden op het neoliberale verhaal. Verder dan variaties op hetzelfde thema (“natuurlijk moeten we bezuinigen”) zijn we tot nu toe niet gekomen. Het is de taak van de socialistische beweging in haar geheel, en de linkervleugel in het bijzonder, om werk te maken van een geloofwaardig alternatief dat breekt met de perverse logica van de “vrije” markt.

14:26 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: bart de wever, staatshervorming |  Facebook |

19-06-10

Welk compromis?

De vrees voor een gigantische verkiezingsoverwinning van Bart De Wever die zelfs de financiële markten even deden beven, is vandaag omgeslagen in een bijna euforische stemming. Niet omdat hij verloren heeft, maar juist omdat hij zo sterk gewonnen heeft.

Bart-De-Wever-5801

 

De meeste commentatoren verheugen zich over de duidelijkheid van de verkiezingsuitslag: er zijn twee overwinnaars die met kop en schouders boven de rest uittoren: Di Rupo in Wallonië en De Wever in Vlaanderen. Bovendien, driewerf hoera, schijnt het te boteren tussen die twee. Een akkoord is zo goed als binnen. De Wever redt België! Di Rupo redt de sociale zekerheid! Hoezee, hoezee, hoezee, allen samen met Bart en Elio in zee.

 

Ik wil het feest niet bederven, maar zou toch enkele ietsepietsie kleine kanttekeningetjes willen plaatsen. Laten we uitgaan van de niet evidente veronderstelling dat Bart en Elio een akkoord bereiken. Er zijn twee keiharde noten te kraken: een 'grote' staatshervorming inclusief B-H-V, en het dichtrijden van een gat van 22 miljard in de begroting. Je mag er gif op innemen dat beide dossiers met elkaar worden verbonden. Vlaanderen en Wallonië kunnen bijvoorbeeld nieuwe bevoegdheden krijgen, maar geen extra middelen. Ze zouden dan zelf moeten kiezen tussen extra inkomsten of extra bezuinigingen. Die piste maakt wel een herziening van de financieringswet noodzakelijk, maar die zat er toch al aan te komen.  

 nb1411elio_jpg_275

Vervolgens moeten beide boegbeelden verliezers meetrekken in het bad om een regering te kunnen vormen, liefst met een 2/3 meerderheid. Laat ik me hier beperken tot het scenario van de afspiegelingscoalitie en de gevolgen voor de Vlaamse politiek. De CD&V’ers bevinden zich in een onmogelijke positie want ze moeten kiezen tussen de pest en de cholera. Steunen ze Bart De Wever, dan geven ze toe dat hij competenter is dan Leterme, Dehaene en, God betert, de president van Europa! Liggen ze dwars, dan zullen ze niet alleen overkomen als slechte verliezers, maar ook de schuld krijgen van de mislukking. In beide gevallen maken ze de N-VA sterker en dreigen ze nog meer leden, militanten en mandatarissen te verliezen aan hun vroegere kartelpartner.

Misschien is het daarom dat De Wever vandaag een principeakkoord beoogt waarbij een tweederdemeerderheid niet absoluut noodzakelijk is. Dat maakt een snelle opstart mogelijk, met vier jaar tijd voor de concrete uitwerking van de staatshervorming en het zoeken van de noodzakelijke tweederdemeerderheid. Slaagt hij er niet in een principeakkoord te bereiken binnen twee tot drie weken, dan laat hij de eer over aan iemand anders en zijn we net als vorige keer weer vertrokken voor een moeizame en langdurige coalitievorming .

 

In elk geval, op het vlak van de staatshervorming kan de CD&V niet winnen, op dat van de begroting evenmin. Maar de centrumpartij heeft veel gezichten, ook dat van bijvoorbeeld Inge Vervotte van de ACV-vleugel. In de huidige context zouden ze wel eens de sociale kaart kunnen trekken. Het ACW ziet het debacle al een hele tijd met lege ogen aan en de vakbondsvleugel zal niet rap overlopen naar De Wever. Als de rechter flank het begeeft, zou de linker wel eens een coup kunnen plegen, misschien zelfs met een verzuurde Leterme als man achter de schermen.

 

De SP.a zou beter met dat scenario rekening houden in plaats van een beschamende paringsdans voor De Wever op te voeren. Wat mij grote zorgen maakt, is dat de meeste kopstukken van de partij doen alsof de volgende regeringsdeelname al in kannen en kruiken is, historisch dieptepunt of niet. Caroline deed zelfs een specifieke oproep aan De Wever om ook enkele financiële spelers voor het overleg uit te nodigen, in de eerste plaats de gouverneur van de Nationale Bank. Wat voor een signaal is dat?

dyn009_origi97a7-06c5e

Om de vijf minuten worden we ingepeperd dat we de meest draconische besparingsronde sinds de Tweede Wereldoorlog zullen moeten slikken. En we kunnen er niks tegen doen, want 'de financiële markten,' en 'Europa' kijken nauwgelet toe! De mensen zijn ongerust. Niet over B-H-V, maar over hun portemonnee, hun job, hun pensioen.

 

Ik vind dat de SP.a veel te weinig de asociale voorstellen van De Wever op de korrel neemt. Neem nu de werkloosheid. De Wever beweert dat België het enige land is waar werkloosheidsuitkeringen onbeperkt zijn in de tijd. Hij zegt er wel niet bij dat langdurige werklozen in andere landen vaak op alternatieve sociale stelsels terugvallen, zoals de WAO in Nederland. Maar er zijn sterkere argumenten. Er zijn 1,3 miljoen mensen in dit land die steun trekken van de RVA. Laten we uitgaan van de veronderstelling dat de helft ervan arbeidsgeschikt is. Uit het halfjaarlijks Nationaal Arbeidsmarktonderzoek van Vacature zijn er momenteel 13.343 openstaande vacatures, waarvan de meeste bij de overheid: 2.000 bij de Politie, 1.400 bij De Post en 1.293 bij de FOD Defensie, gevold door… de banken: 1.200 bij BNP Paribas Fortis en 500 bij KBC Bank en Verzekering. Na de grote vakantie zouden er nog eens 13.000 bijkomen: 1.800 bij de NMBS, 1.700 bij Colruyt, 1.000 Bij de KUL, 912 bij Defensie en 1.110 bij diverse financiële instellingen. Wat met de 600.000 andere, Bart? Ga je ze verplichten om zieken te gaan bezoeken, of om bladeren bijeen te rapen op straat?

 

Ik denk voorts dat de spanning in de samenleving zodanig is opgelopen ten gevolge van de alsmaar stijgende werkdruk, stress en onzekerheid, dat een nieuwe draconische besparingsronde wel eens de druppel kan zijn die de emmer zal doen overlopen. Hoe zullen de SP.a en de PS reageren op nieuwe sociale bewegingen en vakbondsstrijd? Er komt immers een tijd dat de mensen aan de lijve zullen ondervinden dat de grote staatshervorming hun problemen niet zal hebben opgelost, wel integendeel. En als je ziet hoe volatiel het politieke landschap is, zou onder omstandigheden van sociale onrust de volgende De Wever wel eens uit het linkse kamp kunnen komen, en ik reken het ACW daar bij.

 dsc_1960

Al decennialang worden bij de SP.a pogingen ondernomen om de progressieve krachten in Vlaanderen te bundelen in één grote linkse partij: de progressieve frontvorming van Leo Collard, de Doorbraak van Karel Van Miert, het Signaal van De Batselier en Coppieters, en natuurlijk het kartel van Stevaert en zijn opvolgers. Het voorlopige trieste eindresultaat is 15% van de stemmen in de laatste verkiezingen. De belangrijkste reden waarom al die pogingen mislukten, is omdat de SP nooit echt een geloofwaardig politiek alternatief bood op de CVP. Beide partijen zaten trouwens zeer vaak samen in de regering. Nu die belangrijke concurrent van de SP.a in de touwen ligt, is het misschien interessanter om zich eens daarover te bezinnen. Want de kritiekloze houding die tot nu toe wordt aangenomen, draagt de kiemen in zich van het volgende electorale dieptepunt.

 

(wordt vervolgd, o.a. met bijdragen over Europa en de financiële markten)

 

 

 

 

13:23 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: sp a, de wever, di rupo, staatshervorming, inge vervotte, acw |  Facebook |

17-06-10

Argumenten en tegenargumenten

Een reactie op de reactie van Hans Sterckendries

 

Tot mijn grote vreugde lokte mijn tekst “Een sprankeltje hoop” redelijk wat reacties uit. De positieve kwamen vooral van sympathisanten van SP.a Rood, de negatieve van Hans Sterckendries, een voormalig journalist (thans tekstschrijver) die de moeite nam om mijn analyse door de mangel te halen en uitgebreid te bekritiseren. Ik wens hem hiervoor van harte te bedanken, en dat is helemaal niet cynisch bedoeld. Hans noemt zich een donkerrode socialist, die echter voor De Wever heeft gestemd. Hij was op 13 juni lang niet de enige. Zijn argumenten verdienen dan ook een reactie, want zolang de linkerzijde mensen als Hans niet meer kunnen overtuigen, heeft ze een ernstig probleem. Of, om het anders te stellen, zolang de linkerzijde geen klare en gemeenschappelijke oplossing heeft voor de communautaire kwestie, is ze gedoemd om voor de zoveelste keer in de sterfput van het burgerlijke nationalisme te verzuipen.

smiles

 

Om het mezelf gemakkelijk te maken, heb ik ervoor gekozen om de reacties van Hans chronologisch en punt voor punt van een repliek te voorzien.

 

Over kiesdrempels en kartels   

 

“De kiesdrempel is een bijzonder ondemocratisch instrument dat officieel de versnippering van het politieke landschap moet tegengaan maar dat in werkelijkheid bedoeld is om de grote politieke families aan de macht te houden. Overigens hebben Open VLD en SP.a precies dezelfde hetzelfde gedaan als “het kartel”. Alleen hebben respectievelijk Vivant en Spirit dat niet kunnen verzilveren.”

 

De kiesdrempel heeft inderdaad als bedoeling de politieke versnippering tegen te gaan en grote politieke families aan de macht te houden. In die zin is het een ondemocratische maatregel. Maar gezien de monsteroverwinning van een partij die een paar jaar geleden nog tegen die verkiezingsdrempel opbokste, is het wel een bijzonder inefficiënte maatregel gebleken.

 

Laten we ons geheugen even opfrissen. Na de splitsing van de Volksunie, kwam de N-VA voor het eerst op in de verkiezingen van 2003. De uitslag was vergelijkbaar met die van de LDD vandaag: geen enkel zitje in de senaat en slechts één zetel in de Kamer, namelijk voor Geert Bourgeois in West-Vlaanderen. Uit vrees helemaal van het politieke toneel te verdwijnen, ging de N-VA in op de uitnodiging van de CD&V om gesprekken aan te knopen over de vorming van een kartel. De bedoeling van de CD&V was om via dat kartel haar tanende verkiezingsuitslagen weer om te buigen. De VLD beoogde met Vivant hetzelfde te doen, de SP nam Spirit onder de arm en stelde ook tevergeefs de groenen voor om het progressieve kartel te vervoegen.

 

De traditionele partijen deelden dezelfde strategie en hadden ongetwijfeld als doel om op termijn hun kartelpartners op te slokken. De liberalen en socialisten zijn daar geheel of gedeeltelijk in geslaagd, bij de CD&V gebeurde bijna het omgekeerde (1).

De kiesdrempel en de kartelvorming waren bijgevolg twee kanten van dezelfde medaille, namelijk een poging om via een hergroepering van de stemmen tot grotere politieke stabiliteit te komen in Vlaanderen (2). Maar goed, terug naar de N-VA. De eerste gesprekken over de vorming van een kartel werden gevoerd in de zomer van 2003, maar deze sprongen af begin september omdat de CD&V niet wou ingaan op de eis van de N-VA om de vijf resoluties van het Vlaams parlement over de verdere staatshervorming in het Vlaams regeringsprogramma op te nemen. De CD&V gaf uiteindelijk toe, en de top van de N-VA wist uiteindelijk de partijraad ervan te overtuigen om het kartel goed te keuren. Ze namen samen deel aan de Vlaamse parlementsverkiezingen van 2004 onder de naam CD&V/N-VA. Dat door de media omgedoopte “Vlaamse kartel” werd met 26% de grootste politieke formatie in Vlaanderen. Tussen haakjes, de voorwaarde van de N-VA om tot de Vlaamse regering te treden, was de onverwijlde splitsing van B-H-V. Toen opeens (!)  bleek dat niet het Vlaamse, maar wel het federale niveau daarvoor bevoegd was, bleef Bourgeois rustig zitten, waardoor het woord ‘onverwijld’ in Vlaanderen een nieuwe betekenis kreeg.   

large_702240

Op Vlaams niveau leidde het kartel CD&V/N-VA tot een win-winsituatie. De miserie is echter begonnen toen het Vlaams kartel op federaal vlak onderhandelingen begon aan te knopen. Uit mijn frustraties daarover is trouwens deze blog ontstaan. Ik ben Bart De Wever dus veel verschuldigd. In elk geval is er van verzilvering van het kartel vandaag niet veel sprake meer, althans niet voor de CD&V. De N-VA begon deze partij eerst van binnenuit op te peuzelen, vervolgens electoraal en morgen misschien helemaal. Mogelijk komt er dan toch een hergroepering van rechts in Vlaanderen, niet volgens de agenda van de traditionele partijen, maar rond de figuur van Bart De Wever.  

Over het Waals nationalisme

 

“Natuurlijk zijn er aan de andere kant van de taalgrens ook partijen die België willen opsplitsen: Rassemblement Wallonie-France, Rassemblement Wallon, Parti France, Mouvement Citoyens Wallons… Ze zijn alleen minder succesvol. Misschien is het goed om eens de vraag te stellen waarom dat zo is?”

Hier dringt zich minstens een korte analyse op van het Vlaamse en Waalse nationalisme die ik verder (3) behandel. Maar volgens mij hebben Waals-nationalistische of rattachistische partijtjes geen succes omdat de meeste Walen inzien dat ze geen realistische oplossing bieden voor hun problemen. Voor Wallonië betekent meer federalisme minder geld. De Wever heeft hen dit met alle mogelijke middelen duidelijk  gemaakt. Bijvoorbeeld door met zes vrachtwagens vol bankbiljetten de taalgrens over te steken. Maar in plaats van te spreken over ‘Vlaams’, ‘Waals’ en ‘Brussels’ geld, moet links objectieve criteria hanteren en zich baseren op een analyse van de economie: hoe wordt rijkdom gecreëerd en hoe wordt ze toegeëigend, en dat is een klassenverhaal. Het is rond die breuklijn dat links zich moet profileren. De objectieve bondgenoten van de Vlaamse werknemers zitten aan de andere kant van de taalgrens, niet aan de andere klant van de sociale onderhandelingstafel.

 fgtb

Waarom blijven Franstaligen vechten voor België?

 

“Tenslotte moeten de Franstaligen al decennialang allerlei vernederingen ondergaan. We hebben hun land afgenomen en het schijnt dat je in Brussel alleen nog Frans kan praten in geheime achterafkamertjes. Tenminste, dat lees ik op de fora van Le Soir. Schandalig hoeveel rechten “les Flamoutches” tegenwoordig krijgen in Brussel! Neem bijvoorbeeld de Vlaamse luchthaven. Daar werken alléén Vlamingen maar alle vluchten vliegen wel over Brussel. Alle lasten voor de Franstaligen; alle lusten voor “les Bataves”. En toch blijven de meeste Franstaligen vechten voor België?”

 

Het discours van sommige Franstalige media, politici en burgers is inderdaad hemeltergend. Als Vlaamse Brusselaar kan ik daar een woordje over meespreken. Maar elke vorm van (taal)discriminatie is mij vreemd: veel Franstaligen moeten op het vlak van imbeciliteit helemaal niet onderdoen voor hun Vlaamse collega's, ook al verdedigen ze tegenovergestelde thesissen. Maar waarom verdedigen “ze” België? Omdat “ze” er een totaal andere visie op hebben. Voor hen werkt België wel behoorlijk. De Walen hebben schrik dat een splitsing hen zal verarmen, de Brusselaars dat de hoofdstad haar bestaansreden zal verliezen als België ophoudt te bestaan. Hun vastklampen aan België heeft met andere woorden eenzelfde materialistische oorzaak als de Vlaming die een einde wil stellen aan de financiële transfers naar Wallonië. Dat betekent zeker niet dat gevoelens van eenheid en solidariteit hierbij geen rol zouden spelen, maar die leven ook langs Vlaamse kant.

 

Is een goedkopere overheid het doel?

 

“Is het "beter (lees goedkoper) doen functioneren van het overheidsapparaat in België" wel écht een gemeenschappelijk agendapunt van alle politieke partijen? Vlaanderen en Wallonië hebben allebei een overheidsapparaat dat paradoxaal genoeg geweldig veel kost aan België (ondermeer via pensioenen). Terwijl er zich op alle niveaus besparingsmaatregelen opdringen, moet je nu al vaststellen dat er aan Waalse kant een gemeenschappelijk front is ontstaan tegen de (snelle) afbouw van dat apparaat. Immers: in Wallonië wordt het overheidsapparaat gezien als een sociaal vangnet.

Het zal op Belgisch niveau niet anders zijn wanneer er wordt gesproken over het "efficiënter" maken het overheidsapparaat. Mag ik misschien de Copernicushervorming in herinnering brengen? Ter info: http://www.gva.be/archief/guid/experten-maken-harde-analyse-van-copernicus-hervorming.aspx?artikel=dc960d57-b1dc-4a55-82b0-756adce1013e merken nu al twee snelheden op.”

 n-va060105nbo_jpg_275

Het beter of goedkoper doen functioneren van het overheidsapparaat in België is inderdaad geen gemeenschappelijk agendapunt van alle politieke partijen, maar wel van de Vlaamse. De vaak geciteerde vijf resoluties van 1999 (die overigens geen kat kent) illustreren dat.

 

Misschien ook even ter verduidelijking: met het overheidsapparaat in België bedoel ik alle overheidsadministraties, niet alleen de federale, maar ook die van het Vlaams Gewest, Waals Gewest, Franstalige Gemeenschap, Duitstalige Gemeenschap en Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Die versnippering kost niet alleen hopen geld, maar is bovendien inefficiënt gebleken. Ze is er gekomen omdat de oude unitaire staat niet meer werkte. De federalisering moest juist zorgen voor communautaire vrede en een efficiënter bestuur. Tegen problemen als stijgende armoede, immigratie, globalisering, delokalisering, ontsporende budgetten, kortom, kapitalisme, is echter geen Belgisch kruit gewassen, maar ook geen Vlaams. Vraag eens aan de Grieken, IJslanders, Spanjaarden, Portugezen, of, waarom niet, aan de Amerikanen wat ze denken over hún overheid.  

 

In Vlaanderen is echter de illusie ontstaan dat er op Vlaams niveau goed kan worden bestuurd, maar op Belgisch niveau niet. Om te beginnen is dit niet correct. Ook Vlaanderen heeft zijn blunderboek. Het dossier over de Lange Wapper is daar een mooi voorbeeld van. Maar belangrijker is dat alle moeilijke beslissingen op het federale niveau plaatsvinden: financiën, justitie, binnenlandse zaken, buitenlandse zaken, defensie, sociale zekerheid… Dat daarover met Franstaligen moet worden beslist is misschien een complexerende factor, maar op zich kan dat geen probleem zijn. Stoort Bart De Wever zich aan het Frans, of aan het feit dat er binnen het Belgisch kader geen conservatieve koers mogelijk is, omdat Vlaanderen coalitiepartners krijgt opgedrongen die het niet wenst. Zijn oplossing is Vlaamse onafhankelijkheid (op termijn). Maar iedereen die denkt dat dit een gemakkelijke oplossing is, weet niet hoe een administratie werkt.

 

Er valt theoretisch zeker iets te zeggen voor het model dat De Wever voorstaat, ten minste moest België alleen uit Vlaanderen en Wallonië bestaan: responsabilisering van de gewesten, federalisering van de belastingen en voor de rest een aantal bevoegdheden federaal houden, zoals defensie en desnoods een strooien koning. Maar wat met Brussel? Veel Vlamingen liggen daar niet wakker van, want ze zien Het Hoofdstedelijk Gewest als een vuile stad vol migranten, criminaliteit en bureaucraten. Waarom daarvoor nog vechten? In werkelijkheid vertegenwoordigt Brussel met 10% van de bevolking 20% van het BNP. Dus toch niet zo onbelangrijk om zomaar te laten vallen.

 pensioentoren

Maar er stelt zich een ander probleem, dat minstens even belangrijk is. Een verregaande staatshervorming impliceert ook een verregaande hervorming van de ambtenarij. Wie een administratie naar de haaien wil helpen, moet maar de raad volgen van externe consultants. Het artikel over de Copernicushervorming waar Hans naar verwijst is daar een mooie illustratie van. Laat de deelregeringen de belastingen innen en een eigen sociale zekerheid uitbouwen? Begin maar de ambtenaren van de Financietoren en de Pensioentoren te verdelen over een Waalse, Vlaamse (en Brusselse?) administratie. Om nog maar te zwijgen over de organisatorische en logistieke gevolgen. Moeten we het daarom niet doen? Neen, maar ik denk dat er andere en veel efficiëntere methodes zijn om het staatsapparaat te vereenvoudigen en efficiënter te maken. Een gedeeltelijke recentralisatie waarbij Vlamingen en Franstaligen elkaar als gelijken beschouwen en de culturele verschillen worden uitgespeeld als troef naar de rest van Europa, is ook een denkpiste.  

 

Een federale kieskring

 

“Wat betreft de federale kieskring: De Wever doet niets anders dan de Franstaligen wijzen op de gevolgen van die piste. Dat afdoen als "politieke sluwheid" is intellectueel onfair. Op dit moment hoor ik de Franstalige politici stuk voor stuk verkondigen dat zij zullen "opkomen voor de rechten van de Franstaligen". Dat is een confederale stelling want van een Belgische parlementariër verwacht ik dat hij opkomt voor de rechten van de Belgen, en niet voor het BHV-privilège van sommigen. In een federale kieskring worden de parlementariërs en/of senatoren aangesteld door álle Belgen en kunnen zij die verantwoordelijkheid niet langer ontlopen.”

 

Er liggen verschillende voorstellen op tafel in verband met de federale kieskring, waarvan de bekendste waarschijnlijk die van de Paviagroep is, namelijk de rechtstreekse verkiezing van 10 % (15) van de 150 Kamerzetels in een kieskring die het volledige territorium van de federale staat omvat. Het is een bescheiden voorstel dat wat meer federale cohesie beoogt. Bart De Wever vraagt daarvoor in ruil het van de kaart vegen van alle maatregelen die de Franstalige minderheid in België (niet in de Rand, Hans) beschermt: de alarmbel, de bijzondere meerderheden, enzovoort. Dat model is verre van perfect, maar het wordt wel wereldwijd bestudeerd als prototype om conflicten tussen verschillende bevolkingsgroepen vreedzaam op te lossen. Het democratische spel is nu eenmaal een stuk geraffineerder en subtieler dan de brute optelsom van numerieke meerderheden, denk maar aan positieve discriminatie of bescherming van kwetsbare groepen en minderheden.

hv
 

Respect is wederzijds.

“Het Belgische compromis wordt dagelijks opgeblazen door de Franstaligen, ondermeer door uitbreiding van het grondgebied te vragen, door hun interpretatie van de faciliteiten die van de Rand de facto een tweetalig gebied maakt, of door te pas en te onpas de bevoegdheid van de Vlaamse overheid aan te vechten.”

 

De faciliteiten zijn langs beide kanten van de taalgrens altijd anders geïnterpreteerd geweest. Voor de Vlamingen waren ze uitdovend, voor de Franstaligen een verworven recht. Hoe dan ook, een halve eeuw later zijn de faciliteitengemeenten overwegend Franstalig. Dat is een feit waar je niet omheen kunt.

 

Elke grote stad in de wereld breidt uit. Brussel is een internationale hoofdstad met als dominante taal het Frans. Die stad breidt echter uit op Vlaams grondgebied. De verstedelijking van het platteland creëert overal in de wereld problemen, maar in België krijgen ze een zeer geladen communautair staartje, niet alleen vanwege de historische culturele onderdrukking van de Vlamingen door de Franstalige elite, maar ook vanwege de sociale samenstelling van de nieuwe inwijkelingen. Buiten rijke Europeanen en Amerikanen zijn het overwegend kapitaalkrachtige Franstaligen die villa’s bouwen in de groene gemeenten,  of migranten die de dure stad inruilen voor goedkopere stedelijke gebieden, bijvoorbeeld in en rond Vilvoorde. Het oorspronkelijke karakter verdwijnt, en dit ondanks alle wanhopige pogingen van de plaatselijke politici om het “Vlaamse karakter” van hun gemeente te behouden. Je kunt dat betreuren, maar met constitutionele maatregelen zal je die problemen niet oplossen, wat Hans zelf ook toegeeft.  

 

Het kaderverdrag betreffende de bescherming van nationale minderheden

 taalkaart_europa

“De Wever overtreedt helemaal niet "het Kaderverdrag betreffende de bescherming van nationale minderheden". België heeft dat kaderverdrag ondertekend maar het moet nog worden geratificeerd door de verschillende deelstaten. Het stoute Vlaanderen heeft dat nog niet gedaan maar goede leerling Wallonië ook niet. We zijn trouwens in het goede gezelschap van Frankrijk, het lichtende voorbeeld voor de Communauté Française.”

 

“Dat verdrag vertelt bovendien niet wat een "nationale minderheid" is. Dat mogen de lidstaten zelf bepalen. Op dit moment worden ondermeer de Friezen in Nederland, de Saami in Zweden en Roma in Macedonië en Oostenrijk beschermd. Het is toch bijzonder vergezocht om de Franstaligen dan op gelijke hoogte te zetten? Het lijkt er op dat we dan beter "de Limburgers" als nationale minderheid erkennen. Overigens heeft bijvoorbeeld Spanje bepaald dat het géén minderheden heeft. De Basken, Catalanen en Aranezen halen opgelucht adem. Ook Roemenië heeft geen minderheden. Roma anyone? En de Saami ("Lappen") doen er beter aan naar Zweden te verhuizen want in Finland zijn ze géén minderheid.

 

Hans weet duidelijk meer over dit kaderverdrag dan ik, maar ik ben wel benieuwd naar de kritiek van Bart De Wever erop. Ik hou echter mijn hart vast als ik lees hoe de N-VA de bescherming van taalminderheden ziet. Want wat zegt het N-VA-partijmanifest? “Wij willen Vlaanderen samen opbouwen: een aparte benadering van taalminderheden, etnische of andere minderheden strookt niet met een inclusieve benadering; wel een doorgedreven gelijke-kansenbeleid.” De N-VA kiest dus voor assimilatie, precies het omgekeerde van bescherming. Maar het kan natuurlijk ook zijn dat ik het niet goed heb begrepen.

 

Europa der volkeren

 

"Ik denk niet dat De Wever pleit voor een onafhankelijk Vlaanderen en Wallonië in een "Europa der volkeren”. Dat is een persiflage van wat hij echt zegt, namelijk: als je álle macht transfereert naar de lidstaten moet je op een bepaald moment vaststellen dat je met een overbodig niveau (België) zit."

 

Surf naar de website van de N-VA. Je leest daar het volgende: “De N-VA wil van Vlaanderen een lidstaat in Europa maken. Vlaanderen is het meest geschikte microniveau, de Europese Unie het macroniveau. Wij geloven in een Europa der volkeren.” Over Europa heb ik het in andere stukjes gehad.

 

We zijn het eens

 media_xl_915536

 “Ik denk dat De Wever de copernicaanse revolutie ziet als een scenario om te komen tot Vlaamse onafhankelijkheid. Volgens mij is het gewoon onhaalbaar om de Belgische staat zodanig uit te hollen dat ze overbodig wordt. Maar op dit moment hebben we wel door zoveel verschillende staatshervormingen, financieringswetten en Belgische compromissen een monster gecreëerd dat met haken en ogen aan elkaar hangt en nauwelijks levensvatbaar is.”

 

Ik denk dat Hans hierin volkomen gelijk heeft.

 

“Je omschrijft het nationalisme terecht als een trend maar je laat na om te kijken naar de oorzaak. Nationalisme heeft altijd een voedingsbodem. En heel cru gesteld, denk ik dat we dat dit keer moeten zoeken in de onwaarschijnlijke arrogantie van de Franstalige elite. Als B-H-V een snelle en propere oplossing had gekregen, zouden de volgende verkiezingen er heel anders uitzien.”

 

Gedurende drie jaar hebben de onderhandelingen niets opgeleverd. Vergeet niet dat de Franstaligen om te beginnen geen vragende partij waren voor een nieuwe staatshervorming. Door het been echter stijf te houden, hebben ze de thesissen van de N-VA in de Vlaamse publieke opinie bevestigd. Het gebrek aan argumenten van de andere onderhandelaars én van de SP.a-oppositie deed de rest.

De meeste Vlamingen zijn echter tegen ruzie en verdeeldheid. Ze voelen instinctief dat separatisme geen oplossing biedt. En de meesten liggen helemaal niet wakker van B-H-V. Ik denk dan ook dat Hans die problematiek overschat, maar dat is een andere zaak. In elk geval, als het federaal niet meer lukt, wel, dan lijkt de scheiding de enige uitweg. Wapperen met de Belgische vlag, pralines, streekbieren en Eddy Merckx zijn niet opgewassen tegen die ijzersterke logica. Vlaams nationalisme moet je niet bestrijden met Belgisch, Brussels of zelfs ’anti-‘nationalisme, wel met internationalisme, op voorwaarde dat dit een concrete invulling krijgt. Op dat vlak schiet de socialistische beweging in de praktijk tekort, maar de sleutel van de oplossing ligt wel in haar kamp. Maar bon, we werken eraan.

 

Een proteststem op De Wever?

 

“En tot slot, een eindstatement. Ik heb dat al gezegd, maar ik ben een SP.a'er in hart en nieren. Een donkerrode zelfs. Toch zal ik dit keer NV-A stemmen. Daarvoor zijn twee redenen. De eerste ligt bij NV-A zelf en bij de rechtlijnigheid van de partij. Ik ben geen nationalist maar een democraat en daarom is BHV een doorn in mijn oog.”

“Nee, een splitsing van BHV zal de verfransing van Brussel en/of De Rand niet stoppen maar BHV is gewoon ongrondwettelijk en ondemocratisch. Als democraat én als Belg vind ik het onaanvaardbaar dat zoiets bestaat. Artikel 10 van onze grondwet zegt dat alle Belgen gelijk zijn voor de wet. Toch is er een selectie groepje dat het privilege heeft om te stemmen voor kandidaten die opkomen in een andere regio”

Hier gaat Hans volgens mij uit de bocht. De redenering doet denken aan ‘ik ben geen racist, maar…’ Ik denk dat het verkeerd is te stemmen op een partij waarmee je het in wezen niet eens bent. Als je beweert in hart en nieren een socialist te zijn, dan stem je volgens mij niet op een partij die voor het omgekeerde staat, maar op een alternatieve progressieve partij of op een oppositiekandidaat binnen de SP.a.

 DSC02901

“Bij de vorige verkiezingen ben ik niet kunnen gaan stemmen. Maar van alle Vlaamse partijen is de NV-A de enige die bij mij geen slechte smaak nalaat. Letterlijk álle Vlaamse partijen hebben samen, in het Vlaamse parlement, beslist dat "5 minuten politieke moed" zouden moeten volstaan om het BHV-probleem van de baan te helpen. Toch zijn CD&V, Open VLD en Groen! (onder het goedkeurend oog van SP.a) na de stemming in de commissie aan tafel gaan zitten om te kijken welke toegevingen we dit keer zouden doen voor het regulariseren van een abnormaliteit. Elke democratische vezel in mijn lijf komt in opstand bij zo'n vertoning.”

 

De uitspraak van het Grondwettelijk Hof werd door de Vlaams-nationalisten steevast verkeerd geïnterpreteerd. Het is al eerder opgemerkt door anderen (bijvoorbeeld de VRT), maar de splitsing van B-H-V is niet de enige oplossing om het gelijkheidsprincipe weer te doen respecteren. Ook de terugkeer naar de oude kiesarrondissementen, of voor mijn part één Belgisch kiesarrondissement, zou een einde stellen aan het ondemocratische karakter van de huidige situatie. Ik vind het overigens vreemd dat niemand ooit op het idee is gekomen om aan de bewoners in de Rand zelf eens te vragen tot welk Gewest ze willen behoren. Ik ben er vrij zeker van dat veel Franstaligen niet voor Brussel zouden kiezen.

 

“Ten tweede is er het debacle binnen SP.a zelf. Ik vind Caroline Gennez als voorzitter een absolute flop. Haar keuze om Vande Lanotte aan te stellen als lijsttrekker voor de Senaat (en dus stilzwijgend kandidaat-premier), is hilarisch. De man is eigenhandig verantwoordelijk voor de malafide begroting van twee paarse regeringen en als een tiende klopt van het gesjoemel dat Koen Meulenaere wekelijks aankaart in zijn column... De manier waarop Frank Vandenbroucke aan de kant werd geschoven, is beschamend en een regelrechte aantijging voor de democratie. Ik vind bovendien dat de SP.a-ministers en -Kamerleden geen hoge ogen hebben geworpen. En tenslotte leg je zelf de vinger op een open wonde: dat Erik De Bruyn máár op de tiende plaats staat (33% van de Sp.a-leden wou hem verdorie als voorzitter!) is nog zoiets dat een electorale afstraffing verdient.”

“Frank Vandenbroucke, Erik De Bruyn en laat ik maar meteen Bert Anciaux toevoegen, zijn voor mij drie tekens dat de huidige SP.a de voeling met zijn achterban kwijt is. En als er één partij is die zich dat niet kan permitteren...”

 

Ik ben het eens dat de SP.a de voeling met zijn achterban op vele plaatsen kwijt is en dat er een groot probleem is van leiding. Ik ben al 33 jaar lid van die partij en al 10 jaar niet meer echt actief. Maar geen haar op mijn hoofd dat eraan denkt op een politieke vijand te gaan stemmen om de partij af te straffen. Ik denk dat de SP.a aan een grondige zelfanalyse toe is, en in de eerste plaats werk moet maken van een nieuw progressief project voor Vlaanderen, België, Europa en de wereld. En natuurlijk ook Oostende. Onder andere via deze weg wil ik daartoe graag mijn steentje bijdragen.

 

     

(1) In 2007 werd het kartel VLD/Vivant opgeheven en ging Vivant op in Open VLD; de SP.a slokte een deel van Spirit op (o.a. Bert Anciaux), maar de rest waaronder Geert Lambert zocht onderdak bij Groen!

 

(2) België is lang niet het enige land waar het kiessysteem wordt veranderd of ter discussie staat. Is het meerderheidsstelsel in Groot-Brittannië democratisch(er)? Volgens de liberalen die er het slachtoffer van zijn niet, maar in naam van de politieke stabiliteit stuit de overgang naar een proportioneel stelsel al decennia op het njet van de Tories en Labour. Hun redenering is dat in een dergelijk stelsel de kleinste partij bepaalt wie zal regeren, en dat vinden zij nu net ondemocratisch. Voor mij is het een redenering als een ander.

 

(3) Essentieel gaat het over het volgende. De Vlaamse strijd was oorspronkelijk een sociale en democratische strijd om binnen het unitaire België, geregeerd door een Franstalige elite, gelijke rechten te verkrijgen. De meeste socialistische leiders hebben deze strijd echter verwaarloosd en ondergeschikt gemaakt aan materialistische eisen. Bovendien gingen ze uit van een internationalistische ideologie die afkerig stond van elk soort van nationalisme. Door die houding aan te nemen, lieten ze de Vlaamse strijd echter over aan kleinburgerlijke intellectuelen die ze uiteindelijk in het vaarwater bracht van het fascisme.

 

Maar de repressie na de oorlog, het over één kam scheren van alle ‘flaminganten’ met ‘fascisten’ en de ongelijke behandeling van de collaborateurs in Wallonië en Vlaanderen na de oorlog, hebben diepe en terechte frustraties veroorzaakt bij de erfgenamen van de Vlaamse beweging. Ze zien in de klinkende overwinning van De Wever een rehabilitatie, en wat mij betreft, is het hen gegund. Ik wil ook niet verstoppen dat ik geniet van de begrafenisstemming bij het Vlaams Belang en een wezenlijk onderscheid onderken tussen beide Vlaams-nationalistische partijen.

 staking60-61

Het Waals-nationalisme heeft een totaal andere oorzaak en is geworteld in de Waalse arbeidersbeweging. Hier zou ik dieper moeten ingaan op de Koningskwestie en de Grote Staking van ‘60-61 tegen de eenheidswet. De politieke breuk tussen het noorden en het zuiden was toen een heel stuk dieper en traumatischer dan degene die we vandaag meemaken. In elk geval, de linkervleugel van de Waalse arbeidersbeweging kwam tot de conclusie dat ze, gezien het rechtskatholieke overwicht van de Vlamingen in België, haar programma van fundamentele antikapitalistische structuurhervormingen nooit zou kunnen doorvoeren. Alleen in een onafhankelijk Wallonië zou links haar politieke agenda kunnen waarmaken. Zo ontstond er een Waalse nationalistische en antikapitalistisch beweging. De mondialisering, de opmars van de EU en uiteindelijk de val van het communisme hebben dergelijke ideeën veroordeeld tot de stortplaats van de geschiedenis. Binnen het kader van de nationale staat zijn er geen oplossingen mogelijk. Niet in Duitsland, niet in Frankrijk, niet in België, laat staan, in Wallonië of Vlaanderen. Vandaar dat De Wever niet alleen met de Vlaamse, maar ook met de Europese vlag zwaait. Maar net als de Waalse linkse nationalisten destijds, ziet De Wever zich binnen het huidige België gehinderd in het verwezenlijken van zijn rechts programma. 

 

Daarnaast zijn ook andere pro-Belgicistische en franskiljonse bewegingen met heimwee naar het Belgique à papa, die de Franse cultuur hoger schatten dan de Vlaamse, het Frans superieur aan het Nederlands, enz. Het zijn gelukkig marginale groepen die gelukkig niets meer in de pap te brokken hebben. Maar hun ideeën leven in meer of mindere mate verder in de MR, CDH, FDF en zelfs in de PS.

15-06-10

Voor een progressief front tegen De Wever

Wordt België gered of vernietigd door Bart De Wever? Vandaag 15 juni, voerde hij discrete gesprekken met Di Rupo, eergisteren in het grote verkiezingsdebat weigerde hij zich uit te spreken over de slaagkansen van een federale regering met de N-VA die in staat zou zijn de staat te hervormen en voldoende te saneren. Is Bart De Wever de redelijke hervormer, of een wolf in schapenvacht?

sheep_and_wolf

Zijn optreden in het grote verkiezingsdebat van 14 juni maakte mij alvast niet veel wijzer. Zo verklaarde De Wever tweemaal dat er snel een akkoord nodig was over een grote staatshervorming en over 22 miljard besparingen. Hij noemde het de grootste uitdaging sinds de Tweede Wereldoorlog. Over de slaagkansen ervan sprak zijn lichaamstaal echter boekdelen. In plaats van ‘boer Charel’ daarover aan te pakken, bleef de SP-a-voorzitster hem als een verliefde bakvis aankijken.  

De logica van De Wever vertoont veel gelijkenissen met die van de rechtse Republikeinen in de VS. Je brengt twee stellingen samen en suggereert een verband dat er niet is. Bijvoorbeeld:  sinds de oprichting van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is de werkloosheid er gestegen tot 20%.” Conclusie: schaf het gewest af.   

Doctor Jeckyll of Mister Hyde? 

Caroline moet haar geflirt met De Wever dus dringend stoppen, want die “sympathieke kerel” verdedigt wel een zeer rechts sociaaleconomisch programma. Bovendien is hij een man met een missie: het terug respectabel maken van het Vlaams-nationalisme, niet alleen door het uit de handen te rukken van het extremistische Vlaams Belang, maar ook door het criminele oorlogsverleden te verdoezelen. In hetzelfde programma verklaarde hij dat de N-VA kan bogen op een geschiedenis van honderd jaar, zij het in diverse gedaanten. Voor De Wever is de collaboratie dus niets meer dan een “andere gedaante” van het Vlaams-nationalisme. Een ‘fait divers’ om Freddy Thielemans te parafraseren.

Hij begrijpt maar al te goed dat vandaag openlijk pleiten voor separatisme politieke zelfmoord is. Daarom dekt zich in met de beste intenties, spreekt over evolutie in plaats van revolutie, stelt de financiële markten gerust, schuilt zich achter Europa, enz. Tegelijk ondergraaft hij met een kwinkslag de legitimiteit van elke federale instelling en structuur.  

1932_dr_jekyll_and_mr_hyde

 

De N-VA is gebaseerd op de rechtervleugel van de Volksunie. Onder de nieuwe verkozen N-VA-ers in de Kamer bevinden zich figuren als Manu Beuselinck die openlijk sympathiseert met de Vlaamse Volksbeweging (VVB). De VVB, opgericht in 1957, pleitte destijds voor federalisme, toen een revolutionaire gedachte. Vandaag acht de VVB dat het federalisme is bereikt en de volgende stap een onafhankelijke Vlaamse lidstaat binnen Europa moet zijn. Dat is iets anders dan het verdampingsverhaal van De Wever. Voor dergelijke lieden zal om het even welk compromis met de Franstaligen zeer moeilijk te slikken zijn. Het Belgisch niveau moet immers niet alleen voor de Franstaligen, maar ook voor de meeste Vlaamse partijen op een of andere manier worden versterkt.    

 dewever

Er bestaat dus wel degelijk een reëel gevaar dat de tactiek van De Wever in de praktijk zal neerkomen om, via een bewijs uit het ongerijmde, de Vlamingen stap voor stap proberen rijp te maken voor het separatisme als onvermijdelijk eindstation. Het gros van zijn kiezers is immers niet voor de splitsing van België, maar voor een betere werking van de instellingen. De Wever zal uiteindelijk moeten kiezen tussen een compromis om zijn kiezers tevreden te stellen, of aan de kant blijven staan om zijn achterban niet teleur te stellen. En elke misstap zal door zijn politieke tegenstanders, de CD&V op kop, genadeloos worden afgestraft. De rollen zijn nu immers omgekeerd.   

Frank Vandenbroucke 

Een van de weinigen die de N-VA tijdens de verkiezingscampagne in de hoek heeft kunnen drukken, was Frank Vandenbroucke. In het VRT-programma Phara van 8 juni trad de nieuwe SP-senator in debat met Danny Pieters van de N-VA over de splitsing van de sociale zekerheid en de arbeidsreglementering. Bart De Wever eist vandaag tussen haakjes openlijk excuus van Phara De Aguirre omdat ze vooraf beweerde dat hijzelf niet durfde komen. Zolang ze haar excuus niet aanbiedt, weigert De Wever nog in haar programma op te treden. Ook een trucje dat hij geleerd heeft van zijn Republikeinse vrienden.

Anderzijds deed Frank Vandenbroucke onlangs de volgende verbijsterende uitspraak: “Als ik De Wever hoor, is het vaak alsof ik mezelf hoor” De vraag is: over welke punten is VDB het met De Wever eens? Over de slechte werking en de ondoorzichtigheid van de Belgische staatsstructuren bestaat er vrijwel unanimiteit, zeker in het noorden van het land. Het ligt buiten het kader van deze tekst om diep in te gaan op de communautaire geschiedenis van België, maar de socialistische leiders hebben op dat vlak ook geen vlekkeloos parcours afgelegd, en dan druk ik mij zeer mild uit. Als puntje bij paaltje kwam, kozen ze steeds de kant van de eigen gemeenschap. Nationalisme boven socialisme (ook hier niets nieuws onder de zon). Het is voldoende om te stellen dat er sinds 1979, het jaar waarin Cools en Van Miert de BSP in twee splitsten (en dit tegen de wil van een groot deel van de partijbasis in), er geen nationale partijen van betekenis meer zijn in dit land.  

Eigen politieke structuren

 

De opeenvolgende staatshervormingen sinds 1980 hebben de gemeenschappen in België steeds verder uit elkaar gedreven, behalve in Brussel. De creatie van het Brussels stadsgewest in 1989 heeft een Brussels bewustzijn doen ontstaan dat zich afzet tegen de twee andere gewesten. De multiculturele inwoners van Brussel voelen zich immers niet Waals of Vlaams, maar ‘Brusselaar’: Franstalige Brusselaars, Marokkaanse Brusselaars, Turkse Brusselaars, Italiaanse Brusselaars, Congolese Brusselaars… maar ook Vlaamse Brusselaars, of, in mijn geval, Oostendse Brusselaars (J).

arnoouk5

 

Vlaanderen en Wallonië kregen al in 1980 eigen politieke structuren. Sinds het Sint-Michielsakkoord van 1993 kregen ze daarenboven een eigen rechtstreeks verkozen parlement, een eigen premier en een eigen regering. De Lambertmontakkoorden van 2000-2001, destijds omschreven als de definitieve fase van de staatshervorming, brachten België wel degelijk communautaire rust tijdens de economische boomjaren onder Paars, toen het geld rijkelijk vloeide. Tien jaar later, te midden van de grootste recessie sinds WOII, deden ze ons belanden op de rand van het separatisme. De deelregeringen blijken in de praktijk immers papieren tijgers (of tandeloze leeuwen) die zelf niet kunnen beslissen over hun inkomsten, maar hun zakgeld krijgen van vadertje (Belgische) staat.  

Goodbye Belgium, Hello Brussels 

Zonder een terugkeer van nationale of federale partijen in de een of andere vorm, is België op termijn waarschijnlijk gedoemd. En de scheiding zal niet pijnloos verlopen, want de belangrijkste hindernis op de secessie is Brussel. Een splitsing van België zou onvermijdelijk een gevecht doen losbarsten voor de hoofdstad, die goed is voor 20% van het BNP. De bangmakerij waar De Wever het altijd over heeft, steunt wel degelijk op reële risico’s. De PS zal de splitsing van B-H-V waarschijnlijk doorduwen om De Wever over de streep te trekken. Zo kan De Wever een belangrijk symbolisch dossier op zijn palmares zetten, terwijl ook Di Rupo een politieke slag zou thuishalen. In de rijke rand zijn voor hem, in tegenstelling tot voor de MR, immers niet veel stemmen te rapen. Maar de splitsing van het kiesarrondissement zal de Vlaamse Brusselaars meer dan ooit isoleren. De Vlamingen zullen onder die omstandigheden waarschijnlijk structureel beginnen samenwerken met de Franstalige partijen. De hoofdstad zou van splijtzwam kunnen evolueren naar bruggenhoofd. Misschien wishful thinking want een inschrijvingsrecht zou dergelijke ontwikkeling ondermijnen, maar ik hou de vingers toch gekruist.

 Artikel 35 

Ik denk dat, gezien het gevaar van een nieuwe periode van politieke instabiliteit en de gevolgen op de economie, er een reële kans bestaat dat de volgende staatshervorming relatief snel zal worden doorgedrukt. Mij maak je niet wijs dat er gedurende de drie (eigenlijk 15) jaar stilstand niet is nagedacht over een nieuwe staatsstructuur. Er werd alleen gewacht op het moment dat een nieuwe staatshervorming politiek haalbaar of noodzakelijk was. Het lijkt er sterk op dat dit moment gekomen is. Concreet komt de volgende staatshervorming neer op het invullen van het fameuze artikel 35 van de grondwet, dat de federale bevoegdheden moet vastleggen. Alleen dan kan een einde worden gesteld aan de bevoegdheidsconflicten en -overlappingen. De moeilijkste knopen om door te hakken, betreffen de centen. Wie financiert de bevoegdheden? Wie bepaalt en int de belastingen?

 euro-stapel

De Copernicaanse omwenteling die de Vlaamse regering verdedigt bij monde van Kris Peeters, betekent ondermeer dat de gewesten en gemeenschappen verantwoordelijk worden voor het innen van de centen via de overheveling van de personen- en vennootschapsbelasting. Dat zou ook meer klaarheid moeten scheppen in de financiële stromen naar het zuiden. Het zou de Vlaamse regering in de gelegenheid stellen om een bedrijfsvriendelijker (lees rechtser) beleid te voeren. Maar als de gewesten de centen innen, zouden zij de federale overheid moeten financieren. Dat betekent ook dat ze de kraan zouden kunnen dichtdraaien. Wallonië en de Franstalige gemeenschap zien in deze omwenteling dan ook niet geheel ten onterecht de laatste stap naar het separatisme. Daarom is in mijn opinie echt federalisme of confederalisme in België onmogelijk in de praktijk. Het beste dat uit de bus kan komen, is een ietwat minder hybride structuur die de bevoegdheden beter afbakent en een aantal symbooldossiers zoals B-H-V oplost. Of de N-VA daar echter genoegen mee zal nemen, that is the question  

Links front 

De vraag wie belastingen betaalt en hoeveel, is in werkelijkheid een klassenkwestie. Komt het geld van de Haves of van de Have-nots? Van de loontrekkende, de ambtenaar, de werkmens, de modale burger, de gewone man, of van de rijke kapitaalbezitter. Klinkt misschien ouderwets, maar het is, wel… euh… juist. Met andere woorden: die saaie discussie rond de staatshervorming is in werkelijkheid een boeiende discussie rond wie betaalt wat. Gesneden koek voor socialisten, zou je denken. Op die basis moet duidelijkheid worden gecreëerd over de bevoegdheidsverdeling. Sociale zekerheid en arbeidsreglementering moeten federale materies blijven. Milieu en buitenlandse handel moeten bijvoorbeeld opnieuw gecentraliseerd worden.  

Dus Caroline, ga door de deur met Di Rupo, niet met De Wever. Het eerste zal trouwens veel vlotter gaan. Het is rond die as dat een front moeten worden gevormd voor een ‘sociale staatshervorming’. Voor mij mag die term behouden blijven, maar de inhoud ervan moet veranderen want momenteel past ze teveel in een 'Vlaamse' in plaats van een 'socialistische' logica. Bondgenoten kunnen gezocht worden bij de Groenen en de ACV-vleugel van de christendemocraten (die vandaag trouwens onder vuur liggen van de Unizo- en VOKA-fractie), maar de socialisten zijn als grootste parlementaire fractie uitstekend geplaatst om hierin het voortouw te nemen. Het smeden van concrete bondgenootschappen over de taalgrenzen heen rond concrete eisen ter verdediging van de sociale zekerheid, betere werkomstandigheden (bijvoorbeeld rond stress op het werk), zou wel eens het broodnodige enthousiasme kunnen creëren waar de SP-a al jaren behoefte aan heeft. En, neem dat niet persoonlijk Caroline, een nieuw boegbeeld zou waarschijnlijk ook geen kwaad doen.

17:51 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (2) | Tags: bart de wever, caroline gennez, sp-a, n-va, staatshervorming |  Facebook |

14-06-10

Fallitur augurio spes bona saepe suo (Een goede verwachting wordt dikwijls teleurgesteld)

Om te beginnen: ik wil me niet slimmer voordoen dan ik ben (hoewel de verleiding altijd groot is). De Latijnse zinnetjes in deze tekst heb ik aan Google te danken. Verder geef ik toe noch een pasklare, noch een gemakkelijke oplossing te hebben voor het communautaire vraagstuk in België, de crisis in Europa en de economische crisis op wereldvlak (maar wie wel?). Hooguit een goede aanzet.

 

pict_239252

 

Zelfkennis en het onderkennen van de eigen limieten, is (hopelijk) het begin van de wijsheid. Maar in tegenstelling tot de 30% Vlamingen die vandaag een bolletje achter de N-VA hebben gekleurd, ben ik er 100% van overtuigd dat de remedies van Bart De Wever om België uit de impasse te halen erger zijn dan de kwaal. Er is geen uitweg op basis van nationalisme en neoliberalisme. De oplossing moet van de klassieke linkerzijde komen. De tragedie is dat die nog altijd geen valabel alternatief kan aanbieden. Op dat vlak dringt zich dan ook een eerlijke en open discussie op waarbij iedereen de moed moet hebben om afstand te nemen van opportunistische ideeën en dogmatische oude waarheden. Er staat teveel op het spel.     

 

Ik denk wel dat, gezien de duidelijke verkiezingsresultaten, er relatief snel een federale afspiegelingsregering rond de as De Wever - Di Rupo kan worden gevormd, op voorwaarde dat de N-VA genoegen kan nemen met een straffe intentieverklaring over een verregaande  staatshervorming. Het bereiken van een akkoord zal echter een ander paar mouwen zijn. De vraag is of  Bart De Wever daadwerkelijk in staat zal zijn een compromis te aanvaarden, want dat is iets anders dan zeggen daartoe bereid te zijn. Bis vincit, qui se vincit in victoria (tweemaal overwinnaar is hij, die bij een overwinning zichzelf overwint)

 

di-rupo-wil-communautaire-dialoog-toch-voortzetten_5_460x0

Hoe dan ook, een staatshervorming zal de reële problemen op het vlak van tewerkstelling, pensioenen, sociale zekerheid, gezondheidszorg en economische groei niet oplossen en de communautaire problemen evenmin, want zolang er een federale structuur overblijft, zullen de nationalisten die blijven aangrijpen als de bron van alle ellende. Zelfs als het einddoel, de Vlaamse onafhankelijkheid, ooit zou bereikt worden, staan de volgende zondebokken al aan te schuiven: de migranten, de werklozen, de illegalen, of, binnen Europa, de Grieken, de Portugezen, de Italianen… 

 

De hoofdoorzaak van de ontsporing van de overheidsuitgaven in België is niet de verspilzucht van de Franstaligen of het slecht functioneren van de Belgische staat (ex falso sequitur quodlibet - uit een onware uitspraak volgt wat je maar wil), maar wel de financiële en economische wereldcrisis die midden 2008 uitbrak. In die zin draagt George Bush een grotere verantwoordelijkheid voor de ontsporing van de Belgische financiën dan Elio Di Rupo of Michel Daerden.

 

De vraag voor de komende jaren is wie voor deze crisis zal opdraaien. Het programma van De Wever laat daar geen twijfel over bestaan: de werklozen, de ambtenaren, de werknemers. De grootste politieke hinderpaal op het doorvoeren van zijn rechtse recepten is het overwegend linkse Wallonië. Daarom wilt hij meer Vlaamse onafhankelijkheid. Een grotere autonomie voor Wallonië is ook de PS niet ongenegen, want federaal speelt ze hooguit tweede viool. In die zin is de PS-leiding evenmin van opportunisme gespeend. O tempora, o mores!

 

(wordt vervolgd)

02:22 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: verkiezingen 2010, de wever, di rupo, staatshervorming |  Facebook |

31-07-08

België volgens Bonte

Als Hans Bonte zich op communautair terrein waagt, is het altijd opletten geblazen. Zijn verdediging van de verplichte taaltest voor degenen die een sociale woning willen kopen in Vilvoorde is regelrecht schandalig. Het is een hypocriet standpunt dat een discriminerende maatregel probeert te verrechtvaardigen door er een sociale dimensie aan te geven. Ik hield dan ook mijn hart vast toen de voorpagina van De Morgen blokletterde: “Hans Bonte predikt communautaire moed”. Bonte heeft namelijk een persoonlijke nota klaar met zeven communautaire standpunten die de SP.a volgens hem zou moeten verdedigen.

DA193334-6A72-4665-8AE3-5B29485799E6

Bonte heeft gelijk dat de SP.a kleur moet bekennen op communautair vlak. De reden van de afzijdige houding in een debat dat het land al 400 dagen in een uitzichtloze situatie dompelt, is vooral toe te schrijven aan een terechte aversie voor communautaire twistpunten, maar ook aan de interne verdeeldheid ter zake. Maar juist door die afzijdigheid geeft de SP.a de indruk dat ze geen antwoord heeft op een van de grootste politieke crisissen van de laatste decennia, ook al is die voor een groot deel gecreëerd en opgeklopt door de christendemocratie, met dank aan haar kartel.

Hoe de nota beoordelen? Of hoe elk voorstel tot staatshervorming beoordelen? Als socialist of progressievelling is er maar één criterium: elke maatregel die de solidariteit en toenadering tussen de gemeenschappen bevordert, is toe te juichen; elke maatregel die verdeeldheid in de hand werkt, is te verwerpen. De nota Bonte bevat beide soorten. Laten we beginnen met de positieve voorstellen.

1. Herfederaliseren
Bonte wil een aantal regionale bevoegdheden opnieuw doen verhuizen naar het federale niveau, zoals de geluidsnormen voor de luchtvaart, maar ook milieubevoegdheden zoals emissienormen. Het is inderdaad absurd dat die door Europa opgelegde maatregelen door alle parlementen moeten passeren. Maar in feite kan dat argument worden gebruikt voor de herfederalisering van heel wat meer bevoegdheden. Volgens Knack komt immers 85% van onze wetten van Europa.

Vorming1

2. Stimuleren tweetaligheid
Bonte wil de tweetaligheid stimuleren door in de grondwet in te schrijven dat de onderwijsprogramma’s voldoende lessen in de andere landstaal moeten voorzien. Inspanningen in die richting moeten ook financieel beloond worden. Een uitstekend voorstel dat haaks staat op elke vorm van nationalisme en separatisme. Dus: bravo Hans Bonte!

3. Behoud opkomstplicht
De opkomstplicht bij verkiezingen moet behouden blijven. Ik weet niet wat dit met de rest te maken heeft; bovendien is het een officieel partijstandpunt. 

4. Samenvallende verkiezingen
De federale en regionale verkiezingen moeten opnieuw samenvallen. Bonte wil hiermee de bestuurskracht van de verschillende niveaus doen toenemen. Ook dat is een officieel partijstandpunt. Voor mij is het belangrijkste argument voor samenvallende verkiezingen het feit dat ze de federale cohesie versterken.

5. Geen federale kieskring
Betonnering van de provinciale kieskringen en splitsing B-H-V. Geen federale kieskring. Bonte spreekt hier als randinwoner. Franstalige toppolitici zullen na de splitsing van B-H-V via de achterdeur van een nationale kieskring nog altijd kunnen opkomen in de rand, en in heel Vlaanderen. So what? Volgens mij wordt de discussie over de federale kieskring, waar ik 100% achtersta, echter te veel in het ijle gevoerd. Wat betekent die kieskring in de praktijk? Dat de PS opkomt in Oostende en Groen! in Aarlen? Dat er tweetalige ‘kartellijsten’ komen? Een federale kieskring moet m.i. gepaard gaan naar ten minste een gedeeltelijke terugkeer van federale partijen. Een federaal land zonder federale partijen is op termijn immers gedoemd te verdwijnen.

SH103396

6. Het district Brussel
Het Brussels Hoofdstedelijke Gewest moet worden omgevormd tot een bicommunautair Hoofdstedelijk District, waarbij de autonomie van de gemeenten op belangrijke punten beknot wordt. De financiële middelen moeten worden afhankelijk gemaakt van de vooruitgang op o.a. het gebied van mobiliteit en veiligheid. Hier gaat Bonte volledig uit de bocht. Waarom Brusselaars anders behandelen dan de rest van België? Waarom voorwaarden opleggen aan de financiering van Brussel die niet gelden voor de andere gewesten? Het ‘bicommunautaire’ karakter van Brussel is al lang achterhaald. Brussel is een internationale, multiculturele stad. Wat in Brussel ter discussie moet worden gesteld, is de idiote verplichting van eentalige kieslijsten, waardoor de splitsing van partijen gebetonneerd werd in de grondwet. De splitsing van B-H-V zal die absurditeit nog meer aan de oppervlakte brengen.

7. Verregaande opsplitsing van de arbeidsmarkt  
Kijk, mijn verstand is te klein om het hele gedoe rond de splitsing van de arbeidsmarkt te volgen. M.i. is die al lang gesplitst (Forem, VDAB, BGDA/ORBEM) en juist die splitsing ligt aan de basis van heel wat problemen in en rond Brussel en de hele grensstreek. Je moet geen Einstein zijn om in te zien dat, als je de arbeidsmobiliteit wil vergroten, er een federale aanpak van de arbeidsmarkt nodig is. Maar ja, ik zal het weer niet verstaan hebben.

Ondertussen heeft de SP.a top de nota Bonte afgewimpeld. Het debat is gesloten en op de website van de SP.a prijkt het meest uitgewerkte voorstel tot staatshervorming dat er bestaat.

Alleen jammer dat niemand het kent.

09:50 Gepost door Jan Lievens in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: brussel, staatshervorming, hans bonte, 048 |  Facebook |

25-07-08

Garanties zijn geen voorwaarden

De crisis van het Belgische staatsmodel is in de eerste plaats een crisis van de Vlaamse christendemocraten. Zonder hun irrealistische eisen, verwachtingen en deadlines, allemaal nodig om hun kartel en interne cohesie te redden, was het nooit zover gekomen. Een dik jaar geleden verdedigde alleen het Vlaams Belang separatisme, hoewel zelfs de meerderheid van zijn kiezers dat standpunt niet deelde. Vandaag is het een idee dat een veel ruimere weerklank vindt, ook al kan dat snel keren.   

large_390664

Natuurlijk staat separatisme niet op de agenda van de Vlaamse onderhandelaars, ook niet op die van het kartel. De misdaad van de Vlaamse christendemocraten is dan ook niet dat ze er een verborgen separatistische agenda op na zouden houden, maar wel dat ze door hun onverantwoorde houding elke realistische oplossing blokkeren waardoor een compromis onmogelijk is en separatisme voor steeds meer mensen de enige mogelijke uitweg lijkt. Door de fout ervan steevast in de schoenen van ‘de Franstaligen’ (als homogene bevolkingsgroep) te leggen, zetten ze de gemeenschappen in dit land tegen elkaar op en creëren ze problemen waar er geen waren. En dat is crimineel.

Sinds het uitbreken van de crisis, is er één constante. Telkens er een oplossing binnen handbereik leek, werd die afgeknald door de N-VA en vervolgens de CD&V-top, opgejaagd door kwaaie sms-en en e-mails van de ‘achterban’. Na 400 dagen hopeloos ploeteren, komt er eindelijk een formule die uitzicht biedt op een oplossing, en zie, Bart Dewever en Marianne Thyssen torpederen de boot alweer nog voor ze vertrokken is. Ze vragen namelijk ‘spijkerharde garanties’.

wever2

Elke redelijk mens weet dat het onmogelijk is waarborgen te eisen voor een succesvolle afloop van onderhandelingen. Maar neen, de kruim van Vlaamse kleinburgerlijke middelmatigheid, vertegenwoordigd door Dewever en Thyssen, eist de volgende ‘spijkerharde garanties’: de onderhandelingen moeten leiden naar een confederaal model, artikel 35 van de grondwet moet worden ingevuld, Brussel mag niet op hetzelfde niveau deelnemen als Vlaanderen en ‘de Franstaligen’ en een gebiedsuitbreiding van Brussel is uitgesloten. Voor de N-VA komt daar nog bij: B-H-V moet gesplitst worden langs parlementaire weg (dus eenzijdig).

Met andere woorden, de uitkomst moet volgens die dames en heren al op voorhand vastliggen. Dat zijn geen garanties, dat is een eenzijdig opleggen van je programma. Bovendien is het opvallend hoezeer het kartel Brussel al sinds het begin zoveel mogelijk negeert. Geen toeval natuurlijk, want Brussel is zowat de enige plaats in het land waar beide gemeenschappen samenwonen, -leven en –werken (en het kartel electoraal minder voorstelt dan de SP.a, en dat wil wat zeggen). De enige plaats in het land waar je dagelijks bewijst dat samenwerken (en leven en trouwen en kindjes maken) boven de taalgrenzen heen niet alleen mogelijk is, maar dagelijkse kost. Die verrijkende ervaring van een multiculturele samenlevingsvorm past uiteraard niet in het wereldbeeld van politici met klei aan de kuiten.

11:30 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: staatshervorming, 047, bart dewever, marianne thyssen |  Facebook |

18-07-08

De staatshervorming voor dummies

Oké, ik kan het woord niet meer horen, maar laten we het vandaag nogmaals hebben over de staatshervorming of la réforme de l’état. In De Morgen van gisteren (17 juli) geeft Walter Pauli in zijn stukje ‘(Nie) wieder Opposition’ een schitterende analyse van de huidige politieke impasse. Hij schuift de verantwoordelijkheid ervan volledig in de schoenen van de CD&V, die het eigenbelang laat primeren boven het algemeen belang. Deze houding, ingegeven om de eigen achterban en de kiezer niet voor het hoofd te stoten, zou wel eens kunnen leiden tot een electoraal debacle van jewelste. Je ziet het trouwens nu al in de opiniepeilingen. Pauli vergeet alleen te vermelden dat het verlies van de CD&V vooral ten goede komt van nog radicalere nationalistische partijen zoals de LDD.

large_397227

Kom ik terug tot mijn vorige column. Waarom kan de SP.a als oppositiepartij electoraal niet profiteren van wat Pauli terecht de slechtste regering uit de Belgische naoorlogse geschiedenis noemt? Waarom bijt, meer algemeen, links meestal in het zand als het nationalisme wind in de zeilen heeft? Of waarom bakkeleit links onderling over (het belang van) de communautaire of nationale kwestie? Wat volgt is een aanzet tot verdere discussie.

Sommigen die zich de ‘echte linksen’ noemen, negeren het probleem gewoon. Ze vinden het een afleidingsmanoeuvre van de bourgeoisie die de werkende klasse een rad voor de ogen wil draaien. De goede oude verdeel- en heerspolitiek. Laat de bourgeoisie haar kunstmatig probleem maar zelf oplossen, daar maken wij onze handen niet aan vuil, luidt de redenering. Nu, je kunt aan de zijkant wel de internationale zingen, maar als geen kat naar je luistert, heb je wel een probleem.

large_367579

Anderen springen zelf op de nationalistische kar, zoals onlangs Caroline Gennez die het ongegeneerd had over het ‘hooghartig Franstalige neen op alle Vlaamse verzuchtingen’. Van gemeenschappen tegen elkaar opzetten gesproken! Als ze zo doorgaat, kan ze het voorzitterschap van de SP.a misschien beter inruilen voor een baan als redacteur bij het Nieuwsblad. Ik denk echter dat het vooral om een lapsus ging, want in een eerste reactie legde de SP.a de verantwoordelijkheid van de crisis wel degelijk bij het kartel. Maar zo diep zit dat gevoel van ‘wij, de Vlamingen’ tegenover ‘zij, de Franstaligen’ er blijkbaar in, dat het ook binnen de eigen rangen al lang is binnengeslopen.

Het probleem negeren, of meewerken aan een oplossing? That’s the question. De moeilijkheid van de staatshervorming is dat die gebaseerd is op het bestaan van aparte gewesten (waarvan de grenzen worden betwist) en gemeenschappen, met andere woorden, dat ‘de mensen’ worden verdeeld op basis van waar ze wonen en welke taal ze spreken. Een ‘neutrale’ of ‘billijke’ oplossing is op die basis onmogelijk. Bovendien maskeert die ‘tegenstelling’ een veel belangrijkere contradictie: die tussen arm en rijk. Tobback kon destijds op veel sympathie rekenen door te verklaren dat hij dichter bij een Waalse arbeider stond dan bij een Vlaamse patroon. Wie in de SP.a durft vandaag nog een dergelijke uitspraak doen?

large_267285

Een van de redenen waarom de socialisten zo machteloos staan tegenover de communautaire kwestie (of er mede verantwoordelijk voor zijn zoals de PS die destijds Happart en het RW grotendeels hebben opgeslokt door hun nationalistisch discours over te nemen) is dan ook dat ze niet langer een oplossing bieden voor de klassenkwestie. Door die opnieuw op de agenda te plaatsen (werk, koopkracht, pensioen) en met een geloofwaardige oplossing te komen, zou de partij al heel wat wind uit de zeilen van de nationalisten kunnen nemen. Want het is absurd te denken dat dergelijke problemen alleen kunnen worden aangepakt na een staatshervorming. Sociaaleconomische problemen moeten op zo groot mogelijke (dus internationale) schaal worden aangepakt, niet op een regionale.

Anderzijds mag een dergelijke benadering niet gezien worden als een ontwijken van de kwestie. De Belgische staatstructuur is verre van perfect. Ze is het resultaat van een compromis tussen gemeenschappen die fundamenteel wantrouwig staan tegenover elkaar. Franstalige politici zien in de ‘Vlaamse eisen’ een egoïstische reflex waarbij meer geld voor Vlaanderen alleen maar minder geld voor Wallonië en Brussel kan betekenen, en in die zin hebben ze niet eens ongelijk. Nochtans is het een vergissing om de eis tot ‘responsabilisering’ alleen maar te zien als een verdere ontmanteling van de Belgische staat. Die dreigt inderdaad failliet te gaan als er geen nieuwe financieringsmechanismen komen.

prev2

In de laatste instantie draait de hele staatshervorming immers rond geld. Wie denkt dat binnen om het even welke kapitalistische staat een billijke manier kan gevonden worden om geld te verdelen, is een utopist. In België is dat probleem nog complexer wegens het bestaan van verschillende gemeenschappen die zich door elkaar onderdrukt (of oneerlijk bejegend) voelen. Een eerste vraag die we moeten beantwoorden is: over welk ‘geld’ hebben we het? Er bestaat niet zoiets als ‘Vlaams geld’, ‘Brussels geld’ of ‘Waals geld’. Sinds de euro bestaat er zelfs niet zoiets als ‘Belgisch geld’. Wat met die begrippen bedoeld wordt, is eigenlijk belastingsgeld dat gegenereerd wordt binnen welbepaalde grenzen. Maar zelfs dat is relatief. Veel Vlamingen en Walen werken immers in Brussel, maar betalen belastingen in Vlaanderen of Wallonië en veel ‘Vlaamse’, ‘Brusselse’ of ‘Waalse’ bedrijven hebben vestigingen in de drie landsdelen én in het buitenland.

Die hele discussie gaat voorbij aan een centrale kwestie als het over belastingsgeld gaat: wie betaalt wat? Hoeveel betalen loontrekkers, hoeveel betalen kapitaalbezitters, hoeveel betalen bedrijven? In de afgelopen twintig jaar is er in dit land een gigantische verschuiving van het aandeel van inkomen uit arbeid naar inkomen uit kapitaal. Door de gewone spaarder mee te betrekken in het spel van de financiële markten via alternatieve ‘spaarproducten’ zoals beleggingsfondsen (zelfs pensioenfondsen investeren op de beurs, met alle gevolgen van dien), is het genereren van geld uit kapitaal, de echte oorzaak van de inflatie, sociaal veel aanvaardbaarder geworden. Belastingen op waardepapieren bedragen 15% of 25%. De vennootschapsbelasting bedraagt door de notionele interest in de feiten minder dan 25%, maar veel bedrijven betalen door creatieve boekhouding helemaal niets. Dan hebben we het nog niet eens over alle andere juridische achterpoortjes waarmee de echt rijken perfect legaal belastingen kunnen ontduiken. Op een nettoloon wordt daarentegen bijna 250% belastingen betaald, sociale bijdragen (van werkgever en werknemer) inbegrepen.

2

Het leeuwenaandeel van de staatsinkomsten wordt dus betaald door de gewone werknemers, via belastingen en sociale bijdragen, en via BTW en accijnzen op hun aankopen. De discussie rond de staatshervorming gaat volledig voorbij aan de manier waarop de staat (of het nu de Belgische, Vlaamse of Waalse is) haar inkomsten genereert. Bovendien worden die inkomsten nog altijd centraal bepaald en vergaard om vervolgens via een complex en vandaag betwist mechanisme gedeeltelijk te worden verdeeld over de gewesten en de gemeenschappen die ermee hun bevoegdheden kunnen uitoefenen.

Daarnaast kunnen de gewesten ook eigen middelen genereren, zoals successie- en schenkingsrechten. Het grappige aan dat laatste is dat telkens een gewest (meestal Vlaanderen) het voortouw neemt om die te verlagen, de andere noodgedwongen volgen om niet het slachtoffer te worden van oneerlijke concurrentie. Op die manier komen we langs de gewesten om toch in grote mate weer uit op een ‘nationale’ politiek. Je kunt je op economisch vlak trouwens ook de vraag stellen hoe de nationalisten die zich voorstander tonen van een verenigd Europa waarbinnen alles gericht is op harmonisatie (tot de sigarettenprijzen toe) in België durven pleiten voor het omgekeerde en dat zonder in de grond te zinken, maar soit.

Goed, laten we terugkeren naar de discussie over de staatshervorming, rekening houdend met de bedenkingen van hierboven. Binnen het huidige staatsbestel dreigt zoals gezegd de federale overheid failliet te gaan. De helft van haar inkomsten gaat naar de gewesten, waardoor ze op termijn haar fundamentele uitgaven (justitie, politiediensten, defensie, maar ook de intrestlast op de staatsschuld en de factuur voor de vergrijzing) niet langer zou kunnen betalen. Anderzijds ondervinden de gewestelijke overheden geen hinder van eventueel wanbeheer omdat ze niet zelf moeten instaan voor de inkomsten. Juist daarom wordt elk (potentieel) corruptieschandaal in Wallonië ongenadig opgeklopt door de Vlaamse media, terwijl het al even erge Vlaamse blunderboek met de mantel der liefde wordt bedekt (geen kwaad woord over wat we zelf slecht doen).

Affiche_A3_Philippe_Moureaux_(Mario_Scolas)-_2006_copie

Nu, op het eerste gezicht lijkt het principe van ‘responsabilisering’ niet eens zo’n kwaad idee. Zelfs de notie van federalisme en confederalisme als staatsvorm die de ‘democratie dichter bij het volk brengt’ is op zich niet te verwerpen. Want de huidige deelregeringen zijn in de feiten papieren tijgers die voor de uitoefening van hun bevoegdheden afhankelijk blijven van nationaal gegenereerde middelen. Alleen zijn de verdedigers van die rechtstreekse democratie veel minder happig als het erop aan komt de bevolking uit de Brusselse rand te laten beslissen over tot welk gewest ze willen behoren. Ook heb ik hen nooit horen klagen over de manier waarop de Vlaamse overheid kruiwagens geld uitstort over de Vlaamse steden en gemeenten, die in de afgelopen tien jaar een ware metamorfose ondergingen (Gent, Antwerpen, Mechelen, Oostende, Leuven, Lier, noem maar op…). Over responsabilisering van de gemeenten heb ik Bourgeois of Dewever nooit horen piepen.

Het probleem met de eis voor responsabilisering is dat die in de huidige context in de eerste plaats bedoeld is als besparingsmaatregel. Lees er de Vlaamse media op na: België is (financieel) failliet! Het verzet van de Franstalige politici tegen de staatshervorming is dan ook in de eerste plaats een verzet tegen een verlies van middelen. Daarbij werpen ze zich echter op als toonbeelden van tolerantie, terwijl ze ‘de Vlamingen’ afschilderen als egoïsten en separatisten, een contradictie die hen volledig lijkt te ontgaan. Vervang in sommige Franstalige media het woord Vlaming door Marokkaan, en ze krijgen het Centrum voor Gelijke Kansen en Racismebestrijding over zich heen. Hetzelfde (nu ja, vervanging van Franstaligen door Marokkanen dan) geldt natuurlijk ook voor veel Vlaamse kranten, die van de VUM (Standaard-groep) op kop.

Zowel de eis voor meer democratie als die voor een billijker verdeling van middelen (met als centrale vraag: waar komen ze vandaan en hoe worden ze besteed) zijn fundamenteel linkse eisen. De linkerzijde zou op die basis een voorstel tot ‘staatshervorming’ moeten uitwerken over de taalgrenzen heen. Moureaux heeft zich overigens al uitgesproken voor het confederalisme. Door de staatshervorming een sociale dimensie te geven, kan ze ook ontzenuwd worden en kan het vertrouwen tussen de gemeenschappen worden hersteld, zeker als ze gedragen wordt door partijen langs beide zijden van de taalgrens (SP.a, PS, Ecolo en Groen om te beginnen). Dat wil niet zeggen dat dit een panacee is voor de fundamentele sociaaleconomische problemen. Die hebben integendeel een internationalistische en uiteindelijk mondiale oplossing nodig. Daar is geen enkele staatshervorming tegen gewassen. In België zou je voor hetzelfde geld evengoed kunnen pleiten voor het afschaffen van de gewesten en gemeenschappen en een terugkeer naar een unitaire, centrale, maar dan tweetalige Belgische staat. Alleen lijkt dat binnen de huidige context niet zeer haalbaar. Je moet je waren toch ook aan de man kunnen brengen.

17:19 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: regeringscrisis, staatshervorming, moureaux, gennez, 044 |  Facebook |

15-07-08

Het kartel én de chaos

De grote verrassing is niet dat Leterme zijn ontslag heeft ingediend, maar wel dat de media er verrast op reageren. In de afgelopen maanden achtte immers geen enkele krant een akkoord over de staatshervorming tegen 15 juli mogelijk. Vanwaar dan de verrassing?

leterme

De meeste waarnemers hadden er blijkbaar op gemikt dat als puntje bij paaltje kwam Leterme uiteindelijk de moed zou hebben zijn partij voor de keus te stellen. Zijn regering had immers een akkoord bereikt over het sociaaleconomische luik en de begroting. Alleen de deadline voor een akkoord over de staatshervorming haalde hij niet. Leterme hoopte wellicht dat een nieuwe formule waarbij de gewesten en gemeenschappen werden betrokken en een engagement langs Franstalige zijde voor een grote staathervorming misschien niet de N-VA, maar toch zijn eigen partij over de streep zouden trekken. Maar neen, de leider werd niet gevolgd. Wel door de top (zie verklaring Peeters die het zou verdedigen binnen de Vlaamse regering), maar niet door de basis.

De CD&V-top is dus het noorden kwijt. Hij heeft met zijn kartel een monster van Frankenstein gecreëerd die hij niet langer onder controle heeft. Kiezen voor Leterme en een voortzetting van de communautaire onderhandelingen zou niet alleen een breuk in het kartel veroorzaken, maar een schisma binnen de CD&V zelf. Die verscheurende keuze kon Leterme alleen vermijden door zijn ontslag aan te bieden. Daarmee is zijn prestige en is zijn partij voorlopig wel gered, ook al staat België aan de rand van de afgrond.

leterme2

Het is duidelijk dat zowel Leterme, Kris Peeters als de CD&V-top verkozen om de onderhandelingen over de zomer te tillen en verder te zetten in een uitgebreid overlegorgaan met een vertegenwoordiging van de gewesten en gemeenschappen. De band met de NV-A dwong ze echter in een andere richting. Een van de meest opmerkelijke uitspraken van Leterme bij zijn ontslag is dat het Belgische overlegmodel zijn limieten heeft bereikt. Hij zegt daarmee identiek hetzelfde als Bart Dewever. Die uitspraak kan alleen maar betekenen dat een compromis op federaal vlak niet langer mogelijk is.

Maar wie a zegt, moet ook b zeggen. Leterme mist echter de moed om zijn redenering af te maken. Want als overleg niet meer kan, rest enkel nog een eenzijdig optreden. Wie niet luisteren wil, moet voelen. De reden waarom dat niet openlijk wordt gezegd, is dat in alle stilte gehoopt wordt op grotere toegevingen van de Franstaligen. Gebeurt dat niet, dan willen ze de Franstaligen voor een voldongen feit plaatsen: een confederaal model als enige werkbare oplossing. Ze vergeten echter één ding. Ook daarover moet worden onderhandeld. En hoe denken ze daarover een akkoord te bereiken, als ze nog geen kiesarrondissement kunnen splitsen? Nee, de CD&V heeft zich in een onmogelijke impasse gemanoeuvreerd die ze zélf heeft gecreëerd, en nu hoopt ze dat anderen de kastanjes uit het vuur zullen halen. Maar wie? Ze kunnen moeilijk in een regering blijven onder een andere leider die exact hetzelfde zou voorstellen als Leterme.   

20070511-gennez-swastika
 

Is er dan echt geen alternatief? Ik moet afleren te eten voor de tv, want toen ik bij het middagnieuws Caroline Gennez hoorde zeggen dat de impasse volledig toe te schrijven is aan de Franstaligen die op alles ‘neen’ blijven zeggen, ben ik haast gestikt. Door verslikking en van woede. Nu het nationalisme op alle fronten zijn petieterig onvermogen heeft aangetoond, trekt Gennez de Vlaamse kaart! On-be-grij-pe-lijk. Volgens opiniepeilingen heeft het kartel een dreun van 6% gekregen. De communautair veel minder beladen VLD klimt 2% omhoog. Toegegeven, de grootste winst gaat naar Dedecker, maar wie heeft het laatste jaar de SP.a echt gehoord? Ben ik de enige die eczema krijg bij het horen van het woord ‘staatshervorming’? Durft er dan niemand in de SP.a ingaan tegen het nationalistische vergif dat zich meester heeft gemaakt van brede lagen van de Vlaamse bevolking? Zijn de groenen dan de enigen die getuigen van gezond verstand op communautair vlak?

Anderzijds komt het communautaire niet eens voor in de topbekommernissen van ‘de mensen’. Werk, koopkracht en pensioen, stuk voor stuk thema’s die op het lijf geschreven staan van de socialisten, vormen de topdrie. De SP.a zou rond die drie thema’s, samen met de PS, een (geloofwaardig!) socialistisch noodprogramma moeten opstellen. Op die manier zouden de socialistische partijen in de prakrijk aantonen dat samenwerking over de taalgrens wel mogelijk is. Daar rond moeten ze vervolgens bondgenoten verzamelen: de groenen, maar ook de werknemersvleugel van de christendemocraten. Zelfs de arbeidersbasis van het Vlaams Belang zou zich achter een dergelijk programma kunnen scharen. Langs Franstalige kant zou een dergelijk programma vast weerklank vinden bij Ecolo en een deel van de CDH.

Dat betekent niet dat de SP.a en de PS blind moeten zijn voor de institutionele tekortkomingen van de Belgische staat. Maar de basis van die hervorming mag niet de Vlaams-Waalse tegenstelling zijn, maar die tussen arbeid en kapitaal. Utopisch? Een werk van lange adem? Allicht. Maar als je erover nadenkt, een praktische noodzaak. Want zoniet doemt er een alternatief op dat op termijn kan uitmonden in Balkantoestanden.

17:04 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: leterme, sp a, staatshervorming, gennez, regimecrisis |  Facebook |

04-07-08

Dromen van een wereld zonder grenzen

Leterme ziet het niet meer zitten. Dat was het eerste dat ik hoorde bij het ontwaken op de tonen van radio 1. Tja, ik zie Leterme niet zitten, dus voor mij geen slecht nieuws. Maar hoezeer ik ook de rug wil zien van deze regering, ik betrap er mezelf toch op dat ik stilletjes hoop op een communautair akkoord. De inzet is nu eenmaal te groot.

large_346954

Als je het kartel moet geloven, zit de boel alleen maar vast omdat de Franstaligen geen millimeter willen opschuiven en tot geen enkel compromis bereid zijn. “Zij” willen niet vooruit. Kijk, het is die voorstelling van zaken die me doodziek maakt. Elke eis van de tegenpartij is totaal onredelijk (zoals de uitbreiding van Brussel) of belachelijk (minder geld voor Vlamingen in Brussel), al “onze” eisen zijn niet alleen zeer redelijk, maar ook verstandig en goed voor iedereen. Wij moeten dus niet alleen geloven dat Franstaligen totaal onredelijk zijn, maar ook dom. En wie wil nu nog verder samenwerken met een dom en onredelijk volk?

“Maar hoe zou jij het dan oplossen?” krijg ik meer en meer te horen. “Kritiseren is makkelijk”. Wel… een klassenloze samenleving zonder grenzen is natuurlijk een beetje hoog gegrepen, maar het is wel een eerbaar einddoel (en een einddoel is wat vandaag bij de onderhandelaars, op de N-VA na, juist ontbreekt,). En elke stap en elke maatregel die dat einddoel dichterbij brengt, kan rekenen op mijn enthousiaste steun. De uitbreiding van de faciliteiten in Wallonië, een meesterzet van Rudy Demotte, ontlokt bij mij dan ook een rondedans rond de keukentafel, het taalexamen voor de aanschaf van een sociale woning in Vilvoorde een greep naar de kotsemmer. Dus elke maatregel ter bevordering van samenwerking, wederzijds respect en eenheid is goed, elk voorstel dat neigt naar navelstaarderij en riekt naar nationalisme slecht.

BartDeWever11nov[1]

Voor alle duidelijkheid: de minachting die Maingain en compagnie tentoonspreiden tegenover de Vlamingen doet me evengoed kokhalzen. Zo wou ik op een bepaald moment aansluiten bij een ludieke groep tegen Bart Dewever op Facebook, maar heb me bedacht toen ik een paar reacties las op het prikbord. Zo schrijft een zekere P.O. “Les flamands sont la honte de l’Europe.” En « Mais nous ne voulons pas parler néérlandais !!!! parsequ on s en fout de cette langue et on les emmerdes” (niet slecht : drie taalfouten in één zin). Vlaanderen heeft inderdaad geen patent op idiotie… De ironie is natuurlijk dat het juist die mentaliteit is die politici als Bart Dewever groot maken.

Maar goed, hoe moet het nu verder? Laten we ervan uitgaan dat er tegen 15 juli inderdaad geen akkoord is, zoals iedereen verwacht. Dat zou betekenen dat een politiek onderhandeld akkoord tussen Vlamingen en Franstaligen binnen de schoot van de federale regering niet langer mogelijk is en de staat op een andere manier zal moeten worden hervormd (of gesplitst). Geen compromis betekent immers een regimecrisis. Als de platgetreden paden niet meer bewandelbaar zijn, zullen nieuwe wegen moeten worden betreden. Dat kan zijn: een soort van overleg tussen alle overheden, waarin de gewestregeringen niet alleen betrokken zijn, maar ook de eerste viool spelen. De geslaagde onderhandelingen tussen Kris Peeters en Rudy Demotte zijn een teken aan de wand.

large_350562

Dat zou dus betekenen dat de gewesten het voortouw nemen in de onderhandelingen over een nieuwe staatshervorming. Het federale niveau heeft dan in de feiten gefaald, de gewesten nemen over in een de facto confederaal model dat alleen nog op papier moet worden uitgewerkt. Maar ik sluit nog altijd niet uit dat het tot een ingewikkeld compromis komt, met geïnstitutionaliseerde samenwerkingsakkoorden tussen de gewesten ter versterking van het federale niveau in ruil voor een verdere bevoegdheidsoverdracht. Blablabla, inderdaad…

En B-H-V? Ik blijf erbij dat een referendum in alle betrokken gemeenten de aangewezen weg is. Het resultaat zou de MR en het FDF wel eens kunnen zuur opbreken. Mensen stemmen immers in de eerste plaats voor hun portemonnee, niet voor hun taal. En de inwoners van de rijke groene gordel rond Brussel, hoe Franstalig ook, zullen twee keer nadenken alvorens aan te sluiten bij een door armoede verteerd stadsgewest waar ze een stuk meer belastingen zullen moeten betalen. De enige reden waarom ze zelf een referendum vragen, is omdat ze weten dat ze die niet zullen krijgen.

Leve de jeugd van heden!

Leuk filmpje gevonden op YouTube. Een beetje provocatief, maar toch geestig en intelligent… Er is nog hoop…

 

09-06-08

Naar nieuwe verkiezingen?

Wie gedacht had dat met Marianne Thyssen de stem van de redelijkheid in de CD&V zou terugkomen, is er dik aan voor de moeite. Uitgerekend in Plopsaland dreigde de voorzitster in mantelpakje met separatisme. Oké, niet met zoveel woorden, maar is er een andere interpretatiemogelijkheid van de volgende uitspraak: "We zijn nog bereid de interregionale en inter-persoonlijke solidariteit te verdedigen. Maar als men geen ernstig gesprek over de inhoud van onze voorstellen wil aangaan en als men de noodzakelijke hervormingen voor ons land onmogelijk maakt, sluiten wij niets uit."

large_363027

Die politiek domme en onverantwoordelijke uitspraak kwam na de publicatie van een opiniepeiling waaruit zou blijken dat de helft van de Vlamingen vandaag gewonnen is voor separatisme. Anderzijds wil meer dan 6 op 10 Vlamingen Verhofstadt terug als eerste minister en is het vertrouwen Leterme in vrije val. De conclusie die ik daaruit trek, is dat de opmars van separatistische gevoelens het resultaat zijn van het onvermogen van Leterme om de federatie te besturen. Hoe verklaar je anders dat een deel van de separatisten blijkbaar Verhofstadt terug willen als premier?

“Als het samen niet meer gaat, dan maar apart,” is trouwens niet eens zo’n gekke redenering. Dus geen kwaad woord over de doorsnee Vlaming die separatisme ziet als enig middel om een einde te maken aan de onbestuurbaarheid. Het probleem is echter dat die onbestuurbaarheid werd gecreëerd door de man van het goed bestuur.  Maar ook de andere Vlaamse politici gaan niet vrijuit. Iedereen heeft blijkbaar schrik om te worden verketterd als slechte Vlaming. Ook de media hebben boter op het hoofd. Bart De Wever en Jean-Marie Dedecker, beide toch marginale politici, zijn niet van het scherm weg te slaan. Ze kunnen rustig hun demagogische en ongenuanceerde mening ventileren, zelden gehinderd door kritische vragen of tegenargumenten. Zo groeit de perceptie dat ze spreekbuizen zijn van de Vlaamse publieke opinie.

10

Die publieke opinie heeft ondertussen wel de buik vol van communautaire twisten. Maar ik heb nieuws voor degenen die denken dat een splitsing de problemen zal oplossen. Vergeet niet dat een vreedzame splitsing zou moeten worden onderhandeld door dezelfde charlatans die vandaag niet eens een akkoord kunnen berieken over het opstellen van een agenda. Een echtscheiding tussen ruziënde partners verloopt overigens nooit van een leien dakje, zeker als het om centen gaat, en nog meer als er zware schulden zijn. Heeft er al één Vlaams-nationalist eens uitgelegd hoe een splitsing concreet in zijn werk zou gaan? Wat met de staatsschuld? Wat met Brussel? Wat met het federaal patrimonium? Wat met de politie? Het leger? O, ze zullen wel een antwoord hebben. De vraag is: zullen de Franstaligen ermee akkoord gaan? Je kunt er gif op innemen dat dit niet het geval zal zijn. En dan? Inbinden? Een compromis zoeken? Of voet bij stuk houden en andere middelen gebruiken om de vijand te overtuigen? Remember de Balkans…

Nu goed, ik denk niet dat het allemaal zo een vaart zal lopen. Wat mij vandaag het meest tegen de borst stuit, is het gebrek aan tegenkrachten. Het is vooral hemeltergend dat de SP.a zich op de vlakte houdt. “Het is niet aan ons om met voorstellen voor de dag te komen, maar we zullen constructief meewerken en elk voorstel van de meerderheid op zijn eigen merites beoordelen,” klinkt het lijzig. Kan je jezelf nog meer overbodig maken? Ook de VLD die onder paars er toch mede is in geslaagd om acht jaar de communautair vrede te bewaren, doet vandaag lustig mee met de nationalistische kamikazepolitiek van de CD&V.

Nochtans is er ook binnen de christelijke zuil een belangrijke arbeidersvleugel en een conservatieve, koningsgezinde vleugel die een broertje dood heeft aan de communautaire oorlogstaal. Het feit dat die zo weinig van zich laten horen, wijst voor mij maar op één ding: dat ze zich al lang hebben neergelegd bij de val van deze regering en nieuwe verkiezingen. Een verkiezing die ze denken enkel te kunnen winnen door nog harder op de nationalistische trom te slaan. Om te beginnen in Plopsaland.

44081

Vlaanderen op weg naar ontvoogding? 

16-10-07

Van Madame Non naar Meneer Ja

Nu Bart De Wever exact hetzelfde zegt als Joëlle Milquet en Didier Reynders bij het begin van de onderhandelingen, lijkt de vorming van een oranjeblauw kabinet alleen nog een kwestie van tijd. Niet meteen iets om naar uit te zien. Als Leterme slaagt, krijgen we het meest rechtse kabinet van de laatste dertig jaar, en voor sommige thema’s zoals het jongerenstrafrecht van de laatste honderd.

20061117ho_poppins_450

In de Zevende Dag verklaarde De Wever dat een grote staatshervorming niet mogelijk is met een gewone meerderheid (= Milquet), maar dat dit voor de NVA geen reden is om niet in de regering te stappen. Zonder de socialisten wordt immers eindelijk een rechts sociaaleconomisch beleid mogelijk (= Reynders). Zijn suikeruitspraak waarmee hij eens te meer de Franstaligen schoffeerde, was vooral gericht naar de eigen achterban. Zij moeten immers de bittere pil van toegevingen slikken.

Want net zoals de nuance tussen verzoenende en beledigende woorden aan Bart en Yves compleet voorbijgaat, ontwaren hun aanhangers geen onderscheid tussen compromis en toegeving. Met uitspraken als ‘vijf minuten politieke moed’ en ‘België zal verdampen’ heeft het flamingant duo het onvermogen tot genuanceerd denken zelf gekoesterd en gevoed, waardoor elk regeerakkoord dat per definitie op een vergelijk berust als een onvergefelijk verraad zal worden beschouwd.

Na meer dan vier maand potsierlijke parendansen voor een ongeïnteresseerde partner geeft het kartel min of meer toe de hele staatshervorming (B-H-V incluis – hoe kan je de suiker in een breder geheel anders begrijpen?) met twee jaar te verdagen. Wat we wel op ons bord geserveerd krijgen, zijn meer gevangenissen, strengere straffen en de maatschappij beter beschermen tegen veertienjarig geboefte. En de federatie zal dan toch niet zo slecht zijn aangezien de vermeende doodgravers ervan vreemdelingen het moeilijker zullen maken Belg te worden.

De thema's waarover tot nu toe een akkoord is, hebben vooral tot doel extremisten de pas af te snijden door grotendeels toe te geven aan hun dwaze eisen. Een paar mediagenieke moorden volstaan om de hele logica van ons strafrecht overhoop te gooien. Kampioen op dat vlak is de VLD, bevrijd van de rode coalitiepartner en opgejaagd door de LDD. En dan zijn ze nog niet eens begonnen aan de sociaaleconomische kalender. Wat met de syndicale vertegenwoordiging in KMO’s? Wat met het Generatiepact? Wat met de belastingen? Wat met de sociale uitkeringen?

Het beste dat we dan ook kunnen hopen, is dat de embryonale coalitie valt nog voor ze in het zadel zit. Ik mag er niet van dromen dat de protagonisten van het goede bestuur effectief bestuursverantwoordelijkheid zouden opnemen. Dan nog liever nieuwe verkiezingen!

19-09-07

Spaar onze jeugd van Yves

Gisteren zond de VRT een fragment uit van een filmpje uit 2001, waarin Yves Leterme met bezorgd gezicht en groeiende neus een kind uitlegde waarom de CVP een staatsvervorming door de regering Verhofstadt niet wou steunen. “Deze regering is voor drugs en voor druggebruik,” meesmuilde de populairste politicus van Vlaanderen. Na gezond verstand en goed bestuur komt boerenbedrog.

Alsof een gedeeltelijke versoepeling van de drugwet gelijkstaat aan het propageren van druggebruik. Het is dezelfde redenering van lieden die zeggen dat een regering die abortus legaliseert kindermoord voorstaat. Dat Leterme zijn demagogische pijlen afvuurt op een kind maakt de zaak des te choquanter. Indien een leraar hetzelfde zou beweren voor een klas, trok ik als ouder naar de directie.

Spaar iedereen van Yves

Je zou denken dat Yves na zijn herhaaldelijke uitschuivers op de RTBF zijn woorden wat meer zou wikken en wegen, zoals het een goede christendemocraat betaamt. Maar neen. Toen een RTBF-journalist hem een vraag wou stellen over zijn optreden in het jeugdprogramma Karrewiet, repliceerde Leterminator met ‘Allez vous faire foutre.” Alsof dat niet volstond, voegde hij eraan toe dat hij er probleemloos voor kon zorgen dat niemand van zijn kartel zich nog zal vertonen op de RTBF.

leterme-samenwerkt

Samen werkt, inderdaad...

Hoe zo’n man denkt dat hij nog premier kan worden van België, daar is mijn verstand te klein voor. Volgens en peiling van Belga/Ivox wil 76,9% van de Franstaligen niet weten van Yves als premier. In een internetpeiling van Vif l’Express en de RTBF bij 6.000 personen loopt dat percentage op tot 89,1%. Ook interessant: de Franstaligen zijn geen vragende partij voor de splitsing van België. Maar mocht het zo ver komen, denkt 70,5% het best alleen te kunnen redden. De peiling dateert van voor het laatste charmeoffensief van Leterme naar de Waalse media.

Achter de coulissen lacht Reynders in zijn vuistje. Een grote staatshervorming in ruil voor een Franstalige premier... Waarom niet?

10:11 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: yves leterme, staatshervorming, 019 |  Facebook |

18-09-07

Een gewilde verrottingsstrategie

Alweer een horror story op de cover van het Laatste Nieuws: bijna een Vlaming op de twee (hoezo, bijna één?) wil dat België splitst. Twee op drie denken dat een scheiding vroeg of laat onvermijdelijk is. Helemaal hallucinant is dat 70% zich expliciet achter Leterme zou scharen. En als pompoen op de taart komt Bart De Wever als beste onderhandelaar uit de bus.

1914263798_1999999672_leterme_440x293

 

Wie zijn die mensen? Wie zijn die enquêteurs? Waarom vraagt niemand mij ooit eens iets? Hoe betrouwbaar zijn de resultaten van een peiling door de grootste rioolkrant van Vlaanderen? Maar zelfs al zijn ze voor de helft overdreven, dan nog wijzen ze op een aanval van collectieve waanzin. Of niet? De waarheid is dat de huidige politieke patstelling zijn oorsprong vindt in 35 jaar politiek knip- en plakwerk dat tot de huidige complexe, onoverzichtelijke en ondemocratische staatstructuur heeft geleid.

De politieke organisatie van dit land zit immers verborgen achter een rookgordijn van drie gewesten, drie gemeenschappen, zeven regeringen en een koningshuis. Het federaliseringproces heeft geleid tot de oprichting van duidelijk afgebakende politieke entiteiten met elk hun eigen parlement, regering en ambtenarij. Ze kregen van het federale gezag een hele reeks bevoegdheden toebedeeld en een zak centen ter financiering. Maar de hefbomen van de macht blijven centraal: financiën, justitie, buitenlandse zaken, defensie. Is het verwonderlijk dat in dat kunstmatige labyrint van elkaar overlappende en bekampende administraties bevoegdheidconflicten en meningsverschillen ontstaan? Het tegendeel zou meer verbazen.

kaart-1-Belgie

Begin maar te splitsen

Het zogenaamde ‘dichter brengen van het bestuur bij de mensen’ heeft een arm en een been gekost zonder ook maar één communautair geschil (wat toch de bedoeling was) op te lossen. Integendeel, voor elke grondige verandering van de staatstructuur is federaal een tweederde meerderheid nodig en een gewone meerderheid binnen elke taalgroep. Dus: als de ‘Vlamingen’ meer bevoegdheden wensen, moet een meerderheid van de Franstaligen daarover haar zegen geven. Omgekeerd geldt natuurlijk hetzelfde, alleen zijn de Franstaligen deze keer geen vragende partij.

Die ingewikkelde maar vrij vernuftige constructie is er om te vermijden dat een taalmeerderheid (de Vlamingen) niet eenzijdig zijn wil zou kunnen opleggen aan de taalminderheid (de Franstaligen). Maar dat systeem kan maar werken zolang beide gemeenschappen elkaar voldoende respecteren en begrijpen, en zolang ze bereid zijn binnen een gedeelde staatstructuur te werken. In de huidige context is daar maar weinig van te merken. De ‘Vlamingen’ willen een grondige staathervorming, de ‘Franstaligen’ niet.

Dus: de ‘Franstaligen’ ontzeggen de ‘Vlamingen’ ‘redelijke eisen die goed zijn voor alle mensen van dit land’. Zij spelen dus de baas. ‘En ze lachen ons in ons gezicht uit’, aldus toponderhandelaar De Wever. Geen wonder dat door die voorstelling van zaken door de onderhandelaars en de media de schreeuw naar separatisme toeneemt. Je kunt het de Vlaming niet eens kwalijk nemen. De vraag die bij mij opkomt: is die ontwikkeling een jammerlijk gevolg van de al honderd dagen durende loopgravenoorlog tussen de onderhandelaars, of maakt ze deel uit van een gewilde verrottingsstrategie? Met andere woorden: als de constitutie het niet toelaat dat een meerderheid zijn wil oplegt aan een minderheid, dan moet het maar met andere middelen. En wat kan de ‘Franstaligen’ beter tot inzicht dwingen, dan de chantage van het separatisme?

13-09-07

De mislukte truc met het kind

 ussr0423Getuigen van Jehovah die ’s zondagsvroeg aan de deur bellen, schuiven al eens een kind voor zich uit als schild tegen agressie. Politici misbruiken kinderen dan weer om zich een zachter imago aan te meten. Bij de geestelijkheid is de gewoonte wegens begrijpelijke redenen aan het afnemen. Alleen een pauselijke knuffel kan er af en toe nog af. Het verst gaan nog dictators. Die gooien soms met fonkelogen een kraaiend kind in de lucht. Of ze laten zich vereeuwigen op koekendozen met kinderen die hen een bloemenkrans rond de nek hangen. Vaak eindigt diezelfde nek later in een strop.   

Yves Leterme moet gedacht hebben: mijn imago heeft een opkrikbeurt nodig. Bovendien ben ik al meer dan een week uit het nieuws. Met een optreden in Karrewiet sla ik twee karekieten in één klap. Trouwens, als ik elke morgen twee Franstalige journalisten tussen mijn boterham leg, kan ik een kind zeker de baas. Jammer voor Yves stootte hij op Daan Vermeerbergen, een ventje van 13 dat in al zijn onschuld prangender en intelligenter vragen stelde dan de meeste journalisten in Terzake. Dapper ook, want ik was in zijn plaats gaan lopen voor de grimas die moest doorgaan voor vertedering.

   glhead
 

Het staat buiten kijf dat Leterme tot doel had te zalven. “Er zitten vier partijen rond tafel die allemaal goede voorstellen hebben,” (vreemd dat De Wever daarop nog niet heeft gereageerd) klonk het. Waarom Franstaligen niet akkoord kunnen gaan met een staatshervorming die iedereen ten goede komt, kreeg hij niet uitgelegd. Daan snapte wel dat om tot een akkoord te komen, ook de Vlamingen toegevingen moesten doen. Zelfs een dertienjarige heeft al voldoende levenswijsheid om de onvermijdelijkheid van het compromis te begrijpen, ook al is het maar om langer op te kunnen blijven.

 unclesaddam
 

Yves dacht: ik laat mij niet vangen door een puber. Als ik naast de vraag antwoord, zal hij het niet eens merken. Yves legde Daan dus uit dat als je met een hand eurobiljetten wappert voor de neus van Franstaligen, ze misschien oor zullen hebben voor de Vlaamse eisen. En, to add injury to insult, zoals het Engels spreekwoord omgekeerd luidt, gaf hij na lang aarzelen met alweer die unspeakable grijns toe dat hij De Vlaamse Leeuw mooier vond dan de Brabançonne. Als balsem op de wonde vatte hij samen met Daan het nationale volkslied aan, dat na een paar noten de dood vond in een lachsalvo. De Franstaligen waren not amused.

 

Wilfried Martens evenmin, maar dan voor de omgekeerde reden. “De Franstaligen moeten eindelijk eens begrijpen dat Yves Leterme incontournable is,” schetterde het in mijn woonkamer. Leterme is de vleesgeworden wraak van Wilfried aan het adres van de Franstaligen, die hem in 1987 de incontournabele PS door zijn strot jaagden. Het inslikken van zijn verkiezingsslogan ‘Geen ommekeer!’ ligt al twintig jaar als een baksteen op zijn maag. In Terzake van 12 september kwam de opgekropte frustratie er in een gulp uit.  

 777626620

 

Ik vrees echter dat de kansen op een premierschap voor Leterme na de zoveelste flater bijzonder klein geworden zijn. Ik hoor het de CD&V achteraf al zeggen: “Aan Leterme heeft België een groot premier aan zich laten voorbijgaan.”

Een groot pedagoog alvast niet.

   

13:32 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: staatshervorming, yves leterme, daan vermeerbergen, 016 |  Facebook |

09-07-07

Artikel 35: niet België, maar het kartel zal barsten

Herinner je nog de ‘definitieve fase van de staatshervorming’ van Dehaene, ik denk vijftien jaar geleden? Verregaande bevoegdheden voor de gewesten dienden voor eens en altijd komaf te maken met het communautaire gehakketak.

Natuurlijk is geen enkele overheidsvorm voor eens en altijd in steen gehouwen. Iedereen moet meegaan met zijn tijd, ook staatsstructuren. Alleen in België is een staatshervorming tot nu toe altijd synoniem geweest van ontmanteling van het centrale gezag. Zolang daarvan nog iets overeind blijft, zullen De De Wevers en Dewinters van deze wereld niet rusten.

cdv%203

Dehaene: wie danst mee?

 Wat blijkt nu volgens een perslek in De Morgen? Jean-Luc Dehaene, de bulldozer die het terrein voor Yves Leterme moet platgooien zodat die zich op vertrouwd terrein kan bevinden (mon plat pays qui est le mien), wil een akkoord smeden over de concrete invulling van artikel 35 van de grondwet. In mensentaal: laten we van de huidige impasse gebruikmaken om af te spreken wat we nog samen willen doen.  

Prachtig idee, maar het feit dat die concrete invulling er nog nooit is gekomen, heeft natuurlijk zijn reden. Vlamingen en Franstaligen stonden ook in die discussie tot nu toe lijnrecht tegenover elkaar. Waarom zou een akkoord vandaag dan wel mogelijk zijn? Omdat geen akkoord zou leiden tot een diepe institutionele crisis. In de coulissen houden de aanhangers van het Tsjechoslowaakse scenario zich al klaar voor een vreugdedansje met het separatistische monstertje. Veel te vroeg echter. 

Communautaire discussies zijn in dit land meestal een afleidingsmanoeuvre om andere problemen te verdoezelen. De echte separatisten blijven een kleine minderheid. De traditionele partijen, CD&V incluis, de bedrijfswereld en de vakbonden zijn tegen een splitsingsscenario. Daarom zou de volgende ronde in de staathervorming wel eens kunnen gericht zijn op een versteviging van het Belgische niveau, weliswaar mét overdracht van bevoegdheden naar de gewesten zodat iedereen zich op de borst kan kloppen.      

Iedereen? De CD&V heeft wel een adder aan de borst die het aantal federale bevoegdheden wil herleiden tot nul. Bij de NVA moet de centripetale logica die tot nu toe werd gevolgd immers leiden tot het barsten van België. Een duidelijke afbakening van de centrale bevoegdheden gaat lijnrecht in tegen de N-VA-strategie. Bart De Wever zal moeten uitleggen waarom hij expliciet instemt met het betonneren van federale bevoegdheden in de Belgische grondwet.  

1148459236image72

Als De Wever daarop toegeeft, is er geen enkele reden waarom de NVA niet volledig zou oplossen in de CD&V. Ligt hij dwars, is er geen enkele reden om het kartel in stand te houden.

De piste van Dehaene luidt dan ook de doodsklokken over het kartel CD&V/N-VA, met als enige variante: een behoud van het kartel ten koste van een splitsing in de NVA. Dat betekent niet dat dit scenario voor morgen is. Dehaene beoogt nu nog geen akkoord over de inhoud van artikel 35, maar een akkoord over… een akkoord om erover te discussiëren. De concretisering ervan kan worden doorgeschoven. Tot de gewestverkiezingen van 2009 bijvoorbeeld… Dat wordt lachen!

 

11:01 Gepost door Jan Lievens in Actualiteit | Permalink | Commentaren (1) | Tags: cdnv, nva, kartel, staatshervorming, artikel 35, dehaene, de wever, 007 |  Facebook |

19-06-07

Een les in de volgende staatshervorming

Als je echt niet weet wat te doen, probeer eens het volgende. Grabbel het eerste en beste kind vast, liefst een eigen, en leg het uit hoe België ineen zit. Een buitenlander is ook goed, bij voorkeur een Amerikaan, want die is pragmatisch (en kinds).

 

Macaulay_Culkin_SP_161100

 

Je vertelt hem dat België een koninkrijk is met 10,3 miljoen inwoners, iets minder dan Moskou. Maar omdat er drie talen worden gesproken, zijn er zeven regeringen. Drie voor de gewesten, drie voor de taalgemeenschappen en eentje voor het hele land: de federale regering (oké, ik overdrijf, de Vlaamse gewestregering en Vlaamse gemeenschapsregering vallen samen).

 

De hoofdstad van België is Brussel.

De hoofdstad van de Brusselse gewestregering is Brussel.

De hoofdstad van de Franstalige gemeenschapsregering is Brussel.

De hoofdstad van Vlaanderen is Brussel.

De hoofdstad van Wallonië is Namen.

 

Dus de hoofdstad van het Vlaams gewest ligt in een ander gewest? Ja.

Waarom?

Omdat Vlaanderen Brussel niet loslaat.

Waarom willen ze dan Halle-Vilvoorde afsplitsen van Brussel?
Daarom.

 

Natuurlijk hebben al die regeringen parlementen en ministers en kabinetten en ambtenaren. Veel meer dan vroeger, toen België één land was met één regering. Maar dankzij de staathervorming is alles nu veel duidelijker geworden. Maar nog niet duidelijk genoeg.

 

Want de Vlaamse politici willen nog meer staatshervorming, alleen zijn de Waalse het daarmee niet eens. Er zijn zelfs Vlaamse partijen die voor een eigen Vlaamse staat zijn, met een eigen leger, politiemacht en gerecht. Maar die zijn in de minderheid (ook al zal er eentje binnenkort in de meerderheid zitten).

 

De CDNV, sp.a en Open VLD willen meer bevoegdheden voor Vlaanderen, maar niet alles. Het Vlaams Belang, Lijst Dedecker en de NVA willen de hele santenboetiek. Samen hebben ze 30% van de stemmen.

Zijn er dan zoveel Vlamingen die een aparte staat willen?

Nee, volgens een peiling is 93% ertegen.

Zijn ze dan tegen de Walen?

Neen, tegen de Marokkanen.

 

En wat gaan ze nu doen?

Wel, ze gaan een regering vormen die belooft de staat te hervormen, maar nu niet.

Waarom niet?

CDH en MR zijn ertegen.

Wanneer dan wel?

De MR wil misschien in 2009, maar dan moet ze wel de centjes blijven controleren.

En de CDH?

Alleen over het lijk van de voorzitster.

 

En gaat de NVA dan meedoen in een regering waar ze tegen zijn?

Ja, op voorwaarde dat Brussel-Halle-Vilvoorde gesplitst wordt.

Wanneer?

Onverwijld! *

 

*(dus minstens 3 + 2 = vijf jaar)

13:36 Gepost door Jan Lievens in politiek | Permalink | Commentaren (5) | Tags: 004, staatshervorming, cdnv, nva |  Facebook |

15-06-07

Voor een slecht bestuur, tegen de mensen!

leterme

Vannacht laat ik een kaarsje branden voor het verdwijnen van de clichés in het politieke discours, zoals daar zijn “een goed bestuur”, “de mensen” en “meer bevoegdheden aan de gewesten”. Als dat niet lukt, maak ik een voodoopop van Leterme. Als hij zich beroept op zijn Vlaams “goed bestuur”, prik ik hem in zijn dij. Zegt hij dat “de mensen verandering willen,” steek ik een naald in zijn grote teen. En komt hij af met meer bevoegdheden voor Vlaanderen, krijgt hij een pikuur in zijn bil. Declameert hij dat “alleen door meer bevoegdheden voor de gewesten de mensen een goed bestuur kunnen krijgen,” perforeer ik hem. Laten we de clichés even op een rij zetten:

 

Een goed bestuur

Wie is voor een slecht bestuur? Niemand. Het is een nietszeggende slogan, evenveel waard als “we zijn tegen verkwisting”, “we zijn tegen corruptie”, “we zijn tegen diefstal”… Maar die uitspraak is minder onnozel dan ze lijkt. Ze is een wel overworgen en doelbewuste taktiek van de CDNV, blindelings opgelepeld door de pers,  om het omgekeerde te suggereren bij de politieke tegenstrevers, vooral die aan de overzijde van de taalgrens. Het goede bestuur op Vlaams niveau wordt afgezet tegen het slechte bestuur op Belgisch, Brussels en Waals niveau. Waarom? Omdat de CDNV daar niets in de pap te brokken heeft. En omdat vooral het kartel aandringt op een staatshervorming. In die context krijgt die vanzelfsprekendheid een zware communautaire en politieke lading.  

 

De mensen

Hier wil ik kort over zijn. Het is een cliché dat gelanceerd werd door Steve Stevaert. Maar voor wie doe je anders aan politiek? De planten? De dieren? De amoeben? Alweer een nietszeggend begrip. Trouwens, wie zijn ‘de mensen’? De arbeider van Opel of Albert Frère? De postbode van Gent of 'het vrouwtje' van Filip en Mathilde? Vroeger werd er gesproken over ‘het volk’, vandaag over ‘de mensen’. In beide begrippen werd de angel van het klassenverschil uitgerukt. We zijn toch allemaal gelijk, niet?

 

Meer bevoegdheden naar de gewesten

Het zogenaamde ‘goede bestuur’ van Vlaanderen heeft geen jota te maken met de kwaliteiten van Leterme, net zoals het zogenaamde slechte bestuur van de rest iets zou te maken hebben met de onkunde van Verhofstadt, DiRupo of Picqué. Alles draait immers rond centen. Hoe meer centen je hebt, hoe beter de perceptie van je bestuur (wat niet hetzelfde is als een goed bestuur; ook in Vlaanderen wordt er geld over de balk gegooid, alleen is er veel meer van).

 

GoodGovernment

"Goed bestuur" - schilderij van Ambrogio Lorenzetti (1295-1348). Origineel idee, niet?

De redenen waarom alle Vlaamse partijen aandringen op een nieuwe staatshervorming, is omdat Vlaanderen op die manier nog meer centen zal krijgen. De Waalse partijen verzetten zich ertegen omdat ze aan den lijve hebben ondervonden dat ze bij elke voorgaande communautaire ronde de riem nog harder moesten dichtsnoeren. Kan je het hen kwalijk nemen? En de federale staat is helemaal de pineut, want die wordt systematisch uitgekleed.

Het is een beetje vergelijkbaar met het privatiseringsproces. De privé is natuurlijk alleen maar geïnteresseerd in (potentieel) winstgevende activiteiten. De staat blijft zitten met de verlieslatende posten, en krijgt dan het verwijt van inefficiëntie aangewreven. Pervers, maar het werkt. Het federaliseringproces op zich leidt daarom logischer wijze tot de verdere ondergraving van de Belgische staat en uiteindelijk separatisme. Tenzij er een omgekeerde beweging op gang komt.

 

’t Is allemaal de schuld van de Walen, of neen, van de PS

Als je objectief naar België kijkt, zie je in het noorden een rijk, welvarend gewest, met een BBP dat dubbel zo groot is als dat van het veel armere zuiden. En wat beweert het bonte koor van Vlaams nationalisten? Dat Vlaanderen de dupe is! 

 

De historische onderdrukking door de Franstalige bourgeoisie blijft sluimeren in de poriën van de Vlaming. Hij blijft zich verongelijkt voelen. Maar als je dit land objectief bekijkt, zie je dat in werkelijkheid niet alleen het economische, maar ook het politieke machtcentrum al lang verhuisd is naar het noorden. Vlaanderen speelt niet alleen de eerste viool, maar leidt het hele orkest. De Walen hebben daarom objectief meer redenen om zich onderdrukt te voelen. De Vlaming voelt zich dan weer onder de knoet van een spilzieke vrouw, terwijl hij zorgt voor brood op de plank Ze moet dus dringend een toontje lager zingen, want anders...  de scheiding!  

 

440px-Ambrogio_Lorenzetti%2C_Allegory_of_Bad_Government

"Slecht bestuur" - allegorie van Ambrogio Lorenzetti (1295-1348), Siena

Het is ooit anders geweest. Ooit was Wallonië een van de rijkste regio's van Europa. Maar na de oorlog verloor het zijn staalfabrieken en mijnen, de historische basis van de PS. Amerikaanse en Europese multinationals plantten fabrieken neer in het noorden. In hun zog schoten Vlaamse KMO’s als paddenstoelen uit de grond. Met andere woorden: niet “de Walen” of “de PS” zijn verantwoordelijk voor de economische teleurgang van hun gewest, maar de Société Général, Tractebel en andere kapitaalgroepen. En hou je vast, niet “het eigen volk” is verantwoordelijk voor de economische ontwikkeling van Vlaanderen, maar General Motors, Ford, Volkswagen, BASF, Unilever… Juist, buitenlanders! Een toontje lager zingen, zou dan ook niet misplaatst zijn.